Sáng kiến kinh nghiệm môn Đẩy tạ

Bên cạnh những mặt có lợi do đặc thù của môn học thể dục mang lại, thì chúng ta không nên xem nhẹ yếu tố an toàn trong các môn học trong giờ học thể dục, tuy mỗi môn có những mức độ nguy

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI

Đơn vị: Trường THPT Long Thành

***************

Mã số:

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

AN TOÀN TUYỆT ĐỐI TRONG MÔN HỌC ĐẨY TẠ

Người thực hiện: Trần Chí Trung

Lĩnh vực nghiên cứu:

Quản lý giáo dục 

Phương pháp giảng dạy bộ môn: 

Phương pháp giáo dục: 

Lĩnh vực khác: 

Có dính kèm:

 Mô hình  Phần mềm  Phim ảnh  Hiện vật khác

Năm học: 2006 – 2007

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC

I Thông tin chung về cá nhân

1 Họ và tên: Trần Chí Trung

2 Ngày tháng năm sinh: 12/06/1964

3 Nam Nữ: Nam

4 Địa chỉ: Tổ 10 K5/219 Khu Văn Hải-Long Thành-Đồng Nai

5 Điện thoại:0613844281(CQ)-0613281060(NR)-0918318448(DĐ)

6 Fax: E-Mail: tranchitrung333@yahoo.com.vn

7 Chức vụ: Tổ Trưởng chuyên môn

8 Đơn vị công tác: Trường THPT Long Thành

II Trình độ đào tạo

- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Cử nhân

- Năm nhận bằng: 2004

- Chuyên ngành đào tạo: Giáo dục thể chất

III Kinh nghiệm khoa học

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Môn Thể Dục – Quân sự

- Số năm có kinh nghiệm: 10 năm

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:

“Môn học tự chọn-Bóng chuyền”

AN TOÀN TUYỆT ĐỐI TRONG MÔN HỌC ĐẨY TẠ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Thể dục thể thao là một bộ phận của nền văn hóa chung, là sự tổng hợp những thành tựu khoa học của xã hội và sử dụng những biện pháp chuyên môn để điều khiển sự phát triển thể chất con người một cách có chủ định nhằm nâng cao sức khỏe

Việc luyện tập thể dục thể thao bồi bổ sức khỏe được Bác Hồ xác định đó là quyền lợi,

là trách nhiệm, là bổn phận của mỗi người dân yêu nước: “Việc đó không tốn kém, khó khăn gì, gái trai, già trẻ ai cũng nên làm và ai cũng làm được dân cường thì nước thịnh Tôi mong đồng bào ta, ai cũng gắng tập thể dục Tự tôi ngày nào cũng tập Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói: “Thể dục đem lại những kết quả kỳ diệu lắm, thần kỳ lắm thể dục là biện pháp rất mầu nhiệm và không có gì hơn nó đâu”

Ngày nay nhờ vào các công trình nghiên cứu khoa học, nhờ nắm vững quy luật khách quan

và phát triển thể chất con người nên thể dục thể thao đã vươn tới và xâm nhập vào tất cả

các lãnh vực xã hội, vào việc chuẩn bị chuyên môn cho con người vào các ngành nghề

khác nhau Giáo dục thể dục thể thao chẳng những giúp cho việc nâng cao sức khỏe mà

còn ảnh hưởng tốt đến các mặt giáo dục khác

Giáo dục thể chất cho học sinh trong nhà trường là quá trình lâu dài, đa dạng về nội

dung và hình thức Thể dục giúp các em có một sức khoẻ, phát triển thể chất, tạo hưng

phấn cho giờ học trên lớp Qua đó phát hiện tuyển chọn và đào tạo thành những vận động

viên của trường đi thi đấu Bên cạnh những mặt có lợi do đặc thù của môn học thể dục

mang lại, thì chúng ta không nên xem nhẹ yếu tố an toàn trong các môn học trong giờ học

thể dục, tuy mỗi môn có những mức độ nguy hiểm khác nhau nhưng tôi thấy môn học đẩy

tạ là môn học nguy hiểm nhất có thể gây chấn thương nặng cho người học một cách rất là

thương tâm và có thể dẫn đến chết người Ở lứa tuổi trung học phổ thông các em rất hiếu

