Khái niệm theo Luật kế toán Kế toán là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian lao động Kế t
Trang 1QUẢN LÝ TÀI CHÍNH
TRONG CÁC ĐƠN VỊ
HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP
Trang 2NỘI DUNG TRÌNH BÀY
Phần I: Nguyên tắc chung về quản lý tài chính trong đơn vị hành chính sự nghiệp
Phần II: Một số văn bản pháp lý có liên quan
Phần III: Tổ chức công tác tài chính, kế toán tại đơn vị.
Phần IV: Báo cáo, kiểm toán
Trang 3Kế toán là gì ?
Trang 4Khái niệm
Kế toán là một bộ phận cấu hành hệ thống công cụ quản lý nền kinh tế quốc dân nói chung, quản lý hoạt động kinh tế của đơn vị
Kế toán là công cụ không thể thiếu trong
hệ thống công cụ quản lý
Kế toán là khoa học thu nhận, xử lý và
cung cấp thông tin về tài sản và sự vận
động của tài sản, các hoạt động kinh tế,
tài chính ngân sách trong đơn vị, nhằm
kiểm tra, giám sát mọi hoạt động tài chính của đơn vị
Trang 5Khái niệm theo Luật kế toán
Kế toán là việc thu thập, xử lý, kiểm tra, phân tích và cung cấp thông tin kinh tế, tài chính
dưới hình thức giá trị, hiện vật và thời gian
lao động
Kế toán nhà nước là sự thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát, phân tích và cung cấp thông tin chủ yếu bằng giá trị về hoạt động thu-chi
NSNN, nợ Nhà nước, các quỹ tài chính nhà
nước và tài sản nhà nước khác bằng hệ thống các phương phương pháp chứng từ kế toán,
tài khoản kế toán, tính giá, tổng hợp- cân đối dựa trên những nguyên tắc, chuẩn mực kế
toán và chế độ kế toán do Nhà nước Quy định
Trang 6Tài chính là gì ?
Trang 7Khái niệm
Tài chính là phạm trù kinh tế, phản ánh các quan hệ phân phối của cải
xã hội dưới hình thức giá trị Phát
sinh trong quá trình hình thành, tạo lập, phân phối các quỹ tiền tệ của
các chủ thể trong nền kinh tế quốc
nhằm đạt mục tiêu của các chủ thể ở mỗi điều kiện nhất định
Trang 8Chức năng
Huy động
• Tạo lập các nguồn tài chính
• Thể hiện khả năng tổ chức khai thác các
nguồn tài chính nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển của nền kinh tế
Phân phối
• Sự dụng nhân thức, vận dụng khả năng
khách quan để tổ chức phân phối của
cải xã hội dưới hình thức giá trị Khi đó tài chính được sử dụng với tư cách một công cụ phân phối
Trang 9 Kế toán là một phần thiết yếu của tài chính, là một chức năng phụ của tài chính giúp cung cấp thông tin cho
hoạt động tài chính của đơn vị.
Sử dụng nguồn vốn và đưa ra quyết định
Kế toán mục đích là thu thập và trình bày thông tin tài chính Tài chính
giúp đưa ra chiến lược, quản lý và
kiểm soát và quyết định.
Trang 10I CÁC NGUYÊN TẮC CHUNG
Trang 11I Các nguyên tắc chung
Đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN).
• Khái niệm : Đơn vị HCSN là đơn vị do Nhà nước
quyết định thành lập nhằm thực hiện một nhiệm vụ chuyên môn nhất định hay quản lý nhà nước về một lĩnh vực nào đó
• Các cơ quan chính quyền
• Cơ quan quyền lực nhà nước
• Cơ quan quản lý nhà nước theo ngành
• Các tổ chức đoàn thể
Trang 12I Các nguyên tắc chung
Đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN).
