Bài 8. PCXHCN VÀ NNPQXHCN

Các vấn đề trao đổi Pháp chế XHCN – Khái niệm – Đặc điểm – Tăng cường pháp chế XHCN  Nhà nước pháp quyền – Một số quan điểm về NNPQ – Các dấu hiệu cơ bản của NNPQ... Các cơ quan Nhà n

PHÁP CHẾ XHCN VÀ

Các vấn đề trao đổi

 Pháp chế XHCN

– Khái niệm

– Đặc điểm

– Tăng cường pháp chế XHCN

 Nhà nước pháp quyền

– Một số quan điểm về NNPQ

– Các dấu hiệu cơ bản của NNPQ

Khái niệm PCXHCN

 là một chế độ đặc biệt của đời sống chính

trị-xã hội, trong đó, tất cả chủ thể đều phải tôn trọng và thực hiện pháp luật một cách bình đẳng, nghiêm minh, thống nhất, tự giác

PCXHCN

Chính trị - Xã

Tổ chức, cá

Pháp luật

i u 12 HP1992:

Đ ề

Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật, không

“

ngừng tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

Các cơ quan Nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang nhân dân và mọi công dân

phải nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp, pháp luật, đấu tranh phòng ngừa và chống các tội

phạm, các vi phạm Hiến pháp và pháp luật…

Đặc điểm của PCXHCN

 Pháp chế XHCN là nguyên tắc tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước

 Pháp chế XHCN là nguyên tắc hoạt động của các tổ chức: chính trị - xã hội, kinh tế, các đoàn thể quần chúng…

 Pháp chế XHCN là nguyên tắc xử sự của mọi công dân

 Pháp chế XHCN có quan hệ chặt chẽ với chế

độ dân chủ XHCN và pháp luật XHCN.

Bộ máy nhà nước

Tổ chức chính trị, xã hội,…

Công dân

Dân chủ và pháp

luật

Pháp luật

Chủ thể QHPL

Dân chủ xhcn

NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA

PCXHCN

 Tôn trọng tính tối cao của Hiếp pháp và luật

 Bảo đảm tính thống nhất của pháp chế

 Các cơ quan xây dựng, thực hiện và bảo vệ

pháp luật hoạt động tích cực và hiệu quả

 Gắn công tác pháp chế với công tác văn hoá.

Hiến

pháp,

Luật

Xây dựng pháp luật

Tổ chức thực hiện

Pháp chế

và văn hoá

TĂNG CƯỜNG PHÁP CHẾ XHCN

Sắp đặt kế hoạch

Đảng lãnh đạo

Xử lý nghiêm các VPPL

Xử lý nghiêm các VPPL

Thực hiện PL

Xây dựng,

hoàn thiện PL

Xây dựng,

hoàn thiện PL

Một số quan điểm về nhà nước pháp

quyền trong lịch sử:

- Hy lạp cổ đại, tổ chức bộ máy nhà nước gồm: Đại hội nhân dân; Hội dồng bốn trăm (Ở Aten lúc bấy giờ tồn tại bốn bộ tộc, mỗi bộ tộc cử 100 đại biểu vào Hội đồng)

và Toà án nhân dân do dân bầu ra theo nguyên tắc nhiều đẳng cấp

- Platon (427-374 TCN): coi hoạt động xét xử là để bảo

vệ pháp luật và cho rằng nhà nước sẽ ngừng hoạt động

- Aristote (384-322 TCN): khẳng định yếu tố cơ bản cấu thành phẩm chất chính trị trong các đạo luật là sự phối hợp của tính đúng đắn về chính trị với pháp quyền

- Cicereon (106-43 TCN): yêu cầu mọi người đều phải đặt mình dưới sự điều chỉnh của pháp luật, mà tiêu

chuẩn đánh giá công minh của các đạo luật do con

người làm ra phải phù hợp với quyền tự nhiên của con người.

 Locke (1632 -1704 SCN): đã xây dựng học thuyết “toàn

bộ quyền lực nhà nước là của nhân dân”

Ông luận giải:

- Quyền lực của nhà nước xuất phát từ quyền tự nhiên của con người;

- Quyền con người là quyền tối cao, bất khả xâm phạm;

- Quyền sống, quyền tự do, quyền sở hữu là giá trị chủ đạo của quyền con người;

- Chính quyền chính là sự uỷ quyền của mọi thành viên

 Ngoài ra còn nhiều nhà tư tưởng về nhà nước pháp quyền, như: Roussou (1712

-1778), Kant (1724 -1804), Heghen (1770-1831) và tiếp đó là nhà tư tưởng vĩ đại về

Hội nghị quốc tế về NNPQ 1991:

“ Nhà nước pháp quyền có nghĩa vụ tôn trọng giá trị cao nhất của con người và đảm bảo cho công dân có khả năng, điều kiện chống lại sự tuỳ tiện của cơ quan nhà nước bằng việc lập ra

cơ chế kiểm tra tính hợp hiến và hợp pháp của pháp luật cũng như các hoạt động của bộ máy nhà nước Nhà nước pháp quyền phải đảm bảo cho công dân không bị đòi hỏi bởi những cái ngoài Hiến pháp và pháp luật đã quy định …”.

CÁC DẤU HIỆU CƠ BẢN CỦA NNPQ

đảm bảo tính tối cao của luật

chủ thể khi tham gia vào các QHPL

lại, NN cũng chịu trách nhiệm trước công dân.

NHÀ NƯỚC

VB dưới luật

LUẬT

hội, Con người

KHÁI NIỆM NNPQ

 NNPQ là nhà nước thực hiện quản lý kinh tế -

xã hội bằng pháp luật; là nhà nước của dân, do dân, vì dân; tổ chức và họat động theo nguyên tắc tập trung dân chủ; thực hiện nguyên tắc

thống nhất quyền lực có sự phân công, phân

cấp rõ ràng giữa các cơ quan thực hiện các

quyền xây dựng, thi hành và bảo vệ pháp luật.

PHÁP LUẬT

Hiến pháp,

Luật,

Văn bản dưới

luật

DÂN CHỦ Quyền:

Sống, Học tập, Lao động,

Sơ hữu, Thông tin,

Tóm lại, NNPQ là nhà nước thượng

tôn pháp luật và bảo đảm dân chủ

Đặc

trưng

của

NNPQ

HP và luật giữ địa vị tối cao

Quyền lực NN được phân công

Giá trị và mục tiêu hướng về con người

là cao nhất

Giá trị và mục tiêu hướng về con người

là cao nhất

Tất cả quyền lực NN thuộc về nhân dân./.