BT nhóm môn xây dựng văn bản

Nhận thức được tầm quan trọng của việc tìm hiểu một cách kĩ lưỡng, khoa học về vấn đề mang tính cấp thiết trên, nhóm 1A2 đã quyết định lựa chọn đề tài: “Bạo lực học đường” để làm rõ hiện

Lời mở đầu

Bạo lực học đường là một vấn đề xã hội mang tính toàn cầu Ở Việt Nam trong những năm gần đây, bạo lực học đường có chiều hướng gia tăng, nguyên nhân là do tác động xấu từ gia đình, các nhóm bạn bè, bạo lực trên các phương tiện truyền thông và từ xã hội Bạo lực học đường để lại nhiều hậu quả về tâm lý, kinh

tế không chỉ đối với nạn nhân mà còn đối với gia đình và xã hội Nhận thức được tầm quan trọng của việc tìm hiểu một cách kĩ lưỡng, khoa học về vấn đề mang tính cấp thiết trên, nhóm 1A2 đã quyết định lựa chọn đề tài: “Bạo lực học đường” để làm rõ hiện tượng này, từ đó đưa ra phương hướng giải quyết, đồng thời đem đến cái nhìn sâu sắc, toàn diện hơn về hiện tượng bạo lực học đường đang diễn ra ngày một thường xuyên trong đời sống xã hội

Nội dung

I Khái quát chung về bạo lực học đường

1 Khái niệm về bạo lực học đường

Bạo lực là dùng sức mạnh để cưỡng bức, trấn áp1 Theo đó, bạo lực học đường là những hành động mang tính chất bạo lực một cách ngang ngược bất chấp công lý, đạo đức gây tổn thương thể xác lẫn tinh thần cho người khác trong môi trường học đường

2 Phân loại bạo lực học đường

Dựa vào các tiêu chí khác nhau thì chúng ta có thể chia bạo lực học đường thành nhiều hình thức, cụ thể:

Thứ nhất, dựa vào tiêu chí chủ thể tham gia bạo lực học đường thì bạo lực học đường được chia thành 3 hình thức chính gồm: bạo lực giữa trò – trò, bạo lực giữa thầy – trò và ngược lại, bạo lực giữa học sinh trong trường – học sinh ngoài trường

Thứ hai, dựa vào cách thức thể hiện ra bên ngoài bạo lực học đường thì bạo lực học đường được chia thành 2 hình thức: bạo lực cá nhân và bạo lực tập thể

Thứ ba, dựa vào hậu quả của bạo lực học đường thì bạo lực học đường được phân thành 2 hình thức: bạo lực về thể chất và bạo lực về tinh thần

Do giới hạn về mặt thời gian và số trang nên trong bài tập này nhóm em chỉ nghiên cứu các hình thức dựa vào hậu quả của bạo lực học đường

2.1 Bạo lực về thể chất

Bạo lực về thể chất là hành vi đánh đập, tra tấn, hành hạ, làm tổn hại sức khỏe, xâm phạm cơ thể con người thông qua hành vi bạo lực

1 Theo Từ điển Tiếng Việt, Nguyễn Như Ý chủ biên, Nxb văn hóa thông tin, 1993.

Những hành vi này diễn ra rất phổ biến giữa học sinh với nhau Theo khảo sát từ nhóm nghiên cứu ISEF2 thì khi đánh nhau có 1/3 chủ thể tham gia bạo lực không sử dụng phương tiện nào, các em có thể túm tóc, cào cấu, xé áo, đấm đá và lăng nhục để lại hậu quả rất thương tâm cho học sinh bị đánh: có thể gây thương tích, xây xát, chảy máu, tinh thần hoảng loạn, chấn động tâm lý Phần còn lại sử dụng những công cụ phương tiện mà chủ thể gây bạo lực thường hay sử dụng đó là những dao gậy, giầy dép…cùng với hình thức đánh đập tra tấn, hành hạ…có thể là đánh hội đồng đánh một mình, thậm chí gây ra án mạng

2.2 Bạo lực về tinh thần

Bạo lực tinh thần thường ít ai chú ý và quan tâm nhưng luôn để lại những hậu quả nghiêm trọng Bạo lực tinh thần thường là những lời nói xúc phạm, lăng

mạ, sỉ nhục, đay nghiến, chà đạp nhân phẩm, làm tổn thương về mặt tinh thần người khác Đó còn là những hành vi đe dọa dùng vũ lực nhằm uy hiếp tinh thần của một hoặc một nhóm đối tượng là chủ thể gây ra bạo lực để buộc nạn nhân phải làm theo yêu cầu của chúng

II Thực trạng, nguyên nhân và hậu quả của bạo lực học đường trong xã hội hiện nay.