• Đặc điểm: Nguồn chi trả cho các hoạt động của đơn
vị HCSN theo dự toán được cấp có thẩm quyền giao
và được NSNN cấp toàn bộ hoặc một phần dự toán được duyệt
Trang 13PHÂN LOẠI ĐƠN VỊ HCSN
Trang 14PHÂN LOẠI ĐƠN VỊ HCSN
Trang 15PHÂN LOẠI ĐƠN VỊ HCSN
Trang 16CÁC ĐỐI TƯỢNG LIÊN QUAN
Cơ quan tài
Kho bạc nhà nước
Trang 17I Các nguyên tắc chung
Phân loại đơn vị HCSN
- Các cơ quan nhà nước
- Các đơn vị sự nghiệp công lập
- Các tổ chức đoàn thể xã hội được NSNN hỗ trợ một phần kinh phí để hoạt động
- Các cơ quan an ninh quốc phòng.
Trang 18I Các nguyên tắc chung
Nhiệm vụ quản lý tài chính của các đơn vị HCSN
• Lập dự toán thu, chi NSNN trong phạm vi
được cấp thẩm quyền giao hàng năm;
• Tổ chức chấp hành dự toán thu, chi tài
chính hàng năm theo chế độ chính sách
của Nhà nước;
• Chủ trì hoặc phối hợp với các ngành hữu
quan xây dựng các chế độ chi tiêu đặc thù của ngành, lĩnh vực, địa phương theo sự
ủy quyền của cơ quan có thẩm quyền;
Trang 19I Các nguyên tắc chung
Nhiệm vụ quản lý tài chính của các đơn vị HCSN
• Thực hiện quản lý sử dụng tài sản Nhà
nước giao cho cơ quan, đơn vị;
• Chấp hành chế độ kế toán thống kê theo
Trang 20I Các nguyên tắc chung
Nguyên tắc quản lý tài chính trong các đơn vị HCSN
• Đảm bảo kinh phí thường xuyên theo chế
độ, định mức, tiêu chuẩn của Nhà nước
hoặc theo chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi tiêu nội bộ để các đơn vị hoạt động liên tục đồng thời phải triệt để tiết kiệm chi;
• Quản lý kinh phí thuộc cơ quan, đơn vị nào
là trách nhiệm của đơn vị mà trước hết là trách nhiệm của Thủ trưởng cơ quan, đơn vị;
Trang 21I Các nguyên tắc chung
Nguyên tắc quản lý tài chính trong các đơn vị HCSN
• Tôn trọng dự toán năm được duyệt: Trong quá
trình chấp hành dự toán các đơn vị phải chấp
hành dự toán năm đã được duyệt
• Trong trường hợp cần điều chỉnh dự toán thì
phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép
nhưng không được làm thay đổi tổng mức dự
toán do cấp có thẩm quyền phê duyệt
• Trong trường hợp biến động khách quan, sẽ
được NSNN bổ sung theo thủ tục quy định của Luật NSNN để đảm bảo cho các đơn vị HCSN
hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.
Trang 22I Các nguyên tắc chung
Phương pháp quản lý tài chính trong các đơn
vị HCSN
• Phương pháp thu đủ, chỉ đủ ( Chi theo dự toán
đã được duyệt, thu nộp NSNN)
• Phương pháp thu, chi chênh lệch ( Thu lớn và ổn định được giữ lại để chi tiêu theo dự toán và chế
độ quản lý tài chính Nhà nước quy định, NSNN chỉ đảm bảo phần chênh lệch thiếu)
• Phương pháp quản lý theo định mức
• Phương pháp tự chủ tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính
đối với cơ quan hành chính và cơ chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập.
Trang 23I Các nguyên tắc chung
Đối tượng kế toán trong các đơn vị HCSN
• Tiền, vật tư và tài sản cố định;
• Nguồn kinh phí, quỹ;
• Các khoản thanh toán trong và ngoài đơn vị kế
toán;
• Thu, chi và xử lý chênh lệch thu, chi hoạt động;
• Thu, chi và kết dư ngân sách nhà nước;
• Đầu tư tài chính, tín dụng nhà nước;
• Nợ và xử lý nợ của Nhà nước;
• Tài sản quốc gia;
• Các tài sản khác có liên quan đến đơn vị kế toán.
Trang 24II CÁC VĂN BẢN PHÁP LÝ
Trang 251 Nhóm văn bản về luật NSNN và tài
chính kế toán.
