Còn sự thay đổi về cầu của hang hóa đó chịu tác động của nhiều yếu tố như: Giá của hang hóa có lien quan, thu nhập, giá kì vọng trong tương lai, dân sô,…và sự thay đổi của cung cũng vậy,
Trang 1Cơ sở thực tiễn
Bất kì một hàng hóa hay dịch vụ nào trên thị trường thì lượng cung lượng cầu của nó đều chịu sự điều tiết của giá của hàng hóa hay dịch vụ đó Còn sự thay đổi về cầu của hang hóa đó chịu tác động của nhiều yếu tố như: Giá của hang hóa có lien quan, thu nhập, giá kì vọng trong tương lai, dân sô,…và sự thay đổi của cung cũng vậy, nó chịu sự tác dọng của các yếu tố như tiến bộ công nghệ, giá của các yếu tố đầu vào trong quá trình sản xuất… Để hiểu rõ được khi giá thay đổi thì sẽ tác động như thế nào đến lượng cung, lượng cầu và khi các yếu tố tác động đến cung, cầu thay đổi thì sẽ dẫn đến sự thay đổi của cung, cầu như thế nào Chúng ta sẽ cùng đi phân tích cung cầu và giá cả của một mặt hang cụ thể và trong một khoảng thời gian nhất định
Trên thị trường có rất nhiều mặt hang mà chúng ta có thể chọn và phân tích Nhưng nhóm chúng tôi chọn một mặt hang đó là “Hoa hồng trong ngày 20-10” Đây là một mặt hàng không thể thiếu được trong những ngày lễ, những ngày kỉ niệm và đặc biệt là ngày 20-10 “Ngày phụ nữ Việt Nam”
Victor Huy-go đã từng nói: “Nếu thượng đế sáng tạo ra người phụ nữ trước thì Người đã thôi không sáng tạo ra các loài hoa” Qua câu nói này ta thấy vẻ đẹp của người phụ nữ có thể sánh với vẻ đẹp muôn sắc muôn hương của các loài hoa Người phụ nữ không chỉ có vẻ đẹp bên ngoài mà còn có vai trò rất quan trọng đối với hạnh phúc của một gia đình như câu nói: “Đàn ông xây nhà, đàn bà xây tổ ấm” và còn có vai trò rất quan trọng đối với một người đàn ông đúng như câu nói: “Đằng sau thành công của một người đàn ông luôn có bong hình của người phụ nữ” Vì vậy một món quà nhỏ dành cho những người phụ nữ là không thể thiếu được trong những ngày này Có rất nhiều món quà có thể lựa chọn để tặng cho người phụ nữ mà mình yêu quý nhất nhưng những bó hoa tươi luôn là sự lựa chọn mà các đấng mày râu nghĩ đến đầu tiên, đặc biệt là hoa hồng
Vì thế thị trường hoa hồng vào những ngày này trở nên rất sôi động và nhộn nhịp Các cửa hang bán hoa mở của sớm hơn mọi ngày và cũng đóng cửa sớm hơn vì lượng người mua tăng lên so với ngày thường, đơn đặt hang cũng nhiều hơn Còn đối với người mua thì họ cũng
cố gắng lựa chọn những bó hoa đẹp nhất, tươi nhất để tặng những người phụ nữ yêu quý của mình Các bạn sinh viên không có nhiều tiền cũng dành dum để mua tặng cho bạn gái hay cho
mẹ của mình một bó hoa thật đẹp để thể hiện tấm long của mình Để thấy rõ sự sôi động của thị trường “hoa hồng” trong ngày 20-10 và những quyết định của người tiêu dùng khi giá của hoa thay đổi chúng ta cùng đi tìm hiểu về cung, cầu của “hoa hồng” trong những ngày này
Trước tiên chúng ta tìm hiểu về cầu của “hoa hồng” Giả sử thị trường có 3 đối tượng cầu
về hoa đó là: học sinh-sinh viên; công nhân viên chức; các cơ quan, công ty Chúng tôi có biểu cầu sau:
Trang 2Giá của một Học sinh, Lượng cầu (bó hoa)
sinh viên
Các cơ quan, công ty
Công nhân Viên chức
