- Bản thân Tôi là giáo viên dạy mĩ thuật, Tôi luôn mong ước với kiến thức của mình có thể giúp trẻ em, nhất là trẻ em mới vào lớp 1 nhìn nhận và thể hiện caí đẹp thông qua các bài vẽ tra
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
I Lý do chọn đề tài.
Xuất phát từ mục tiêu GD&ĐT theo quan điểm của Đảng và nhà nước với sự phát
triển ngày càng đi lên của thế giới nói chung và Việt am nói riêng, việc đưa môn mĩ thuật trở thành một trong chín môn học bắt buộc trong nhà trường tiểu học, để cho trẻ hình thành nhân cách về mọi mặt: Đức, Trí, Lao, Thể, Mĩ Do vậy, việc giáo dục thẩm mĩ cho
HS tiểu học là vô cùng quan trọng và cần thiết Giáo dục thẩm mĩ cho HS nhất là những năm đầu đi học, từng bước giúp trẻ hòa nhập thế giới xung quanh, trẻ biết suy xét và mong muốn làm theo cái đẹp, chính là giúp trẻ hoàn thiện mình, trở thành người công dân có ích cho xã hội
- Bản thân Tôi là giáo viên dạy mĩ thuật, Tôi luôn mong ước với kiến thức của mình
có thể giúp trẻ em, nhất là trẻ em mới vào lớp 1 nhìn nhận và thể hiện caí đẹp thông qua các bài vẽ tranh đề tài một cách tự tin Từ đó, phát huy óc sáng tạo và tình thẩm mĩ góp phần phát triểm năng khiếu, phát hiện tài năng và bồi dượng nhân tài cho đất nước
- Một số phụ huynh học sinh có quan niệm sai lầm, môn mĩ thuật là môn phụ, không cần thiết, chỉ cần học toán, học văn là đủ nên lơ là không theo dõi, trang bị đầy đủ dụng
cụ, làm ảnh hưởng đến việc học môn mĩ thuật
- Ở phân môn vẽ tranh, một số học sinh rất ngại học môn này vì: Các em chưa quen sắp xếp bố cục như: sắp xếp hình mảng trong tranh thế nào cho cân đối, cho rõ chính phụ Nên việc dạy học giáo viên thường mất nhiều thời gian dẫn đến bài vẽ của học sinh không đủ thời gian hoàn thành tại lớp
- Để khắc phục khó khăn trên, Tôi tự tìm tòi học hỏi tìm ra “MỘT SỐ BIỆN PHÁP
ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY PHÂN MÔN VẼ TRANH Ở HỌC SINH LỚP 1”
II Mục đích nghiên cứu của đề tài
Nhằm phát huy cách vẽ hồn nhiên, ngây thơ của trẻ từ mẫu giáo Giúp trẻ bộc lộ sự phát triển trí tuệ, cảm quan đối với thế giới xung quanh một cách tự nhiên, “rất trẻ thơ” qua các bài vẽ tranh đề tài Giúp trẻ lớp 1 ngày càng yêu thích môn mĩ thuật, làm nền tảng cho việc giáo dục thẩm mĩ cho HS khi học ở các lớp trên trong bậc tiểu học Cụ thể
là giúp trẻ lớp 1 điều chỉnh nét vẽ thật tự nhiên, cách sắp xếp hình vẽ (bố cục) trong khuôn khổ giấy vẽ cho phù hợp Tôi đã chọn đề tài này với mong muốn giúp trẻ lớp 1 vẽ ngày càng tự tin hơn, đạt hiệu quả, phù hợp với mục tiêu giáo dục của môn mĩ thuật
Trang 2Đồng thời, giúp trẻ có sân chơi lí thú, bổ ích, phần nào có cái nhìn tổng thể đối với sự vật, hình ảnh quen thuộc xung quanh Đây cũng là một yếu tố giúp trẻ học các môn học khác tốt hơn
III Phạm vi nghiên cứu.