2 Nhóm văn bản về quản lý TSCĐ
3 Nhóm văn bản về quản lý các dự án
viện trợ
4 Nhóm văn bản về các loại báo cáo
tài chính, biểu mẫu sổ sách
5 Nhóm văn bản khác
Trang 261 Nhóm văn bản về luật NSNN và tài
chính kế toán.
về việc ban hành Chế độ kế toán hành chính sự
nghiệp
đổi, bổ sung Chế độ kế toán Hành chính sự nghiệp ban hành kèm theo Quyết định số 19/2006/QĐ-
BTC ngày 30/3/2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính
về việc ban hành "Quy chế về tự kiểm tra tài
chính, kế toán tại các cơ quan, đơn vị có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước"
Trang 271 Nhóm văn bản về luật NSNN và tài
chính kế toán.
của Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam về ngân sách nhà nước
Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
về Kế toán
hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Kế toán
áp dụng trong lĩnh vực kế toán nhà nước
Trang 282 Nhóm văn bản về quản lý TSCĐ
ban hành Chế độ quản lý, sử dụng và trích hao
mòn tài sản cố định
hiện một số điều của Nghị định số 52/2009/NĐ-CP ngày 03/6/2009 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý,
sử dụng tài sản nhà nước
về việc sửa đổi, bổ sung Thông tư số BTC ngày 31/12/2009 của Bộ Tài chính
Trang 29245/2009/TT-3 Nhóm văn bản về quản lý các dự án
viện trợ
chính đối với thuốc và thiết bị y tế thuộc Chương trình viện trợ khẩn cấp của tổng thống Hoa Kỳ
(PEPFAR)
ngày 16/6/2007 hướng dẫn hồ sơ hoàn thuế GTGT đối với tổ chức Việt Nam sử dụng tiền viện trợ
quản lý tài chính nhà nước đối với viện trợ không hoàn lại của nước ngoài thuộc nguồn thu ngân
sách nhà nước
Trang 304 Nhóm văn bản về quản lý tài chính
trong chương trình phòng, chống
HIV/AIDS
Thông tư liên tịch số 163 /2012/BTC-BYT
ngày 8/10/2012 quy định quản lý và sử dụng kinh phí thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống HIV/AIDS giai đoạn 2012-
Trang 31III.TỔ CHỨC CÔNG TÁC TÀI CHÍNH, KẾ TOÁN TẠI
ĐƠN VỊ
Trang 32Tổ chức bộ máy kế toán
Kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán
Kế toán tổng hợp: phải thu thập, xử lý, ghi chép và cung cấp thông tin tổng quát về
hoạt động tài chính, sử dụng đơn vị tiền tệ
để phản ánh tình hình tài sản, nguồn hình thành tài sản kết quả hoạt động tài chính của đơn vị
Kế toán chi tiết phải thu thập, xử lý, ghi
chép và cung cấp thông tin chi tiết bằng
đơn vị tiền tệ theo từng đối tượng kế toán
cụ thể trong đơn vị, số liệu kế toán chi tiết phải khớp đúng với số liệu kế toán tổng
hợp
Trang 33Tiêu chuẩn và trách nhiệm của
Có trách nhiệm tuân thủ quy định của phấp luật
về kế toán, thực hiện các công việc được phân
công và chiu trách nhiệm về chuyên môn, nghiệp
vụ của mình Khi thay đổi người làm kế toán,
người làm kế toán cũ phải có trách nhiệm bàn
giao công việc, tài liệu kế toán cho người làm kế toán mới và phải chịu trách nhiệm về công việc trong thời gian mình làm kế toán.