động, đùa giỡn, do đó đối với công tác giảng dạy đòi hỏi người giáo viên phải có những

biện pháp an toàn cho người tập và mọi nguời xung quanh, đồng thời đưa ra những hình

thức kỷ luật thích đáng cho những trường hợp vi phạm Bởi trong quá trình luuện tập chỉ cần sơ sẩy một chút là người tập có thể bị tàn phế suốt đời Từ những lý do trên tôi mạnh dạn chọn tên sáng kiến kinh nghiệm là “ An toàn tuyệt đối trong môn học đẩy tạ” Với sáng kiến này tôi có nguyện vọng và hy vọng rằng sẽ đóng góp được những số liệu và thông tin

về công tác giảng dạy môn học đẩy tạ ngày càng được an toàn hơn

II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI

1 Thuận lợi

Đối tượng tập luyện cùng một lứa tuổi, cùng trình độ

Học sinh đa số luôn thực hiện đúng những gì giáo viên giao cho

Giáo viên luôn có tinh thần trách nhiệm cao, nhiệt tình trong giảng dạy

Ban giám hiệu nhà trường thì rất quan tâm đến công tác nội khoá và ngoại khoá

2 Khó khăn

Phần lớn các phụ huynh học sinh và ngay cả một số cán bộ giáo dục đều không nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục thể chất Họ coi giáo dục thể chất trong trường học chỉ là môn "phụ" nên các giờ thể dục thường không phát huy hiệu quả Cơ sở vật chất, sân bãi, dụng cụ tập luyện tại các trường học còn thiếu thốn cũng là vấn đề khó khăn cho việc giảng dạy môn học đẩy tạ Từ đó sẽ dẫn đến việc chấn thương

Ý thức của học sinh ở lứa tuổi trung học phổ thông thì chưa ý thức tốt về môn học

đẩy tạ, còn rất xem thường, cho đây là môn học không quan trọng Trong những giờ học thường biểu hiện sự không tập trung chú ý, cẩu thả, đùa giởn, sô đẩy nhau Đây là một trong những nguyên nhân gây ra chấn thương

Biện pháp tổ chức của giáo viên còn lỏng lẽo, chưa chặt chẻ lắm, không quan tâm đến học sinh, cho học sinh muốn làm gì thì làm không có hình thức kỷ luật đích đáng.Ở tại trường của tôi về cách tổ chức bố trí sân bãi học môn Đẩy tạ chưa khoa học và hợp lý cho lắm Hai bãi tạ được thiết kế ở giữa hai sân bóng đá và sân bóng chuyền, nói một cách khác

là hai bãi tạ được bố trí ở trung tâm sân tập thể dục của nhà trường

3 Số liệu thống kê :

Trang thiết bị dụng cụ, sân bãi chưa đúng tiêu chuẩn

Dụng cụ dạy và học còn hạn chế

Phần lớn ý thức học môn Đẩy tạ của HS còn kém, thường đùa giởn

Giáo viên chưa tận tụy với nghề nghiệp

Chưa xây dựng động cơ học tập cho HS

Nếu không lầm thì những năm học trước đây ở các trường THPT trong toàn tỉnh có rất nhiều trường hợp chấn thương do tạ gây ra

III NỘI DUNG ĐỀ TÀI

1.Cơ sở lý luận

Tập luyện thể thao là một quá trình đòi hỏi tập luyện liên tục, thường xuyên mới đem lại hiệu quả Để giáo dục thể chất cho học sinh đạt hiệu quả cao điều đầu tiên là giáo dục cho học sinh xác định được mục đích học tập, thể hiện cao ý thức tổ chức kỷ luật.Việc tuyên truyền nâng cao nhận thức việc học môn học đẩy tạ cho toàn thể học sinh cần được quan tâm đầu tư hơn nữa Các phương tiện thông tin đại chúng cần "vào cuộc", đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền theo một định hướng, kế hoạch cụ thể