Biểu cầu trên cho ta thấy nhưng lượng cầu khác nhau ở các mức giá khác nhau khi tất cả các yếu tố khác ảnh hưởng đến quyết định của người tiêu dùng là không thay đổi Ví dụ giá của một bó hoa là 80 nghìn thì lượng cầu là 1700 bó Nếu giá của một bó hoa là 600 nghìn thì lượng cầu tương ứng là 740 bó
Nhìn vào biểu cầu ta có thể thấy được mỗi đối tượng khác nhau thì cùng một mức giá nhưng lượng cầu khác nhau tuỳ thuộc vào nhu cầu và khả năng thanh toán của mỗi đối tượng Như đối với học sinh, sinh viên là nhưng người không có nhiều tiền vì thế lượng cầu là ít hơn so với các đối tượng khác Mặt khác nhu cầu của sinh viên là ít và họ chỉ tặng hoa cho một số người như bạn gái, cô giáo hay mẹ mình Còn đối với công nhân viên chức thị họ đã đi làm nên
đã có thu nhập và số tiền họ bỏ ra mua hoa chắc chắn sẽ nhiều hơn học sinh, sinh viên vì thế lượng cầu của họ cũng lớn hơn Các cơ quan, công ty là đối tượng có lượng cầu lớn nhất vì thứ nhất là nhu cầu của họ lớn bởi một cơ quan, công ty có rất nhiều chị em phụ nữ, thứ hai là họ có khả năng thanh toán với số tiền nhiều hơn so với công nhân và học sinh, sinh viên
Từ biểu cầu ta có thể viết được phương trình hàm cầu của đối tượng học sinh, sinh viên:
Q1 = 280 – P
Và ta có đường cầu
Trang 3Nhìn vào đường cầu ta có thể thấy được đường cầu thể hiện cho một mối quan hệ giữa số lượng câu về hoa hồng và giá của hoa khi tất cả các yếu tổ khác ảnh hưởng đến người tiêu dùng đều không đổi Trên hình vẽ trục tung thể hiện giá của hoa, trục hoành thể hiện lượng cầu về hoa Mỗi điểm trên đường cầu thể hiện số lượng cầu về hoa tương ứng với mỗi mức giá khác nhau Ta có tại F1 khi giá của một bó hoa là 20 nghìn thì lượng cầu của học sinh, sinh viên là
260 bó Nhưng tại điểm B1 khi giá 1 bó hoa là 200 nghìn thì chỉ có 1 số lượng học sinh, sinh viên vẫn có nhu cầu mua và có khả năng thanh toán được nên lượng cầu giảm xuống còn 80 bó Qua đây ta thấy đi từ điểm B1 đến điểm F1 thì lượng cầu ngày càng tăng và giá của 1 bó hoa ngày càng giảm
Tiếp theo là đến hàm cầu của công nhân viên chức, ta có:
Q2 = 580 – P
Ta có đường cầu
Trang 4Cũng giống như đường cầu về hoa của học sinh sinh viên, đường cầu về hoa hồng của công nhân viên chức cũng thể hiện mối quan hệ giữa giá và lượng cầu
Vì là những người đi làm nên họ có lương và khả năng thanh toán của họ cao hơn học sinh sinh viên Vì thế khi ở mức giá là 300 nghìn/bó thì học sinh, sinh viên có lượng cầu bằng 0 nhưng đối tượng công nhân viên chức vẫn có lượng cầu là 280 bó và khi giá một bó hoa lên tới
500 nghìn thì họ vẫn có lượng cầu là 80 bó Tuy nhiên với mức giá 600 nghìn/bó thì học cũng không đủ khả năng thanh toán và lượng cầu của họ bằng 0
Đối tượng cuối cùng là các cơ quan, công ty Ta có hàm cầu như sau
Q3 = 1040 -
2
1
P
Và đồ thị đường cầu
Trang 5Nhìn vào đường cầu của các cơ quan, công ty về hoa hồng ta có thể thấy được sự sẵn sàng và khả năng thanh toán của họ Vì họ là các cơ quan, công ty nên khi mức giá là 600 nghìn/bó họ vẫn có khả năng thanh toán và lượng cầu là 740 bó và di chuyển từ trên xuống dưới của đường cầu thì sự sẵn sàng và khả năng thanh toán của họ càng lớn và lượng cầu cũng càng lớn trong khi giá hoa thì giảm dần
