1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)

48 435 1
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Tìm Hiểu Giới Tính và Sức Khỏe Sinh Sản (Phần 1)
Tác giả Trịnh Anh Tình
Trường học Trường Đại Học Y Dược
Chuyên ngành Giới Tính và Sức Khỏe Sinh Sản
Thể loại tài liệu
Năm xuất bản 2008
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 48
Dung lượng 4,12 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Ðàn ông có tiền sử bệnh tiểu khó cóthể phát sinh bí tiểu cấp tính mà không có nguyên nhân rõ ràng, hoặc có thể do một vàithức ăn hoặc thuốc kích thích nào đó gây ra viêm nhiễm các mô ở v

Trang 1

TÌM HIỂU GIỚI TÍNH

VÀ SỨC KHỎE SINH SẢN

Phần 1: NAM

Tài liệu này có đi sâu tìm hiểu về giới tính, có ảnh minh họa.

Giúp GV và người lớn tham khảo Chưa phù hợp với các em dưới 16 tuổi Không nên đọc tài liệu nơi đông người

Trang 2

BỘ PHẬN SINH DỤC NAM

 

Hình 1

1 Bàng quang 2 Xương chậu 3 Dương vật

4 Thân dương vật 5 Đầu dương vật 6 Da bao qui đầu

7 Miệng niệu đạo 8 (Ruột già) 9 (Ruột thẳng)

10 Túi tinh 11 Ống xuất tinh 12 Tuyến Tiền liệt

13 Tuyến Hành-Niệu đạo 14 (Hậu môn) 15 Ống dẫn tinh

16 Mào tinh hoàn 17 Tinh hoàn 18 Bìu dái

1 TUYẾN TIẾN LIỆT

Tuyến tiền liệt (Hình 1- 12)

Tuyến tiền liệt (Prostate) là một khối hình nón mà đáy ở trên, đỉnh ở dưới Tuyến rộng

4cm, cao 3 cm và dày 2,5 cm, nặng trung bình 15-20 g (ở người lớn độ tuổi 30-40); ở sau

Trang 3

tuổi 45, tuyến thường to ra Tuyến tiền liệt nằm ở dưới bàng quang và bao quanh niệu đạotiền liệt

Dịch tiết của tuyến tiền liệt đóng góp khoảng 25% thể tích tinh dịch và góp phần vào sựvận động và sức sống của tinh trùng Dịch tiết của tuyến tiền liệt được đổ vào niệu đạo tiềnliệt

Tuyến tiền liệt(Prostate) của người bình thường

Tuyến tiền liệt bị phì đại ở người lớn tuổi

Một số bệnh thường gặp ở tuyến tiền liệt

- Tuyến tiền liệt nở lớn (phì đại)

Trang 4

Tuyến tiền liệt là một cơ quan có hình trái mận, bình thường đường kính độ 5cm định

vị ở đáy bàng quang Tuyến tiền liệt thay đổi kích cỡ, và ở đàn ông lớn tuổi, một tuyến nởlớn rất nhiều, có khi bằng trái bóng chày, nhưng ngược lại ở thanh thiếu niên, tuyến nàychỉ còn nhỏ, đường kính chừng hơn 2,5cm Niệu đạo đi qua trung tâm tuyến tiền liệt và túitinh được định vị vừa đúng trên nó Trong phạm vi tuyến tiền liệt, tinh trùng từ tinh hoànphối hợp với chất dịch của tuyến tiền liệt đi vào niệu đạo, tạo ra tinh dịch, tinh trùng chứatrong chất dịch để được phóng ra Tuyến tiền liệt nở lớn (cũng được biết như chứng phìđại tuyến tiền liệt lành tính) là một khối u tự nhiên của các mô tuyến tiền liệt xảy ra ở hầuhết đàn ông lớn tuổi Nguyên nhân có thể do sự thay đổi tự nhiên của việc cân bằng nội tiết

tố trong cơ thể bắt đầu ở khoảng tuổi 30, làm cho tuyến tiền liệt bắt đầu lớn ra dần, và khiquá lớn cần phải phẫu thuật

Tuyến tiền liệt nở lớn không phải là một vấn đề nghiêm trọng, nhưng trong một sốtrường hợp có thể phát sinh bệnh Tuyến tiền liệt nở lớn có thể ép lên niệu đạo và làm chokhó đi tiểu Việc tích nước tiểu có thể làm bàng quang nới rộng vĩnh viễn, cơ mất khả năng

co thắt, và dễ phát sinh các viêm nhiễm đường tiểu, đôi khi còn gây tình trạng bí tiểu.Bàng quang đầy gây cảm giác bị sức ép và khó chịu nhưng họ thường không hiểu vì sao.Sức ép của nước tiểu chuyển động ngược lại làm đầy tràn bàng quang, qua thời gian, làmhại niệu quản (ống đem nước tiểu từ thận xuống bàng quang) và làm hại cả thận Mặc dùcác biến chứng nghiêm trọng của sự phì đại tuyến tiền liệt, như làm hại thận hoặc suy thậnthì hiếm thấy, các biến chứng có thể phát triển âm thầm không có các triệu chứng đáng kểkhác hơn là việc khó tiểu Mọi tình trạng khó tiểu đều cần bác sĩ kiểm tra

Các triệu chứng chính của phì đại tuyến tiền liệt là, thường xuyên buồn tiểu nhưng lạikhó tiểu, nhất là vào ban đêm Bí tiểu cấp tính là triệu chứng ít phổ biến hơn nhưng nếu bị

là phải điều trị cấp kỳ bằng cách thông bàng quang Ðàn ông có tiền sử bệnh tiểu khó cóthể phát sinh bí tiểu cấp tính mà không có nguyên nhân rõ ràng, hoặc có thể do một vàithức ăn hoặc thuốc kích thích nào đó gây ra viêm nhiễm các mô ở vùng tuyến tiền liệt.Rượu, thức ăn nhiều gia vị, dị ứng và một loại thuốc nào đó có thể làm các mô tuyến tiềnliệt sưng lên làm cho không thể tiểu tiện được và bí tiểu phát sinh Bác sĩ có thể nhận ratình trạng tuyến tiền liệt nở lớn lúc khám trực tràng Tuy nhiên, tuyến tiến liệt nở lớnnhưng không gây ra các triệu chứng có khi không cần điều trị, nhưng tuyến tiền liệt nhỏnhưng nếu gây ra triệu chứng và bệnh lý thì vẫn phải được điều trị

Các triệu chứng tương tự như phì đại tuyến tiền liệt cũng có thể do dây thần kinh bị tổnthương gây nên (ví dụ, tổn thương vì bệnh tiểu đường hoặc tổn thương cột sống) ảnhhưởng đến việc thực hiện chức năng của bàng quang và niệu đạo Bí tiểu tạm thời thườngphát sinh sau phẫu thuật vùng khung chậu Hệ tiết niệu phức tạp và liên quan nhiều hệkhác trong cơ thể, nên nếu đàn ông khó đi tiểu cần được bác sĩ kiểm tra để loại trừ cácnguyên do có thể có của vấn đề khác trước khi xác định tuyến tiền liệt là nguyên nhân độcnhất

Một khi tuyến tiền liệt nở lớn gây thành vấn đề, việc điều trị là cần phẫu thuật cắt bỏmột phần để làm giảm sức ép trên niệu đạo vì hiện chưa có phương cách hữu hiệu nàongoài việc phẫu thuật Có loại thuốc kích thích giúp làm dịu cơ và có thể đi tiểu đượcnhưng chúng cũng chỉ có tính cách tạm thời Việc phẫu thuật tình trạng tuyến tiền liệt nởlớn nếu khi bị viêm nhiễm nhiều bộ phận đường tiết niệu, bài niệu nghịch khiến bàngquang và thận bị ép, bí tiểu tái phát

Việc phẫu thuật là cách phổ biến nhất để giảm chứng phì đại tuyến tiền liệt, được gọi là

sự cắt đoạn tuyến tiền liệt qua niệu đạo, cần gây mê tổng quát hoặc gây mê cột sống.Trong thủ thuật cắt qua niệu đạo chỉ loại bỏ mô bên trong tuyến tiền liệt (tương tự như loại

bỏ phần mềm bên trong trái cam) Ðây là thủ thuật mang lại kết quả khả quan, giải quyếtviệc khó tiểu tiện

Trang 5

Các bước thực hiện bao gồm việc soi để khám bàng quang, tuyến tiền liệt và niệu đạonong niệu đạo bằng que nong, phẫu thuật bằng ống soi cất đoạn, lấy sạch tất cả các mô cắt

bỏ và làm đông máu

Sau phẫu thuật cần nằm lại bệnh viện một thời gian ngắn Họ có thể xuất viện sau khilấy ống thông niệu đạo ra Sau hai tới bốn tuần là có thể bình phục nhưng cần kiêng giaohợp, làm việc nặng trong vòng một tháng Bác sĩ cho dùng kháng sinh chừng mươi ngàysau phẫu thuật để phòng ngừa nhiễm trùng Một vài tuần đầu nên uống nhiều nước để rửasạch bàng quang và đường tiểu Tránh dùng rượu trong thời gian ba tuần

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt mở (qua bụng hay vùng háng) được áp dụng khi tuyếntiền liệt lớn khác thường hoặc khi có các vấn đề bệnh lý khác Phương pháp này cần thờigian bình phục lâu hơn nhưng kết quả thường tốt hơn thủ thuật cắt qua niệu đạo

Ðàn ông bị các vấn đề về tuyến tiền liệt cần cân nhắc những lợi ích của việc phẫu thuật

để tránh những nguy cơ về sức khỏe và việc thực hiện chức năng tình dục trong tương lai

Vì chỉ có phương cách ấy giúp tránh phải điều trị quá nhiều

Mức nguy cơ tử vong trung bình bằng phẫu thuật cắt qua niệu đạo là 4/1000, nhưng doviệc phẫu thuật thường được thực hiện ở người già, có thể có những vấn đề sức khỏe khác.Ngoài ra, cũng như những phẫu thuật khác, nó còn có những rủi ro khác như sự viêmnhiễm và chảy máu cũng như những ảnh hưởng do gây mê như hẹp niệu đạo do lỗ niệuđạo bị teo (6%); không kiềm chế được chứng tiết nước tiểu (l%); bất lực vĩnh viễn (không

có khả năng cương) khoảng 5%, trong đó khoảng 2% bị phẫu thuật gây ra và 3% do yếu tốtâm lý; 40 đến 50% bị chứng xuất tinh nghịch hành (phóng tinh vào bàng quang thay vì ralối dương vật), do tổn hại cơ trong tuyến tiền liệt cơ mà chính ra tự động đóng lại khingười đàn ông bắt đầu phóng tinh Từ hậu quả đó cũng khiến người đàn ông mất khả năngsinh sản vì không đưa tinh trùng vào âm đạo được

Nhiều người sợ rằng sau khi phẫu thuật tuyến tiền liệt sẽ làm cho họ bất lực Thực raảnh hưởng này chỉ khoảng 2%, một tỉ lệ thấp so với các vấn đề khác như ung thư Việcxuất tinh nghịch thường không ảnh hưởng gì khi quan hệ tình dục, mặc dù cảm xúc có thayđổi đôi chút

