Ôn tập truyện (Bài soạn chi tiết dạy trong 2 tiết)

Tỏc phẩm- Tỏc giả Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất nước và con người Việt Nam Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống ông Hai, truyện diễn tả tình yêu làng hoà quyện với lòng yêu nư ớc và tinh th

Tác phẩm

- Tác giả

Tóm tắt nội dung Hình ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Tỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

ông Hai, truyện diễn tả tình yêu làng hoà quyện với lòng yêu nư

ớc và tinh thần khỏng chiến của người nông dân.

- Kháng chiến chống Pháp (1946-1954)

- Ông Hai yêu làng yêu nước, quyết tâm trung

thành với

cụ Hồ, với kháng

chiến.

Ngụi thứ 3 theo điểm nhỡn và giọng điệu của ụng Hai

-> Khụng gian truyện được mở rộng và tớnh khỏch quan của hiện thực dường như được tăng cường hơn

Nờu hiểu biết của em về tỏc giả này? Tỏc phẩm nào của ụng em đó đươc học?

Hóy túm tắt tỏc phẩm hoặc (đoạn trớch) đó?

Nghe tin làng mình theo việt

gian.Ông đau đớn nhục nh ã

đến tột cùng.Chẳng biết ngỏ

cùng ai, ông tâm sự với con

để khẳng định tấm lòng của

ông với kháng chiến, với

cách mạng, với cụ Hồ.Khi tin

Tác dụng của ngôi kể đó” ?

Nêu tình huống truyện và vai trò của tình huống ấy trong truyện ngắn Làng “ ?

T×nh huèng truyÖn

T×nh thÕ bÕ t¾c

Thï lµng XÊu hæ,bÏ bµng

Tỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

ông Hai, truyện diễn tả tình yêu làng hoà quyện với lòng yêu nư

ớc và tinh thần khỏng chiến của người nông dân.

- Kháng chiến chống Pháp (1946-1954)

- Ông Hai yêu làng yêu nước, quyết tâm trung

thành với

cụ Hồ, với kháng

chiến.

Ngụi thứ 3 theo điểm nhỡn và giọng điệu của ụng Hai

-> Khụng gian truyện được mở rộng và tớnh khỏch quan của hiện thực dường như được tăng cường hơn

Tin làng mỡnh theo giặc làm cho ụng Hai dằn vặt, khổ sở,

điờu đứng tới khi sự thực được làm sỏng tỏ

-> Một tỡnh huống đắt giỏ cú tớnh căng thẳng

ở bờn ngoài để thử thỏch nội tõm nhõn vật, từ

đú bộc lộ đời sống bờn trong nhõn vật

? Vỡ sao nhan đề của truyện là " Làng" mà khụng phải là "Làng chợ Dầu" hay "Làng Dầu" ?

- Nhan đề Làng cú sức khỏi quỏt, chứ khụng chỉ một làng quờ cụ thể.

- Tỡnh yờu làng yờu nước của người

nụng dõn Việt Nam trong khỏng chiến chống Phỏp mà nhõn vật

ụng Hai là một điển hỡnh.

Em cú nhớ truyện ngắn hay bài thơ nào cũng viết về tỡnh cảm quờ hương đất nước?

Hóy nờu nột riờng của truyện ngắn

" Làng " so với những tỏc phẩm ấy ?.

* Những tỏc phẩm viết về tỡnh cảm quờ hương đất nước như : “Quờ hương” ( Tế Hanh ); “Tiếng gà trưa” ( Xuõn Quỳnh), “Bếp lửa”

( Bằng Việt ) , “Cố Hương” ( Lỗ Tấn ) “Cảnh khuya”, “Rằm tháng riêng”- Hồ Chí Minh, “Lao xao”

trích “Tuổi thơ im lặng” của Duy Khánh, “Buổi học cuối cùng” …

•* Nột riờng của tỡnh cảm quờ

hương trong truyện ngắn "Làng "

thể hiện ở hai điểm sau:

+ Tỡnh yờu làng của ụng Hai trở thành niềm say mờ ,hónh diện ,thành thúi quen khoe làng mỡnh + Tỡnh yờu làng phải đặt trong tỡnh yờu nước ,thống nhất với tinh thần khỏng chiến khi đất nước đang bị xõm lược và cả dõn tộc đang tiến hành cuộc khỏng chiến.