Trang 34Tiêu chuẩn và trách nhiệm của
Có thời gian công tác thực tế về kế toán ít
nhất là hai năm đối với người có chuyên
môn, nghiệp vụ về kế toán từ trình độ đại
học trở lên và
Có thời gian công tác thực tế về kế toán ít
nhất là ba năm đối với người có chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán bậc trung cấp
Trang 35Quyền của Kế toán trưởng
Có ý kiến bằng văn bản với người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán về việc tuyển dụng, thuyên chuyển, tăng lương, khen thưởng, kỷ luật người làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ;
Yêu cầu các bộ phận liên quan trong đơn
vị kế toán cung cấp đầy đủ, kịp thời tài
liệu liên quan đến công việc kế toán và
giám sát tài chính của kế toán trưởng;
Bảo lưu ý kiến chuyên môn bằng văn bản khi có ý kiến khác với ý kiến của người ra quyết định;
Trang 36Quyền của Kế toán trưởng
Báo cáo bằng văn bản cho người đại diện theo pháp luật của đơn vị kế toán khi phát hiện các vi phạm pháp luật về tài chính, kế toán trong đơn vị; trường hợp vẫn phải
chấp hành quyết định thì báo cáo lên cấp trên trực tiếp của người đã ra quyết định hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền và không phải chịu trách nhiệm về hậu quả
của việc thi hành quyết định đó
Trang 37Những người không được làm kế toán
Người chưa thành niên; người bị hạn chế hoặc mất năng lực hành vi dân sự; người đang phải đưa vào cơ sở giáo dục, cơ sở
chữa bệnh hoặc bị quản chế hành chính
Người đang bị cấm hành nghề, cấm làm kế toán theo bản án hoặc quyết định của Tòa án; người đang bị truy cứu trách nhiệm
hình sự; người đang phải chấp hành hình phạt tù hoặc đã bị kết án về một trong các tội về kinh tế, về chức vụ liên quan đến tài chính, kế toán mà chưa được xóa án tích
Trang 38 Bố, mẹ, vợ, chồng, con, anh, chị, em ruột của người có trách nhiệm quản lý điều
hành đơn vị, kể cả kế toán trưởng trong cùng một đơn vị
Thủ kho, thủ quỹ, người mua, bán tài sản trong cùng một đơn vị
Những người không được làm kế toán
Trang 39Các hành vi bị cấm
Giả mạo, khai man, thỏa thuận hoặc ép
buộc người khác giả mạo, khai man, tẩy xóa tài liệu kế toán
Cố ý, thỏa thuận hoặc ép buộc người khác cung cấp, xác nhận thông tin, số liệu kế toán sai sự thật
Để ngoài sổ kế toán tài sản của đơn vị
hoặc tài sản liên quan đến đơn vị
Huỷ bỏ hoặc cố ý làm hư hỏng tài liệu kế toán trước thời hạn lưu trữ
Ban hành, công bố chuẩn mực kế toán,
chế độ kế toán không đúng thẩm quyền
Trang 40Các hành vi bị cấm
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn đe dọa, trù dập người làm kế toán trong việc thực
hiện công việc kế toán
Người có trách nhiệm quản lý, điều hành đơn vị kế toán kiêm làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ hoặc mua, bán tài sản
Bố trí người làm kế toán, người làm kế
toán trưởng không đủ tiêu chuẩn
Trang 41Các hành vi bị cấm
Lợi dụng chức vụ, quyền hạn đe dọa, trù dập người làm kế toán trong việc thực
hiện công việc kế toán
Người có trách nhiệm quản lý, điều hành đơn vị kế toán kiêm làm kế toán, thủ kho, thủ quỹ hoặc mua, bán tài sản
Bố trí người làm kế toán, người làm kế
toán trưởng không đủ tiêu chuẩn
Trang 42Các loại hình kế toán
• Kế toán phản ánh số hiện có và tình hình biến
động các khoản vốn bằng tiền gồm tiền mặt tại quỹ các chứng chỉ có giá trị và tiền gửi tại
ngân hàng, kho bạc.
Kế toán vật tư, tài sản:
• Kế toán vật tư phải phản ánh số lượng và giá
trị các loại vật tư, dụng cụ nhập, xuất qua kho của các tất cả các nguồn kinh phí tại đơn vị;
• Các tài sản được đánh mã, hiệu, dán logo của
nhà tài trợ (nếu có).