- Viêm tuyến tiền liệt

Có nhiều nguyên nhân gây viêm tuyến tiền liệt Nhưng không như chứng phì đại tuyếntiền liệt thường ảnh hưởng đến người lớn tuổi, viêm tuyến tiền liệt thường thấy ở nam giớitrong độ tuổi từ 18 đến 45

Ðây là tình trạng nhất thời, có thể do việc sinh hoạt tình dục quá mức hoặc đột ngộtngưng không còn giao hợp gây ra, làm cho tuyến tiền liệt sưng và nhức ở một số ngườinhạy cảm, viêm tuyến tiền liệt cũng có thể bị khi uống rượu hoặc ăn thực phẩm có nhiềugia vị Viêm tuyến tiền liệt cấp tính là tình trạng viêm xảy ra cùng với các chứng bệnh nhưsốt và thường do vi khuẩn hoặc các sinh vật khác gây ra Viêm tuyến tiền liệt mãn tính làtình trạng viêm ở mức độ thấp, tiếp diễn qua thời gian dài Nó có thể khó hoặc không chữatrị được Thường chưa xác định được nguyên nhân

Viêm tuyến tiền liệt là một tình trạng thông thường mà phần lớn nam giới có thể bị, tuykhông phải là một vấn đề nghiêm trọng nhưng có thể gây nên nhiều bất tiện và khó chịuhoặc có thể ngăn trở khả năng sinh hoạt tình dục Viêm tuyến tiền liệt mãn tính có thể làmtiêu hao sức khỏe tổng quát, năng lực Viêm tuyến tiền liệt cấp tính có thể nguy hiểm nếukhông chữa trị và để gây thành áp xe ở tuyến tiền liệt, khi áp xe bể sẽ gây nhiễm nặngvùng khung chậu

Viêm tuyến tiền liệt còn có thể là một dấu hiệu của nhiều vấn đề khác, từ việc viêmnhiễm bình thường cho đến các bệnh lây qua đường tình dục

Trang 6

Triệu chứng chủ yếu là đau nhức và sưng Vì tuyến tiền liệt được định vị sâu trong khungchậu, đàn ông không cảm nhận trực tiếp được viêm nhiễm nhưng có thể cảm thấy bị ép ởniệu đạo, làm cho thường mót đi tiểu nhưng khi tiểu lại bị đau Nói chung nó có thể làm đau

và nhức ở vùng khung chậu hoặc vùng háng, lan tới dương vật, đau khi phóng tinh và mấthứng thú khi giao hợp Lúc này, niệu đạo cũng có thể tiết dịch Ðau lưng cũng là triệu chứngcủa tình trạng viêm này Khi khám trực tràng, bác sĩ thấy tuyến này bị nóng, sưng, kết cấutuyến mềm, có khi còn thấy lổn nhổn, người bệnh cảm thấy đau khi bác sĩ sờ vào cổ khingười bệnh còn bị sốt, nóng lạnh Nếu còn bị viêm niệu đạo bàng quang hoặc thận, nướctiểu bị đục màu khác thường và có mùi hôi Các triệu chứng của tình trạng viêm tuyến tiềnliệt mãn tính có thể nhẹ hơn, nhưng niệu đạo vẫn có thể tiết dịch

Muốn chẩn đoán phải căn cứ vào các xét nghiệm cấy nước tiểu, chất dịch tuyến tiền liệt

và máu để tìm ra sinh vật gây viêm nhiễm Nếu không thấy các sinh vật hay vi khuẩn, lúc ấy

sự viêm nhiễm có thể do vi rút

Việc điều trị tùy thuộc vào nguyên nhân gây bệnh Việc khám và điều trị viêm tuyến tiềnliệt là điều hệ trọng, vì nếu bỏ qua không điều trị, nó có thể trở nên mãn tính, gây nhiều rắcrối trong tương lai

Nếu viêm nhiễm vì sinh hoạt tình dục quá mức, nó sẽ hết sau một thời gian nghỉ ngơikhông giao hợp Viêm nhiễm do thiếu hoặc không thường sinh hoạt tình dục có thể làm chotuyến tích dịch do cơ thể sản sinh lượng tinh dịch tự nhiên Tình trạng tích dịch thường gây

ra tình trạng xuất tinh vào ban đêm, được gọi là mộng tinh

Nếu viêm là do dùng rượu hoặc do chế độ ăn uống, lúc ấy cần tránh sử dụng những chất này

là có thể khỏi

Còn nếu do sinh vật, điều trị bằng các loại kháng sinh sẽ có kết quả Viêm tuyến tiền liệtmãn tính thường khó điều trị vì nguyên nhân viêm không biết Có thể thử khuyên ngườibệnh năng sinh hoạt tình dục hoặc tìm cách xuất tinh (thủ dâm) để làm sạch tuyến Và nếu

do bệnh lây qua đường tình dục, bác sĩ sẽ chỉ định dùng kháng sinh, và khi giao hợp phảimang bao cao su để tránh lây lan Một số trường hợp (tuy hiếm) phải điều trị bằng phẫuthuật, thường là thủ thuật cắt qua niệu đạo (như phẫu thuật phì đại tuyến tiền liệt) Có điều,phẫu thuật không phải lúc nào cũng có thể cắt bỏ hết các mô viêm nhiễm, vì thế bệnh có thểtái phát sau đó Hơn nữa, phẫu thuật này có thể làm cho người bệnh mất khả năng kiềm giữnước tiểu, có khi còn bị vô sinh Viêm tuyến tiền liệt chắc chắn ảnh hưởng tới việc sinh hoạttình dục của nam giới vì nó gây đau khi xuất tinh, đau hoặc khó chịu vùng xương chậu làmmất hứng thú khi quan hệ tình dục Có điều, tất cả những viêm nhiễm này đều nhất thời, cóthể chữa khỏi được

- Ung thư tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh rất hiếm ở thiếu niên và đàn ông trẻ, nhưng lại rất thườngxảy ra ở người lớn tuổi Các cuộc mổ, khám tử thi đàn ông chết vì nhiều nguyên nhân khácnhau cho thấy khoảng 30% đàn ông trên 50 tuổi có một số tế bào ung thư tuyến tiền liệt.Ðàn ông càng lớn tuổi khả năng bị ung thư tuyến tiền liệt càng cao hơn, nhất là tuổi ngoài

80, tỉ lệ có thể lên đến 67 hay 80% Trong hầu hết các trường hợp các khối u ung thư cònnhỏ và phát triển chậm, chỉ chiếm một khoảng nhỏ trong tuyến tiền liệt Chúng không gây ravấn đề về sức khỏe, cũng chẳng thấy triệu chứng gì, vì vậy thường không được chẩn đoánhoặc điều trị Tuy nhiên, cũng có đến 1% trường hợp, ung thư phát triển mạnh và lan rộng,làm cho bệnh trầm trọng và có nguy cơ gây tử vong, chiếm khoảng 10% trường hợp chết vìung thư các loại nơi nam giới

Có nhiều loại ung thư tuyến liệt khác nhau mà một số lại hầu như không gây ra vấn đềcho đến khi đã tiến triển khá xa, khiến người bệnh khi biết mình có bệnh trên 45 tuổi nên đikhám tuyến tiền liệt hàng năm để phát hiện ung thư sớm

Trang 7

Người ta chưa biết nguyên nhân gây ra ung thư tuyến tiền liệt, nhưng dường như cónhiều yếu tố khác nhau có thể làm tăng cơ hội mắc bệnh, như do các yếu tố di truyền; sựmất cân bằng nội tiết tố, nhất là testosterore; do thức ăn cao chất béo; làm việc trong môitrường hóa chất (sản xuất bình ac-quy, hay làm việc trong các ngành vải sợi, cao su và kỹnghệ phân bón); do vài loại vi rút nào đó

Vì ung thư tuyến tiền liệt có thể gây tử vong, nó được đánh giá là bệnh nghiêm trọng Cóđiều nhiều người chết mà không biết mình chết vì bệnh này

Như trên đã nói, ung thư tuyến tiền liệt ở các giai đoạn đầu thường không có triệu chứng

gì, trừ khi bệnh đã di căn, gây đau ở những phần này của cơ thể Ða số được phát hiện quaviệc khám tuyến tiền liệt hoặc trong khi giải phẫu chứng phì đại tuyến tiền liệt

Việc điều trị tùy thuộc vào các nhân tố như ung thư phát triển và lan tỏa ra sao, tuổi sứckhỏe và thời gian sống, ung thư có đang gây các triệu chứng cần điều trị không, và xem coiliệu có điều trị khỏi không, vì nếu họ đã quá nhiều tuổi hoặc có các vấn đề khác về sứckhỏe, việc điều trị triệt để chưa hẳn đã có lợi

Nếu quyết định điều trị, người bệnh sẽ được phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt Thủ thuậtcắt bỏ tuyến tiền liệt là một phẫu thuật khác với thủ thuật cắt qua niệu đạo dùng trong phẫuthuật phì đại tuyến tiền liệt và tác dụng phụ cũng khác Sau khi cắt bỏ hết tuyến tiền liệt,niệu đạo được nối với đáy bàng quang, chỗ của tuyến tiền liệt Vì trong thủ thuật này, điềucần thiết là loại bỏ tất cả mô trong vùng, một vài dây thần kinh quan trọng và cơ nào đó cóthể bị mất, nên có thể làm cho đàn ông bất lực vĩnh viễn Ngày nay người ta có thể cắt bỏtận căn tuyến nhưng vẫn giữ lại các dây thần kinh cần cho sự cương cứng ước khoảng 50%đàn ông duy trì được khả năng này sau phẫu thuật Những nhà phê phán phương pháp nàycho rằng việc không cắt bỏ dây thần kinh có thể làm giảm cơ may lành bệnh Xạ trị sau phẫuthuật thường được dùng để kháng lại việc ung thư lan rộng Cũng có vài dạng ung thư tuyếntiền liệt là do nội tiết tố testosterone mà người ta nhận thấy rằng việc loại bỏ nội tiết tố namkhỏi cơ thể thường là làm cho bệnh mau hết Nội tiết tố testosterone này được các tinh hoàntạo ra và những phương pháp để loại nó khỏi cơ thể được gọi là sự thiến phẫu thuật và thiếnhóa học Thiến phẫu thuật là một phương pháp trong đó các tinh hoàn bị lấy ra khỏi bìu.Ðàn ông trở nên vô sinh sau phương pháp này và có thể cũng bị bất lực vĩnh viễn Sự sảnsinh nội tiết tố testosterone trong cơ thể đàn ông, cũng có thể bị giảm hoặc loại bỏ sau khithiến hóa học bằng cách cung cấp liều estrogen liên tục sẽ ngăn chặn cơ thể đàn ông sảnsinh nội tiết tố testosterone Cả hai phương pháp thiến này gây ra tình trạng nữ hóa, nghĩa làlàm cho đàn ông có tính chất nữ hơn, như việc phát triển vú (chứng phái nam có vú nữ), làn

da của họ mịn hơn Ung thư tuyến tiền liệt ở giai đoạn cuối không thích ứng với liệu phápnội tiết tố vừa mô tả, đôi khi được điều trị bằng những loại thuốc khác Những loại thuốcchống ung thư này hầu hết còn đang thử nghiệm, nhưng nhiều loại thuốc đã được phát hiện

có thể giúp ích và kéo dài sự sống ở một số trường hợp

Ung thư tuyến tiền liệt không gây rắc rối cho đa số đàn ông mắc bệnh, thật ra bệnhthường không gây ra triệu chứng gì và hầu như không được điều trị Tuy nhiên, nếu họ đãphẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt (thủ thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt triệt căn), họ có thể trở thànhbất lực vĩnh viễn Nếu họ đã thiến phẫu thuật hoặc hóa học, họ còn mất đi sự ham muốn tìnhdục