* Những tỏc phẩm viết về tỡnh cảm quờ hương đất nước như : “Quờ hương” ( Tế Hanh ); “Tiếng gà trưa” ( Xuõn Quỳnh), “Bếp lửa”

( Bằng Việt ) , “Cố Hương” ( Lỗ Tấn ) “Cảnh khuya”, “Rằm tháng riêng”- Hồ Chí Minh, “Lao xao”

trích “Tuổi thơ im lặng” của Duy Khánh, “Buổi học cuối cùng” …

•* Nột riờng của tỡnh cảm quờ

hương trong truyện ngắn "Làng "

thể hiện ở hai điểm sau:

+ Tỡnh yờu làng của ụng Hai trở thành niềm say mờ ,hónh diện ,thành thúi quen khoe làng mỡnh + Tỡnh yờu làng phải đặt trong tỡnh yờu nước ,thống nhất với tinh thần khỏng chiến khi đất nước đang bị xõm lược và cả dõn tộc đang tiến hành cuộc khỏng chiến.

So sánh nhân vật ông Hai trong truyện ngắn “ Làng ” với hình ảnh bà mẹ Tà-ôi trong bài thơ “ Khúc hát ru những

em bé lớn trên lưng mẹ ” để thấy được phẩm chất của con

người Việt Nam thời kháng chiến ?

-Kháng chiến chống Pháp

-Nông dân đồng bằng Bắc Bộ

-Kháng chiến chống Mỹ -Phụ nữ dân tộc thiểu số

Yêu quê hương, đất nước trung thành với kháng chiến,với Cụ Hồ

Qua phần khái quát trên, em hiểu gì

về ông Hai nói riêng và người nông

dân nói chung trong cuộc kháng chiến

chống Pháp? (về phẩm chất, tình cảm,

thái độ chính trị)?

Ông Hai là một trong những hình ảnh

tập trung tiêu biểu nhất về người nông dân

trong nền văn xuôi Việt Nam hiện đại.Ông vừa

mang trong mình tình cảm yêu làng truyền thống,

vừa mang những nét mới của thời đại mới.Tất cả

đ hoà quện làm một trong tình cảm trong ý nghĩ, ã

trong hành động của những người dân quê một

lòng đi theo cách mạng để bảo vệ làng xóm

quê hương

Đây là những hình ảnh liên quan đến

Nhãm 2

“LÆng lÏ Sa Pa”

cña NguyÔn Thµnh Long

Nhãm 3

“Nh÷ng ng«I sao xa x«i”

cña Lª Minh Khuª

Nhóm 4

“Bến quê”

của Nguyễn Minh Châu

H y giới thiệu đôi ã nét về tác giả, tác phẩm?Nêu tóm tắt nội dung, hình ảnh

đất nước con người Việt Nam được hiện lên như thế nào

trong tác phẩm? Tác dụng của ngôi kể và tình huống truyện?

Tỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

đú, truyện ca ngợi tỡnh cha con thắm thiết trong hoàn cảnh chiến tranh

-Kháng chiến

chống Mĩ (1954-1975) giải phóng miền Nam

-Ông Sáu tình cha con sâu nặng tha thiết,

- Bé Thu tình cảm nồng nàn, cứng cỏi, trong sáng và thắm thiết, mãnh liệt

Ngôi thứ nhất (anh Ba)

-> Tăng độ tin cậy và tớnh trữ tỡnh của cõu chuyện, khi cần cú thể bày tỏ trực tiếp cảm xỳc, thỏi độ đối với sự kiện và nhõn vật

-Ông Sáu về thăm nhà,con không nhận ba, đến khi nhận phải chia tay,lúc hy sinh cũng không gặp được

con ->Câu chuyện trở nên b t ng ấ ờ

mà tự nhiờn, h p ợ

lý, hấp dẫn nhưng vẫn chân thực,c m ả

ng t

độ ỡnh cha con sõu nặng và cao

p trong c nh

ng ộ ộo le c aủchi n tranh ế

“Chiếc lược ngà” theo một ngôi kể khác?