1 Thực trạng bạo lực học đường trong xã hội hiện nay.

Những năm gần đây, dư luận xã hội đang ngày càng phản ánh mạnh mẽ thực trạng bạo lực học đường đã và đang diễn ra với mức độ số lượng nhiều hơn cũng như tính chất các vụ việc ngày một nghiêm trọng hơn Bạo lực học đường đã và đang trở thành một vấn đề nóng hổi không chỉ ở Việt Nam mà có quy mô toàn cầu 1.1 Độ tuổi phổ biến của bạo lực học đường

Theo cuộc điều tra của UNICEF tiến hành năm 2010, bạo lực học đường thường xảy ra ở tất cả các bậc học, từ học sinh mầm non, học sinh tiểu học, học sinh trung học cơ sở, học sinh trung học phổ thông và đối với cả sinh viên cao đẳng và đại học Bạo lực học đường không chỉ xảy ra ở học sinh nam mà còn cả ở học sinh nữ; không chỉ giữa học sinh với học sinh mà còn có bạo lực giữa học sinh với giáo viên; giáo viên với học sinh …

1.2 Mức độ xảy ra bạo lực học đường qua các số liệu thống kê

Tại Việt Nam, số liệu được Bộ Giáo dục và đào tạo (GD- ĐT) đưa ra gần đây nhất, trong một năm học, toàn quốc xảy ra gần 1.600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học (khoảng 5 vụ/ngày) Cũng theo thống kê của Bộ

GD-2 Đề tài “Bạo lực học đường – Thực trạng và giải pháp” do nhóm học sinh THPT Kim Liên, Hà Nội thực hiện trong cuộc thi Intel ISEF 2013.

ĐT, cứ khoảng trên 5.200 học sinh (HS) thì có một vụ đánh nhau; cứ hơn 11.000

HS thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau; cứ 9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau3

Ở Mỹ, theo điều tra của CDC (Trung tâm ngăn chặn và kiểm soát dịch bệnh) năm 2007 cho thấy 5.9% học sinh mang theo một loại vũ khí (như súng, dao, vân vân) vào trường học trong 30 ngày trước thời điểm điều tra Tỷ lệ này ở nam lớn gấp ba lần nữ Trong 12 tháng trước cuộc điều tra, 7.8% học sinh trung học được thông báo đã bị đe doạ hay bị thương tích bởi một vũ khí trong trường học ít nhất một lần, với tỷ lệ cao trong nam lớn gấp hai lần nữ Trong 12 tháng trước cuộc điều tra, 12.4% học sinh từng tham gia vào một vụ đánh nhau tại trường ít nhất một lần Tỷ lệ nam cũng cao gấp hai lần nữ Trong 30 ngày trước cuộc điều tra, 5.5% học sinh được thông báo bởi họ không cảm thấy an toàn, họ đã không tới trường ít nhất một ngày Các tỷ lệ này ở nam và nữ xấp xỉ bằng nhau

3 Hậu quả

3.1 Đối với nạn nhân:

Bạo lực học đường ảnh hưởng trực tiếp đến học tập của học sinh, họ sẽ bị tổn thương về cả thể xác lẫn tinh thần với những chấn động nặng, nhẹ phụ thuộc vào mức độ của bạo lực Người bị bạo lực phải chịu những phí tổn về vật chất phải chi trả sau khi bị đánh để tiến hành dưỡng thương Ngoài ra còn tạo tâm lí hoang mang, lo lắng đối với người thân, bạn bè và tạo nên tính bất ổn, thiếu trật tự, kỉ cương trong xã hội

