Sự tồn tại và phát triển của Nhà nước luôn luôn cần thiết phải có nguồn tài chính đảm bảo chi tiêu thường xuyên cho hoạt động của các cơ quan thuộc bộ máy quản lý Nhà nước cho quân đội
Trang 1Lời nói đầu
ự tồn tại và phát triển của Nhà nớc luôn luôn cần thiết phải có nguồn tài chính đảm bảo chi tiêu thờng xuyên cho hoạt động của các cơ quan thuộc bộ máy quản lý Nhà nớc, cho quân đội, cảnh sát để bảo vệ an toàn xã hội và cho các nhu cầu văn hoá, giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội, đầu t phát triển kinh tế đất nớc Xuất phát từ yêu cầu phải có nguồn tài chính thì Nhà nớc phải tạo ra các nguồn thu để bảo đảm, đó là nguồn thu từ thuế và các nguồn khác Tất cả quá trình sử dụng và tích lũy của Nhà nớc đợc phản ánh qua NSNN
S
NSNN không đơn thuần là một quỹ tiền tệ tập trung của một Nhà nớc
mà chứa đựng trong nó một hệ thống quan hệ kinh tế – tài chính phát sinh trong quá trình phân phối nguồn lực tài chính gắn với việc thực hiện các chức năng của Nhà nớc, bởi vậy quản lý tài chính NSNN cũng là một phần rất quan trọng trong quản lý Nhà nớc
ở nớc ta, nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trờng định hớng XHCN
có sự quản lý của Nhà nớc nên sự phân cấp quản lý về NSNN có khác biệt với các nớc khác Tuy vậy, sự quản lý đó lại là bớc đi ta đã lựa chọn và phải thực hiện Hiện nay, hệ thống NSNN ở Việt Nam đợc chia làm 4 cấp (cấp 1 NSTW; cấp 2 ngân sách tỉnh, thành phố trực thuộc trung ơng; cấp 3 ngân sách thành phố thuộc tỉnh, quận huyện, thị xã; cấp 4 ngân sách xã, phờng, thị trấn) và có
sự quản lý song trùng trực thuộc Việc tổ chức ra hệ thống NSNN là phù hợp với sự phân chia đơn vị hành chính, mỗi cấp chính quyền Nhà nớc có một cấp ngân sách đảm bảo cho cấp quản lý Nhà nớc ở đó đợc hoạt động bình thờng
Do sự quan trọng của mỗi cấp NSNN trong hệ thống nên yêu cầu đặt ra phải quản lý tài chính NSNN đợc xem là rất quan trọng Chính vì vậy, đợt thực tập tốt nghiệp này hớng đề tài của em sẽ chọn nằm trong mảng về quản lý tài chính NSNN và đơn vị thích hợp giúp em có thể hoàn thiện chuyên đề tốt nghiệp là phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm thành phố Hà Nội
Quận Hoàn Kiếm là một trung tâm lớn về mọi mặt của thành phố Hà Nội, trên địa bàn quận không những là nơi mang nhiều nét văn hoá truyền thống của phố cổ mà còn là nơi có nhiều đơn vị trung ơng và thành phố giao dịch, đặt trụ sở (Ngân hàng Nhà nớc, Kho bạc Nhà nớc trung ơng, Bộ Tài
1
Trang 2chính, Bộ Thơng mại, Bộ Công Nghiệp, trụ sở các Ngân hàng quốc doanh, các
chính quyền Nhà nớc cấp quận để quản lý và điều hành các hoạt động trên địa bàn quận Hoàn Kiếm là tất yếu Bên cạnh đó, muốn cho bộ máy chính quyền Nhà nớc hoạt động thì cần phải tổ chức ra một cấp ngân sách tơng ứng, phù hợp với cấp quận