Môn học đẩy tạ được đưa vào giảng dạy ở các trường THPT, mục đích là giáo dục phát triển tố chất mạnh cho học sinh Đây là một trong những tố chất không thể thiếu được

và rất cần thiết cho cơ thể Nếu ở lứa tuổi cấp II chú trọng phát triển sức nhanh thì ở lứa tuổi cấp III cần chú trọng phát triển cả sức nhanh lẫn sức mạnh Mà khi học tập thì lại coi đây là một môn học rất nguy hiểm nó có thể gây chấn thương bất cứ lúc nào, từ nhẹ đến nặng

Giáo dục thể chất nói chung cũng như giáo dục môn học đẩy tạ nói riêng cho học sinh - thế hệ tương lai của đất nước là sự nghiệp của toàn thể xã hội, rất cần sự phối hợp của các Ban, ngành, các cơ quan hữu quan, cùng đưa ra những giải pháp mang tính “An toàn” Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn nữa trong sự nghiệp giáo dục cho học sinh của ngành TDTT và ngành Giáo dục để đưa ra những chiến lược phát triển lâu dài Những chương trình phối hợp giữa hai ngành, những chính sách đẩy mạnh phong trào tập luyện

môn học đẩy tạ trong học sinh là điều hết sức cần thiết trong việc giáo dục tố chất vận động Nói tóm lại, môn học đẩy tạ trong trường học cần phải đảm bảo tính “An Toàn Tuyệt Đối” để phát triển tốt sức mạnh cho học sinh

2 Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài

a Nội dung :

Lên kế hoạch nội dung và phương pháp giảng dạy thích hợp, hình thức tổ chức phong phú và đa dạng Giáo viên phân tích và hệ thống các tài liệu có liên quan

Giáo viên không nhất thiết phải áp dụng cứng nhắc, mà cần có sự sáng tạo từ khâu chọn lựa nội dung sẽ dạy cho học sinh trong từng chương mục trong đó có những bài tập của mình soạn, sắp xếp nội dung trong từng bài giảng sao cho hợp lý, sinh động, đạt được lượng vận động cần thiết Giáo viên cần chú ý quan sát khi học sinh thực hiện động tác từ

đó tìm ra được những điểm sai của các em, nguyên nhân và cách sửa cho phù hợp, hiệu quả Quan trọng nhất là đảm bảo an toàn tuyệt đối Cách tổ chức học sinh khi kiểm tra, phương pháp kiểm tra và cách cho điểm

b Biện pháp thực hiện:

- Đối với giáo viên trong việc giảng dạy môn đẩy tạ ở cấp THPT nói riêng và giảng dạy môn thể dục nói chung thì người giáo viên phải tận tụy với HS, tâm huyết với nghề nghiệp, phải làm sao xây dựng cho HS có động cơ học tập tốt, đòi hỏi người giáo viên phải làm việc với tinh thần và trách nhiệm cao Đồng thời đưa ra nhiều biện pháp an toàn cho người tập và mọi người xung quanh cũng như có những hình thức kỷ luật thích đáng cho những trường hợp vi phạm

Ví dụ : Đồ dùng chủ yếu trong môn đẩy tạ là tạ, tạ là một khối sắt hình tròn, trọng lượng của tạ từ 3kg - 7kg, với một trọng lượng như vậy kết hợp với lực tạo đà và lực đẩy mạnh của tòan thân, thì điều gì sẽ xảy ra nếu như cẩu thả, không tập trung chú ý, không thực hiện đồng loạt, trong trường hợp này nếu vô ý để tạ rơi trúng vào người thì chấn thương sẽ xảy ra Như chúng ta đã biết các chấn thương, nếu như nhẹ thì trầy da chảy máu bình thường, hơi nặng hơn thì dập cơ, bong gân sai khớp và có thể dẫn đến gãy xương nguy hiểm nhất là trúng vào đầu gây chấn thương sọ não dẫn đến chết người, nếu không

người cũng mất bình thường Do đó với mức độ nguy hiểm có liên quan đến tính mạng và sức khoẻ của người tập và mọi người xung quanh thì người dạy ngoài yếu tố kỹ thuật ra, còn phải chú ý đến vấn đề bảo đảm an toàn cho người tập lẫn mọi người xung quanh