3.2 Đối với người có hành vi bạo lực:

Con người sẽ phát triển không toàn diện dẫn đến thiếu hụt về nhân cách, mất dần nhân tính, làm gương xấu cho người khác học theo Chủ thể gây ra bạo lực sẽ mất phương hướng cho sự phát triển nhân cách của mình, làm giảm sút tinh thần, ảnh hưởng xấu tới kết quả học tập Người gây ra bạo lực trở nên lẻ loi, cô lập, bị mọi người xa lánh, căm ghét

3.3 Đối với gia đình,nhà trường và xã hội:

3 Xem thêm tại phụ lục 1.

*Gia đình:

- Làm nảy sinh mâu thuẫn giữa cha mẹ và con cái, khiến không khí gia đình

sẽ trở nên căng thẳng hơn

- Nếu những hành vi bạo lực của học sinh để lại hậu quả nghiêm trọng về mặt thể xác thì gia đình phải mất thêm một khoản tài chính lớn để giải quyết hậu quả

* Nhà trường :

- Khiến không khí trường học trở nên nặng nề, căng thẳng với nỗi sợ hãi, bất

an luôn bao trùm, gây ảnh hưởng xấu đến môi trường học tập chung Môi trường nhà trường không còn tính lành mạnh, sự hấp dẫn và là nỗi sợ hãi của học sinh

- Làm ảnh hưởng đến thành tích thi đua của lớp, của trường và ảnh hưởng đến danh tiếng của nhà trường cũng như các thầy cô

* Xã hội:

- Những hành vi bạo lực học đường đang ngày càng làm lu mờ những nét văn hóa truyền thống của xã hội, thể hiện một sự suy đồi về mặt đạo đức và sự sai lệch

về mặt hành vi một cách đáng báo động

2 Nguyên nhân dẫn đến thực trạng bạo lực học đường

2.1 Nguyên nhân chủ quan

Một trong những nguyên nhân chủ chốt nhất dẫn tới tình trạng bạo lựch ọc đương chính là nguyên nhân từ phía học sinh Giai đoạn ngồi trên ghế nhà trường cũng chính là giai đoạn mà các em học sinh phải trải qua những thay đổi về mặt sinh lý cũng như tâm lý Họ được trang bị về mặt sinh lý như một người trưởng thành, nhưng lại được định hướng bằng những phản ứng trẻ con, điều này gây ra sự không ổn định về tâm lý Đồng thời, các em cũng phải chịu áp lực học hành lớn Chính vì vậy, thường có cái tôi cá nhân cao, dễ bị tổn thương, cảm thấy bức bối, dễ

mất kiểm soát về hành vi của mình, và chính vì sự mất kiểm soát này, tình trạng bạo lực học đường xảy ra rất nhiều trên thực tế4

2.2 Nguyên nhân khách quan

2.2.1 Nguyên nhân từ gia đình

Lối sống của gia đình và cách giáo dục của bố mẹ là một trong những nguyên nhân chủ yếu tác động tới tâm lý và hành vi của các em học sinh Những học sinh nhận được sự giáo dục chưa đúng đắn từ cha mẹ như việc cha mẹ thường xuyên đánh nhau, đánh con, nặng lời quát tháo hay không quan tâm tới con thường có xu hướng dùng bạo lực cũng cao hơn, cách sống trở nên khép kín hơn Nhiều bậc phụ huynh mặc dù rất quan tâm nhưng lại áp dụng cách giáo dục không phù hợp với xã hội hiện đại Trong giai đoạn đang hình thành nhân cách, chỉ một tác động xấu từ gia đình cũng có thể gây nên tổn thương sâu sắc cho các em, hình thành cái nhìn méo mó về đời sống trong tâm hồn các em5

2.2.2 Nguyên nhân từ nhà trường

Ngày nay nhiều nhà trường chỉ lo dạy về văn hoá mà quên đi trách nhiệm dạy học sinh cách làm người Mặt khác một bộ phận các thầy, cô giáo không quan tâm sát sao tới học trò, không chú ý giải quyết mâu thuẫn giữa các em, không chỉ bảo các em cách hành xử sao cho hợp lý