Trên thực tế, hệ thống quản lý tài chính ngân sách quận Hoàn Kiếm có 3 cơ quan quản lý độc lập:
+ Phòng Tài chính – Vật giá: Trụ sở 56 Hàng Cân
+ Chi cục thuế: Trụ sở 35 Hàng Cân
+ Kho bạc Nhà nớc: Trụ sở 33 Phạm Ngũ Lão
Trong đó, phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm là đơn vị trực tiếp quản lý về thu- chi NSNN trên địa bàn quận dới sự lãnh đạo của quận uỷ-HĐND, sự điều hành của UBND quận và hớng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ của Sở Tài chính – Vật giá Hà Nội Phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm đợc thành lập từ tháng 08/1990 Thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại quyết định số 1141/QĐ-UB ngày 18/03/1988 với chức năng quản lý tài chính thơng nghiệp Đến tháng 09/1997 đổi tên thành phòng Tài chính – Vật giá, thực hiện nhiệm vụ theo quyết định số 3581/QĐ-UB ngày 16/09/1997 của UBND thành phố Hà Nội
Về đối tợng quản lý của phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm, bao gồm các đơn vị sau:
Các đơn vị là ngân sách cấp dới của phòng, gồm UBND 18 phờng, là
đơn vị ngân sách hoàn chỉnh theo quy định, hàng năm có tổng số thu – chi khoảng 10 tỷ đồng Trong đó thu bổ sung từ ngân sách quận từ 75% đến 80%
và cha có đơn vị nào tự cân đối đợc thu – chi đợc
Các đơn vị dự toán ngân sách quận, gồm 17 đơn vị, trong đó:
+ Quản lý Nhà nớc: 9 đơn vị
+ Đảng: 1 đơn vị
+ Đoàn thể: 5 đơn vị
+ An ninh quốc phòng: 2 đơn vị
Ngoài ra các đơn vị thuộc NSTW đợc quận thờng xuyên hỗ trợ: 11 đơn vị
Số đơn vị sự nghiệp có thu, gồm 5 đơn vị, trong đó:
+ 2 đơn vị kinh tế: Ban quản lý chợ Hàng Da, Hàng Bè
Trang 3+ 3 đơn vị văn xã: Trung tâm văn hoá, trung tâm thể dục thể thao, trung tâm dạy nghề
Hàng năm có số thu trên 4 tỷ đồng nộp ngân sách và sử dụng ngân sách theo hình thức ghi thu, ghi chi tại đơn vị
Số đơn vị thu – chi nguồn kinh phí uỷ quyền gồm:
- Số đơn vị giáo dục gồm 42 đơn vị:
+ Mầm non mẫu giáo: 16 đơn vị
+ Tiểu học: 17 đơn vị ( có 1 trờng bán công)
+ Trung học cơ sở: 8 đơn vị
+ Trung tâm giáo dục thờng xuyên: 1 đơn vị
Năm 1999 có số chi ủy quyền là: 14500 triệu đồng
Thu chi tại đơn vị( học phí + XD): 12794 triệu đồng
- Trung tâm y tế quận: 45 phố Hàng Bồ
+ 18 trạm y tế phờng
+ 1 trạm đa khoa( bảo hiểm)
+ 1 nhà hộ sinh( 40 giờng)
+ 1 trạm phòng dịch
+ 1 trạm cai nghiện
+ 1 trụ sở UB dân số ( chi ngân sách quận)
Có số chi kinh phí ủy quyền năm 1999 là 2317 triệu đồng
- Trung tâm bồi dỡng chính trị:33 Nhà Chung Năm 1999 chi kinh phí
ủy quyền 897 triệu đồng
Qua hơn 10 năm hoạt động quản lý tài chính ngân sách, phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm luôn thực hiện đầy đủ các chỉ lệnh của cấp trên, thực hiện đúng, đầy đủ các quy định của “luật NSNN” và ngày càng trở thành đơn vị vững mạnh về mọi mặt
lý của đơn vị.
