Bài 13 (NC)

Nêu được bản chất của các kiểu tác động của gen đối với sự hình thành tính trạng: tương tác giữa các gen không alen, tác động cộng gộp và đa hiệu của gen.. HOẠT ĐỘNG CỦA Lai hai loại hoa

Tiết 16 (Bài 13)

SỰ TÁC ĐỘNG CỦA NHIỀU GEN

VÀ TÍNH ĐA HIỆU CỦA GEN

A/ Mục tiêu:

1/ Kiến thức: Sau khi học xong bài này HS cần:

Phân tích và giải thích được kết quả các thí nghiệm trong bài học.

Nêu được bản chất của các kiểu tác động của gen đối với sự hình thành tính trạng: tương tác giữa các gen không alen, tác động cộng gộp và đa hiệu của gen.

Khái quát được mối quan hệ giữa gen và tính trạng hay giữa KG và Kh.

2/ Trọng tâm: * Tương tác gen không alen và tác động cộng gộp của gen.

3/ Rèn luyện kỹ năng:

Rèn kỹ năng làm việc độc lập với sách giáo khoa.

Vận dụng kiến thức về quy luật phân ly vào thực tiễn các bài tập.

Hình thành thái độ yêu thích khoa học tìm tòi nghiên cứu, phân tích kết quả TN.

B/ Chuẩn bị:

GV: Các bài tập SGK.

HS: Xem trước mới.

C/ Tiến trình lên lớp:

1/ Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.

2/ Kiểm tra bài cũ:

T

g.

HOẠT ĐỘNG CỦA

GV.

HOẠT ĐỘNG CỦA

Lai hai loại hoa thuần

chủng hoa đỏ với hoa

trắng được F1 đồng loạt

hoa đỏ Tiếp tục cho F1

tự thụ Xác định

TLPLKG, KH của F2

Bài toán trên được giải

thích theo quy luật di

truyền nào?

Nhận xét, đánh giá

HS trình bày

HS khác nhận xét kết quả trên

TLPLKG F2: 1AA: 2Aa: 1aa

TLPLKH F2: 3 hoa đỏ: 1 hoa trắng

3/ Bài mới: thực chất khi NC TN trên người ta thu được kết quả: 9/16 hoa đỏ: 7/16 hoa trắng, khác với TN

của Menđen Trong thực tế; ngoài trường hợp một gen quy định một tính trạng còn có trường hợp nhiều gen quy định một tính trạng hay một gen quy định nhiều tính trạng Để nắm rõ ta tìm hiểu qua bài 13.

I/.

TÁC ĐỘNG NHIỀU GEN LÊN MỘT TÍNH TRẠNG.

T

g.

HOẠT ĐỘNG CỦA

GV.

HOẠT ĐỘNG CỦA

F2 thu được bao nhiêu

kiểu tổ hợp? Là kết quả

của sự kết hợp bao nhiêu

giao tử đực và cái?

Từ đó có thể kết luận

HS trình bày TN SGK

HS vận dụng kiến thức đã học, trả lời

HS trả lời

1 Tương tác bổ sung giữa các gen không alen (tác động bổ trợ).

a Thí nghiệm:

Nội dung TN (SGK)

Giải thích TN

+ F2 thu được 16 kiểu tổ hợp là kết quả của 4 loại giao tử x 4 loại giao tử

gì về KG của F1?

Vậy từ tỷ lệ: 9A-B-:

3A-bb: 3aaB-: 1aabb với

sự biến đổi nào ta có thể

thu được tỷ lệ 9: 7? Giải

thích sự hình thành đặc

điểm đó

Hãy xác định KG của

Pt/c

Cho HS viết sơ đồ lai

minh hoạ

Gợi ý cho HS về giả

thuyết sự hình thành màu

sắc hoa

Mở rộng những kiểu

tương tác bổ sung khác

Nhắc lại TN trên

nhưng kết quả F2 là 15

hoa đỏ: 1 hoa trắng

Thực chất:

KG AABB đỏ sậm

AABb/AaBB đỏ

AAbb/aaBB/AaBb

đỏ hồng

Aabb/aaBb hồng

aabb trắng

=> Sự biểu hiện của

tính trạng là do sự xuất

hiện của nhiều hay ít gen

trội

VD: biết Aabb cây

cây 100cm Sự xuất hiện

của 1 gen trội cây cao

10cm vậy với KG AABb

cây cao bao nhiêu cm?

GV gợi ý hướng ứng

dụng

Lớp trao đổi, trả lời

HS tự hoàn thiện

Căn cứ váo kết quả F2

HS giải thích được và rút

ra kết luận F1 dị hợp hai cặp gen Và sự xuất hiện của các gen trội đều cho

KH hoa đỏ, tổ hợp gen lặn aabb quy định hoa trắng

120cm

+ Nên F1 dị hợp 2 cặp gen (AaBb) màu đỏ

+ Khi cho F1 tự thụ thì F2 sẽ thu được: 9A-B-: 3A-bb: 3aaB-: 1aabb Qua đó ta thấy các gen trội A và B đã tương tác với nhau (bổ sung cho nhau) quy định màu hoa đỏ, khi A hoặc B đừng riêng lẽ hay aabb quy định hoa trắng

+ Kiểu gen của P: AABB hoa đỏ và aabb hoa trắng

+ Sơ đồ lai: (HS tự hoàn thiện)

b Lưu ý:

Trường hợp tương tác bổ sung màu hoa đỏ có thể được giải thích như sau:

+ Enzym do gen B tạo ra đã biến đổi tiền chất A thành màu hoa đỏ

+ Khi đứng riêng lẽ thiếu 1 yếu tố hay aabb thiếu cả hai yếu tố nên có màu hoa trắng

9: 7 thực tế là biến dạng của 9: 3: 3: 1 Đối với tương tác bổ sung ta còn gặp các kiểu tỷ lệ: 9: 3: 3: 1; 9: 6: 1; 9: 3: 4

và ở thế hệ lai có thể xuất hiện các kiểu hình khác P

2 Tác động cộng gộp:

Khi xuất hiện càng nhiều gen trội thì màu đỏ càng đậm và sẽ nhạt dần khi số lượng gen trội giảm dần

Vậy các gen đã góp phần vào việc hình tính trạng

 Đặc điểm này được thể hiện rõ đối với các tính trạng chỉ màu sắc, số lượng, chất lượng nên được chú ý nhiều trong sản xuất, chọn giống

II/.

TÁC ĐỘNG CỦA MỘT GEN LÊN NHIỀU TÍNH TRẠNG.

g.

HOẠT ĐỘNG CỦA

GV.

HOẠT ĐỘNG CỦA

Khi một gen đa hiệu bị

ĐB sẽ dẫn tới hậu quả

gì?

VD về đột biến gen

lặn đối với bệnh bạch

tạng ở người

HS đọc thông tin SGK

Sẽ biến đổi hàng loạt các tính trạng do gen đó chi phối

SGK

4/ Củng cố

Gen không alen là gì?

Quan hệ giữa KG và KH được thể hiện như thế nào?

5/ Dặn dò.

Làm các câu hỏi và bài tập tr.53 SGK.

Xem trước bài 14.

Mỹ Xuyên, ngày tháng năm 200 Mỹ Xuyên, ngày tháng năm 200