Tuy nhiên, có những trường hợp còn đáng chê trách hơn, đó chính là những trường hợp bạo hành giữa giáo viên và học sinh Trong giai đoạn các em mới bắt đầu có những thay đổi về tâm sinh lý, các thầy giáo, cô giáo nặng lời nhiếc móc hay thậm chí sử dụng bạo lực là những hành vi có ảnh hưởng cực kì xấu tới các

em Bên cạnh đó, số lượng bài tập quá lớn cũng khiến các em bị áp lực

4 Các bạn có thể chỉ vì những nguyên nhân hết sức nhỏ nhặt mà ra tay đánh bạn mình như không ưa thì đánh (24%), đánh vì lý do tình cảm (13,3%), bị khiêu khích nên đánh (16%) thậm chí có một số bạn vì một số nguyên nhân hết sức không đâu mà đánh bạn như người khác nhờ đánh (20%), chẳng có lý do gì cũng đánh (12%)

5 Theo kết quả điều tra của nhóm nghiên cứu thì có đến 46% số học sinh được hỏi cho rằng bạo lực học đường xảy

ra là do cha mẹ bận rộn, không quan tâm đến con cái; 4% cho rằng cha mẹ nêu gương xấu hay tạo chấn thương tâm

lý cho trẻ sẽ dẫn đến bạo lực học đường, 9% cho rằng cha mẹ nuông chiều sẽ dẫn đến bạo lực, còn lại là các ý kiến

khác.

2.2.3 Nguyên nhân từ xã hội

Hiện nay, có rất nhiều những phim, ảnh mang tính chất bạo lực cao Bên cạnh

đó tồn tại nhiều trò chơi trên mạng Internet có xu hướng sử dụng bạo lực như đánh nhau, giết người Tuổi trẻ có xu hướng bắt trước và thử nghiệm việc các em làm theo những hình ảnh đó là hoàn toàn dễ hiểu

Một nguyên nhân quan trọng dẫn tới bạo lực học đường là sự vô cảm của xã hội Điều này dẫn tới việc tồn tại những em học sinh bị đánh nhưng chỉ cam chịu vì

sợ nói ra sẽ bị trả thù, bởi lẽ ít ai dám đứng ra bảo vệ các em Hơn nữa, xã hội ngày nay chưa có sự quan tâm đứng mức về vấn đề bạo lực học đường, đưa ra những giải pháp thiếu thiết thực và kết quả là những quyết định,văn bản giấy tờ không được hiện thực hóa và tình trạng bạo lực học đường vẫn gia tăng

III Đề xuất phương hướng giải quyết vấn đề bạo lực học đường

1 Mục tiêu cần đạt

Hiện tượng bạo lực học đường trở nên phổ biến và là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng lớn tới chuẩn mực đạo đức và sự phát triền của xã hội Điều chúng

ta cần làm là giảm thiểu và ngăn chặn một cách tối đa hiện tượng này bằng những biện pháp cụ thể và thiết thực Những biện pháp này cần có mục tiêu cụ thể: thay đổi nhận thức của học sinh và xã hội, nâng cao và khích lệ tinh thần tố giác và ngăn chặn bạo lực học đường Vì thế nhóm chúng em xin đưa ra các giải pháp phân thành từng nhóm : nhóm giải pháp giữ nguyên hiện trạng, nhóm các giải pháp thực hiện không ban hành hành pháp luật và giải pháp ban hành pháp luật

1 Nhóm giải pháp giữ nguyên hiện trạng

Hiện nay, các kênh truyền thông, thông tin đại chúng đã đề cập tới tình trạng bạo lực học đường và hậu quả của nó một cách thường xuyên và quan tâm sát sao

Dư luận xã hội là một trong những giải pháp đầu tiên để ngăn chặn một hiện tượng

xã hội tiêu cực xảy ra Tuy nhiên, việc làm này chưa thực sự hiệu quả và triệt để

Bởi không thể phủ nhận, dư luận xã hội sẽ gây sức ép trực tiếp tới người thực hiện hành vi mà ở đây chính là những đứa trẻ cũng rất cần được bảo vệ Hơn nữa, dư luận cũng chỉ quan tâm và phê phán được những hành vi mang tính chất công khai

