Ôn tập VHDG Việt Nam

Đặc trưng cơ bản của văn học dõn gian Việt Nam Trình bày những đặc tr ng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam?... Đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam- Tính truyền miệng - Tí

TiÕt 32.

«n tËp v¡n häc d©n gian ViÖt Nam

I Nội dung ôn tập

1 Đặc trưng cơ bản của văn học dõn gian Việt Nam

Trình bày những đặc

tr ng cơ bản của văn học dân gian Việt

Nam?

1 Đặc trưng cơ bản của văn học dân gian Việt Nam

- Tính truyền miệng

- Tính tập thể

2 Thể loại của văn học dân gian Việt Nam

Truyện dân

gian dân gian Câu nói Thơ ca dân gian Sân khấu dân gian

ThÇn tho¹i,

truyÒn thuyÕt,

sö thi, cổ tích,

truyÖn c êi,

truyÖn ngô

ng«n

-Tục ngữ

- Câu đố

- Ca dao

- Vè

Chèo, tuồng, cải lương

3 So sánh các thể loại

* Sử thi anh hùng

Mục đích

sáng tác Hình thức

lưu truyền

Nội dung phản

ánh Kiểu nhân vật chính nghệ thuật Đặc điểm

Ghi lại cuộc

sống và ước

mơ phát triển

cộng đồng

của người

dân Tây

Nguyên xưa

hát, kể

Xã hội Tây Nguyên cổ đại đang ở thời công xã thị tộc.

Người anh hùng sử thi cao đẹp, kì vĩ.

Sử dụng biện pháp so sánh, phóng đại, trùng điệp tạo nên những hình tượng hoành tráng, hào hùng

3 So sánh các thể loại

* Truyền thuyết

Mục đích sáng

tác thức lưu Hình

truyền

Nội dung phản ánh Kiểu nhân vật chính nghệ thuật Đặc điểm

Thể hiện thái

độ và cách

đánh giá của

nhân dân đối

với các sự kiện

và nhân vật

lịch sử

kể, diễn xướng

kể về các

sự kiện lịch sử và các nhân vật lịch sử

có thật nhưng có

hư cấu .

Nhân vật lịch sử được truyền thuyết hóa

Yếu tố hoang đường, kì ảo

3 So sánh các thể loại

* Truyện cổ tích

Mục đích

sáng tác

Hình thức lưu truyền

Nội dung phản ánh Kiểu nhân vật chính nghệ thuật Đặc điểm

Thể hiện nguyện

vọng, mơ ước

của nhân dân:

thiện thắng ác

kể

Xung đột

xã hội, cuộc đấu tranh giữa thiện - ác, chính- tà

Con riêng, con

út, người lao động nghèo khổ bất hạnh

Hoàn toàn

hư cấu

3 So sánh các thể loại

* Truyện cười

Mục đích

sáng tác Hình thức

lưu truyền

Nội dung phản

ánh Kiểu nhân vật chính nghệ thuật Đặc điểm

Mua vui,

giải trí,

châm biếm

phê phán

kể

Những điều trái tự nhiên, những thói hư tật xấu đáng cười

Kiểu nhân vật có thói

hư tật xấu

Ngắn gọn, tạo tình huống bất ngờ, mâu thuẫn, phát triển nhanh, kết thúc đột ngột

4 Nội dung và nghệ thuật của ca dao

Đặc

diểm Ca dao than thân Ca dao tình nghĩa Ca dao hài hước

Nội

dung

Lời người phụ nữ bất hạnh, thân phận phụ thuộc, giá trị không được

ai biết đến, tương lai mờ mịt

Những tình cảm trong sáng cao đẹp của

người lao động nghèo,

ân tình, thủy chung, mãnh liệt, thiết tha, ước mơ hạnh phúc

Tâm hồn lạc quan yêu đời trong

cuộc sống nhiều

lo toan vất vả của người lao động trong xã hội cũ

Nghệ

thuật

So sánh, ẩn dụ, mô típ biểu tượng: tấm lụa đào, hạt mưa, củ ấu gai, giếng nước…

Dùng hình ảnh ẩn dụ Chiếckhăn, con mắt, thuyền bến, gừng cay muối mặn…

Cường điệu, phóng đại, đối lập, tự trào, châm biếm, chế giễu…

II Bài tập vận dụng

1 Bài 1(112)

Qua đoạn trích miêu tả Đăm Săn hãy cho biết nét nổi bật

nghệ thuật miêu tả nhân vật sử thi anh hùng?

-Nét nổi bật trong nghệ thuật miêu tả anh hùng sử thi:

+ Nghệ thuật: so sánh, phóng đại, trùng điệp…

+ Dẫn chứng: “ Một lần xốc tới….v ợt một đồi

tranh Một lần xốc nữa….,,

- Hiệu quả nghệ thuật: Lí t ởng hóa ng ời anh hùng sử thi, một vẻ đẹp kì vĩ trong một không gian hoành tráng

II Bài tập vận dụng

D ơng V ơng và Mị Châu, Trọng Thủy“ 

Cốt lõi sự

thật LS Bi kịch đ ợc h cấu hoang đ ờng, Chi tiết

kì ảo

K t cục bi ế

k ch ị Bài học rút ra

Cuộc xâm l

ợc của

Triệu Đà

với n ớc Âu

Lạc thời An

D ơng V ơng

Bi kịch tình yêu, gia đình

và quốc gia

Thần Kim Quy, nỏ thần, ngọc trai - giếng

n ớc, An D

ơng V ơng đi xuống biển

Mất tất cả:

tình yêu, gia đình,

đất n ớc

Luôn cảnh giác tr ớc kẻ thù, không đ

ợc cả tin nhẹ dạ

III Các hình thức hoạt động ngoài giờ học

Viết một bài thu hoạch về những vấn đề tâm đắc nhất của bản thân sau khi học xong phần VHDG

Củng cố Hệ thống kiến thức về:

- Đặc điểm cơ bản của văn học dân gian

- Các thể loại của VHDG

HD học bài

- Học và nắm vững kiến thức phần VHDG

- Sưu tầm và chép vào sổ tay các tác phẩm văn học dân gian Việt Nam

- Làm và hoàn thiện phần bài tập