2 TINH HOÀN

Tinh hoàn là một cơ quan sinh tinh trùng, đồng thời là tuyến nội tiết (tiết ra tiết tố namtestosteron) làm cho cơ thể phát triển giới tính nam

Trang 8

- Hình thể ngoài: Có hai tinh hoàn phải và trái nằm trong bìu Tinh hoàn trung bình cókích thước dài 4,5cm, rộng 2,5cm, dày 1,5cm, cân nặng khoảng 20g Tinh hoàn được baobọc bởi một lớp vỏ xơ dày, trắng và không đàn hồi gọi là lớp áo trắng

- Hình thể trong: Tinh hoàn được chia thành 300-400 tiểu thùy ngăn cách nhau bởi cácvách xuất phát từ mặt trong của lớp áo trắng Mỗi tiểu thùy có từ 2-4 ống sinh tinh xoắn.Tinh trùng do các ống này sinh ra được đổ vào các ống sinh tinh thẳng, rồi vào lưới tinh hoàn

ở phần sau trên của mỗi tinh hoàn Từ lưới tinh hoàn có 12-15 ống xuất dẫn tinh trùng vàocác ống mào tinh Ở giữa các ống sinh tinh có những nhóm tế bào kẽ tiết ra hormontestosteron

Một số bệnh về tính hoàn:

- Viêm tinh hoàn

Thường do biến chứng của quai bị, tuyến nước bọt mang tai ở tuổi vị thành niên bị viêm

do vi rút; sau thời gian ủ bệnh từ 14 - 28 ngày, tuyến nước bọt mang tai bắt đầu sưng

Biến chứng thường gặp của quai bị là gây viêm tinh hoàn ở con trai hoặc viêm buồngtrứng ở con gái, 3 - 4 ngày sau khi tuyến nước bọt mang tai sưng Con trai có thể thấy tinhhoàn sưng đau trong 1 - 2 ngày sau đó giảm và thường không để lại di chứng gì nhưng ngườitrẻ hay người trưởng thành có thể bị biến chứng viêm tinh hoàn sau quai bị dẫn đến giảm sốlượng tinh trùng

- Ung thư tinh hoàn

Xảy ra khi các tế bào bất thường của tinh hoàn phân chia và phát triển không thể kiểmsoát Một số trường hợp, khối u lành có thể tiến triển và trở thành ung thư Ung thư tinh hoàncũng có thể phát triển ở một hay cả 2 bên ở ngừơi trưởng thành hay thanh niên

Triệu chứng:

- Cục cứng, không đều ở tinh hoàn hay tinh hoàn to ra; có cảm giác nặng nề ở bìu

- Đau âm ỉ ở bẹn hay bụng dưới; tinh hoàn đau hay khó chịu

Nguyên nhân đích thực của tinh hoàn còn chưa rõ nhưng có một số yếu tố nguy cơ như:

- Tuổi hay gặp nhất ở độ tuổi từ 15 - 40

- Tinh hoàn không xuống bìu sau khi sinh ít lâu (yếu tố nguy cơ chủ yếu)

Kết quả điều trị phụ thuộc vào giai đoạn phát triển của bệnh, nếu ung thư chưa lan tớihạch bạch huyết thì tỷ lệ khỏi bệnh rất cao, trên 98% Ngay cả khi đã di căn tới các bộ phậnkhác của cơ thể thì hoá liệu pháp cũng có hiệu quả cao, tỷ lệ chữa khỏi trên 90% Biết tựkhám tinh hoàn là cách phòng ngừa tốt mà mọi nam giới trên 15 tuổi đều cần được hướngdẫn

- Giãn tĩnh mạch tinh hoàn

Trang 9

Nếu các tĩnh mạch có chức năng đưa máu ra khỏi tinh hoàn bị giãn thì phần bao quanhtinh hoàn cũng bị sưng to, bệnh này không có nguyên nhân rõ ràng

Phần sưng to có thể mất khi nằm nhưng đôi khi kèm cảm giác khó chịu, nặng nề nhất làkhi thời tiết nóng hoặc sau khi vận động

Để giảm bớt sự khó chịu, chỉ cần mặc đồ lót có khả năng nâng đỡ, ôm giữ tinh hoàn,ngoài ra không cần điều trị gì khác trừ phi xem ra giãn tĩnh mạch có ảnh hưởng đến khả năngsinh sản

Tuy hiếm, có khi cần phải cắt bỏ những tĩnh mạch giãn nhưng kết quả của can thiệp ngoạikhoa này cũng không mấy mỹ mãn

- Xoắn tinh hoàn

Các tinh hoàn treo tự do trong bìu dựa vào dây dịch hoàn, chứa ống dẫn tinh và sự tiếp

tế máu Khi một tinh hoàn xoắn vào dây này, sự tiếp tể máu bị cắt và tinh hoàn bị sưng đau:Tình trạng này được gọi là xoắn tinh hoàn Nếu tinh hoàn không tự hết xoắn hay không điềutrị ngay, tinh hoàn sẽ bị hủy hoại và mất khả năng tạo ra tinh trùng và nội tiết tố nam Tìnhtrạng xoắn thường thấy nhất ở độ tuổi từ 5 đến 20 tuổi, nhưng cũng có khi xảy ra ở trẻ nhỏhơn và người lớn Khuynh hướng phát triển vấn đề này dường như do di truyền và liên quanđến những gì được gọi là "sự dị dạng quả lắc chuông", đơn giản là cách cấu tạo dây tinhhoàn và dây dịch hoàn khiến nó dễ bị xoắn Nếu ai đã bị xoắn một bên thì bên kia cũng cónguy cơ bị xoắn

Tình trạng tinh hoàn bị xoắn là tình huống nghiêm trọng vì nó có thể làm mất hoàn toànkhả năng thực hiện chức năng của một bên hoặc hai bên Nếu khả năng thực hiện chức năng

cả hai tinh hoàn bị mất, họ sẽ trở nên vô sinh và sẽ cần điều trị nội tiết tố suốt đời, để duy trìhình dạng nam tính và khả năng tình dục Tổn hại xảy ra chỉ trong bốn giờ Nếu được khám

và điều trị trong vòng 12 tiếng sau khi bắt đầu có triệu chứng xoắn, cơ may cứu được tinhhoàn rất cao Nhưng nếu để chậm trễ sau 24 tiếng thì hầu như không thể cứu được

Các triệu chứng xoắn tinh hoàn đột ngột là thấy tinh hoàn sưng và đau dữ dội ở một bênbìu, đặc biệt nam thiếu niên ở tuổi dậy thì Ðau ở bụng dưới, buồn nôn và ói mửa cũng cóthể xảy ra Vấn đề chính khi chẩn đoán tình trạng xoắn là phải phân biệt nó với tình trạngviêm mào tinh hoàn, bằng cách xem máu có bị ngăn lại không Vài xét nghiệm máu chảyđến tinh hoàn được dùng để chẩn đoán bệnh, như việc dùng ống nghe đặc biệt (ống ngheDoppler) với siêu âm và "nội soi cắt lớp hạt nhân", bao gồm việc chích một liều chất phóng

xạ cực nhỏ vào dòng máu để máu chảy vào vùng bìu trong khi quan sát bằng máy soi cắtlớp

Nếu tình trạng xoắn không được điều trị, tinh hoàn sẽ hết sức đau, sưng, có khi bằng tráibưởi chùm Sau đó chỗ sưng sẽ giảm dần và cuối cùng teo lại bằng hạt đậu

Xoắn tinh hoàn có thể điều trị thành công trên 90% trường hợp nếu được điều trị đúngtrong vài giờ sau khi triệu chứng bắt đầu Trong những giờ đầu tiên sau khi tình trạng xoắnxảy ra thì bác sĩ có thể làm hết xoắn mà không cần phẫu thuật Sau khi gây tê, bác sĩ chỉ cầnxoay ngược lại chiều xoắn, trả lại tình trạng ban đầu cho tinh hoàn: máu tiếp tục chảy vàotinh hoàn, và tinh hoàn giảm sưng dần

Nếu cần phẫu thuật, việc này cũng đơn giản và chỉ mất vài phút là có thể tháo chỗ xoắn,

ổn định bằng mũi khâu để tránh tình trạng xoắn lại Cuộc tiểu phẫu này chỉ cần vài phútnhưng thường phải gây mê tổng quát

Như đã giải thích trước, hầu hết trường hợp xoắn tinh hoàn nếu không điều trị kịp sẽ đưatới hậu quả làm mất khả năng thực hiện chức năng của tinh hoàn Tinh hoàn không còn tạo

ra tinh trùng hoặc nội tiết tố nam Nếu chỉ có một tinh hoàn bị ảnh hưởng, tinh hoàn còn lại

có thể tạo ra số lượng nội tiết tố nam bình thường Nhưng họ có thể trở nên vô sinh do sự

Trang 10

đáp ứng miễn dịch tự động được hình thành nơi cơ thể như hậu quả của việc hủy hoại tinhhoàn kia Trong các trường hợp này cơ thể tạo ra những tế bào tấn công tinh trùng của họ vàtiêu diệt chúng

Nếu cả hai tinh hoàn bị xoắn đều bị hủy hoại, thì thực chất là họ bị thiến Họ bị vô sinh

và cần bổ sung nội tiết tố suốt đời để duy trì nam tính và khả năng tình dục bình thường.Nếu không bổ sung tiết tố, họ sẽ dần dần mất dần ham muốn về tình dục, mất khả năngcương cứng, phát triển nữ tính nhiều hơn

- Tràn dịch tinh hoàn, dãn tĩnh mạch tinh, và u tinh dịch

Ba tình huống làm ảnh hưởng bìu là tràn dịch tinh hoàn, dãn tĩnh mạch tinh, và u tinhdịch thường hoàn toàn vô hại và không cần phải điều trị Tràn dịch tinh hoàn là tình trạngtích dịch cao trong túi bao quanh tinh hoàn Dãn tĩnh mạch tinh là tình trạng tĩnh mạchphình to (căng dàn tĩnh mạch) lồi ra bên trong bìu, thường ngay phía sau và trên các tinhhoàn Ước chừng 10% đàn ông tuổi từ 15 đến 25 mắc chứng này U tinh dịch là tình trạng

có u nang nhỏ đầy tinh dịch, thường nằm ngay trên các tinh hoàn

Tràn dịch tinh hoàn thường không thành vấn đề trừ khi bìu bị phồng lớn và nặng do chấtdịch quá nhiề u làm khó chịu hoặc khó coi Chất dịch này có thể dùng kim hút đi định kỳhoặc tiểu phẫu để chữa hoàn chỉnh

Dãn tĩnh mạch tinh không đe dọa sức khỏe và thường không có triệu chứng nhưng đó lànguyên nhân chủ yếu gây vô sinh Sự hiện các mạch máu dãn ở bìu có thể tăng nhiệt độ, đủ