Vì vậy, việc để nguyên hiện trạng chỉ là một biện pháp “chữa cháy” tạm thời Ta cần phải có những biện pháp cứng rắn của Nhà nước và các tổ chức xã hội khác, thông qua các can thiệp của các cơ quan chức năng không ban hành pháp luật và có

sử dụng đến việc ban hành pháp luật

2 Nhóm giải pháp can thiệp không ban hành pháp luật

Nhận thức được thực trạng và nguyên nhân của hiện tượng này, chúng em đề xuất đưa ra tổ hợp giải pháp do các Nhà nước, tổ chức thực hiện mà không ban hành pháp luật

Đối với các em học sinh, tuyên truyền giáo dục mạnh mẽ là phương pháp được xem là hiệu quả nhất, nhưng cần phải có sự phối hợp của bản thân các em, gia đình, nhà trường và xã hội Việc tuyên truyền không chỉ dừng lại ở những buổi tọa đàm trong những ngôi trường , lớp học mang tính chất nhỏ lẻ mà cần phải diễn

ra trên toàn bộ hệ thống giáo dục Việt Nam Bằng việc làm cụ thể như đưa nó lồng ghép vào một môn học để các em được tìm hiểu, được trải lòng được bộc lộ những cái “tôi” của bản thân và để các em được chứng tỏ sự trưởng thành của bản thân một cách đúng đắn: có thể cho các em được đóng kịch, thể hiện thực trạng và những hậu quả nghiêm trọng diễn ra Song song đó, cũng cần đến sự giáo dục, chỉ dẫn của các thầy cô giáo, và gia đình các em

Bên cạnh đó, không chỉ hướng dẫn chỉ dạy cho các em mà chúng ta cũng cần phải cho các em có cơ hội chứng tỏ khả năng của mình bằng việc thực hiện khảo sát tìm hiểu khả năng, sở thích của từng nhóm học sinh nhằm tạo điều kiện cần thiết để phát huy như tranh biện, hùng biện, hội họa, ca hát, thể thao, nấu ăn, Hãy

cố gắng tạo dựng sự quý trọng bản thân trong các em vì chỉ có như vậy mới mong các em trân trọng và yêu quý mọi người xung quanh

Về phía gia đình, hoàn cảnh xuất thân là những điều mà bất cứ ai cũng không thể thay thế Tuy nhiên, mỗi phụ huynh cần tự chuẩn bị tìm hiểu kĩ lưỡng trước mỗi giai đoạn phát triển để có những chỉ dẫn, định hướng cách giáo dục phù hợp, không nên đặt áp lực, sự ích kỉ của bản thân lên các em Để đảm bảo được điều đó, chúng tôi đưa ra kiến nghị tổ chức chuỗi tọa đàm giáo dục dành cho các bậc phụ huynh có con trong độ tuổi từ 15-19 tuổi –độ tuổi có tâm sinh lý dễ bị kích động Nội dung tọa đàm bao gồm: cách giao tiếp với trẻ, cách định hướng cho trẻ, cách phối hợp với nhà trường để tạo môi trường phát triền tốt nhất cho các em

Về phía nhà trường, các thầy cô giáo cần quan tâm đến các học sinh không chỉ trong lĩnh vực học tập mà còn các hoạt động khác, cách cư xử của cá học sinh với nhau và với xã hội Tuy nhiên, việc này là không dễ dàng Bởi thực trạng là, một lớp học thường có 1 giáo viên quản lý từ 45-50 học sinh Do đó, chúng tôi đề xuất, tạo dựng một đội ngũ xung kích gồm các em học sinh có thành tích tốt và đạo đức tốt, giám sát kỉ luật cũng như kịp thời thông báo thực trạng bạo lực giữa các

em học sinh Không chỉ có vậy, cần khuyến khích việc tố giác bạo lực học đường của các em học sinh Cả hai việc làm này đòi hỏi nhà trường có kế hoạch cụ thể về:

cơ chế khen thưởng, cơ chế bảo vệ người tố giác, thành viên đội xung kích về mặt danh tính để tránh sự trả thù ngầm của các đối tượng bị tố giác

