LIÊN KẾT GEN VÀ HOÁN VỊ GEN 12(CB)

Trong thí nghiệm lai 2 cặp tính trạng tương phản của Menđen... LIÊN KẾT GEN: Khi Moocgan tiến hành lai phân tích ở ruồi giấm thì kết quả thu được như thế nào ?... Như thế nào là hiện tư

T H Morgan

* Trong thí nghiệm lai 2 cặp tính trạng tương phản của Menđen Tỉ lệ phân ly kiểu hình ở F2 như thế nào ?

A 9 A – B - : 3 A – bb : 3 aaB - : 1 aabb

B 9 aabb : 3 A – bb : 3 aaB - : 1 A – B –

C 9 A – bb : 3 A – B - : 3 aaB - : 1 aabb

D 9 A – bb : 3 A – B - : 3 aabb : 1 aaB -

1 Viết sơ đồ lai sau :

Đậu hạt vàng trơn  Xanh nhăn

1/4AB ; 1/4Ab 1/4aB ; 1/4ab

ab

F 1 :

G F1

F 2 :

1/4AaBb

1/4Ab

: 1/4Aabb

1/4aB

:1/4aaBb :

1/4ab

1/4aabb TLKG :

TLKH : 1/4 V – T ; 1/4 V – N ; 1/4 X – T ; 1/4 X – N

I LIÊN KẾT GEN:

Khi Moocgan tiến hành lai phân tích ở ruồi giấm thì kết quả thu được như

thế nào ?

1 Thí nghiệm : Chứng minh hiện tượng liên kết gen

P TC : Thân xám

Cánh dài

Thân đen Cánh ngắn



F 1 :

100% Xám - Dài

Lai phân tích F 1 :

P B : ♂ Xám-Dài  ♀ Đen-Ngắn

FB

Ti lệ KH 50% Xám-Dài 50% Đen-Ngắn

1 Thí nghiệm : Chứng minh hiện tượng liên kết gen

• Vì sao

phép lai

giữa

ruồi

đực F 1

với ruồi

cái đen

ngắn

được

gọi là

phép lai

phân

tích ?

 Morgan

tiến hành

lai phân

tích nhằm

mục đích

gì ?

2 Giải thích :

1 - Ở F 1 : 100% Xám-Dài 

▪ Xám > Đen ; Dài > Ngắn (ĐL I Mendel)

▪ Gọi gen A : Xám > a : Đen ; Gen B : Dài > b : Ngắn

 F 1 dị hợp tử 2 cặp gen (vd: Aa,Bb)

 Trong lai phân tích : F B phân ly 1 XD : 1 ĐN 

▪ Ruồi đực F 1 chỉ cho 2 loại giao tử

▪ AB = ab = 50% ( ≠ 4 loại G như trong phân ly độc lập)

Trong quá trình sinh giao tử ở ruồi đực F 1 :

▪ Gen A và B đã di truyền cùng nhau

 do cùng nằm trên 1NST ,kí hiệu là AB

▪ Gen a và b luôn phân ly cùng nhaunằm trên NST tương đồng còn lại, kí hiệu là ab

 2 Tính trạng màu thân và độ dài cánh đã di truyền liên

kết nhau

A B

b a

Như thế nào

là hiện tượng di truyền liên kết ?

3 Khái niệm:

▪ Là hiện tượng các gen cùng

………

nên phân ly cùng nhau trong quá trình phân bào

 các tính trạng do

chúng qui định cũng di truyền

………

……….

Nằm trên 1 NST

Liên kết với nhau

A A

B

AB AB

a

b

a b

ab

ab (Đen-Ngắn)

P TC :

B

A

a

100% Xám-Dài



b

a

ab AB

b

a A

B

AB ab

b

a A

B

ab

a

b

a b

♀ ab ab (Đen-Ngắn) (Xám-Dài)

b a

P B :

G PB :

F 1 :

b

a A

B

a

b

a b

F B : 50% AB

ab

ab ab

50% (Xám-Dài) 50% (Đen-Ngắn)

50%

♀

♂F 1

II HOÁN VỊ GEN

I Thí nghiệm của Morgan:

1 Lai phân tích ruồi cái F 1 :

P B : ♀ Xám-Dài



♂ Đen-Ngắn

F B :

Xám-Dài 41%

Đen-Ngắn 41%

Xám-Ngắn 9%

Đen-Dài 9%

82% kiểu hình giống P 18% kiểu hình khác P

2 Giải thích:

a/ Bằng sơ đồ lai:

ab

ab

GPB : ab

♀

♂

FB :

ab

Xám-Dài

0,415

Đen-Ngắn 0,415

Xám-Ngắn 0,085

Đen-Dài 0,085

ab

0,415

AB

0,415

Ab

0,085

aB

0,085

AB = ab = 0,415

Ab = aB = G ? 0,085

G Liên kết

G Hoán vị

▲Cơ sở tế bào học của

hiện tượng hoán vị gen

là :

+ Do sự trao đổi chéo

giữa

……… trong

cặp…………

………

………

+ Xảy ra ở kỳ đầu của

giảm phân I trong quá

trình sinh giao tử

Các crômatit

NST kép tương đồng

b/ Bằng thuyết NST:

▲ + Tỉ lệ % các loại giao tử phụ

thuộc vào tần số HVG,kí hiệu là f%

cá thê trong phép LPT







+ HVG xảy ra ở ruồi giấm cái, tằm đực + Ở đậu Hà lan, người HVG xảy ra ở

cả 2 giới

1 HVG là hiện tượng ……… nằm

trên cặp NST tương đồng có thể

……… cho nhau do

……… giữa các

crômatit trong quá trình phát sinh giao tử

2 Khoảng cách giữa 2 gen/NST càng lớn thì

lực liên kết càng nhỏ và TSHVG càng cao

nhưng không vượt quá 50%

3 TSHVG phản ánh khoảng cách tương đối

giữa 2 gen/NST

2 gen-alen đổi chỗ

Sự trao đổi chéo

2 Ý nghĩa của HVG:

+ Làm tăng các biến dị tổ hợp  tăng tính đa dạng của sinh giới

+ Nhờ hoán vị gen  những gen quí nằm trên các NST khác

nhau có thể tổ hợp với nhau  một nhóm liên kết  có ý nghĩa trong tiến hoá và chọn giống

III Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen và hoán vị gen:

1 Ý nghĩa của hiện tượng liên kết gen:

+ Hạn chế sự xuất hiện biến dị tổ hợp

+ Đảm bảo sự di truyền bền vững từng nhóm tính trạng 

chọn được các giống có những nhóm tính trạng tốt luôn đi

kèm với nhau

* Bản đồ di truyền (Bản đồ gen):

1 Khái niệm:

+ Là sơ đồ sắp xếp vị trí tương đối của các gen trong nhóm liên kết.

+ Đơn vị : 1% HVG ≈ 1xentiMorgan (cM)

+ Bản đồ gen được thiết lập cho mỗi cặp NST tương đồng

+ Các nhóm liên kết được đánh số theo thứ

tự của NST trong bộ NST của loài.

2 Ý nghĩa:

+ Dự đoán trước tính chất di truyền của các t/t mà gen được sắp xếp trên bản đồ.

+ Giúp nhà tạo giống rút ngắn thời gian tạo giống mới.