để làm chậm quá trình tạo tinh trùng và dẫn đến vô sinh Một khi đã thành vấn đề, có thểtiểu phẫu để chữa hết và cứu vãn được tình hình vô sinh (trên 50%) Ðể kiểm tra tình trạng

vô sinh có thể dùng phương pháp đếm tinh trùng Một vài bác sĩ có ý kiến nên phẫu thuật tất

cả các trường hợp bị dán tĩnh mạch tinh càng sớm càng tốt nhằm tránh bị vô sinh

U tinh dịch cũng không gây ra những vấn đề về sức khỏe và không cần điều trị trừ khi

nó gây khó chịu, lúc ấy có thể tiểu phẫu để cắt bỏ

Các triệu chứng về tràn tinh dịch tinh hoàn là bìu lớn ra, có thể như thấy một trong haitinh hoàn lớn hơn bình thường do chúng bị bao quanh bởi quá nhiều chất dịch Túi dịch cóthể mềm hay cứng, nhưng không đau hoặc rát Dùng đèn chiếu sáng đặt bên dưới bìu sẽnhìn rõ túi dịch và lấy kim hút chất dịch mà vàng trong ra

Các triệu chứng về dãn tĩnh mạch là thấy các nốt mạch máu cứng lổn nhổn ở bìu, trênhai tinh hoàn, thường là bên trái nhiều hơn bên phải (giống như một túi sán) Các nốt nàycàng lớn và cứng hơn nếu bị căng thẳng hoặc đứng lâu và mềm trở lại nếu nằm nghỉ Có thểthấy đau khi đụng vào nó Trong những trường hợp hiếm, nếu khối u này phát triển quá lớn,

nó có thể gây sức ép vào các mạch máu khác cung cấp máu cho các tinh hoàn

Các triệu chứng về u tinh dịch thường là một u nang nhỏ không đau nằm trên tinh hoànnên ít ai để ý, thường chỉ phát hiện ra lúc kiểm tra sức khỏe Thực ra nang này thườngkhông gây bất cứ vấn đề gì và không cần chữa trị trừ khi gây ra những khó chịu

Nếu cần điều trị, tất cả các trường hợp này chỉ cần tiểu phẫu là có thể chữa khỏi

Dãn tĩnh mạch tinh là nguyên nhân chủ yếu khiến đàn ông bị vô sinh nhưng có điềuchứng này có thể chữa trị dễ dàng Không chứng nào trong ba chứng này ảnh hưởng sự hammuốn hay khả năng sinh hoạt tình dục

- Bệnh tinh hoàn ẩn ở trẻ

Tinh hoàn ẩn là sự bất thường khi tinh hoàn không nằm trong bìu mà còn nằm lại trênđường di chuyển như trong thời kì phôi thai Đây là một bệnh thường gặp ở trẻ sơ sinh và

Trang 11

dứơi 6 tuổi Có thể gặp tinh hoàn ẩn cả 2 bên nhưng có khi chỉ một bên và thường gặp ở bênphải

Khái niệm bệnh

Tinh hoàn ẩn khác với tinh hoàn lạc chỗ Khái niệm tinh hoàn lạc chỗ có nghĩa rộnghơn, tinh hoàn lạc chỗ ngoài bìu có thể nằm bất cứ chỗ nào như ở mu, nếp bẹn, cung đùi,tầng sinh môn do trong khi di chuyển đã bị kéo lệch ra khỏi đường đi bình thường Tinhhoàn ẩn được xác định nằm trên đường di chuyển như trong thời kỳ phôi thai, có thể ở trong

ổ bụng, ống bẹn, lỗ bẹn, trên bìu

Trong quá trình phôi thai ở tuần lễ thứ 7 đã có sự biệt hóa thành tinh hoàn và được treovào thành sau của bụng bởi mạc treo niệu sinh dục và cực dưới của tinh hoàn được gắn vớidây kéo của tinh hoàn, tinh hoàn di chuyển từ tháng thứ 3  đến tháng thứ 8 thì xuống hết bìu

Vì một lý do gì đó tinh hoàn không di chuyển hết xuống bìu sau khi sanh thì gọi là tinh hoànẩn

Nguyên nhân của bệnh còn chưa được rõ, có một vài giả thuyết được nêu ra như do dịdạng giải phẫu, loạn sản tinh hoàn, thiếu hocmon kích thích tố

Những tổn thương tại tinh hoàn ẩn có thể gặp: số lượng nguyên tinh bào giảm và chậmtrưởng thành, đường kính các ống sinh tinh giảm, xơ hóa xung quanh ống

Điều cần lưu ý là người bị tinh hoàn ẩn có thể mắc các dị dạng khác, nhất là đối với thể

ẩn cả 2 bên có thể gặp những rối loạn bệnh lý nhiễm sắc thể giới tính, tật ái nam ái nữ hoặckèm theo dị dạng ở đường tiết niệu như tật lỗ đái thấp, suy tuyến sinh dục

Biến chứng của tinh hoàn ẩn: có thể gây ra vô sinh do sự thoái hóa của tinh hoàn, loạnsản gây ung thư hóa ở tinh hoàn ẩn rất cao so với tinh hoàn binh thường Ngoài ra cũng cóthể gặp các biến chứng xoắn vặn tinh hoàn, chấn thương vỡ tinh hoàn ẩn Vì vậy việc pháthiện sớm và điều trị bệnh tinh hoàn ẩn ở trẻ nhỏ là rất quan trọng

Thăm khám và chẩn đoán

Thường các bà mẹ có thể phát hiện tình trạng bệnh ở trẻ thông qua sờ nắn ở cả 2 bên để

so sánh Song việc chẩn đoán cần phải xác định được tinh hoàn ẩn ở một bên hay hai bên, cócòn sờ thấy không thì phải nhờ các nhà chuyên môn Một số phương pháp chẩn đoán hìnhảnh và xét nghiệm hỗ trợ rất có giá trị hay được sử dụng hiện nay là:

- Siêu âm: là phương pháp phổ biến, đơn giản và vô hại, cho phép phát hiện dễ dàng vị trí, kích thước của tinh hoàn

- Chụp cắt lớp điện toán (CT Scan) cho phép phát hiện tinh hoàn ẩn ở bất cứ vị trí nào trên đường di chuyển cùng kích thước, mật độ, sự bất thường hay nghi ngờ thoái hóa ác tính

- Ngoài ra có thể thử nghiệm test sinh hóa HCG, Testosteron, xét nghiệm nhiễm sắcthể…

Điều trị

Có 2 phương pháp chính là:

- Điều trị nội khoa bằng nội tiết tố HCG có tác dụng kích thích tinh hoàn phát triển và dichuyển Một số thống kê cho thấy kết quả điều trị bằng nội tiết có 45% tinh hoàn ẩn ở ốngbẹn xuống được bìu và 20% tinh hoàn ẩn từ trong ổ bụng xuống được bìu

- Điều trị ngoại khoa: được chỉ định khi điều trị nội tiết thất bại và các chuyên gia khuyênnên mổ trước 2 tuổi, mổ để hạ tinh hoàn và cố định tinh hoàn xuống bìu Nếu tinh hoàn ẩn cả

2 bên thì tùy theo từng trường hợp nhưng thường mổ từng bên cách nhau 6-8 tháng Khi đã ở

Trang 12

tuổi dậy thì và tinh hoàn teo mất chức năng hoặc nguy cơ thoái hóa cao thì phải cắt bỏ tinhhoàn teo

- Điều gì xảy ra nếu một người bị mất tinh hoàn?

Điều này còn tùy thuộc vào thời gian anh ta bị mất Nếu anh ta bị thiến trước tuổi dậy thì,trước khi hiệu lực của kích thích tố nam xuất hiện, thì kể như anh ta không có một hoạt độngtình dục nào cả Hành động giao hợp của con người bất hạnh này sẽ chấm dứt trước khi bắtđầu Anh ta sẽ không thể trông chờ một sự phát triển giới tính nào Dương vật sẽ nhỏ hơnngười bình thường, lông ít, tiếng nói the thé Hình thể bị biến dạng vì testosterone cũng ảnhhưởng đến sự phát triển tổng quát của cơ thể Anh ta sẽ có thân hình cao, gầy, màu da táinhợt và tính tình bủn xỉn Nguyên nhân của cái tính bủn xỉn này người ta còn chưa hiểuđược Ở Trung Đông cũng như một số nước châu Á trước kia, các hoạn quan vẫn được dùng

để canh giữ hậu cung của các vua chúa Điều này lại khiến cho họ trở nên bủn xỉn, nhỏ nhặthơn

Cũng có một số trường hợp bị thiến từ lúc nhỏ để duy trì giọng nữ cao Tục lệ này đặcbiệt phổ biến trong thời Trung cổ và vẫn được duy trì đến cuối thế kỷ 19, mà không một aithắc mắc liệu sự hy sinh như vậy có đáng không

- Nếu tinh hoàn bị mất sau giai đoạn phát triển sinh lý đầy đủ thì sao?

Vấn đề này đã được nghiên cứu một cách cặn kẽ Nếu tinh hoàn bị phá hủy hoàn toànnhưng dương vật lại tương đối lành lặn, một số người không cảm thấy khó chịu lắm vì họ cóthể giao hợp một cách bình thường Trong một nửa các trường hợp bị mất tinh hoàn, nạnnhân nhanh chóng biểu lộ những dấu hiệu như lông trên người rụng dần, khả năng sinh hoạtgiới tính biến mất, và dĩ nhiên tình trạng vô sinh là điều không thể tránh khỏi Việc giao hợpkhông thể thực hiện được vì không có sự cương cứng, không có tinh trùng, không có khoáicảm cực độ, và không có sự xuất tinh Hoàn toàn không có gì cả Song song với những biếnđổi về thể xác, những biến đổi về tâm lý cũng xảy ra Nhưng xét qua các trường hợp đã xảy

ra, khó mà nói được tình trạng suy nhược và thẫn thờ của các nạn nhân là hậu quả của việcthiếu kích thích tố hay là phản ứng đối với việc hoàn toàn mất khả năng sinh hoạt tình dục

- Như vậy có phải các tinh hoàn luôn luôn nằm trong âm nang không?

Không Trước ngày sinh, chúng nằm trong khoang bụng cũng như các bộ phận tương ứngcủa chúng ở giống cái, tức buồng trứng Một thời gian ngắn trước ngày sinh, chúng tụt xuống

âm nang, nơi chúng thường nằm lại Đôi khi, chúng trở lên những bộ phận di trú, trượt lênxuống giữa khoang bụng và âm nang

Nếu tinh hoàn không tụt xuống được, người đàn ông sẽ có cảm giác trống rỗng Đôi khi,

có thể làm cho chúng đi xuống bằng các kích thích tố (không phải testosterone, mà là mộtchiết xuất từ tuyến yên) Nếu không làm như vậy thì phải giải phẫu để kéo chúng xuống và

cố định lại

Tại sao lại phải kéo tinh hoàn xuống âm nang thay vì để chúng nằm yên trong ổ bụng, nơichúng được an toàn hơn?