Thực hiện quản lý tài chính ngân sách trên địa bàn quận và quản lý các
đối tợng khác của mình, phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm căn cứ
3
Trang 4vào các văn bản hớng dẫn của các cấp, các cơ quan có thẩm quyền để tổ chức
bộ máy quản lý trong đơn vị và xác định nội dung hoạt động quản lý:
- Căn cứ vào kế hoạch tổ chức thực hiện về cải cách một bớc nền hành chính Nhà nớc của thành phố Hà Nội
- Căn cứ vào chức năng nhiệm vụ quy định tại quyết định số 3581/QĐ
- UB ngày 16/09/1997 của UBND thành phố Hà Nội về đổi tên phòng tài chính thơng nghiệp quận huyện thành phòng Tài chính – Vật giá
- Căn cứ thông t 73/2000/TTLT-BTCCBCP-BTC ngày 28/02/2000 h-ớng dẫn thực hiện chính sách tinh giảm biên chế trong các cơ quan hành chính sự nghiệp
- Đối chiếu với pháp lệnh về kế toán thống kê và các văn bản quy định khác của Nhà nớc giao nhiệm vụ phân cấp cho phòng Tài chính – Vật giá quận, huyện
1 Cơ cấu tổ chức.
Cơ cấu tổ chức của phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm đợc hình thành trên cơ sở các căn cứ nêu trên và từ những nhiệm vụ cụ thể của phòng:
chính NSNN trên địa bàn quận theo quy định của pháp luật
xây dựng dự toán ngân sách hàng năm, xây dựng dự toán ngân sách quận theo hớng dẫn của Sở Tài chính – Vật giá, trình UBND quận xem xét để trình HĐND quận quyết định
tr-ờng hợp cần thiết theo quy định trình UBND quận xem xét, trình HĐND quyết
định, đảm bảo điều hành theo tiến độ và dự toán đã đợc quyết định, hớng dẫn, kiểm tra việc quản lý, điều hành và quyết toán ngân sách cấp phờng
chính sự nghiệp và đoàn thể thuộc quận Phối hợp với cơ quan thuế trong quản
lý công tác thu ngân sách Nhà nớc trên địa bàn theo quy định của pháp luật, phối hợp với Kho bạc Nhà nớc thực hiện cấp phát đầy đủ, kịp thời, đúng chế
độ, tiêu chuẩn cho các đối tợng sử dụng ngân sách cấp quận
Trang 5kiểm tra quyết toán ngân sách cấp phờng, lập quyết toán ngân sách quận và tổng quyết toán ngân sách trên địa bàn theo quy định
yêu cầu công tác quản lý của cấp trên
quy định của Chính phủ và hớng dẫn của Bộ Tài chính quản lý tài sản tịch thu sung công quỹ Nhà nớc theo quy định và phân cấp của Bộ Tài chính và thành phố
CP và quyết định 20/1998/QĐ-UB của UBND thành phố Hà Nội quy định khi Nhà nớc thu hồi đất phục vụ cho an ninh – quốc phòng, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia
quản lý một số loại biên lai ấn chỉ chuyên dùng đợc giao
và UBND quận giao phó bằng văn bản
Từ những nhiệm vụ cụ thể đề ra cho phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm, cơ cấu tổ chức của đơn vị làm sao phải đáp ứng đợc yêu cầu về tinh gọn bộ máy, thuận tiện cho quá trình quản lý, tạo hiệu quả cao trong hoạt
động và hơn hết phù hợp với biên chế sẵn có Hiện nay, phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm đợc tổ chức theo mô hình sau:
5
Trang 6Hình1: Sơ đồ tổ chức bộ máy hành chính
phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm
Cơ cấu tổ chức của đơn vị phù hợp với 15 biên chế hiện
