GIAO THOA SONG (CB)

Vị trí cực đại , cực tiểu giao thoa RÕ Tại sao khi đứng giữa hai chiếc loa đang phát âm cùng tần số thì có những chỗ không nghe được âm, có những chỗ lại nghe rất rõ?. Vị trí cực đại

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

2 Giải thích

II Cực đại và cực

tiểu

1 Dao động của

một điểm

2 Vị trí cực đại,

cực tiểu giao

thoa

• Vị trí cực đại

• Vị trí cực tiểu

III Điều kiện giao

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

RÕ

Tại sao khi đứng giữa hai chiếc loa đang phát âm cùng tần số thì có những chỗ không nghe được âm, có những chỗ lại nghe rất rõ ?





I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Cho nước nhỏ giọt chậm, đều từ một vòi vào một chậu nước Sau một lát, quan sát thấy các đường gợn cong dạng hypebol Tại sao không phải là gợn tròn mà lại

gợn cong ? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ những điều đã đặt ra ở trên !

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Các em hãy quan sát thí nghiệm ảo sau đây và nêu nhận xét của em ?

Trong miền gặp nhau của hai sóng đồng

bộ có những đường cong dạng hypebol dao động rất mạnh, xen kẻ những đường cong hypebol đứng yên

Hãy thảo luận theo nhóm để trả lời câu hỏi 1 trong phiếu học tập !(Em thấy được những gì trong vùng gặp nhau của hai sóng ?)

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Từng nhóm hãy thảo luận để giải thích tại sao trong miền gặp nhau của hai sóng nước lại có những đường cong đứng yên, xen kẽ những đường cong dao động rất

mạnh ?( câu hỏi 2 ở phiếu )

-Mỗi nguồn sóng phát ra một sóng có gợn sóng là những đường tròn đồng tâm

-Trong miền gặp nhau của hai sóng, có những điểm đứng yên là do hai sóng ở đó triệt tiêu lẫn nhau( một đỉnh sóng gặp một hõm sóng)

-Những điểm dao động rất mạnh là do hai sóng ở những điểm đó gặp nhau tăng cường lẫn nhau( hai đỉnh sóng hoặc hai hõm sóng gặp nhau) Những hình ảnh quan sát được là hiện tượng giao thoa

Mời các em suy nghĩ để trả lời câu C1 ?

Kết luận : Hiện tượng hai sóng gặp nhau tạo nên các gợn sóng ổn định gọi là hiện tượng giao thoa của hai sóng Các gợn sóng đó gọi

là các vân giao thoa.

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Hãy giải thích câu hỏi mà thầy đã đặt ra

từ đầu giờ ?

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

M

S1

d1

d2

S2

Giả sử sóng tại hai nguồn có dạng

1 S 2

2 t os

T

S

u  u  Ac 

Xét điểm M nằm trong vùng giao thoa lần lượt cách các nguồn S1 và S2 các khoảng d1; d2

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Sóng tại M do S1 truyền đến :

1 1

t os2 ( )

T

M

d



Sóng tại M do S2 truyền đến :

2 2

t

T

M

d



I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Dao động của phần tử tại M là tổng hợp của hai dao động điều hoà cùng phương, cùng chu kỳ :

1 2

T 2

 

Vậy : Dao động của phần tử tại M là dao động điều hoà cùng chu kỳ với hai nguồn và có biên

độ là

2 1

(d )

2 os

M

d

A A c 







Nhìn vào biểu thức biên độ sóng tổng hợp tại M, em thấy biên độ phụ thuộc yếu tố nào đáng chú ý ?

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Theo nhóm hãy thảo luận để trả lời câu hỏi 3 trong phiếu học tập ?

Vậy : những điểm tại đó sóng tổng hợp có biên độ cực đại là những điểm mà hiệu đường đi của hai sóng từ nguồn truyền tới bằng một số nguyên lần bước sóng Quỹ tích các điểm đó là những vân

Những điểm dđ cực đại thoả mãn :

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Tương tự như trên Những điểm đứng yên thoả mãn :

1

2

Vậy : những điểm tại đó dao động triệt tiêu ( đứng yên) là những điểm mà hiệu đường đi của hai sóng

từ nguồn truyền tới bằng một số nửa nguyên lần bước sóng Quỹ tích các điểm đó là những vân giao thoa cực tiểu.

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

2 1

1

M

N

Q

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Các công thức 8.2 và 8.3 chỉ đúng

trong trường hợp nào ?

Hai nguồn sóng kết hợp là hai nguồn : cùng phương, cùng tần số và có hiệu số pha không đổi theo thời gian Sóng do chúng tạo ra là hai sóng kết hợp

Điều kiện để có giao thoa sóng là hai sóng gặp nhau phải thoả mãn điều kiện hai sóng kết hợp.

Chú ý : Nếu hai nguồn ngược pha nhau thì các điểm trên đường trung trực của S1S2 sẽ là vân

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Hiện tượng giao thoa là một hiện tượng đặc trưng của sóng, có ý nghĩa thực tiễn : mọi quá trình sóng đều có thể gây ra hiện tượng giao thoa Ngược lại, ở đâu có hiện tượng giao thoa thì ở đó phải có quá trình sóng Đó chính là cơ sở để khẳng định sự truyền ánh sáng là sự truyền sóng Ánh sáng cũng là sóng điện từ

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Các kiến thức cần nhớ hôm nay :

-Định nghĩa hiện tượng giao thoa, bản chất của hiện tượng đó là gì ?

-Nêu được điều kiện để có giao thoa sóng

-Viết được biểu thức sóng giao thoa tại một điểm, vận dụng tìm biên độ sóng giao thoa, vị trí các điểm dao động với biên độ cực đại, vị trí

các điểm đứng yên; số điểm cực đại cực tiểu trên đoạn thẳng giữa hai nguồn

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Câu 1 Vận tốc truyền sóng nước là 100cm/s Một điểm M nằm trong vùng giữa hai nguồn kết

hợp ở trên mặt nước (tần số 10 Hz, biên độ 3 cm) cách hai nguồn lần lượt d1 = 30 cm, d2 =

45 cm Sóng giao thoa tại M

A có biên độ cực đại B có biên độ bằng 0

C có biên độ 3 cm D có biên độ 6 cm

B

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Câu 2 Khoảng cách giữa hai cực đại giao thoa cạnh nhau trên đoạn thẳng

S1S2 giữa hai nguồn kết hợp là

.

4

2

4

A B C D









C

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa

Bài tập về nhà : SGK : 5; 6; 7; 8 SBT VL : 8.1 đến 8.5

I Hiện tượng

giao thoa của

hai sóng mặt

nước

1 Thí nghiệm

II Cực đại và cực

tiểu

một điểm

2 Vị trí cực đại ,

cực tiểu giao

thoa