Đây có vẻ là một ý kiến hay, nhưng rốt cuộc, hình như có lý do khiến chúng cần nằm ở

âm nang, nơi chúng có thể tiếp nhận những làn gió mát Nhiệt độ cơ thể là nóng quá đối vớiviệc sản xuất tinh trùng Nếu nhiệt độ tăng, sự tạo thành tinh trùng có xu hướng giảm, và khảnăng sinh sản lại càng giảm mạnh Nhiệt độ ở âm nang thấp hơn nhiệt độ cơ thể từ 1,66 đến2,22 độ C Ở nhiệt độ này, các cơ quan sinh dục hoạt động tốt hơn Một số bộ lạc nguyênthủy lợi dụng tri thức này (không ai biết họ học từ đâu) đã khuyến khích đàn ông trong bộ lạcngâm tinh hoàn trong nước nóng nhiều ngày trước khi giao hợp để tránh thai Mặc dù có vẻkhó coi nhưng cách này lại rẻ tiền, an toàn hơn, và có hiệu quả trong một mức độ nào đó

Trang 13

Ngoài ra, nếu tinh hoàn nằm trong khoang bụng, chúng sẽ dễ bị ung thư hơn.

- Thoát vị bẹn là gì?

Thoát vị là một điểm yếu của thành cơ khiến các mô ruột bên trong phình ra Thoát vị cóthể phát sinh ở nhiều bộ phận của cơ thể Sự thoát vị bẹn được định vị ở háng Ðó là chỗ hởtrong các cơ nâng đỡ đáy bụng, qua đó mô ruột có thể sa xuống Mọi đàn ông đều có hai chỗ

hở trong những cơ này, nơi dây tinh nối tinh hoàn với niệu đạo đi ngang qua Ðó là chỗ đểtinh hoàn đi từ bụng xuống bìu ở một số thiếu niên hoặc đàn ông, các chỗ hở này có thểrộng hơn khiến các mô ruột đi qua tạo nên chỗ mô phình ra nơi háng hoặc trong bìu Trongnhững trường hợp khác, những chỗ hở này dãn hoặc rộng ra do khiêng nhấc những đồ vậtnặng hoặc mắc chứng táo bón làm căng cơ mạn tính

Nói chung, đàn ông thường chỉ thoái vị một bên, hiếm khi bị cả hai bên, tình huống đógọi là thoát vị đôi Ðây là tình trạng thường gặp ở nam giới cần phải phẫu thuật để chữa trị Thoát vị bẹn là một vấn đề sức khỏe có thể gây nên nhiều khó chịu Có điều ít ngườiquan tâm, cứ để mặc không chịu chữa trị, vì thường nó không gây ra các vấn đề nghiêmtrọng, và vì nó thường phát triển chậm không gây ra các triệu chứng, trừ khi mô ruột bị cơthắt chặt (thoát vị bẹn bị thắt chặt) Trong trường hợp này sẽ cản trở việc cung cấp máu cho

mô bị mắc kẹt, cần phẫu thuật khẩn cấp để tránh các vấn đề có thể gây tai họa

Việc điều trị chỉ bằng cách phẫu thuật để sửa các khuyết tật ở các cơ vùng bụng, có thểgây mê tổng quát hay gây mê cột sống Bác sĩ rạch một đường ở vùng háng để đưa bất cứ

mô ruột nào ở ngoài bụng trở về ổ bụng và khâu lại Việc bình phục sau phẫu thuật thườngnhanh Việc đeo đai nâng đỡ chỉ giải quyết tạm thời chứ không chữa khỏi tình trạng thoát vị.Thoát vị có thể tái lại sau khi điều trị bằng phẫu thuật nhưng điều này rất hiếm thấy

3 MÀO TINH HOÀN

Mào tinh hoàn uốn cong hình chữ C nằm dọc theo đầu trên và bờ sau tinh hoàn Mào tinhhoàn có ba phần là đầu, thân và đuôi

Mào tinh hoàn gồm ống xoắn nằm trên mỗi tinh hoàn, có chức năng vận chuyển, lưu giữ

và giúp cho các tế bào tinh trưởng thành Mào tinh kết nối tinh hoàn với ống dẫn tinh (vasdeferens)…

Một số bệnh thường gặp:

- Viêm mào tinh hoàn

Nguyên nhân gây viêm mào tinh hoàn thường do nhiễm khuẩn hay bệnh lây truyền quađường tình dục do chlamydia

Triệu chứng: vùng bìu sưng đau Trường hợp nặng, nhiễm khuẩn lan đến vùng lân cậncủa tinh hoàn gây sốt và có thể tạo thành túi mủ (áp xe) Điều trị bằng kháng sinh, nghỉ ngơi,chườm đá để giảm sưng nề, dùng thiết bị nâng đỡ bìu, thuốc chống viêm như ibuprofen Dùng bao cao su trong quan hệ tình dục có thể giúp phòng ngừa viêm mào tinh hoàn dochlamydia Nếu không được điều trị, viêm mào tinh hoàn có thể gây ra sẹo mô làm nghẽn tắcđường tinh trùng ra khỏi tinh hoàn, vì thế dẫn đến vô sinh, nhất là khi dính líu đến cả 2 tinhhoàn hay nhiễm khuẩn dễ tái diễn

- Nang ở mào tinh hoàn

Mào tinh hoàn nằm phía sau tinh hoàn, nơi tinh trùng trưởng thành dần, khi phát triểnthành nang thì sưng do ứ nước, cũng có thể gây sốt và xuất tiết ở dương vật

4 ỐNG DẪN TINH

Trang 14

Ống dẫn tinh đi từ duôi mào tinh hoàn đến mặt sau bàng quang thì kết hợp với ống tiếtcủa túi tinh để tạo thành ống phóng tinh Nó dài khoảng 30 cm, đường kính 2-3 mm nhưnglòng ống chỉ rộng khoảng 0,5 mm.

5 TÚI TINH

Túi tinh, hay tuyến tinh, là một tuyến sản xuất khoảng 60% thể tích tinh dịch Nó dàikhoảng 5 cm, nằm ở mặt sau bàng quang, dọc bờ dưới của ống dẫn tinh Đầu dưới của túitinh mở vào một ống bài xuất ngắn gọi là ống tiết Ống này kết hợp với ống dẫn tinh cùngbên tạo thành ống phóng tinh

6 ỐNG PHÓNG TINH

Mỗi ống phóng tinh 2 cm, do ống tinh và ống tiết của túi tinh kết hợp lại tạo thành Hai ống chạy chếch qua tuyến tiện liệt và đổ vào niệu đạo tiền liệt Ống mào tinh, ống dẫn tinh, ống phóng tinh và niệu đạo nam hợp thành đường dẫn tinh

7 TUYẾN HÀNH NIỆU ĐẠO

Có hai tuyến hành niệu đạo nằm ở hai bên niệu đạo màng Mỗi tuyến to bằng hạt ngô và

đổ dịch tiết vào niệu đạo hành xốp bằng một ống tiết Dịch tiết của tuyến là một chất kiềm cótác dụng trung hòa dịch acid của nước tiểu trong niệu đạo, qua đó bảo vệ cho tinh trùng.Tuyến cũng tiết ra niêm dịch để bôi trơn đầu dương vật và niêm mạc niệu đạo

8.BÌU

Bìu là một túi da rất sẫm màu do các lớp của thành bụng trĩu xuống tạo thành Nó đượcchia thành hai lớp ngăn, mỗi ngăn chứa một tinh hoàn và một mào tinh Trong bìu có lớp cóDartos được tạo nên bởi sợi cơ trơn, sợi đàn hồi và sợi liên kết, tương tự như một cơ bám da

9 DƯƠNG VẬT

Cấu tạo bên ngoài

Dương vật được cấu tạo giống như một đường ống hình trụ xốp và mềm, gắn liền vớibụng dưới, treo ngay dưới mu Dương vật có phần rễ, phần thân và phần đầu: rễ dương vậtnằm đáy chậu và dính vào xương mu bởi dây chằng treo dương vật Phần thân giống nhưmột đường ống Phần đầu là phần đỉnh chóp và hơi lớn hơn phần thân, phần đầu của dươngvật được bao bằng một nếp gấp bằng da nhỏ và mỏng nửa niêm mạc gọi là bao quy đầu Treophía dưới dương vật là bìu Bìu giống như một cái túi da xẫm màu (do nhiều sắc tố da) cónhiều nếp nhăn đựng hai tinh hoàn (hòn dái) nơi tinh dịch được sinh ra khi ở tuổi dậy thì.Khi còn nhỏ, bìu nép sát vào cơ thể, đến tuổi dậy thì, bìu bắt đầu lỏng dần và trĩu xuống Nótrĩu xuống như vậy là vì các tinh hoàn cần phải được bảo quản ở một nhiệt độ thấp hơn sovới nhiệt độ của cơ thể để sản xuất tinh trùng (khoảng 33°C) Sau khi được sản xuất, tinhtrùng được dự trữ trong một phần của tinh hoàn gọi là mào tinh hoàn Cũng giống như mộtphần của lông mu, gốc dương vật và một phần của thân dương vật được phủ một lớp lông(xuất hiện ở tuổi dậy thì) để giữ pheromone Lông có thể mọc dài xuống bìu

Qui đầu

Qui đầu là đầu nhạy cảm và cương cứng được của dương vật Qui đầu được bao bọc toàn

phần hay bán phần bởi da quy đầu Qui đầu bị phơi bày hoàn toàn khi da qui đầu bị tuột khỏi

nó khi giao hợp hay thủ dâm do dương vật cương cứng và vươn thẳng nở rộng, hay do bị cắtbì

Trang 15

Chi tiết giải phẫu

Qui đầu là 1 phần của đầu thể xốp (corpus spongiosum) được nở rộng

và có hình nón cụt Mặt dưới của quy đầu cũng nằm dựa vào phần đỉnh

tròn của 2 thể hang (corpora cavernosa penis) Ở đỉnh của qui đầu là một

lỗ rãnh dài gọi là lỗ tiểu hay lỗ niệu đạo (tinh dịch cũng được phóng ra

ngoài lỗ này) Vòng nở ngoài của phần đáy của qui đầu gọi là vành quy

đầu (corona glandis), lớp vành ngoài này phủ lấy một đường rãnh tròn gọi

là rãnh qui đầu (the coronal sulcus), dưới rãnh này là cổ dương vật

Da quy đầu có chức năng bảo vệ và duy trì độ ẩm của lớp niêm mạc của da quy đầu

Quy đầu có lớp da quy đầu che phủ Quy đầu không còn lớp da quy đầu che

Nếp hãm qui đầu dương vật

Nếp hãm (thắng) qui đầu dương vật (frenulum preputii penis) là một nếp

mô rất co giãn nằm ở mặt dưới của qui đầu Nếp mô này nối lớp niêmmạc

mặt dưới (vernal mucosa) của đầu dương vật với da qui đầu Chức năng của

nếp hãm này là giúp giữ da qui đầu khỏi bị tuột quá xa vị trí của nó và do đó

bảo đảm qui đầu được che chở, (da qui đầu có thể được kéo trở lại để che

chở cho qui đầu)

Nếp hãm của dương vật đôi khi bị cắt bỏ một phần hay toàn phần trong

quá trình cắt bỏ da qui đầu (cắt bì) (do phong tục tôn giáo hay lý do vệ sinh)

Nếp hãm rất nhạy cảm khi bị kích thích, do đó đóng phần quan trọng trong cơ cấu gâykhoái cảm cho cơ quan sinh dục nam Nếp hãm có thể bị rách khi làm tình hay thủ dâm và cóthể bị chảy máu khá nhiều

Cấu tạo bên trong

Phần ống trước

Dương vật gồm ba ống hình tròn nằm

song song với nhau, cấu tạo bằng các mô

cương, trong đó có hai ống thể hang và một

ống thể xốp được bao xung quanh bởi ba lớp:

lớp cân sâu (cân Buck), lớp mô dưới da và

lớp da

Thể hang

Thể hang là ống có mô cương gồm nhiều

khoảng trống như hang động, chạy dọc theo

Trang 16

chiều dài và nằm phía trên của dương vật, bao quanh bởi những lớp cân trắng Buck cáchnhau bằng một màng chắn.