tại, trong đó có 13 cán bộ là nữ và 2 cán bộ là nam Tuổi đời
bình quân của các cán bộ là 39 tuổi, ngời lớn tuổi nhất là 55 và ngời nhỏ tuổi nhất là 28 Xét về tuổi tác, phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm có một thế mạnh về nguồn nhân lực, đó là những công chức có kinh nghiệm trong lãnh đạo và quản lý các hoạt động của đơn vị Nhng đáng chú ý nhất là trình
độ chuyên môn nghiệp vụ của phòng( 14/15 cán bộ đã tốt nghiệp đại học chuyên ngành) và trình độ lý luận (1 đồng chí trởng phòng tốt nghiệp cao cấp
Trang 7lý luận, 2 đồng chí tốt nghiệp trung cấp lý luận, còn lại đợc học tập theo chơng trình chuyên viên) đã cho thấy điều kiện rất thuận lợi cho tổ chức quản lý và yêu cầu chung của toàn ngành Ngoài 15 biên chế chính thức, phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm còn có 3 hợp đồng làm bảo vệ cơ quan, chịu trách nhiệm bảo vệ an toàn cơ quan 24/24 giờ theo nội quy của cơ quan và hợp đồng
đã ký Tuy với số lợng 15 ngời nhng hệ thống chính trị của đơn vị khá đầy đủ
và chặt chẽ, bao gồm: một chi bộ Đảng vững mạnh trực tiếp thuộc Quận ủy với
8 Đảng viên do đồng chí trởng phòng làm bí th; và một tổ chức Công đoàn nhiều năm đợc công nhận Công đoàn xuất sắc với 3 đồng chí trong Ban chấp hành
Để thực hiện đợc những nhiệm vụ cụ thể của phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm theo quy định thì từng bộ phận phải trực tiếp đảm nhận những nhiệm vụ chung của đơn vị và nhiệm vụ riêng của mình không tách rời với nhiệm vụ chung Do phòng làm việc theo chế độ thủ trởng(trực tiếp quản lý mọi hoạt động) nên nhiệm vụ của các bộ phận cũng khá tách biệt và ngời ra quyết định cuối cùng là trởng phòng Công chức trởng phòng là ngời chịu trách nhiệm chung về các công việc của phòng trớc UBND quận, đồng thời chịu theo sự chỉ đạo nghiệp vụ công tác của Sở Tài chính – Vật giá Giúp việc trởng phòng, đợc trởng phòng phân công trực tiếp phụ trách thực hiện một số công việc của phòng và chịu trách nhiệm trớc trởng phòng về giải quyết những công việc đợc phân công, đợc trởng phòng ủy nhiệm giải quyết công việc khi trởng phòng vắng mặt là công chức phó trởng phòng
Về từng bộ phận của phòng Tài chính – Vật giá quận Hoàn Kiếm thì mỗi bộ phận sẽ đảm nhiệm những nhiệm vụ cụ thể của mình trên cơ sở những nhiệm vụ chung:
Bộ phận hành chính, kế toán đơn vị: là bộ phận bao gồm các công chức làm những nhiệm vụ cụ thể sau:
- Về quản lý công sản:
+ Tiếp nhận hồ sơ vụ việc xử lý tịch thu sung công quỹ Nhà nớc của các cơ quan có thẩm quyền gửi đến
+ Nếu đủ điều kiện tiếp nhận thì phối hợp với bộ phận kế toán, thủ kho để tổ chức tiếp nhận hàng hoá nhập kho
+ Căn cứ vào quy định của Bộ tài chính tại quyết định số 1766QĐ/BTC: phối hợp với kế toán phân loại hàng hoá, làm văn bản cho phòng đề nghị ủy ban ra quyết định bán, thanh lý, huỷ hoặc giao cho đơn vị tiếp nhận Mời hội đồng
định giá, tham khảo giá thị trờng, chuẩn bị hồ sơ đấu giá và thông báo các thủ tục bán đấu giá theo quy định và báo cáo Chủ tịch hội đồng để tổ chức bán đấu giá Phối hợp với kế toán và thủ kho trao trả hàng hoá, làm thủ tục về giấy tờ