Trang 43Các loại hình kế toán
và tình hình thanh toán các khoản tạm ứng;
bán; các khoản phải trả về tiền lương, phụ cấp cho cán bộ, nhân viên và các khoản phải nộp theo lương; các khoản phải nộp NSNN, cấp trên (nếu có).
bằng nguồn kinh phí viện trợ thì kế toán
phải phản ánh số thuế GTGT đầu vào được hoàn, số thuế đã hoàn và chưa được hoàn;
Trang 44Các loại hình kế toán
• Phản ánh các nguồn kinh phí hiện có và tình
hình tiếp nhận, sử dụng, thanh quyết toán các nguồn kinh phí
• Phản ánh các khoản thu phát sinh trong quá
trình thực hiện (nếu có).
• Phản ánh các khoản chi phí quản lý và chi thực
hiện mục tiêu chương trình theo dự toán được duyệt và thanh quyết toán các khoản chi đó
theo dự toán ngân sách được giao và theo kế hoạch tài chính đã được nhà tài trợ chấp
thuận.
Trang 45Ký chứng từ kế toán
Chứng từ kế toán phải có đủ chữ ký.
Chữ ký trên chứng từ kế toán phải được ký bằng bút mực Không được ký chứng từ kế toán bằng mực đỏ hoặc đóng dấu chữ ký khắc sẵn
Chữ ký trên chứng từ kế toán của một người phải
thống nhất.
Chữ ký trên chứng từ kế toán phải do người có thẩm quyền hoặc người được uỷ quyền ký Nghiêm cấm ký chứng từ kế toán khi chưa ghi đủ nội dung chứng từ thuộc trách nhiệm của người ký
Chứng từ kế toán chi tiền phải do người có thẩm
quyền ký duyệt chi và kế toán trưởng hoặc người
được uỷ quyền ký trước khi thực hiện Chữ ký trên chứng từ kế toán dùng để chi tiền phải ký theo từng liên.
Trang 46Lập chứng từ kế toán
Các đơn vị chịu trách nhiệm về sự hợp pháp, hợp lý, hợp lệ của chứng từ thanh toán theo quy định của
pháp luật và của Nhà tài trợ.
Chứng từ kế toán là những chứng minh bằng giấy tờ
về nghiệp vụ kinh tế tài chính đã phát sinh và thực sự hoàn thành.
Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh trong việc
sử dụng kinh phí và thu, chi Ngân sách dự án đều
phải lập chứng từ
Chứng từ được dùng làm căn cứ ghi sổ kế toán phải là chứng từ kế toán hợp pháp và hợp lệ.
Trang 47Nội dung của chứng từ kế toán
Tên gọi và số hiệu của chứng từ kế toán (phiếu thu, phiếu chi, v.v.);
Ngày tháng năm lập chứng từ kế toán;
Tên gọi, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân lập chứng từ;
Tên, địa chỉ của đơn vị hoặc cá nhân nhận chứng từ;
Nội dung nghiệp vụ kinh tế tài chính phát sinh;
Các chỉ tiêu về lượng và giá trị ghi đầy đủ cả số và ấn định bằng chữ;
Chữ ký của người lập và người chịu trách nhiệm về
tính chính xác của nghiệp vụ.
Những chứng từ phản ánh quan hệ kinh tế giữa các pháp nhân phải có chữ ký của người kiểm soát (Kế
toán trưởng hoặc Phụ trách kế toán) và người phê
duyệt (Thủ trưởng đơn vị), đóng dấu đơn vị.
Trang 48Lưu trữ chứng từ kế toán
Tài liệu kế toán đưa vào lưu trữ phải đầy đủ, có hệ
thống, phải phân loại, sắp xếp thành từng bộ hồ sơ
riêng theo thứ tự thời gian phát sinh và theo kỳ kế toán năm.
Tài liệu kế toán phải lưu trữ tối thiểu 5 năm, gồm:
• Tài liệu kế toán dùng cho quản lý, điều hành thường
xuyên của đơn vị kế toán, không sử dụng trực tiếp
để ghi sổ kế toán và lập BCTC được lưu trữ tối thiểu
5 năm tính từ khi kết thúc kỳ kế toán năm như phiếu thu, phiếu chi không lưu trong tài liệu kế toán của bộ phận Kế toán.
• Tài liệu kế toán khác dùng cho quản lý, điều hành và
chứng từ kế toán khác không trực tiếp ghi sổ kế toán
và lập BCTC.