- Nguyễn Quang Sáng

sinh1932 quê ở An Giang.Tham gia kháng chiến chống Pháp và hoạt động trên chiến trường Nam bộ Bắt

Cầm cây lược ngà trong tay, tôi nhớ

về ba Trước khi tập kết,ba cùng bác

Ba về thăm nhà,tôi đ không nhận ba ã

Làm ba rất buồn và cố gắng gần gũi

với tôi Nhưng tôi có phản ứng quyết

liệt, trong lúc giận dữ ba đ tát một ã

cái.Tôi giận dỗi bỏ về bà ngoại và

được biết lí do vì sao cái thẹo có trên

mặt ba Tôi nhận ba cũng là lúc phải

chia tay.Tôi dặn ba mua cho mình

một chiếc lược ở chiến trường,theo lời

kể của bác Ba,ba đ làm cây lược ã

ngà thận trọng, tỉ mỉ như dồn tất cả

tình yêu thương vào trong đó.Nhưng

không kịp trao cho tôi thì ba đ hy ã

sinh Trong giây phút cuối ba chỉ kịp

nhờ bác Ba gửi lại tôi cây lược ngà.

Thu kờu thột lờn :Ba a a ba!

-Ba! khụng cho ba đi! ba ở nhà với con!

Nú hụn cựng khắp và hụn

cả vết thẹo dài bờn mỏ của ba

Ba về! Ba mua cho con một cõy lược nghe ba

- ễng sỏu “một tay ụm

con, một tay rỳt khăn

lau nước mắt”

Tỡnh phụ tử chỏy bỏng nồng nàn khi con cất tiếng gọi “ba”

Qua những hình ảnh

và đoạn hội thoại này, em cảm nhận đư

ợc điều gì ?

b Chiếc lược ngà – Tỡnh cha con đằm thắm và bất diệt.

- Luụn thương nhớ, day dứt về tỡnh cảm dành cho con

-Truyền tỡnh yờu thương sõu nặng vào

kỷ vật tặng con: Chiếc lược ngà Tất cả vỡ con.

- Ân hận vỡ đỏnh con

- Hớn hở như một đứa trẻ được quà khi tỡm được khỳc ngà voi

- Cưa từng chiếc răng lược, thận trọng

tỉ mỉ như một người thợ bạc

- Gũ lưng tẩn mẩn khắc từng nột chữ lờn sống lưng cõy lược:” Yờu nhớ tặng Thu con của ba”

- Cõy lược gỡ rối được phần nào tõm trạng của ụng sỏu, nhớ con lấy cõy lược

ra ngắm, chải cho thờm búng mượt ,mong ngày về gặp

Theo em, vì sao tác giả lại đặt tiêu đề là

“ Chiếc lược ngà ”?

“ Chiếc lược ngà : kỉ vật cuối cùng của người Chiếc lược ngà : kỉ vật cuối cùng của người ” ” cha đã hy sinh dành cho con- là hiện thân của tình cha con, gắn với lần gặp gỡ cuối cùng của hai cha con.Câu chuyện được kể lại từ góc độ của nhân vật tôi - người ban và cũng là người “ ”

của nhân vật tôi - người ban và cũng là người “ ”

chứng kiến từ đầu đến cuối cuộc gặp gỡ đó.

