Nội dung chính của bài học: I Ôn lại khái niệm đã biết II Nhận xét chung về các bài tập trong SGK III Tìm hiểu đề, lập dàn ý cho đề 1 IV Củng cố về cách làm bài nghị luận về một ý kiến
Trang 1Lớp 12 A8
Trân trọng đón chào các thày cô trường THPT Yên Ninh đã đến với trường THPT Chu Văn An dự giờ môn :
Trang 2Tiết 32 : Nghị luận về một ý kiến
bàn về văn học
Tr ường THPT Chu Văn An, ngµy 08/9/2008 ng THPT Chu V n An, ngµy 08/9/2008 ăn An, ngµy 08/9/2008
Trang 3Nội dung chính của bài học:
I) Ôn lại khái niệm đã biết
II) Nhận xét chung về các bài tập trong SGK
III) Tìm hiểu đề, lập dàn ý cho đề 1
IV) Củng cố về cách làm bài nghị luận về một ý kiến bàn về văn học
V) Hướng dẫn Luyện tập các đề còn lại
Trang 4I Ôn lại các khái
niệm đã biết.
Trang 52) Nghị luận về một ý kiến bàn về văn học?
- Là quá trình vận dụng nhiều thao tác lập
luận như: giải thích, phân tích, chứng
minh, bình luận, bình giảng, phản bác, so
sánh giúp người đọc, người nghe hiểu
Trang 6II Nhận xét chung về các bài tập SGK Đề1 Đề 2 Đề 3 Đề 4 Vấn
đề
cần
NL
Về đặc điểm nhân vật kịch
Về tính tư tưởng
trong thơ
Về chức năng nhận thức, lý giải
cs trong TT
Về đặc trưng ngôn ngữ của thi ca
Thao
tác
Giải thích, chứng minh, bình luận
Giải thích, bình luận Bình luận, dựa trên cơ
sở phân tích, lý giải
Giải thích, phân tích, chứng
LLVh, một số bài thơ đã học.
LLVh, một
số truyện ngắn, TT đã học.
LLVh, một
số bài thơ trong Ngữ văn12 NC.
Trang 71 M Goóc - ki nói: “Kịch đòi hỏi những tình
cảm mãnh liệt” Anh chị hiểu thế nào về ý kiến
đó? Hãy làm sáng tỏ qua các đoạn trích Tình
yêu và thù hận ( Sếch –xpia), Vĩnh biệt Cửu Trùng
Đài ( Nguyễn Huy Tưởng)
Bước 1:Tìm hiểu đề
a) Vấn đề cần nghị luận: một nét đặc trưng của
thể loại kịch
b) Thao tác: giải thích, chứng minh, bình luận
c) Phạm vi tư liệu: kiến thức lí luậnvề thể loại
kịch, hai trích đoạn kịch của Sếch-xpia và
Nguyễn Huy Tưởng
III Tìm hiểu đề, lập dàn ý cho đề 1
Trang 8Là nghệ thuật dùng sân khấu trình bày hành
động và đối thoại của các nhân vật, để phản ánh những xung đột trong đời sống xã hội
- Kịch thường có nhiều loại: Kịch hát, kịch nói, kịch thơ, kịch nhạc (Opera), bi kịch, hài kịch
Trang 9* Tình cảm mãnh liệt: là tình cảm mạnh mẽ, thúc đẩy
con người sẵn sàng hành động thực hiện ý muốn,
không sợ xung đột, va chạm hoặc nguy hiểm
2 Ý nghĩa của cả câu
- Câu nói của Goóc-ki nêu lên một nét đặc trưng của nhân vật kịch, đó là tình cảm mãnh liệt Văn học là tấm gương phản chiếu đời sống tâm hồn, thể loại nào cũng cần có yếu
tố cảm xúc.
Nhưng “Kịch” nảy sinh từ những xung đột, mà xung đột thường xảy ra từ những xúc cảm mãnh liệt, những hành động dữ dội bùng phát, những tình cảm rất nhẹ, rất nông, hoặc những hành động thầm kín, lặng lẽ khó
có thể trở thành kịch, vì vậy, hơn bất cứ thể loại nào, nhân vật kịch đòi hỏi phải có tình cảm mãnh liệt
Trang 10( Theo TĐ Hán Việt của Đào Duy Anh “Kịch” – còn
có nghĩa là “Rất mạnh”, Vd : Kịch liệt, kịch dược,
kịch chiến )
b2 Nhận xét đánh giá về ý nghĩa của nhận định:
b3 Chứng minh ý nghĩa của nhận định
qua việc phân tích các trích đoạn.
- Đó là ý kiến đúng đắn dựa trên tính qui luật của nghệ thuật kịch.
Trang 11* Trong trích đoạn kịch Rô – mê - ô và Giu – li - ét của Sếch –xpia, điều đó đã được thể hiện như thế nào?
Trang 12•( Tác gi dùng nhiều thán từ “ôi!”, nh ng ả dùng nhiều thán từ “ôi!”, những ững hình nh so ả dùng nhiều thán từ “ôi!”, những sánh đầy chất thơ, đậm hơi thở nồng nàn của tình yêu mê đắm )
- Tình yêu cuồng nhiệt làm nảy sinh khao
khát chinh phục, gần gũi ở Rô-mê-ô “Ước gì
ta là chiếc bao tay… mơn trớn gò má ấy!”