7
Trang 8cho ngời mua hàng( nếu hàng đó phải đăng ký trớc bạ); đồng thời lu trữ và hoàn chỉnh hồ sơ tài liệu về các vụ việc đã thanh lý
+ Tham gia định giá thanh lý tài sản của các cơ quan, đơn vị và toà án nhân dân quận
- Về tổ chức:
+ Quản lý hồ sơ của công chức theo phân cấp, bổ sung thay đổi các chứng từ của công chức vào hồ sơ công chức
+ Nắm tình hình và tâm t nguyện vọng của công chức, đề nghị chế độ khen th-ởng, kỷ luật, nâng lơng, theo dõi đề xuất giải quyết ngày nghỉ chế độ của công chức
- Về công tác kế toán trởng của đơn vị( gồm cả kế toán kho):
Thực hiện nhiệm vụ kế toán theo pháp lệnh kế toán thống kê, quản lý nguồn kinh phí đợc cấp phát và tài sản, tiền bạc thu giữ, đảm bảo thu, chi đúng chế độ tài vụ theo quy định của đơn vị hành chính sự nghiệp:
+ Lập chứng từ xuất nhập kho, hoá đơn bán hàng, hợp đồng mua bán theo dõi thanh toán và trích thởng cho các đơn vị theo đúng quy định
+ Kế toán phòng còn có trách nhiệm làm kế toán quỹ phụ cấp lơng bổng của quận theo chế độ kế toán hiện hành
+ Quản lý biên lai ấn chỉ và mọi tài sản của đơn vị
- Về công tác thủ kho, thủ quỹ:
+Công chức làm công tác này là ngời chịu trách nhiệm cá nhân về quản lý tiền, hàng, ấn chỉ, chỉ đợc chi tiền, nhận tiền, tạm ứng tiền và nhận hàng, trả hàng theo đúng quy định về quản lý tiền, quản lý hàng hoá, tang vật thu giữ theo quy định
+ Phải sắp xếp ngăn nắp kho hàng, xem xét đề xuất với lãnh đạo phòng biện pháp quản lý hàng hoá để chống mối mọt, chống cháy nổ
-Về làm nhiệm vụ văn th:
+ Đánh máy, vào sổ lu trữ các văn bản của phòng phát hành theo quy định về
lu trữ
+Tiếp nhận công văn gửi đến, gửi công văn đi, hàng ngày phải vào sổ giao lại cho trởng, phó phòng xử lý
+Quản lý máy móc dùng cho văn phòng( máy photocopy, máy vi tính đợc giao)
Trang 9+Quản lý tài sản của phòng, phục vụ cho việc tiếp khách và làm công tác phục
vụ tiếp khách khi lãnh đạo phòng có khách tới làm việc
Bộ phận kế toán thu – chi NSNN: bộ phận này có các công chức làm nhiệm vụ thu thập chứng từ, ghi sổ, phân tích số liệu, lập báo cáo, lu trữ hồ sơ tài liệu kế toán và chịu trách nhiệm về số liệu báo cáo, cụ thể nh sau:
+ Tập hợp chứng từ thu – chi của các đơn vị( qua kho bạc)
+ Ghi sổ( nhập số liệu vào sổ ghi chép hay qua máy tính)
+ Phân tích số liệu, lập báo cáo thu – chi( tháng, quý, năm) bao gồm: các báo cáo thu chi của 3 cấp ngân sách (thành phố, quận, phờng) và báo cáo cấp phát tồn quỹ ( 15 ngày một lần) cho lãnh đạo phòng
+ Đối chiếu số liệu với các đơn vị( nếu có) và bộ phận thẩm kế cấp phát, phối hợp với kế toán kho bạc điều chỉnh các sai sót trong cấp phát kinh phí
+ Tập hợp số liệu, lập báo cáo nhanh cho lãnh đạo phòng( theo yêu cầu cụ thể)
+ Kế toán chi ngân sách tổng hợp báo cáo tăng giảm tài sản cố định của quận
Bộ phận quản lý NSNN khối phờng( 18 phờng) thờng xuyên thực hiện các nhiệm vụ sau:
+ Hớng dẫn ban tài chính phờng thực hiện nhiệm vụ quản lý, thu chi ngân sách theo quy định của luật NSNN, thông t 01/1999/TT-BTC ngày 4/1/1999 và quyết định số 25/1999/QĐ-UB ngày 22/04/1999 của UBND thành phố Hà Nội quy định phân cấp quản lý thu chi ngân sách xã, phờng, thị trấn thuộc thành phố Hà Nội
+ Tổng hợp dự toán của các phờng, cân đối thu – chi và phân bổ dự toán ngân sách cho các phờng trình lãnh đạo phòng phê duyệt để trình HĐND quận quyết định
+ Cấp phát kinh phí bổ sung cân đối, kinh phí ủy quyền, kinh phí bổ sung có mục tiêu theo dự toán đã đợc duyệt
+ Kiểm tra thờng xuyên việc chấp hành dự toán ngân sách của các phờng, kịp thời phát hiện những vớng mắc, sai sót báo cáo lãnh đạo phòng và thông báo cho UBND phờng khắc phục sửa chữa
+ Kiểm tra báo cáo quyết toán của cấp ngân sách và đơn vị dự toán phờng Tổng hợp vào tổng quyết toán ngân sách quận và thông báo phê duyệt quyết toán cho phờng để kịp kỳ họp HĐND phờng lần thứ 2 trong năm( trớc 30/6 năm kế hoạch)
+ Lập báo cáo tổng hợp theo quy định và theo yêu cầu quản lý của lãnh đạo cấp trên
9
Trang 10 Bộ phận quản lý NSNN các đơn vị sự nghiệp.
có thu và HCSN, công chức đợc giao phụ trách đơn vị nào thì chịu trách nhiệm theo dõi quản lý về công tác tài chính, kế toán ở đơn vị đó, cụ thể:
+ Phổ biến, hớng dẫn các đơn vị thực hiện các chế độ chính sách về tài chính
kế toán (từ khâu lập dự toán đến việc chấp hành và quyết toán ngân sách) giúp
đỡ nghiệp vụ kế toán tài vụ cho đơn vị
+Cấp phát kinh phí kịp thời đúng chế độ cho đơn vị theo dự toán đã đợc duyệt Đối với các phát sinh ngoài dự toán phải kiểm tra đề xuất biện pháp giải quyết, phải chịu trách nhiệm kiểm tra các khoản kinh phí đã cấp phát cho đơn vị
+Kiểm tra thờng xuyên và định kỳ tình hình thu-chi và việc thực hiện các biện pháp xử lý kịp thời, đúng chế độ các vấn đề phát hiện qua các cuộc kiểm tra
+ Chịu trách nhiệm kiểm tra, xét duyệt báo cáo quyết toán các đơn vị đợc phân công quản lý gồm quyết toán kinh phí thờng xuyên, kinh phí bổ sung có mục tiêu, kinh phí ủy quyền, thẩm tra quyết toán các công trình sửa chữa nhỏ
do đơn vị làm chủ đầu t mà dùng nguồn vốn của đơn vị (kể cả vốn đóng góp huy động do đơn vị quản lý)
+Chịu trách nhiệm lu giữ toàn bộ hồ sơ cấp phát (kể cả hồ sơ ra quyết định cho
đơn vị)
+Báo cáo định kỳ và đột xuất về công tác quản lý của mình theo yêu cầu của phòng
xây dựng cơ bản:
Công chức quản lý cấp phát vốn sự nghiệp kinh tế, sự nghiệp có tính chất xây dựng đợc lãnh đạo phòng giao phụ trách công trình nào thì chịu trách nhiệm kiểm tra và cấp phát vốn đầu t từ khâu chuẩn bị đến khâu kết thúc đầu t đa công trình vào sử dụng theo đúng điều lệ quản lý XDCB ban hành theo Nghị
định 52/1999/NĐ-CP ngày 8/9/1999 của Chính phủ và các văn bản hớng dẫn thi hành (những dự án có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên)
+ Nghiên cứu hồ sơ chuẩn bị ý kiến của ngành, tham gia với lãnh đạo phòng
để lãnh đạo phòng đóng góp ý kiến cho chủ đầu t
+Tham gia xây dựng kế hoạch bảo vệ cấp phát vốn cho các công trình theo các nguồn vốn và kết hợp với bộ phận kế hoạch bảo vệ kế hoạch vốn cấp trên