Nhan đề này thể hiện chủ đề của truyện

Nguy n Thành Long ễ (Cỏc bỳt danh khỏc: Lưu Quỳnh,

Phan Minh Thảo), sinh

ngày 16 thỏng 6 năm 1925 Quờ quỏn: Quy Nhơn, Bỡnh Định.Là cây bút chuyên về truyện ngắn và kí.

- Tác phẩm chính: “Bỏt cơm Cụ Hồ” (1955); “Chuyện nhà

Tỏc phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung Hỡnh ảnh đất

nước và con

người Việt Nam

đú, ca ngợi những người lao động thầm lặng, cú cỏch sống đẹp, cống hiến hết sức mỡnh cho đất nước

-Kháng chiến chống Mĩ

và xây dựng CNXH ở miền Bắc giai đoạn (1965-1975)

-Anh thanh

niên khiêm tốn , thầm lặng cống hiến cho

đời

Ngôi thứ 3 (điểm nhìn

ông hoạ sĩ) ->Tác dụng giữ cho

truyện vẻ đẹp chân thực

khách quan

và làm nổi bật chất trữ

tình, đào sâu suy tư của nhân vật lại rất phù hợp với suy nghĩ của tác giả

Cuộc gặp gỡ tình

cờ giữa 4 người trên dỉnh Yên Sơn cao 2600 mét.-> Tạo ra tình huống ấy, tác giả giới thiệu nhân vật chính một cách thuận lợi và nhất là để phâm chất của nhân vật chính

được bộc lộ qua cái nhìn và ấn tượng của các nhân vật khác

Tóm tắt văn bản và nêu

ý nghĩa của nhan đề

“Lặng lẽ Sa Pa”?

Truyện kể lại cuộc gặp gỡ

tình cờ của 4 con người khác

nhau.Một anh thanh niên

với công việc

Suy nghĩ, quan niệm về cụng việc, cuộc sống :

* ý thức trỏch nhiệm và tỡnh yờu với cụng việc:

+ Ta với cụng việc là đụi, sao lại gọi là một mỡnh được.

+ Cất nú đi chỏu buồn đến chết mất

⇒ Suy nghĩ đỳng đắn về cụng việc, thấy được cụng việc thầm lặng

mà cú ớch.

* ý thức tự học tập :

+ Đọc sỏch: thấy như lỳc nào cũng cú bạn trũ chuyện

+ Mừng quýnh khi nhận sỏch từ tay bỏc lỏi xe

+ Gian nhà hẹp nhưng vẫn dành chỗ để một giỏ sỏch.

=>Đam mờ học tập, ham hiểu biết, nguồn vui lành mạnh.

* Cỏch tổ chức cuộc sống: Nhà sạch sẽ, gọn gàng, trồng hoa, nuụi

gà.=>Cuộc sống ngăn nắp,gọn gàng và cũn rất thơ mộng.

* Đỏnh giỏ chung về anh Thanh niờn

+ Đú là một trong những con người tiờu biểu của tuổi trẻ, làm việc bỡnh thường lặng lẽ mà vụ cựng cần thiết cho Tổ quốc trờn đỉnh Sa Pa mõy mự tuyệt đẹp.

-+ Anh thanh niên nổi bật với những phẩm chất tốt đẹp, trong sỏng về tinh thần và tỡnh cảm, cỏch sống và những suy nghĩ về

Suy nghĩ nào của anh thanh niên

giống với tác giả của một bài thơ

mà em đ được học trong ã chương trình Ngữ văn 9?

Vỡ sao tất cả cỏc nhõn vật trong truyện đều khụng được đặt tờn? Ở nhõn vật anh thanh niờn, em học tập được những phẩm chất đỏng qỳy nào?

Tỏc giả muốn vụ danh họ, bỡnh thường húa họ, muốn núi rằng đú là những con người lao động bỡnh

thường, phổ biến, thường gặp trong quần chỳng nhõn dõn ta trờn khắp mọi miền đất nước.