Cuối cùng cộng tổng 3 phương trình hàm cầu của 3 đối tượng lại ta được phương trình hàm cầu của thị trường hoa đó là:
Q = 1900 -
2
5
P
Từ phương trình hàm cầu ta có đồ thị:
Trang 6Tuy nhiên đây chỉ là đồ thị đường cầu của thị trường hoa trên lí thuyết Đồ thị trên ứng với biểu cầu
Giá của 1 bó hoa
(nghìn đồng)
Lượng cầu
Tổng cầu
Học sinh, Sinh viên Các cơ quan,tổ chức Công nhânviên chức
Còn trên thực tế, do tác động của các yếu tố bên ngoài nên đã có sự ảnh hưởng đến lượng cầu của các đối tượng với mặt hàng hoa hồng Đồ thị đường cầu trên thực tế được vẽ lại như sau:
Trang 7Ta thấy đường cầu của thị trường là thoải hơn so với đường cầu của 3 đối tượng vì cùng một mức giá nhưng lượng cầu của thị trường là rất lớn Di chuyển từ trên xuống dưới dọc theo đường cầu thì giá của hoa giảm dần và lượng cung tăng dần Vì khi giá giảm lượng cầu của các đối tượng cầu về hoa tăng nên tổng lượng cầu về hoa tăng Tại sao lại có tỉ lệ nghịch giữa giá và lượng của một hàng hóa? Chúng ta có 2 lí do rất rõ ràng đó là
Thứ nhất khi bạn đến cửa hàng hoa và thấy bó hoa bạn muốn mua có giá cao hơn, bạn sẽ tìm đến một món quà khác có giá thấp hơn mà vẫn thỏa mãn nhu cầu của bạn Nếu bạn mua món quà khác thì tức là bạn đang thay thế món quà đó cho bó hoa mà bạn muốn mua lúc đầu vì giá của nó quá cao -> hiệu ứng thay thế hay bạn đã tiêu dùng quà là mặt hàng thay thế cho hoa
Thứ hai là do bạn chỉ có một khoản ngân sách nhất định vì thế khi giá tăng thì bạn sẽ không thể mua được nhiều bó hoa như khi giá hoa là thấp hơn ví dụ nếu bạn chỉ có 180 nghìn thì khi giá hoa là 80 nghìn/bó thì bạn có thể mua được 2 bó nhưng khi giá hoa là 100 nghìn/bó thì bạn chỉ có thể mua 1 bó
Tất cả sự phân tích trên đều đưa chúng ta đi đến một kết luận chung nhất đó là lượng cầu phụ thuộc vào giá và giá cả có sự phản ứng trước lượng cầu Bảng sau thể hiện sự co dãn của cầu theo giá:
Trang 8Qua bảng trên ta thấy rất rõ được sự phụ thuộc của lượng cầu vào giá cả Tại mức giá 200k lượng cầu học sinh, sinh viên có độ co dãn rất lớn E P D =2,5>0 và tại mức giá 500k thì độ co giãn (
mức độ biến đổi của lượng cầu theo giá) của công nhân là viên chức rất lớn − 6 , 25 >1 Còn đối với thị trường hoa thì D
P
87
50
− <1 độ co giãn không nhiều vì mức cầu là quá lớn nên ở mức giá khác thì lượng cầu thay đổi nhưng không nhiều
Ta có thể kết luận rằng lượng cầu về bất kì một hàng hóa hay dịch vụ nào mà người tiêu dùng có kế hoạch mua đều phụ thuộc vào giá của bản thân hàng hóa đang xét Nhưng chúng ta cũng biết cầu còn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố khác như giá hàng hóa lien quan, sở thích,…Chúng
ta cùng đi tìm hiểu cầu về hoa bị ảnh hưởng như thế nào bởi một vài yếu tố đó
Cầu về hoa hồng ảnh hưởng bởi giá của hàng hóa liên quan Ngày 20-10 mọi người không chỉ mua hoa tặng những người phụ nữ mà họ còn có thể mua các món quà khác đề tặng như: một chiếc khăn khi mùa đông sắp đến, một chiếc áo hay một bộ mỹ phẩm,…Đó là những hàng hóa thay thế của hoa hồng Quan sát thị trường chúng tôi thấy nhân ngày 20-10 thì có rất nhiều công