Mô cương là những chỗ phình ra của động mạch xoắn, bao bọc bằng các sợi cơ trơn codãn được Hệ thống mô cương và sợi cơ trơn này co dãn để có thể bơm, chứa máu

Thể xốp

Thể xốp là một ống khác chứa bên trong nó là niệu đạo, phần cuối ống nở ra tạo thành đầu

dương vật hay quy đầu.

Hệ thống mạch máu của dương vật

Động mạch

Động mạch của dương vật bắt nguồn từ động mạch bụng, có ba nhánh:

 Động mạch lưng nằm ở trên lưng dương vật

 Động mạch cung cấp máu cho hai thể

hang hay động mạch thể hang

 Động mạch cung cấp máu cho thể xốp

hay động mạch thể xốp: động mạch thể

hang là một hệ thống mạch máu chằn

chịt, chia ra nhiều nhánh nhỏ, chạy dọc

theo chiều dài dương vật, có hình xoắn

nên gọi là động mạch xoắn Chính động

mạch này cung cấp máu cho các hang

mạch máu

Tĩnh mạch

Máu thoát ra từ các hang mạch máu vào các

tính mạch nhỏ rồi từ đó đổ vào tĩnh mạch lớn

hơn (gọi là tĩnh mạch lưng) nằm sâu trong các

thể hang Từ đó máu chảy về qua tĩnh mạch lưng nằm gần ngoài da và đổ vào tính mạchbụng

- Hệ thống thần kinh của dương vật

Cơ chế cương được kiểm soát bằng một hệ thống thần kinh tự động Những dây thần kinhđối giao cảm đi từ xương thiên 2-4 giữ nhiệm vụ chính Trong khi đó những sợi thần kinhgiao cảm đi từ đốt sống ngực số 1 đến đốt thắt lưng số 2 lại kiểm soát sự phóng tinh và làmxìu dương vật

Những sợi thần kinh đối giao cảm nối với vùng thần kinh ở thể hang chạy phía dưới tuyếntiền liệt và nằm ở gốc dương vật Các dây thần kinh này rất dễ bị tổn thương khi giải phẫuvùng chậu

Hệ thống thần kinh cảm giác và vận động tạo thành một vòng cung đi qua vùng trung tâmgây cương ở tủy sống

Phản xạ cương dương vật có thể trực tiếp từ những kích thích ở dương vật, vì vậy đối vớinhững bệnh nhân khi bị tổn thương hoặc bị cắt phần trên của xương thiên thì sẽ có vấn đề Một đường dẫn truyền thần kinh khác từ vỏ não xuống dương vật cũng ảnh hưởng đếnchức năng cương Đó là đường dẫn của những yếu tố gây cương tâm lý, ví dụ như nhữngkích thích nhận được từ mắt, tai, mũi (khi nhìn thấy hay tưởng tượng một hình ảnh kích dục,

Trang 17

nghe một chuyện kích dục, hay một xúc cảm, một thay đổi về nội tiết) cũng là nguyên nhângây cương, làm liệt hay rối loạn chức năng cương dương vật.

- Quá trình cương cứng của dương vật

Khi có một kích thích hay một ham muốn tình dục (tác động trực tiếp hay gián tiếp) trêndương vật, đặc biệt ở phần dưới bao quy đầu, thì kích thích này sẽ phát ra một tín hiệu từ não

bộ được chuyển đến trung tâm gây cương ở tủy sống và làm cho nó hoạt động Sau đó tínhiệu được gởi tiếp đến mô cương nằm trong hai thể hang qua sự dẫn truyền của các sợi thầnkinh thể hang Kết quả là:

 Làm dãn nở các động mạch thể hang, các động mạch nhỏ, kể cả động mạch xoắn, do

đó máu sẽ được bơm dồn vào các hang mạch máu

 Các cơ trơn quấn quanh động mạch hang cũng như quấn quanh các hang mạch máudãn ra sẽ tạo thành một lực hút làm cho máu đến các hang mạch máu nhiều hơn Sựdãn của các cơ trơn này là một yếu tố chính trong việc gây cương hay xìu dương vật

 Sự dãn nở của các hang mạch máu làm cho một số lượng máu dồn lại càng ngày càngnhiều hơn do đó làm tăng áp lực trong các hang, các hang này sẽ phình ra và ép lêncác tĩnh mạch vốn có thành mạch máu rất mỏng làm cho nó xẹp xuống, như thế máu

sẽ ứ lại không thoát ra trở về được nên đã gây cương cứng Đó là cơ chế gây cương

do tĩnh mạch bị chèn ép

Cương cứng thông thường được dùng để chỉ trạng thái dương vật được kích thích tìnhdục và trở nên cứng lại, dựng đứng lên và nở to ra để sẵn sàng cho việc giao hợp Tuy nhiên,không chỉ ở phái nam mới có sự cương cứng, phái nữ thể hiện rõ sự cương cứng ở núm vú và

ở âm vật Sở dĩ dương vật cương cứng lên được là nhờ trung khu thần kinh điều khiển chomáu dồn xuống, lấp đầy các thể hang trong dương vật Khi dương vật cương cứng, chiều dài

và thể tích của nó có thể tăng gấp vài lần

Nếu dương vật bị kích thích một thời gian mà vẫn không thể đạt được trạng thái cươngcứng, thì đó là hiện tượng rối loạn cương dương Hầu hết các trường hợp này là do vấn đề vềtâm lí, một số do sức khỏe Phương pháp điều trị chủ yếu là tâm lí, ngoài ra có thể dùng thêmmột số thuốc đặc biệt như Viagra

- Cơ chế xìu dương vật

Lương máu bị ứ lại trong các hang nếu thoát dần ra được sẽ làm dương vật bớt cứng vàxìu xuống Hiện tượng này là do hoạt động co thắt cuả hệ thần kinh giao cảm, hệ này đượckích thích sau khi con người đạt được cực khoái và xuất tinh

Tóm lại chìa khóa của việc cương dương vật là sự dãn nở của các cơ trơn quấn quanh cácmạch máu và các hang mạch máu, được điều khiển bởi hệ thần kinh đối giao cảm Trong khi

đó dương vật ở trạng thái bình thường tức là không cương thì các cơ trơn này ở trạng tháithái co thắt dưới tác dụng của adrenergic

Một số bệnh thường gặp ở dương vật

- Ung thư dương vật

Ðây là dạng ung thư rất hiếm, tỉ lệ chừng 4/1000 trường hợp, với tỉ lệ tử vong thấp hơn2/1000, và hầu hết liên quan đến quy đầu và bao da quy đầu, nhất là ở đàn ông lớn tuổi Tuychưa biết rõ nguyên nhân, nhưng vấn đề vệ sinh kém và các viêm nhiễm mãn tính có thể làyếu tố góp phần vào

Mặc dù ung thư dương vật phát triển chậm nhưng là một bệnh nghiêm trọng và có thểlan tỏa đến những phần khác của cơ thể, gây tử vong

Trang 18

Triệu chứng chính của ung thư dương vật là đau rát, chảy máu hay mủ từ dương vậthoặc khi thấy khối u trên dương vật không mất đi Khối u này có thể thấy trên da quy đầu.Cần sinh thiết để phát hiện bệnh

Việc điều trị có thể bằng hóa trị nếu vết loét hay khối u còn nhỏ Xạ trị cũng có thể làmkhối u teo lại Nhưng khi khối u đã lớn, lúc ấy phải phẫu thuật cắt bỏ hoặc điều trị bằng tialade để ngăn chặn sự lan tỏa Sau phẫu thuật, đầu dương vật được đậy lại bằng vạt da thừa

và tạo lỗ tiểu mới Trong hầu hết trường hợp, người bệnh vẫn đi tiểu bình thường, khả năngcương cứng, xuất tinh không bị ảnh hưởng; có điều, dương vật của họ sẽ ngắn hơn, sinhhoạt tình dục sẽ khó khăn hơn

Một số trường hợp phải cắt bỏ toàn bộ dương vật, phải tạo lỗ tiểu môi ở háng Nếubệnh này lây lan tới hạch bạch huyết của háng hoặc bụng, sau phẫu thuật cần xạ trị

- Chứng cương dương vật

Ðây là một vấn đề sức khỏe bất thường, tình trạng mà dương vật duy trì sự cương suốtmột thời gian dài (hàng giờ hoặc có khi cả ngày) mà không liên quan gì đến ham muốn tìnhdục Nó sẽ gây đau nhức Người ta cho rằng chứng cương dương vật phát triển do lệch lạcchức năng tuần hoàn hoặc thần kinh làm cản trở sự rút máu bình thường của dương vật.60% trường hợp không rõ nguyên nhân, một số khác có thể do bệnh như ung thư bạch cầu,bệnh hồng cầu liềm, và các khối u hoặc viêm nhiễm vùng tiểu khung, các tổn thương dươngvật, tủy sống, hay do dược phẩm

Chứng cương dương vật có thể là một chứng nguy hiểm nếu nó kéo dài quá lâu vì sẽlàm tổn hại mô bên trong dương vật, đưa đến bất lực Những trường hợp kéo dài và gây đaunhức nặng cần được điều trị ngay Mục đích điều trị nhằm làm dương vật giảm cương càngnhanh càng tốt và giữ để không tái phát Trong hầu hết trường hợp đều tiểu phẫu, phối hợpvới thuốc, như thuốc an thần, giảm đau và thục rửa bằng dung dịch nước muối lạnh Nếuphương pháp điều trị này không hiệu quả, cần rút máu trong thể hang của dương vật bằngkim hoặc phẫu thuật

- Chứng nhược dương 

Chứng nhược dương có thể chia làm hai loại: Tâm lý và thể lý Trước đây người ta tinrằng 90% các trường hợp nhược dương là do tâm lý, nhưng với sự tiến bộ y học hiện nay,người ta thấy 50% là do tâm lý và 50% khác thuộc thể lý

Nguyên do thể lý thường thấy ở những người lớn tuổi, với các nguyên nhân nhân tổnthương hoặc rối loạn hệ thần kinh trung ương, bệnh tiểu đường, uống rượu, rối loạn nội tiết

tố, huyết áp cao, các rối loạn hệ tuần hoàn, sự viêm nhiễm, do phẫu thuật hay tổn thương, vàtác dụng của một số loại thuốc

Với những tiến bộ vượt bậc về y khoa đã giúp chẩn đoán chính xác và có nhiều phươngcách chữa trị hiệu quả, nhưng vẫn có những trường hợp không rõ nguyên nhân, và nguyênnhân không do vấn đề thể lý

Một thử nghiệm đơn giản để xác định xem chứng nhược dương là do tâm lý hoặc cócác vấn đề thể lý là "thử bằng cách dán tem thư" Trong khoảng thời gian ngủ bình thườnghàng đêm, dương vật của đàn ông không bị chứng nhược dương do vấn đề thể lý sẽ cươnglên từ ba đến năm lần (mà họ thường không biết) mỗi lần kéo dài 20 đến 40 phút Nếu dánmột vòng tem thư quanh dương vật trước khi ngủ, sự cương cứng này (nếu xảy ra) sẽ đủmạnh để xẻ những cái tem bị đục lỗ và cái vòng sẽ bong ra Nếu cương không xảy ra thìvòng tem sẽ còn dính nguyên Thử nghiệm có thể cần làm vài đêm liền

