suốt quá trình sáng tạo và lưu truyền tác phẩm VHDG, thể hiện sự gắn bó mật thiết của VHDG với các mặt sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng.. Một số hình thức sinh hoạt văn học
Trang 1Trường THPT Phan Đình Phùng
Tổ Văn – Anh văn
NGỮ VĂN 10
Trang 2Tiết 32
- VHDG là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng Tính truyền miệng.
- VHDG là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể Tính tập thể.
suốt quá trình sáng tạo và lưu truyền tác phẩm VHDG, thể hiện sự gắn bó mật thiết của VHDG với các mặt sinh hoạt khác nhau trong đời
sống cộng đồng VHDG ra đời truyền tụng,
ÔN TẬP VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
I Nội dung ôn tập
1 Đặc trưng văn học dân gian Việt Nam.
Trang 3Một số hình thức sinh hoạt văn học dân gian trong đời sống cộng đồng
Thể loại Hình thức
lưu truyền
Sinh hoạt cộng đồng
Sử thi
đối đáp giao duyên…
Trang 42
Thể loại chủ yếu của VHDG Việt Nam Bảng tổng hợp thể loại VHDG
Sân khấu dân gian
Thơ ca dân gian
Câu nói dân gian Truyện
dân gian
Trang 5Bảng tổng hợp những đặc trưng chủ yếu của
một số thể loại VHDG
Sử thi
anh hùng
) Đăm Săn
(
Truyền thuyết
)
Truyện An
Dương Vương
và
….(
Trang 6Thể loại Đặc trưng chủ yếu
Truyện cổ tích
) Tấm Cám
(
Truyện cười
)
Tam đại con
gà; Nhưng nó
phải bằng
hai mày
(
Trang 7Thể loại Đặc trưng chủ yếu
Ca dao
)
Ca dao than
thân; yêu thương
tình nghĩa; hài
hước (
Truyện thơ
)
Tiễn dặn người
yêu (
Trang 8Thể loại Đặc trưng chủ yếu
Sử thi
anh hùng
) Đăm Săn
(
-Tác phẩm tự sự dân gian, quy mô lớn, kể có vần nhịp, xây dựng hình tượng nghệ thuật hoành tráng, kể về những biến cố lớn trong đời sống cộng đồng người thời cổ đại
.
Truyền thuyết
)
Truyện An
Dương Vương
và
….(
-Tác phẩm tự sự dân gian kể về các sự kiện và nhân vật lịch sử có thật nhưng được lí tưởng hoá
.
Trang 9Thể loại Đặc trưng chủ yếu
Truyện cổ tích
) Tấm Cám
(
-Tác phẩm tự sự dân gian, cốt truyện và hình tượng được xây dựng bằng hư cấu, tưởng tượng; thường kể về số phận của những con người bình thường trong cuộc sống nhằm thể hiện tinh thần nhân đạo và lạc quan của nhân dân lao động
Truyện cười
)
Tam đại con
gà; Nhưng nó
phải bằng
hai mày
(
-Tác phẩm tự sự dân gian ngắn, kết cấu chặt chẽ, kết thúc bất ngờ, kể về những sự việc xấu, trái tự nhiên trong cuộc sống, có tác dụng gây cười, nhằm mục đích giải trí hoặc phê phán
.
Trang 10Thể loại Đặc trưng chủ yếu
Ca dao
)
Ca dao than
thân; yêu thương
tình nghĩa; hài
hước (
-
Lời thơ trữ tình dân gian, ngôn ngữ gần gũi với đời sống hàng ngày, sử dụng chủ yếu thể thơ lục bát, thường kết hợp với âm nhạc khi diễn xướng, thể hiện thế giới tâm hồn của con người
.
Truyện thơ
)
Tiễn dặn người
yêu (
-Tác phẩm tự sự dân gian, giàu chất trữ tình, phản ánh số phận và khát vọng của con người khi hạnh phúc lứa đôi và sự công bằng bị tước đoạt
.
Trang 113 Bảng tổng hợp, so sánh các thể loại
VHDG
Thêû
loại
Mục đích sáng tác
HT lưu truyền
Nội dung phản ánh
Kểu nhân vật chính
Đặcđiểm NT
Sử dụng các thủ pháp so sánh , phóng đại, trùng điệp tạo nên hình tượng nghệ thuật hoành tráng.
Anh hùng sử thi mang nét đẹp kỳ
vĩ, hào hùng
Những biến cố lớn trong đời sống xã hội Tây Nguyên thời cổ đại.
- Hát
- Kể
Ghi lại đời sống và thể hiện ước
mơ phát triển cộng đồng của người Tây Nguyên xưa.
Sử thi
Anh
hùng
Trang 124 Bảng hệ thống kiến thức cơ bản về ca dao.
phản ánh
Đặc điểm nghệ thuật
Tác phẩm tiêu biểu
- Thân em…
- Thân em…
So sánh.
(Tấm lụa đào, Củ ấu gai,…)
Thân phận người phụ nữ bị lệ thuộc, giá trị bị hạ thấp.
Ca dao
than thân
- Ước gì…
- Khăn thương
- Cây đa cũ…
Cách nói ẩn dụ
(khăn, chiếc cầu,
cây đa, bến nước…)
Tình bạn cao đẹp, tình yêu tha thiết, tình người thuỷ
chung.
Ca dao
yêu thương
tình nghĩa
- Bà già…
- Lỗ mũi…
Phóng đại;
chơi chữ; tương phản đối lập.
Tâm hồn lạc quan,
yêu đời của người lao động.
Ca dao
hài hước
Trang 13II Bài tập vận dụng
hùng của sử thi là lối so sánh, phóng đại, trùng điệp.
Trả lời:
dân gian kể lại nhằm ca ngợi tình yêu chung thuỷ của Mị Châu –Trọng Thuỷ.
Trả lời:
Đúng
Sai
Bài 1: Trắc nghiệm (Trả lời đúng hoặc sai)
Trang 14II Bài tập vận dụng
yếu đuối đến chủ động thể hiện rõ tinh thần kiên
quyết đấu tranh giành lại sự sống và hạnh phúc.
Trả lời:
phê phán tố cáo xã hội một cách quyết liệt của người bình dân xưa
Trả lời:
Bài 1: Trắc nghiệm (Trả lời đúng hoặc sai)
Đúng
Sai
Trang 15Bài 2: Điền tiếp vào sau các từ mở đầu Thân em như vaø Chiều chiều để thành những bài cao dao trọn vẹn (ngoài các bài ca dao đã học).
Hạt rơi xuống giếng , hạt vào vườn hoa
Người thanh tham mỏng, người thô tham dày
Người khôn rửa mặt, kẻ phàm rửa chân
Trông về quê mẹ ruột đau chín chiều
Bâng khuâng nhớ bạn, chín chiều ruột đau
Lòng ta thương bạn, nước mắt và lộn cơm
Trang 16Bài 3: Điền từ thích hợp vào các chỗ trống sau:
Ru nhau ra tắm hồ
Nước trong bóng mát, hương chen cạnh mình
Rủ nhau lên núi đốt
Chồng mang đòn gánh, vợ mang quang giành
sen
than
Trang 17Cảm ơn các đồng nghiệp
đã quan tâm theo dõi !!!