ty, siêu thị cũng như các cửa hàng lớn bé “đua tranh” nhau khuyến mãi và trên đường Xuân Thủy, một loạt các cửa hàng quà tặng quần áo, mỹ phẩm,…thực hiện giảm giá Các hình thức khuyến mãi phong phú kiều mua một tặng một, giảm giá từ 10 -> 20%, giảm giá 45% Nhóm chúng tôi có phỏng vấn một chị bán hàng là chị Phương-chủ một cửa hàng quần áo trên đường Xuân Thủy chị
ấy cho hay: “Tâm lí của người mua hàng vẫn thích hàng bền, đẹp nhưng phải rẻ, vì thế nhờ có chiến dịch khuyến mãi này mà bọn chị đã thu hút lượng khách hàng gấp 3-5 lần ngày thường Đúng vậy, khi giá một bó hoa tăng quá cao thì người tiêu dùng sẽ chuyển sang mua một món quà khác mà không phải là hoa Ví dụ như đối với học sinh, sinh viên khi giá hoa tăng lên 200 nghìn/bó thì đã có một số người đã chuyển sang tiêu dùng hàng hóa khác và đến mức giá 300 nghìn/bó thì không một học sinh, sinh viên nào có cầu về hoa mà họ chuyển sang mua một món quà nào đó có giá thấp hơn mà vẫn thỏa mãn nhu cầu của họ
P
P
P
P
trường 20k
13
1
−
103
2
−
28
1
−
185
2
− 80k
2
5
−
25
2
−
25
4
−
85
4
− 150k
13
15
−
193
30
−
43
15
−
61
6
− 200k
2
5
−
47
10
−
19
10
−
7
1
− 500k Không tồn tại
79
50
87 50
−
Trang 9Khi người tiêu dung chuyển sang sử dụng hàng hóa thay thế là quà thì đường cầu của ta sẽ dịch chuyển sang trái, đường cầu giảm Ta có biểu cầu:
Ta có phương trình hàm cầu mới:
Q’ = 1850 -
2
5
P
Ta có đường cầu dịch chuyển sang trái
Một yếu tố mà ảnh hưởng rất lớn đến cầu về hoa đó là thị hiếu Tại sao hoa hồng trên thị trường vào ngày 20-10 rất đắt, đắt gấp 2 đến 3 lần ngày thường nhưng vẫn có rất nhiều người tiêu dùng lựa chọn hoa Mọi người vẫn thích mua hoa hơn là các món quà khác vì hoa hồng thể hiện cho sự tràn đầy sức sống và hoa hồng còn thể hiện cho vẻ đẹp cho người phụ nữ vì thế phái mạnh chọn hoa hồng tặng cho các cô gái để thể hiện tấm lòng của mình
Khi người tiêu dùng thích mua hoa hơn là mua quà thì cầu về hoa sẽ tăng, ta sẽ có biểu cầu mới:
Trang 10P 80 100 150 200 300 400 500 600
Ta có hàm cầu mới:
Q’’ = 1950 -
2 5
Trang 11Ta có đường cầu dịch chuyển sang phải:
Trên đây là một vài yếu tố tác động đến cầu hoa Các yếu tố khác nhau thì có sự tác động khác nhau đến cầu, các yếu tố đó sẽ làm cầu tăng hoặc giảm khi giá của hoa là không đổi
Sau đây chúng ta cùng đi tìm hiểu về cung của thị trường hoa trong ngày 20 – 10 Giả sử trên thị trường chỉ có 3 cửa hàng cung về hoa, ta có biểu cung sau:
Giá của hoa
tươi ( nghìn đồng)
Lượng cung Cửa hàng A Cửa hàng B Cửa hàng C
Biểu cung trên cho ta thấy những số lượng bó hoa cung tại mỗi mức giá khác nhau, khi tất cả các yếu tố khác ảnh hưởng đến cung là không đổi
Trang 12VD: nếu giá 1 bó hoa là 20 nghìn đồng thì các cửa hàng sẽ không bán một bó nào
vì vậy lượng cung của 3 cửa hàng đều = 0 Nhưng nếu giá của 1 bó hoa là 600 nghìn thì các cửa hàng đều sẵn sàng cung với một lượng lớn Với mức giá 600 nghìn thì cửa hàng
A sẵn sàng cung 670 bó; cửa hàng B sẵn sàng cung 700 bó và cửa hàng C sẵn sàng cung
là 650 bó và tổng cung trên thị trường lúc này là 2050 bó
Từ biểu cung ta có thể viết được phương trình hàm cung của cửa hàng A là
QS = 70 + P
Từ biểu cung ta có thể vẽ được đường cung của cửa hàng A