Loại xét nghiệm giống nhau (với dụng cụ tốt hơn) có thể làm ở phòng mạch dưới sựgiám sát của bác sĩ có lẽ chính xác hơn nhiều Các xét nghiệm khác có thể xác định nguyênnhân bất lực là kiểm tra huyết áp và mạch đập bên trong dương vật cùng với việc chụp X-

Trang 19

quang động mạch dương vật (tiêm chất nhuộm vào các động mạch cung cấp máu cho dươngvật và kiểm tra bằng nội soi cắt lớp) Cũng có thể kiểm tra bằng phản xạ thể hang hành niệuquản bằng việc dùng dòng điện nhẹ kích thích dương vật và chụp X-quang thể hang để thấymáu lưu thông trong vùng cần nghiên cứu

Ðiều trị bất lực do thể lý tùy thuộc vào nguyên nhân bệnh Nếu nguyên nhân là dothuốc kích thích hoặc các chất như rượu thì ngưng sử dụng rượu và loại thuốc ấy sẽ giảiquyết được vấn đề (ngoại trừ như trường hợp nghiện rượu, cơ thể đã bị tổn hại vĩnh viễn).Nếu do dược phẩm trị bệnh, như cây thuốc trị cao huyết áp, lúc ấy cần thay đổi thuốc hoặcliều lượng

Nếu do mất cân bằng nội tiết tố phải điều trị bằng liệu pháp nội tiết tố, hoặc cần phẫuthuật nếu sự mất cân bằng nội tiết tố là do khối u hay sự bất thường của các tuyến sản sinhnội tiết tố gây ra Phẫu thuật phục hồi khả năng bằng cách làm mất những ảnh hưởng do tổnhại hệ tuần hoàn như chứng xơ vừa động mạch mãn tính chưa được thành công lắm, nhưngnhiều phương pháp mới đang được triển khai

Hiện nay có một vài loại thuốc như papavirine có thể điều trị tạm thời bằng cách tiêmvào dương vật mỗi khi muốn cương cứng Thuốc làm gia tăng lượng máu chảy vào dươngvật giúp dương vật cương cứng Có điều sử dụng thuốc này làm dương vật cương kéo dàivài giờ dù đã xuất tinh Thuốc này chưa được phổ biến rộng, và việc sử dụng nên hạn chế.Phương pháp điều trị triệt để và hiệu quả hơn (do những khiếm khuyết ở hệ thần kinh, hệtuần hoàn hoặc bệnh mãn tính) là cấy mô dương vật

Một số câu hỏi, bác sỹ trả lời:

- Kích thước dương vật của người Việt Nam lúc "nghỉ" và lúc quan hệ vợ chồng là khoảng bao nhiêu thì được coi là bình thường ?

Tại đơn vị Nam khoa Bệnh viện Bình Dân, năm ngoái chúng tôi (BS) tiến hành đo đạccho trên 100 người ở trạng thái xìu và khi cương Kết quả cho thấy, chiều dài trung bình củadương vật khi cương là 11-12 cm Gọi là nhỏ nếu khi xìu mà nó dưới 4 cm và khi cươngkhông quá 6 cm Khi cương mà quá 17 cm thì có thể “đi thi” được rồi

Số liệu tham khảo về kích thước trung bình của dương vật đàn ông một số nước:

Nước Chiều dài bình thường Khi cương

Trang 20

Brazil - 12,19

(Nguồn: SizeGenetics - ClickPress)

- Hỏi: Không biết đàn ông ngoại quốc có khác đàn ông Việt Nam không?

Tôi quen với 1người nước ngoài và anh ta có ý định cưới tôi Chúng tôi sẽ quan hệ trước hôn nhân Mà đối với tôi đây là lần đầu quan hệ nên tôi rất lo lắng Không biết sao nữa Không biết đàn ông ngọai quốc có khác đàn ông Việt Nam không? Tôi chỉ 19 tuổi thôi Tôi rất lo lắng Mong

có câu trả lời sớm ?

Trả lời:

Cấu tạo bộ phận sinh dục nam giới dù chủng tộc nào cũng như nhau Tuy nhiên kích cỡ

có khác nhau tuỳ theo chủng tộc và tuỳ theo từng cá nhân Thường thì nam giới Châu Phi vàChâu Âu thì kích thước dương vật thường dài và to hơn nam giới Việt Nam Tuy nhiên cấutạo âm đạo phụ nữ là bằng cơ vòng, cơ chun nên có độ co giãn Xét về mặt y học thì bạnkhông nên quá lo lắng cho lần quan hệ đầu tiên vì tâm lý ảnh hưởng rất nhiều đến quá trìnhquan hệ tình dục

Như bạn cũng biết con gái Việt Nam kết hôn với con trai nước ngoài mà rất nhiều cặphoà hợp về tình dục Quan trọng là bạn phải có tình cảm thật sự với bạn trai của mình tránhhiện tượng hãi, lo lắng và bạn cũng phải hiểu khúc dạo đầu rất quan trọng cho việc quan hệtình dục Chúc bạn hạnh phúc!

- Dương vật dài

- Tôi 30 tuổi, đã có vợ con Dương vật của tôi ngày càng phát triển (hiện đã 22 cm) Mỗi lần quan hệ, vợ không chịu nổi và rất khó đạt cực khoái Vậy tôi có bị bệnh gì

không? Có phương pháp gì để kìm hãm sự phát triển dương vật không?

Chiều dài, kích thước của dương vật chịu sự chi phối của một gene nào đó dưới tác độngcủa testosterone Nếu cơ thể bạn phát triển bình thường thì sau khi đã dậy thì, dương vậtkhông thể dài thêm được nữa Trong các sách vở y học, tôi chưa từng đọc thấy trường hợpdương vật tiếp tục dài thêm sau khi đã trưởng thành (bạn đã có vợ con)

Tuy nhiên trên các tạp chí chuyên ngành, người ta có đề cập đến 1-2 trường hợp cực kỳhiếm trên thế giới, do bệnh đa u mạch máu ở dương vật, ở bìu và vùng chậu mà dương vật tothêm Bạn có thể đến gặp tôi tại đơn vị Nam khoa, Bệnh viện Bình Dân, 371 Điện Biện Phủ,quận 3, TP HCM Trong trường hợp cần thiết, tôi sẽ tiến hành hội chẩn với các chuyên giatrong nước và trên thế giới về trường hợp của bạn

- Gãy dương vật làm cong dương vật

Năm năm trước, một lần khi dương vật cương quá, tôi đã lấy tay bẻ, nó tím bầm, vài ngày sau hết tím Đến nay "thằng nhỏ" của tôi đã hồi phục phần nào nhưng khi cương cứng vẫn cong vẹo, phần gốc nhỏ hơn phần ngọn và rất mềm làm cho quan hệ khó khăn

Có cách nào khắc phục không ạ?

Bạn đã từng bị gãy dương vật (do bao thể hang bị rách, máu túa ra ngoài) Lẽ ra lúc đó nếu bạn đến bệnh viện mổ khâu lại chỗ rách thể hang thì bây giờ ổn hết rồi Do không mổ nên chỗ rách cũng lành lại, nhưng hóa sẹo, làm dương vật cong và khó cương Bạn có thể

Trang 21

đến bệnh viện Bình Dân để mổ cắt sẹo, sửa thẳng lại dương vật, giúp dương vật cương lại bình thường.

- Không mọc lông mu

Em 17 tuổi, dương vật binh thường (khoảng 14 cm lúc cương cứng) nhưng vẫn chưa mọc được cọng lông nào như các bạn cùng lứa Các thành viên nam trong gia đình em không ai như thế cả Em xin hỏi mua thuốc về thoa như quảng cáo trên báo có được không? Hay có cách nào khác không? Em xấu hổ lắm bác sĩ ơi

Em hãy thử ngó xem hai tinh hoàn của em có bé quá không Nếu có thì em nên đến bệnhviện khám sớm (khoa tiết niệu-nam) Nếu chúng to bình thường thì em ráng chờ thêm 1 nămnữa xem Có người do bẩm sinh, lông mu rất thưa, nhưng “sinh lý” thì vẫn khỏe không thua

ai Đáng tiếc là thuốc không giúp cho lông mu mọc ra

- Dương vật có vẻ ngắn đi

Tôi 45 tuổi, trước tôi nặng 61-65 kg thì kích cỡ bộ phận sinh dục bình thường Gần đây tôi tăng lên 85 kg, dương vật nhỏ hẳn đi (sinh hoạt tình vẫn bình thường) Đó là do dương vật rụt vào hay do nội tiết tố làm nó thực sự ngắn đi? Có thể điều trị không?

Cứ thêm 10 kg thì dương vật bị “hụt” đi ít nhất là 1 cm, chẳng qua là do mỡ che Bạntăng thêm trên 20 kg nên có thể 3 cm đã bị chôn vùi dưới lớp mỡ bụng rồi Giảm cân là cáchkhắc phục hiệu quả nhất

- Chuỗi hạt ngọc dương vật

- Ba năm nay dương vật cuả em xuất hiện một số mụn trắng nhỏ

bằng đầu cây tăm, mọc thành những đám dày, có khoảng 2-3 đám nhỏ

như thế Em không có cảm giác gì nhưng nó mọc ra ngày càng nhiều

hơn Xin bác sĩ tư vấn

Có lẽ bạn có “chuỗi hạt ngọc dương vật" Đó là những hạt nhỏ nằm theo rãnh quy đầu.Chúng vô hại, có lẽ do virus gây ra Thường xuyên rửa sạch quy đầu sẽ giúp chúng “lặn”mất

- Trước kia tinh dịch của em màu vàng, vón cục, được chẩn đoán nhiễm trùng tiểu, điều trị thì vón cục giảm nhưng vẫn còn (nhất là phần cuối của tinh dịch) Nếu lâu mới quan

hệ thì tinh dịch vẫn vàng, quan hệ thường xuyên thì không bị Xin cho em hỏi em bị bệnh gì? Bệnh này có ảnh hưởng đến hiện tượng xuất tinh sớm ko?

Nếu lâu mới quan hệ thì trong tinh dịch sẽ có màu vàng với tinh trùng già cỗi Đó là hiệntượng bình thường Lâu mới quan hệ thì sẽ bị xuất tinh sớm; đó cũng là hiện tượng bìnhthường

- Có phải lúc trẻ bị hẹp bao quy đầu thì khi trưởng thành "dụng cụ" không phát triển dài

ra không?