- Lê Minh Khuê sinh năm 1949- quê ở Thanh Hoá Thuộc thế hệ những nhà văn thời kỳ chống Mỹ

Là thanh niên xung phong

- Đề tài: +Trước 1975 viết về cuộc sống chiến đấu của thanh niên xung phong, bộ đội trên đư

Đoàn kết (1980), Bi kịch nhỏ

(1993), Một mình qua đường “ ”(tập truyện- 2006)

- Phong cách viết ngòi bút miêu tả tâm lý tinh tế, đặc sắc.Văn

phong đẹp, nghiêm trang cùng với sự châm biếm tinh tường

đồng thời có khả năng trong những nhận xét khơi gợi

Tỏc

phẩm

- Tỏc giả

Túm tắt nội dung

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống

trên tuyến đường Trường Sơn trong những năm chiến tranh chống Mĩ cứu nước Truyện làm nổi bật tõm hồn trong sỏng giàu mơ mộng, tinh thần dũng cảm, cuộc sống chiến đấu đầy gian khổ hi sinh nhưng rất hồn nhiờn, lạc quan của họ

- Kháng chiếu chống

Mĩ, bảo vệ miền Bắc, giải phóng miền Nam (1954-1975)

- Ba cô gái thanh niên xung phong

đầy nữ tính

và đậm chất anh hùng trên tuyến

đường Trư

ờng Sơn

Ngôi thứ nhất Phương Định

-> Diễn tả

một cách tự nhiên, sinh

động những cảm xúc, tâm trạng, ý nghĩ của các cô gái trẻ luôn đối

mặt với nguy

hiểm mà vẫn sống hồn nhiên, lạc quan, mơ mộng

Tâm trạng Phư

ơng Định trong một

lần phá bom nổ chậm Và một trận mưa đá bất ngờ trên cao điểm->Làm hiện rõ cuộc sống sinh hoạt hàng ngày trên cao điểm vô cùng ác liệt, hiểm nguy có thể hy sinh bất cứ lúc nào, nhưng tâm hồn của họ vẫn thanh thản, vui tư

ơi, tính cách vẫn kiên cường

H y tóm tắt văn bản ? ã Ba cô gái thanh niên xung Phương Định,Nho và tổ trưởng là chị Thao ở

một tổ trinh sát phá bom tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.

Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải san lấp

do bom địch gây ra,đánh dấu các vị trí những trái bom chưa nổ và phá bom.

Cuộc sống ở nơi trọng điểm giữa chiến Trường dù khắc nghiệt hết sức nguy hiểm nhưng họ vẫn có những niềm vui hồn nhiên, thanh thản mơ mộng của tuổi trẻ.Mỗi người một cá tính nhưng họ rất gắn bó yêu thương nhau trong tình đồng đội.Trong một lần phá bom, Nho bị thương, Định và Thao

lo lắng săn sóc Nho.

Theo em, nhan đề “ Những ngôi sao xa xôi” có ý nghĩa gì?

Lựa chọn chữ cái đứng đầu câu trả lời mà em cho là đúng nhất

và giải thích rõ lí do vì sao em chọn đáp án đó.

A Chỉ nhân vật chính Phương Định vì cô “có cái nhìn xa xăm”.

B Khẳng định những tính cách, phẩm chất cao quí của

tổ nữ thanh niên xung phong sẽ ngời sáng m i trong lòng ã người đọc như những vì sao lấp lánh trong đêm.