•Trong đêm dạ hội, vừa mới gặp Giu - li - ét, Rơ -
mê - ơ đã chống ngợp trước nhan sắc của
nàng, đêm khuya, khi dạ hội kết thúc, Rơ - mê - ơ
đã trèo tường vào vườn, dù biết vượt tường vào khu vườn là bước vào tử địa đứng dưới cửa
phịng Giu - li - ét hi vọng được gặp nàng
Trang 13- Sẵn sàng từ bỏ họ tên của mình.
- Vượt qua bức tường cao và sự nguy hiểm nhờ đôi cánh của tình yêu
- “em nhìn tôi âu yếm là tôi chẳng ngại lòng hận
thù…”
Mãnh lực tình yêu vượt lên trên mọi nỗi sợ
hãi vì “cái gì tình yêu có thể làm là tình yêu dám
làm”, k c ể cả ả cái ch t c ng k ết cũng k ũng k hơng chia lìa đ ược c tình yêu đơi lứa.
Trang 15- Vừa gặp Rơ - mê - ơ ở dạ hội, mũi tên của thần Ái tình đã làm nàng chống váng
- Về phịng riêng, đứng bên cửa sổ, nhìn xuống khu vườn trong đêm thanh vắng, nàng khơng nén nổi lịng mình, bật lên thành lời gọi tên người mình say đắm
- Chẳng ngại ngần giãi bày những điều thổn thức của con tim: “chàng hãy thề là yêu em đi, và em sẽ khơng cịn là con cháu nhà Ca –piu -lét nữa” => Những tình
cảm dạt dào, trong trắng, ngây thơ nhưng thật chân thành và tha thiết
+ Nhân vật Giu-li-ét:
Trang 17Nếu cả Rô- mê- ô và Giu- li- ét đều sợ hãi
và chùn bước thì đã không có hành động
kịch xảy ra Kịch phải sinh ra từ những
thái cực và những xung đột.
Trang 18Nhân vật Đan Thiềm và
Vũ Như Tô trong vở
kịch “Vũ Như Tô”
Trang 19• + Vũ Như Tô coi Cửu Trùng Đài là cả phần xác
và phần hồn của cuộc đời mình ( vì đây là công trình nghệ thuật tô điểm cho vẻ đẹp của đất
nước) Vì nó, ông sẵn sàng chấp thuận làm việc cho hôn quân bạo chúa; dù bị thương vẫn tiếp tục chỉ đạo công việc; trị tội những thợ bỏ trốn.
• Nếu Vũ Như Tô từ chối dựng Cửu Trùng Đài hoặc về sau biết rồi sợ hãi chạy trốn quân lính phản loạn thì cũng không thể tạo thành kịch.…
Trang 20- Tình huống kịch, dữ dội căng thẳng:
+ Giọng Đan Thiềm lo lắng, hốt hoảng - cứng cỏi, đau đớn.
+ Giọng Vũ Như Tô thì băn khoăn, chất chứa
những câu hỏi lớn vừa nhức nhối, vừa da diết;
vừa khắc khoải và cuối cùng là đau đớn tột độ.
+ Giọng quân lính hỗn hào
+ Giọng cung nữ bợ đỡ, lẳng lơ
Âm vang kinh hoàng điên đảo của bạo loạn chốn cung đình, ngọn lửa oan nghiệt bùng bùng thiêu trụi Cửu Trùng Đài trước khi tác giả của nó bị dẫn ra pháp trường => Một nỗi đau bi tráng!…
Trang 21b4: Từ nhận thức đã có, bình luận về ý kiến
của Goóc- ki về tính qui luật của nghệ
thuật kịch.
- Xung đột kịch được tạo dựng từ những mâu
thuẫn dữ dội, căng thẳng, nhiều khi không thể giải quyết được, riêng ở bi kịch, mọi khắc phục mâu
thuẫn đều dẫn đến “sự diệt vong những giá trị
quan trọng”.
- Nhân vật chính trong kịch thường có say mê khát
vọng lớn lao, hoặc có những sai lầm trong hành
động, có những xúc cảm phong phú, mãnh liệt.
- Kết thúc kịch có thể bi thảm hoặc hùng tráng,
nhưng đều có ý nghĩa thức tỉnh, khơi gợi những tình cảm tốt đẹp của mỗi người
Trang 22IV) Củng cố về cách làm bài nghị luận về một ý kiến bàn
về văn học
c) Kết bài:
- Ý kiến của Goóc- ki là
đúng đắn và sâu sắc.
Trang 231 Khi làm văn nghị luận về một ý kiến bàn về văn học, trước hết, cần tiến hành giải thích nội dung ý kiến đó
theo từng mặt, sau đó, nêu nhận xét, đánh giá đối với ý kiến ấy.
2 Lập luận, nêu luận cứ chứng minh cho ý kiến của
mình, tùy yêu cầu cụ thể của từng đề mà vận dụng các thao tác nghị luận cho phù hợp.
3 Đảm bảo yêu cầu chung đối với một bài nghị luận, như tính mạch lạc, rõ ràng, lập luận chặt chẽ, thuyết phục.
- Với dạng bài bàn về các phương diện nghệ thuật, chú ý chất văn và những hiểu biết về văn học ở nhiều phương diện như Lý luận văn học, văn học sử Ta không thể có ý kiến về vấn đề gì khi chính ta còn chưa hiểu về nó
Trang 24IV) Hướng dẫn luyện tập các
đề còn lại, HS về nhà lập
dàn ý, viết một đoạn văn
triển khai một luận điểm đã trình bày trong dàn ý
1 Đề số 2
2 Đề số 3
3 Đề số 4.
Trang 25Xin chân thành cảm ơn các thày giáo,