Đường cung trên cho ta thấy tại mức giá khác nhau thì có lượng cung khác nhau Giá càng cao thì lượng cung càng lớn Như biểu cẩu trên khi giá là 80 nghìn một bó thì cửa hàng A chỉ cung ứng cho thị trường 150 bó, nhưng khi giá là 500 nghìn một bó thì cửa hàng sẵn sàng cung ứng cho thị trường là 570 bó
Tương tự như vậy ta cũng có thể viết được phương trình hàm cung cửa hàng B là :
QS = 100 + P
và vẽ đường cung của cửa hàng.B
Trang 13Nhìn vào đường cung của cửa hàng B ta thấy di chuyển từ trên xuống dưới dọc theo đường cung giá 1 bó hoa, giảm dần thì lượng cung của hoa cũng giảm theo Tại điểm A khi 600 nghìn 1 bó thì cửa hàng sẽ cung ứng cho thị trường là 700 bó nhưng di chuyển xuống điểm B’ lúc này giá giảm chỉ còn 500 nghìn 1 bó thì cửa hàng A chỉ cung ứng 600 bó hoa
Đối tượng cung ứng hoa cuối cùng cho thị trường là cửa hàng C ta có phương trình hàm cầu của cửa hàng C:
QS3 = 80 + P
Trang 14Tổng cộng phương trình cung của 3 cửa hàng ta được Phương trình hàm cung của thị trường là:
QS = 250 + 3P Cộng tổng lượng cung của các cửa hàng tại mỗi mức giá ta có phương trình đường cung của thị trường hoa:
Trang 15Đường cung về hoa trên thị trường cho thấy số lượng mà các cửa hàng có kế hoạch bán tại mỗi mức giá và nó cho biết mức giá tối thiểu mà ở mức giá này thì đơn vị sản phẩm cuối cùng sẽ được cung cấp
Đối với những cửa hàng hoa họ sẽ không cung ứng 1 bó hoa nào hki giá hoa là 20 nghìn/bó nhưng họ sẵn sàng cung đến bó thứ 1750 khi giá 1 bó hoa là 500 nghìn/bó, hoặc
họ sẵn sàng cung cấp đến bó hoa thứ 2050 khi giá của nó là 600 nghìn đồng 1 bó
Qua sự phân tích thì chúng tôi thấy được sự thay đổi vè giá ảnh hưởng rất lớn đến lượng cung trên thị trường Chúng tôi đã cụ thể hóa điều đó ở bảng thể hiện độ co dãn của cung theo giá
P(nghìn đồng) E P S Cửa hàng
A
S P
E Cửa hàng B
S P
E Cửa hàng
C Thị trường
Dựa vào bảng trên, nhóm tôi thấy được do lượng cung của hoa hồng ở trên thị trường ngày 20-10 là rất lớn nên khi giá thay đổi lượng cung trên thị trường cũng thay đổi nhưng sự thay đổi này là không đáng kể nên độ co dãn EP S <1
Khi giá bán giảm thì các cửa hàng hoa sẽ cung cấp số lượng hoa ít đi Tuy nhiên biểu cung và ví dụ trên chỉ là minh chứng khi cung của thị trường hoa chịu ảnh hưởng của các yếu tố khác, các yếu tố đó giả định là không thay đổi Đó có thể coi là bản kế hoạch đã được vạch sẵn của các cửa hàng hoa Trên thực tế thị trường cung ứng hoa dịp 20/10 chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố trên thị trường
Sự thay đổi của giá hoa trong khi các yếu tố khác không đổi thì dẫn đến sự di chuyển dọc theo đường cung Còn khi giá của hoa không đổi và có sự thay đổi ít nhất của
1 trong các yếu tố khác sẽ làm cho đường cung dịch chuyển sang phải hoặc sang trái Chúng ta cùng xét sự thay đổi của 1 vài yếu tố làm cho cung di chuyển
Yếu tố mà chúng ta xét đầu tiên đó là số lượng các nhà cung cấp tăng lên Vì ngày
20 -10 thì hoa bán rất là chạy cho nên 1 nhóm sinh viên lập kế hoach đi bán vì thế thị trường lúc này không chỉ có 3 cửa hàng A,B,C cung ứng hoa nữa mà còn có nhóm sinh viên cung ứng hoa nên trên thị trường lượng cung về hoa đã tăng lên và của 1 bó hoa thì không đổi vì vậy đườn cung đã chuyển dịch chuyển sang phải Ta có biểu cầu mới
Cửa hàng A Cửa hàng B Cửa hàng C Nhóm SV