- Mơ tả được cấu trúc và chức năng của khơng bào, lizơxơm, khung xương TB,màng sinh chất ,thành TB, chất nền ngoại bào.. Bài cũ: Trình bày cấu trúc và chức năng của các bào quan đã học
Trang 1Tuần - tiết Ngày dạy:
TẾ BÀO NHÂN THỰC
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức.
- Mơ tả được cấu trúc và chức năng của khơng bào, lizơxơm, khung xương TB,màng sinh chất ,thành TB, chất nền ngoại bào
2 Kỹ năng.
- Phân tích hình vẽ, tư duy so sánh - phân tích - tổng hợp
3 Thái độ, hành vi.
- thấy được tính thống nhất về cấu trúc và chức năng của tế bào nhân chuẩn
II THIẾT BỊ DẠY HỌC CẦN THIẾT.
- Thiết bị quy định: tranh phĩng to sơ đồ hình vẽ SGK
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC BÀI HỌC.
1 Bài cũ:
Trình bày cấu trúc và chức năng của các bào quan đã học( nhân TB ,lưới nội chất
,riboxom, bộ máy Gongi ,ty thể ,lục lạp )
2.trọng tâm:
Cấu trúc và chức năng của màng sinh chất
3 Tiến trình bài mới:
VII KHÔNG BÀO- LIZÔXÔM :
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh
Yêu cầu học sinh nghiên cứu sách giáo khoa
cho biết:
Cấu trúc của lizôxôm?
Chức năng của lizôxôm?
Điều gì xãy ra nếu lizôxôm bị vỡ ra?
Liên hệ hiện tượng đứt đuôi con nòng nọc
Cấu trúc và chức năng của không bào?
Học sinh thảo luận theo bảng sau:
Các bào quan khác Cấu trúc Chức năng Lizôxôm
Không bào Một học sinh trình bày Nhóm khác bổ sung
1 Lizôxôm:
Cấu trúc:
- Là bào quan dạng túi, có một lớp màng chứa nhiều enzim thuỷ phân
Chức năng:
- Phân huỷ các TB già, bào quan già, các TB bị tổn thương không phục hồi được
2.Không bào: Có nguồn gốc từ mạng lưới nội chất và bộ máy Gôngi.
Cấu trúc:
-Chỉ có một lớp màng bao bọc
Trang 2.Chức năng:
- Có nhiều chức năng khác nhau tùy theo từng loại tế bào.VD:
* Ở thực vật :
- Một số không bào chứa chất phế thải hoặc chất độc, một số chứa các chất dự trữ
- Không bào của tế bào lông hút ở rễ cây chứa ion khoáng và các chất hữu cơ tạo áp suất thẩm thấu của tế bào
- Không bào của tế bào cánh hoa chứa nhiều sắc tố
* Ở tế bào động vật có không bào tiêu hoá, không bào co bóp (động vật nguyên sinh) VIII KHUNG XƯƠNG TB:
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh
GV yêu cầu HS :
Nghiên cứu hình 10.1
Trình bày cấu trúc của khung xương TB?
Khung xương TB có chức năng gì ?
Điều gì xảy ra nếu không có khung xương
TB ?
Sự hình thành khung xương TB là kết quae
quá trình chọn lọc đặc điểm thích nghi
nhất
HS nghiên cứu hình10.1/44 và thông tin trong SGK
Yêu cầu : Chỉ ra được hệ thống ống ,sợi Các chức năng :giá đỡ cơ học cho TB,tạo hình dáng cho TB,neo giữa các bào quan, giúp TB di chuyển
Hình dạng bị méo mó Các bào quan sẽ dồng vào một chỗ hay hỗn loạn trong TB
Tiểu kết:
Cấu trúc: thành phần là protein Gồm hệ thống vi ống ,vi sợi và sợi trung gian
+ Vi ống :là những ống hình trụ dài
+ Vi sợi : là sợi dài mảnh
+ Sợi trung gian :
Chức năng:
-Là giá đỡ cơ học cho TB
-Tạo hình dáng cho TB
-Neo giữa các bào quan
-Giúp TB di chuyển
IX.MÀNG SINH CHẤT ( MÀNG TB ):
Đặt vấn đề: Cấu trúc nào phân biệt các tế bào với nhau? Các bào quan trong tế bào phân biệt nhau nhờ cấu trúc nào?