Về phần xã hội, mọi người cần nhận thức rõ tính tiêu cực của bạo lực học đường và sẵn sàng lên án những hành vi bạo lực học đường cũng như tìm cách ngăn chặn thay vì thờ ơ trước nó Việc này được thực hiện cụ thể bởi tuyên truyền trong phạm vi địa phương Các xã, phường cần tổ chức các buổi sinh hoạt với chuyển đề bạo lực học đường, tạo cơ hội cho các đối tượng học sinh ở địa phương

mình có cơ hội tìm hiểu và chia sẻ Các buổi sinh hoạt có thể được tổ chức dưới hình thức cuộc thi về tìm hiểu, cuộc thi về sáng kiến chống bạo lực học đường…

3 Giải pháp can thiệp ban hành pháp luật

Hiện tại, Nhà nước ta chưa ban hành Luật phòng chống Bạo lực học đường Trước tình hình thực tế hiện nay, việc bạo lực học đường trở thành phổ biến trong môi trường giáo dục ảnh hưởng không ít tới nhân cách học sinh cũng như thành tích và sự phát triển của các em và của đất nước, việc ban hành một luật riêng cho hiện tượng này là cần thiết Trong đó, luật quy định rõ các biện pháp xử lý (đưa vào trường giáo dưỡng,…), quyền và nghĩa vụ của những chủ thể có liên quan…

Bên cạnh việc ban hành một luật riêng điều chỉnh hành vi này, nhóm chúng

em cũng đề xuất đưa các hình thức xử phạt nhất định đối với bạo lực học đường vào hệ thống văn bản pháp luật hành chính cũng như Bộ luật hình sự Việc ban hành pháp luật cụ thể đối với hành vi này là cần thiết, tuy nhiên, với mục tiêu thay đổi nhận thức và bảo vệ quyền trẻ em cụ thể là bảo vệ cho quyền lợi lợi ích của cả nạn nhân và người thực hiện hành vi, chúng tôi ưu tiên các giải pháp không ban hành pháp luật

Không thể phủ nhận, bạo lực học đường là hiện tượng xã hội với đối tượng chủ yếu bị hại là các em học sinh và người trực tiếp thực hiện cũng thường là những đứa trẻ Vì vậy chúng em ưu tiên chọn phương án giải quyết bằng cách không ban hành pháp luật, tạo cơ hội mở cho các em trở thành những con người, những công dân tốt

Kết luận

Một môi trường học tập không có bạo lực cũng là một nhân tố quyết định để xây dựng một xã hội văn minh và tốt đẹp hơn Nhìn chung, vấn đề bạo lực học đường ở Việt Nam hiện nay không còn quá mới mẻ Bằng việc đi sâu, phân tích hiện trạng nhóm chúng em đã thể hiện rõ hơn phần nào và có cái nhìn khái quát hơn về bạo lực học đường và từ đó đề ra những phương hướng giải quyết vấn nạn này Đồng thời, việc nghiên cứu và phân tích vấn đề bạo lực học đường trên phương cũng góp phần trong việc đưa ra những quan điểm, phương pháp phù hợp áp dụng vào thực tiễn nhận thức và hành động đối với BHGĐ ở Việt Nam hiện nay Trong dung lượng một bài tập nhóm việc phân tích, vận dụng có thể chưa thực sự đầy đủ

và sâu sắc, nhưng mong rằng những kết quả nghiên cứu và ý kiến của nhóm sẽ góp phần nhỏ vào việc nâng cao kết quả thực hiện việc phòng chống bạo lực học đường

ở Việt Nam trong thực tế Tuy nhiên, để thực sự đẩy lùi vấn nạn này ra khỏi đời sống xã hội Việt Nam, không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu, phân tích, đề ra phương án, mà cần có sự chung tay, đấu tranh mạnh mẽ, quyết liệt từ phía cộng đồng

PHỤ LỤC I: Số liệu thống kê Bạo lực học đường ở một số nơi trên thế giới