- Bao quy đầu dù có hẹp hay không cũng không ảnh hưởng đến sự phát triển của dươngvật Hẹp bao quy đầu cũng không gây ra rối loạn cương, vô sinh nhưng có thể gây viêmnhiễm bao quy đầu, viêm đường tiết niệu Những người bị hẹp bao quy đầu dễ bị ung thưdương vật hơn, và vợ của những người này cũng dễ bị ung thư cổ tử cung hơn

- Mảng da tại gần quy đầu của tôi rất mỏng và khi quan hệ rất dễ bị rách gây đau đớn khiến tôi không thể tiếp tục và có cảm giác rất sợ khi quan hệ Tôi rất muốn đi chữa Mong bác sỹ chỉ giúp địa chỉ tin cậy

- Tôi nghĩ bạn bị viêm da quy đầu Cách chữa trị tốt nhất là đi cắt bao quy đầu Đây chỉ

là một tiểu phẫu tương đối đơn giản Bạn có thể đến các trung tâm y tế hay bất kỳ bệnh việnnào trong thành phố để thực hiện

Trang 22

- Em không hiểu sao "thằng nhỏ" cứ mỗi sáng là chào cờ? Xin bác sĩ cho em biết nguyên nhân và cách chữa trị Cảm ơn bác sĩ

- Cơ chế của hiện tượng dương vật cương mỗi sáng sớm vẫn chưa rõ, có thể liên quanđến nồng độ cao của chất testosterone vào buổi sáng Đây là một hiện tượng có lợi cho cơthể, giúp mô cương được duy trì chức năng Vì vậy không nên chữa trị vì chữa là biến ngườilành thành người bệnh (liệt dương)

- Một số hình ảnh dương vật không bình thường:

Bệnh Peyronie (dương vật bị cong)

Bệnh Peyronie là tình trạng dương vật phát triển

bị cong thấy rõ, nhất là khi dương vật cương lên

Tình trạng cong này là do các mảng mô sợi phát triểndưới da dương vật (giống mô sẹo) Bị bệnh này cóthể gây đau khi dương vật cương cứng, có khi cònkhông giao hợp được Người ta chưa biết rõ nguyênnhân, có điều bệnh thường thấy ở đàn ông tuổi trungniên

Trang 23

Bệnh Peyronie là một bệnh nhẹ, ngoại trừ trường hợp gây khó hoặc không thể giao hợpđược Dấu hiệu chủ yếu thấy là dương vật bị cong từ từ hoặc vặn lại thành góc, lúc cươngcứng bị đau, các mảng mô sợi dưới da dương vật dày lên Bệnh phát triển chậm, quanhiều tháng hoặc nhiều năm, có khi lại hết dần dần và biến mất cùng một cách như khiphát sinh, và hiếm khi trầm trọng Ðiều khó là chưa có cách chữa Tuy nhiên, bệnh thườnghết mà không cần điều trị Cũng có thể tiểu phẫu cắt bỏ các mảng mô sợi, hay lắp bộ phậngiả dương vật Một số cách thử như xạ trị, chích các loại steroids, dimethyl sulfoxide(DMSO) hoặc các nội tiết tố, hay uống thuốc viên sinh tố E và ka li, v.v nhưng không cóbằng chứng mang lại kết quả

Trong hầu hết các trường hợp bệnh Peyronice thì khả năng tình dục không bị ảnh hưởng,trừ những trường hợp nặng thì ít nhiều sẽ gây cản trở, như đau lúc dương vật cương cứng,dương vật khó đưa vào âm đạo

Bệnh lỗ tiểu đóng thấp (bệnh hypospadias)

Hypospadias là một bệnh bẩm sinh mà dương vật bị cong quặp hẳn xuống dưới, lỗ tiểuchạy ra phía sau (có khi chạy xa quá nên bệnh nhân phải tiểu ngồi như phụ nữ) và phần datrên lưng dương vật dư lùng nhùng Do bị cong quặp nên dương vật thường kém phát triển,

có khi nhỏ xíu làm bà mụ nhìn lầm ra con gái, bị khai sinh là con gái

Bệnh này nên mổ sớm lúc còn bé Phẫu thuật tương đối phức tạp vì vừa phải kéo thẳng,vừa phải dùng da cuốn lại thành ống tiểu có 2 đầu, một đầu đính vào phía đầu dương vật,một đầu nối vào lỗ tiểu phía sau, để sau này bệnh nhân đi tiểu đứng được

Hẹp da quy đầu

Phần da bao trùm bên ngoài dương vật sẽ tuột xuống khi đến tuổi dậy thì Ở bé trai, đôikhi bao da bị thít chặt làm bé đi tiểu khó, khi tiểu vừa rặn vừa khóc thét, bao da phồng cănglên Nếu da hẹp ít, cha mẹ dùng tay tuột da xuống mỗi ngày vài lần, trong vài tuần là khỏi.Tuy nhiên nếu nong thử mà thấy bé đau thêm do da bị nứt thì nên đưa bé đi khám bác sĩ sớm,

vì vết nứt sẽ thành sẹo, có thể làm da hẹp nặng hơn Thường thì bác sĩ chỉ cần dùng kẹp vôtrùng nong nhẹ bao da ra là khỏi luôn Nếu hẹp nặng thì phải cắt da hẹp tại các bệnh viện nhikhoa hay ngoại khoa

Người lớn cũng có thể bị hẹp da quy đầu Khi đó cần đi cắt da tại các bệnh viện ngoạikhoa Đây chỉ là một tiểu phẫu, kéo dài khoảng 20 phút, gây tê

Tuy nhiên, nếu da quy đầu chỉ dài, vẫn tuột lên xuống dễ dàng thì không cần thiết phảicắt

Hẹp bao quy đầu và thủ thuật cắt bao quy đầu

Chứng hẹp bao quy đầu

Trang 24

Hẹp bao quy đầu là tình trạng bao quy đầu không thể tuột khỏi quy đầu của dương vậtkhiến việc vệ sinh sẽ khó khăn, dễ dẫn đến các viêm nhiễm ảnh hưởng da bao quy đầu (tạosẹo) Hẹp bao quy đầu còn gây ra tình trạng nghẹt da qui đầu, thường xảy ra khi bao daquy đầu sau khi kéo ngược ra sau nhưng rồi không lấy trở lại được Cần lưu ý khi tuột dabao quy đầu ở trẻ, vì da bao quy đầu phải được tuột ra từ từ

Chứng hẹp bao quy đầu thường không phải là vấn đề trầm trọng Nếu không tuột được

nó thì với thời gian nó dễ gây ra những viêm nhiễm, ảnh hưởng cả dương vật và cho sứckhỏe chung Chẳng hạn tình trạng nghẹt da bao quy đầu có thể cản trở sự tuần hoàn máuđến đầu dương vật

Các triệu chứng hẹp bao quy đầu thường là tình trạng đỏ, sưng, sờ vào thấy đau

Tất cả các trường hợp hẹp bao quy đầu đều cần phẫu thuật để cắt da bao quy đầu Nếuchưa cắt mà bị viêm, lúc ấy phải điều trị bằng kháng sinh

Hẹp bao quy đầu làm cho đau khi dương vật cương cứng, có khi còn không cươngđược nghĩa là dương vật không thể dài và nở lớn được khiến khó hoặc không thể giao hợp.Chỉ bằng phẫu thuật mới giải quyết được vấn đề

Hẹp bao quy đầu ở trẻ nhỏ

Bình thường, ở trẻ nhỏ “bao da” vẫn bọc ngoài quy đầu mà không cản trở việc đi tiểu nhưng đến 1-2 tuổi quy đầu không lộ ra là hẹp bao quy đầu.

Khi mới sinh, đa số trẻ có tình trạng hẹp bao quy đầu sinh lý, tức là bao quy đầu không kéo tuột xuống được do có tình trạng dính tự nhiên giữa bao quy đầu và quy đầu Trong 3 - 4 năm đầu, do dương vật to ra, lớp bề mặt da (gọi là thượng bì) bong ra, tích tụ lại thành chất bợn nằm bên dưới da quy đầu, giúp bao quy đầu tách dần khỏi quy đầu Nhờ những lần dương vật cương khi buồn tiểu, khi ngủ

mà bao quy đầu tự tuột hẳn xuống được Khi trẻ được 3 tuổi, 90% bao quy đầu tuột xuống được Chỉ

có không tới 1% người lớn trên 16 tuổi mà bao quy đầu bị hẹp thật sự.

Sự ảnh hưởng của hẹp bao quy đầu đến sức khỏe sinh sản

Hẹp bao qui đầu không gây vô sinh vì tinh dịch vẫn qua lọt, nhưng hẹp thì dễ bị nhiễm trùng bao quy đầu và đường tiểu Người bị hẹp bao quy đầu dễ bị ung thư dương vật hơn người không hẹp hay hẹp nhưng đã cắt rồi

Hiện nay còn nhiều bậc cha mẹ chưa ý thức được việc kiểm tra xem con mình có bị hẹp bao quy đầu hay không, đồng thời cũng không biết cách vệ sinh sạch sẽ, tránh cho các cháu bị viêm nhiễm, dẫn đến viêm đường tiết niệu Khi không được vệ sinh sạch sẽ, sự tích tụ các chất cặn trong nước tiểu

và dịch nhầy của đường tiết niệu đọng ở nếp da quy đầu Đây chính là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển nhanh chóng Lâu dần thành viêm đường tiết niệu, ảnh hưởng tới thận, gây khó khăn trong quan hệ tình dục sau này, thậm chí dẫn tới ung thư dương vật

Cắt bao quy đầu có ảnh hưởng gì không?

Ở trẻ nhỏ, nếu thấy trẻ bị bí tiểu, hay cháu khi tiểu thì khóc thét và bao quy đầu căng phồng như bong bóng thì có thể cháu bị hẹp bao quy đầu thật sự, khi đó bố mẹ cần đưa đến bác sĩ khám Trẻ đã

Ngày đăng: 01/07/2013, 01:27

HÌNH ẢNH LIÊN QUAN

Hình 1 - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
Hình 1 (Trang 2)
Tuyến tiền liệt( Hình 1-1 2) - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
uy ến tiền liệt( Hình 1-1 2) (Trang 2)
Tuyến tiền liệt là một cơ quan có hình trái mận, bình thường đường kính độ 5cm định vị ở đáy bàng quang - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
uy ến tiền liệt là một cơ quan có hình trái mận, bình thường đường kính độ 5cm định vị ở đáy bàng quang (Trang 3)
Dương vật được cấu tạo giống như một đường ống hình trụ xốp và mềm, gắn liền với bụng dưới, treo ngay dưới mu - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
ng vật được cấu tạo giống như một đường ống hình trụ xốp và mềm, gắn liền với bụng dưới, treo ngay dưới mu (Trang 14)
Dương vật gồm ba ống hình tròn nằm song song với nhau, cấu tạo bằng các  mô cương, trong đó có hai ống thể hang và một ống thể xốp được bao xung quanh bởi ba lớp: lớp cân sâu (cân Buck), lớp mô dưới da và lớp da. - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
ng vật gồm ba ống hình tròn nằm song song với nhau, cấu tạo bằng các mô cương, trong đó có hai ống thể hang và một ống thể xốp được bao xung quanh bởi ba lớp: lớp cân sâu (cân Buck), lớp mô dưới da và lớp da (Trang 15)
- Một số hình ảnh dương vật không bình thường: - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
t số hình ảnh dương vật không bình thường: (Trang 21)
Tuổi dậy thì, con bạn có nhiều sự thay đổi hình dáng lẫn tâm lý. Đây là lúc cha mẹ cần có sự quan tâm chú ý đến trẻ. - Tìm hiểu giới tính và SKSS (Phần 1)
u ổi dậy thì, con bạn có nhiều sự thay đổi hình dáng lẫn tâm lý. Đây là lúc cha mẹ cần có sự quan tâm chú ý đến trẻ (Trang 25)

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TRÍCH ĐOẠN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w