Trong chương trình giảng dạy thể dục, ở các lớp thuộc cấp THPT đều có học môn đẩy tạ Do vậy ngay từ khi nhận lớp dạy môn đẩy tạ người giáo viên cần nêu những tính chất nguy hiểm của môn học cho học sinh nắm và sau đó qui định như: Qui định khu vực học tập phải biệt lập, tuyệt đối an toàn Tuỵêt đối phải tập trung chú ý, không nên đùa giỡn,

xô đẩy nhau trong khi học đẩy tạ, không dùng tay hoặc chân để chặn tạ đang lăng, phải sử dụng đúng trọng lượng tạ qui định nhằm nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm của các em trong quá trình tập luyện Đồng thời có những biện pháp kỷ luật thích đáng cho những trường hợp vi phạm như: cảnh cáo trước lớp, báo với giáo viên chủ nhiệm hạ hạnh kiểm, cho điểm thấp ở những lần kiểm tra…

Trong một buổi tập thể dục có rất nhiều lớp học chung Các em đùa giỡn, vô ý chạy vào nơi lớp đang học đẩy tạ chẳng may đúng lúc giáo viên đang hướng dẫn cho học sinh thực hiện động tác ra sức cuối cùng có tạ thì đây là trường hợp rất nguy hiểm Do vậy, muốn bảo đảm an toàn cho người tập và mọi người xung quanh thì người dạy phải thông báo và ngăn khu vực tập luyện riêng, như: bằng dây nilon, cờ, cây gỗ, vạch vôi… nhưng

an toàn nhất là căng dây cờ cao khoảng một mét và chận những thanh gỗ xung quanh

Khi đại trà chương trình lớp 10 phân ban, theo quyết định của hội đồng thẩm định quốc gia môn thể dục thì môn đẩy tạ được chuyển từ phần cứng của chương trình sang phần tự chọn Đây là một quyết định đúng đắn với nhiều lý do nhưng không hẳn là vậy bởi

gì môn đẩy tạ là một trong những môn chủ yếu để phát triển về sức mạnh

Học tập môn đẩy tạ chủ yếu là phát triển sức mạnh của tay và nhất là sức mạnh tốc

độ rất có lợi cho việc học tập bộ môn bóng chuyền Giáo viên thể dục có thể dạy hai bộ môn này cùng một lúc nó sẽ hổ trợ lẫn nhau về việc giáo dục kỷ thuật cũng như thể lực Đây cũng là một biện pháp tạo sự hứng thú, đỡ nhàm chán và mệt mõi trong học tập cho học sinh Giáo viên chia lớp ra làm hai tổ, một nhóm học đẩy tạ , một nhóm học bóng chuyền, sau đó hoán đổi nội dung cho nhau Như vậy thì càng đề cao tính an toàn hơn nữa,

bỡi vì khi tập bóng chuyền thì có những quả bóng sẽ rơi vào khu vực sân bãi đẩy tạ Cho nên người giáo viên phải biết cách sắp xếp tổ chức cho học sinh, răng đe, thường xuyên theo dõi nhắc nhở, để đảm bảo cho việc tổ chức được nghiêm túc và chặt chẽ thì giáo viên nên chọn cho mình một hoặc hai học sinh gương mẫu, uy tín, có năng lực làm trợ giúp