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh
Trang 3Quan sát hình vẽ 10.2/45 sách giáo
khoa màng sinh chất được cấu tạo
từ những thành phần nào ?
Giải thích tại sao nói mô hình cấu
trúc màng sinh chất là mô hình
khảm động?
Ở tế bào động vật màng sinh chất
có thêm thành phần nào?
Chức năng của các prôtêin xuyên
màng trong hoạt động sống của tế
bào? Chức năng của màng sinh
chất?
Cho biết trong tế bào nhân thực có
những bào quan nào có cấu trúc
màng đơn, màng kép?
Giáo viên gọi một nhóm trình bày
Nhóm khác bổ sung
Giáo viên đưa đáp án đúng
Học sinh quan sát hình nêu các thành phần có trong màng tế bào
Học sinh thắc mắc vì sao nói mô hình cấu trúc màng sinh chất là mô hình khảm động? Nghe giáo viên giải thích
Đọc sách ,trả lời câu hỏi
Học sinh ghi chú thích chức năng của các prôtêin trong hình 10.2/45
Học sinh liên hệ kiến thức đã học thảo luận nhóm điền vào bảng
Loại màng Các bào quan
Màng đơn Màng kép
Nhân tế bào
Ti thể Lục lạp Mạng lưới nội chất bộ máy gôn gi
Lizôxôm Không bào
Màng tế bào (màng sinh chất)
a.Cấu trúc: màng sinh chất có cấu trúc khảm động ,gồm 2 thành phần chính
là:Phôtpholipit (2 lớp )và protein
+ Phôtpholipit :luôn quay 2 đầu kị nước vào nhau, 2 đầu ưa nước ra ngoài
+Phân tử Phôtpholipit của 2 lớp màng lk với nhau băng lk yếu nên dễ dàng di chuyển
+Protein :gồm 2 loại (protein xuyên màng và protein bám màng ) : vận chuyển các chất ra vàoTB ,tiếp nhận thông tin từ bẹn ngoài
- Ở tế bào động vật màng sinh chất có thêm nhiều phân tử colesterol tác dụng tăng cường sự ổn định của màng
b.Chức năng:
-TĐC với môi trường có tính chọn lọc nên màng có tính bán thấm
-Tiếp nhận và truyền thông tin từ bên ngoài vào trong tế bào
-Glicôprôtein giúp các TB trong cơ thể nhận biết nhau và nhận biết các tế bào lạ
Trang 4X CÁC CẤU TRÚC BÊN NGOÀI MÀNG SINH CHẤT
Hoạt động của Giáo viên Hoạt động của học sinh
Phân biệt thành TB thực vật ,nấm ( vi
khuẩn )?
Chất nền ngoại bào nămg ở đâu ?
Cấu trúc và chức năng của chất nền ngoại
bào?
Học sinh nghiên cứu SGK/46 trả lời câu hỏi
Đọc sách trả lời
1 Thành tế bào
- Có ở thực vật, nấm,bao bọc ngoài màng tế bào Thực vật có thành xenlulozơ ,
ở nấm có kitin (ở vi khuẩn có peptidoglican )
- Có tác dụng bảo vệ, xác định hình dạng kích thước của tế bào
- Trên thành tế bào thực vật có cầu sinh chất tác dụng liên lạc giữa các tế bào
2 Chất nền ngoại bào:
Cấu tạo: Chất nền ngoại bào bao gồm các loại glicôprôtêin kết hợp với các chất
vô cơ và hữu cơ khác
Chức năng: Giúp tế bào liên kết với nhau tạo nên các mô, và giúp tế bào thu
nhận thông tin
IV.CỦNG CỐ:
HS đọc kết luận SGK/46
HS làm bài tập trắc nghiệm :
Màng sinh chất được cấu tạo bởi :
a.các phân tử protein
b.các phân tử lipit
c các phân tử protein và lipit
d các phân tử protein, lipit ,gluxit
e.các phân tử lipit và acid nucleic
V.DẶN DÒ:
HS học bài chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