C Ngợi ca những nữ thanh niên xung phong hồn nhiên,

l ng mạn, gan góc dũng cảm mà vẫn giản dị như những vì ã sao trên bầu trời đêm

Hãy điền những từ ngữ giới thiệu về 3 nhân nhân vật nữ thanh niên

ra giữa trọng điểm đánh phá của máy bay địch.

nổ và dùng thuốc nổ để phá.

tâm hoàn thành nhiệm vụ

để đặt mìnCan đảm

Can đảm Sợ hãi

thoáng qua

Căng thẳng dồn nén

Gan góc, coi thường hiểm

nguy

Hồn nhiên,

lãng mạn

Trong khi làm nhiệm

vụ

Nghệ thuật

đối lập

Tâm trạng khi chờ bom

nổ

- Nguyễn Minh Châu 1930-1989)

quờ Qu nh L u Ngh An.Là ỳ ư – ệ

một trong những cây bỳt văn

xuụi xuất sắc của nờn văn h c ọ

- Phong cách viết : nh ng trang ữ

văn của ông luôn có sự tỡm tũi,

Hỡnh ảnh đất nước

và con người Việt Nam

Nghệ thuật Ngụi kể Tỡnh huống truyện

giường bệnh, truyện thức tỉnh ở mọi người sự trõn trọng những giỏ trị và vẻ đẹp bỡnh dị, gần gũi của cuộc sống, của quờ hương.

- Đất nưư

ớc thống nhất, thời kì đổi mới giai đoạn sau

1975

-Những suy nghĩ

và chiêm nghiệm của Nhĩ

lí (dòng trần thuật chuyển hóa thành dòng độc thoại nội tâm của nhân vật Nhĩ -> Tác dụng thể hiện những triết lí suy ngẫm, trải nghiệm từ

nhân vật một cách khách quan, đầy tính thuyết phục

- Nhĩ đi khắp nơi trên thế giới >< cuối đời lại phải nằm liệt trên giường bệnh.

- Khi phát hiện ra vẻ đẹp của bến sông ngay trước nhà>< lại không thể đến

được.

-Nhĩ nhờ con trai giúp mình>< nó lại sa vào

đám chơi cờ thế trên hè phố.

--> Tình huống truyện đư

ợc xây dựng trên một chuỗi nghịch lí.=> Đưa

đến cho người đọc một nhận thức về cuộc đời.Mở

ra một nội dung triết lí mang tính trải nghiệm của

Tình huống truyện

được xây dựng trên một

chuỗi nghịch lí

Nhĩ đi khắp nơi trên

thế giới >< cuối đời

lại phải nằm liệt

trên giường bệnh

Khi phát hiện ra vẻ

đẹp của bến sông ngay trước nhà>< lại không thể đến được

Nhĩ nhờ con trai giúp mình>< nó lại

sa vào đám chơi cờ thế trên hè phố

Cuộc sống và số phận con ngư

ời chứa đầy những điều bất thư

ờng, khó tránh được sự vòng vèo, chùng chình Phải biết những giá trị và vẻ đẹp đích thực của đời sống ở ngay những cái gần gũi, bình thường mà bền vững

Cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ về thiên nhiên,về vợ và con trai như

 -Sắc tím đậm hơn của những bông hoa bằng lăng cuối mùa; tiếng đất lở ở bờ sông bên này khi cơn lũ đầu nguồn dồn

về…là biểu tượng cho sự sống tàn lụi trong những ngày

cuối cùng của đời Nhĩ.

 -Con đò chở khách trên sông Hồng cập bến là con đò sẽ đư

a Nhĩ tới cõi hư không của một kiếp người.

 - Hình ảnh cậu con trai sa vào một đám chơi phá cờ thế trên

lề đường biểu tượng cho cái vòng vèo , chùng chình trên đư ờng đời mà người ta khó tránh khỏi.

 -Hành động kì quặc của Nhĩ ở cuối truyện có ý nghĩa thức tỉnh con người h y mau dứt bỏ những cái ã

chình trên đường đời để hướng tới nh ng giá trị đích thực, trên đường đời để hướng tới nh ng giá trị đích thực, ữ ữ vốn rất gi n dị, gần gũi và bền v ng ả ữ

Hình ảnh b i bồi, bến sông và khung cảnh ã thiên nhiên là biểu tượng cho vẻ đẹp của đời sống,

của quê hương xứ sở trong những cái gần gũi, bình dị Nhan đề “Bến quê” mang

ý nghĩa biểu tưượng ấy