- Đối với học sinh trước hết phải thể hiện thật cao tinh thần tổ chức kỷ luật Xác định động cơ học tập, nâng cao ý thức tự giác, đảm bảo tính an toàn tuyệt đối, chấp hành tuyệt đối yêu cầu của giáo viên đề ra, không đùa giởn xô đẩy nhau trong lúc tập luyện, tập trung chú ý cao độ, khi thực hiện động tác đẩy tạ đi phải thực hiện đồng loạt, khi sử dụng

tạ phải sử đụng đúng trọng lượng qui định, chuẩn bị dung cụ sân bãi đúng qui cách

Ví dụ : Giáo viên tập họp đội hình lớp thành bốn hàng dọc, sau đó cho điểm số theo từng hàng dọc (nam trước, nữ sau hoặc ngược lại) Giáo viên dặn dò học sinh phải nhớ số thứ tự của mình, tiếp tục cho bốn em mang số một thực hiện động tác (đảm bảo cự ly người cách người 3m thẳng hàng), khẩu lệnh : “ chuẩn bị - bắt đầu”, thực hiện đồng loạt xong động tác lùi về phía sau, tiếp tục các em số hai nhanh chóng chạy lên lấy tạ về vị trí chuẩn

bị (chú ý cẩn thận đồng loạt mang tạ về bằng hai tay), sau đó theo lệnh của giáo viên cứ như thế các em số hai, số ba…cho đến hết lớp

IV KẾT QUẢ

Giáo dục thể chất là một trong bốn tiêu chí giáo dục con người toàn diện (đức, trí, thể, mỹ) của nền giáo dục nước ta Giáo dục thể chất tốt, cũng như giảng dạy môn học đẩy

tạ không chỉ giúp học sinh có sức khỏe, sức mạnh, sức bền, sự dẻo dai đảm bảo tính an toàn tuyệt đối, bảo đảm chất lượng các tiết học chính khóa, mà còn rèn luyện cho học sinh tinh thần đoàn kết, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm minh, sự tập trung cao độ, không cẩu thả,

quyết đoán, sống vì tập thể

Năm học 2005-2006, tỷ lệ học sinh bị chấn thương do môn học đẩy tạ giảm đi rỏ rệt

và sẽ không còn nữa trong những năm học tới Không những như thế tỉ lệ tốt nghiệp trung học phổ thông của Trường THPT Long Thành đạt trên 95%, đứng đầu so với các trường trên địa bàn huyện và đứng thứ tư trong toàn tỉnh Có được kết quả như vậy, bên cạnh việc làm tốt công tác chuyên môn, không thể phủ nhận sự đóng góp tích cực của công tác giáo

dục thể chất vào kết quả trên Thầy Nguyễn Trần Quốc Việt, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Các tiết học thể dục chính khóa giúp học sinh giảm stress sau những giờ học văn hóa căng thẳng, tạo cho học sinh tinh thần thoải mái hăng say học tập, Vì vậy, các tiết học thể dục đều được học sinh tham gia sôi nổi và hào hứng” Em Nguyễn Thuỳ Giao, học sinh lớp 12A3 nói: “Em rất thích môn bóng chuyền và môn đẩy tạ, vì được chơi chung với tập thể và nó giúp em vận động được toàn thân, tăng chiều cao, đảm bảo sức khỏe”

Nói đến giáo dục thể chất, Trường THPT Long Thành là một trong những trường có điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, điều kiện sân bãi đáp ứng được số lượng tiết học thể dục của hơn 1.600 học sinh ba khối Đội ngũ giáo viên thể dục đạt và trên chuẩn, có nhiều kinh nghiệm, nhiệt tình trong công tác giảng dạy, có điều kiện phát huy hết năng lực của mình, từ đó giáo viên dễ dàng phát hiện năng khiếu của học sinh

Bằng nỗ lực vươn lên, thầy và trò Trường THPT Long Thành bước đầu đã đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, góp phần không nhỏ vào thành tích chung của ngành giáo dục tỉnh Đồng Nai Thiết nghĩ, với những lợi ích nêu trên, giáo dục thể chất trong các trường học cần được chú trọng hơn nữa nhằm thực hiện đầy đủ các mục tiêu giáo dục toàn diện: đức dục, trí dục, thể dục, mỹ dục

V BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Qua những nôị dung, phương pháp, ý kiến trình bày trên, tôi rút ra bài học kinh nghiệm như sau :

Để đảm bảo cho học sinh học tập môn học đẩy tạ được an toàn tuyệt đối, hứng thú trong luyện tập, thì không gì hơn là người giáo viên phải thể hiện tinh thần trách nhiệm cao

độ, nhiệt huyết trong nghề nghiệp, luôn luôn là người thầy gương mẫu cho học sinh noi theo Thường xuyên trao dồi chuyên môn nghiệp vụ, phát huy những mặt tốt, đẩy lùi

những mặt xấu, tìm tòi học hỏi những phương pháp hoặc viết ra những sáng kiến kinh nghiệm rất bổ ích cho ngành giáo dục Riêng học sinh phải tuân thủ tuyệt đối ý kiến của giáo viên, nhất nhất phải thực hiện động tác theo lệnh của cán bộ lớp hoặc là giáo viên đứng lớp, không cẩu thả phải chú ý tập trung cao độ, thực hiện động tác đồng loạt dứt khoát, không đùa giỡn xô đẩy lẫn nhau, tuyệt đối nghiêm túc

VI KẾT LUẬN

Sáng kiến kinh nghiệm này đã được nhiều giáo viên trong nhà trường áp dụng và đã đạt được những kết quả khả quan, rất yên tâm khi thực hiện sáng kiến này Thời gian tập luyện của học sinh nhiều, mà trong thể thao đối với người tập, càng tập luyện nhiều thì càng nắm được yếu lĩnh động tác, đi đến việc hình thành kỷ năng kỷ xảo động tác và sắp tới đây trong chương trình phân ban thì môn đẩy tạ là một trong những môn học tự chọn.Việc tổ chức giảng dạy tốt môn Đẩy tạ trong nhà trường phổ thông là trách nhiệm chung của mỗi thầy, cô giáo chẳng những góp phần vào việc nâng cao sức khỏe cho học sinh mà còn là nền tảng hết sức vững chắc cho những thành tích học tập và lao động trước mắt cũng như sau này của học sinh

Qua đó tôi xin đóng góp một phần nhỏ ý nghĩ của mình để hoàn thành nhiệm vụ giáo dục, giáo dưỡng về sức khỏe đã được qui định trong kế hoạch chương trình giảng dạy nhằm thực hiện tốt môn giáo dục thể chất trong nhà trường phổ thông nói chung và môn học đẩy tạ nói riêng Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế, nên trong bài viết này không tránh khỏi những thiếu xót rất mong được sự đóng góp ý kiến của quý Thầy Cô Xin chân thành cảm ơn

* Đề xuất, kiến nghị :

Qua phân tích kết quả và kết luận nêu trên tôi xin đề xuất như sau :

- Hằng năm nên thực hiện công tác điều tra cơ bản về thể chất học sinh để nắm được quá trình phát triển của các em Đó là một trong những dấu hiệu quan trọng của trạng thái sức khoẻ Người làm công tác chăm lo sức khoẻ học sinh cần nắm chắc các qui luật phát triển cơ bản ấy thúc đẩy các qui luật phát triển tốt, mới mong đạt kết quả tối ưu trong công tác của mình

- Các bậc phụ huynh cần quan tâm nhiều hơn nữa về sức khoẻ đối với con em mình

- Giáo viên bộ môn cần cải tiến phương pháp dạy học cho phù hợp hơn

- Mở rộng nhiều hơn nữa chương trình ngoại khoá Đây là sân chơi rất bổ ích cho các em

- Thành lập các câu lạc bộ thể thao ở nhà trường nếu có điều kiện

- Trang bị đầy đủ dụng cụ sân bãi phục vụ cho học tập và thi đấu

VII TÀI LIỆU THAM KHẢO