bài 11 tiết 11 liên kết gen và hoán vị gen

Khi tiến hành lai phân tích cây đậu Hà Lan hạt vàng, trơn có kiểu gen AaBbthì kết quả như thế nào?. - Số nhóm tính trạng liên kết tương ứng với số nhóm gen liên kết.Ở người có 2n=46 NST

KIỂM TRA BÀI CŨ

Ở đậu Hà Lan, A qui định hạt vàng, a qui định hạt xanh, B qui định hạt trơn, b qui định hạt nhăn Khi tiến hành lai phân tích cây đậu Hà Lan hạt vàng, trơn( có kiểu gen AaBb)thì kết quả như thế nào? Em hãy viết sơ đồ lai

aabb

1 4

ThomasHurt Morgan (1909 – 1911) và các cộng sự của ông trong quá trình nghiên cứu để kiểm chứng các thí nghiệm của Menđen thấy có điều gì đó chưa ổn Vậy điều chưa ổn đó

là gi? Chúng ta cùng xem xét ở bài 11, tiết11: LIÊN KẾT

GEN VÀ HOÁN VỊ GEN

Nội dung bài học

I Liên kết gen

1 Thí nghiệm

2 Nhận xét và giải thích thí nghiệm

3 Đặc điểm của liên kết gen

4 Ý nghĩa của liên kết gen

II Hoán vị gen

1 Thí nghiệm của Morgan và hiện tượng hoán vị gen

2 Cơ sở tế bào học của hiện tượng hoán vị gen

3 Ý nghĩa của hoán vị gen

I Liên kết gen

1 Thí nghiệm

* Đối tượng nghiên cứu:

+Vòng đời ngắn: 10 - 14 ngày/ 1 thế hệ+ Kích thước nhỏ

+ Số lượng NST ít: 2n= 8 NST

Fa như thế nào?

- F 1 100% thân xám cánh dài => thân xám là trội so với thân đen, cánh dài là trội so với cánh cụt.

B (100% xám dài)

b a

Lai phân tích ruồi đực F1

b

a A

B

b

a b



A

a b

B

a

b

a b

- Số nhóm tính trạng liên kết tương ứng với số nhóm gen liên kết.

Ở người có 2n=46 NST sẽ tạo thành bao nhiêu nhóm gen

liên kết?

- Hạn chế xuất hiện biến dị tổ hợp.

I Liên kết gen



4 Ý nghĩa

- Đảm bảo sự duy trì bền vững từng nhóm tính trạng quy định bởi các gen trên cùng 1 NST.

- Trong chọn giống, chọn được những nhóm tính trạng tốt luôn luôn đi kèm với nhau.

Tỉ lệ KH ở F a :41,5% xám-dài : 41,5% đen-cụt 8,5% xám-cụt : 8,5% đen-dài

- Em hãy quan sát thí nghiệm và đưa ra nhận xét.

II Hoán vị gen

- F a xuất hiện KH xám-dài và đen-cụt với

tỉ lệ cao(41,5%), xám-cụt và đen-dài với tỉ lệ

thấp(8,5%).



II Hoán vị gen

a b

a b

a b

a b

a b

a b

a

b

a b

a b

a b

A B

A

B

A B

A B

A

B

a b

A b

A b

A

b

a B

a B

a B

- Sự trao đổi chéo giữa các

crômatit khác nguồn gốc của cặp NST

tương đồng dẫn đến

sự trao đổi (hoán vị) giữa các gen Các gen càng xa nhau thì lực liên kết càng yếu,

càng dễ xảy ra HVG.



II Hoán vị gen

* Cách tính tần số HVG

- Tần số HVG = Tổng tỉ lệ % các loại giao tử mang gen hoán vị.

- Trong phép lai phân tích, tần số HVG được tính theo công thức:

f(%) = Số cá thể có HVG x 100

Tổng số cá thể trong đời lai phân tích

Ví dụ: Trong trường hợp này tần số HVG là:

0,085 Ab

0,085 aB

ab

41,5%AB ab

Xám-Dài

41,5%ab ab

Đen-Cụt

8,5%Ab ab

Xám-Cụt

8,5%aB ab

Đen-Dài

F a :

II Hoán vị gen

- Làm tăng các biến dị tổ hợp  tăng tính đa dạng của sinh giới.



3 Ý nghĩa

- Nhờ HVG  những gen quí nằm trên các NST khác nhau có thể tổ hợp với nhau  một nhóm liên kết  có ý nghĩa trong tiến hóa

và chọn giống.

- Lập bản đồ di truyền nhờ biết được khoảng cách tương đối của các gen trên NST

Làm thế nào để phát hiện ra 2 gen nào đó liên kết, hoán vị hay phân li

độc lập?

Người ta thường dùng phép lai phân tích:

Nếu kết quả lai phân tích cho tỉ lệ phân li kiểu hình 1:1:1:1 thì 2 gen qui định 2 tính trạng nằm trên 2 NST

khác nhau (phân li độc lập).

Nếu kết quả lai phân tích cho tỉ lệ phân li kiểu hình 1:1 thì 2 gen qui định 2 tính trạng cùng nằm trên 1 NST

(liên kết gen).

Nếu kết quả lai phân tích cho ra 4 loại kiểu hình với

tỉ lệ không bằng nhau trong đó 2 loại kiểu hình giống với

bố mẹ chiếm đa số (trên 50%) thì 2 gen nằm trên 1 NST đã

có hoán vị gen xảy ra.

• Về nhà trả lời các câu hỏi trong SGK.

• Xem lại sinh học lớp 9 về NST giới tính.

• Chuẩn bị bài 12.

CHÀO TẠM BIỆT QUÝ THẦY, CÔ VÀ

CÁC EM HỌC SINH.

Một giống cà chua có alen A qui định thân cao, a thân thấp, B quả tròn, b quả bầu dục, các gen liên kết hoàn toàn Phép lai nào dưới đây cho tỉ lệ KG 1:2:1

A Ab/aB x Ab/aB

B Ab/aB x Ab/ab

C AB/ab x Ab/aB

D AB/ab x Ab/ab A