Học sinh khối 1 trường tiểu học Tân Phú 1 năm học 2012-2013 Thời gian 1 năm học
Đối tượng nghiên cứu:
- Là các biện pháp tổ chức dạy và học phân môn vẽ tranh ở học sinh lớp 1
- Tính hiệu quả các hoạt động của phân môn vẽ tranh Giúp HS tự tin vẽ hình, vẽ màu và hình thành nét vẽ hồn nhiên
IV Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp tham khảo tài liệu để suy nghĩ tìm tòi, phân tích khái quát hóa nội dung Đồng thời kết hợp phương pháp quan sát và phương pháp thực hành để ghi nhận những gì có thật, tồn tại khách quan theo thời gian, phạm vi mức độ, sản phẩm làm ra
V Cấu trúc
Bìa
Trang phụ bìa
Mục lục
Danh mục chữ cái viết tắt
A Phần mở đầu
B Phần nội dung
C Phần kết luận
Phụ lục
Tài liệu tham khảo
Ý kiến của hội đồng thẩm định
Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới Qua trang mới
Trang 3B PHẦN NỘI DUNG
I Cơ sở lý luận.
Mĩ thuật là môn học nghệ thuật Nếu dạy – học là khó thì dạy nghệ thuật càng khó, cần mang tính nghệ thuật cao hơn Song không phải không dạy được, vì học mĩ thuật đem lại niềm vui cho con người, làm cho con người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp có ở trong mình, xung quanh mình, gần gũi và đáng yêu, đồng thời mĩ thuật giúp mọi người tạo ra cái đẹp theo ý thích của mình và thưởng ngoạn nó ngay trong sinh hoạt thường ngày làm cho cuộc sống thêm hài hòa hạnh phúc, Bởi cái đẹp “đeo đuổi” con người từ lúc lọt lòng đến khi “trở về cát bụi” Cho nên việc dạy học mĩ thuật cho học sinh lớp 1 nói riêng và học sinh tiểu học nói chung là rất quan trọng, để các em bước đầu tiếp xúc cái đẹp, làm ra cái đẹp, yêu thích cái đẹp một cách dễ dàng
Nhiều giáo viên quan niệm đối với học sinh tiểu học phân môn vẽ tranh là rất khó vì các em nhỏ tuổi làm sao tự vẽ được chân dung, cảnh lao động, cảnh vui chơi, cảnh ngày tết lễ hội,…Do quan niệm như vậy mà giờ vẽ tranh thường giao việc cho học sinh một cách máy móc hoặc cho HS tự vẽ theo hình có sẵn ở vở tập vẽ, SGK, hay đồ dùng dạy học
II Cơ sở thực tiễn.
- Hiện nay HS không được học mẫu giáo còn nhiều, nhất là HS ở vùng sâu quê Tôi
cho nên điều kiện HS tiếp xúc làm quen cái đẹp còn hạn chế Một số HS đã học mẫu giáo được làm quen với môn mĩ thuật, do cách tư duy tưởng tượng của trẻ vẫn còn hạn chế, ít
có tổ chức, hình ảnh của tưởng tượng còn đơn giản hay thay đổi, chưa bền vững, chỉ một
số ít HS vào lớp 1 có ý thức sắp xếp bố cục trong tờ giấy, còn đa số HS lớp 1 bỡ ngỡ chưa làm quen được với cách học của bậc tiểu học, hình vẽ nhỏ, hay tẩy xóa không tự tin khi vẽ hình, tạo bố cục trống trải không đẹp mắt dẫn đến khó tô màu, khó biểu đạt nội dung đề tài
- Qua thực tế theo quan niệm của một số giáo viên, học sinh còn nhỏ nên vẽ theo mẫu của giáo viên vẽ sẵn rồi chép lại thì mới vẽ được, nhiều em vẽ rất đẹp ở mẫu giáo, lên lớp
1 lại lúng túng không tìm được cách thể hiện bài vẽ thoải mái dẫn đến nhiều bài vẽ hình
vẽ đẹp nhưng lại quá bé không phù hợp tờ giấy hoặc tâm lí sợ vẽ không đúng với thực tế
Ví dụ : Trẻ khi vẽ con vật (chó, mèo, gà, ) chúng muốn là phải thật giống, nếu vẽ sai
Trang 4sợ cô giáo chê, hoặc khi vẽ người: Trẻ vẽ người có chân tay dài hơn thật, khi bị bạn chê vội tẩy xoá ngay Vậy để giúp học sinh, nhất là học sinh lớp 1 ngay từ ngày đầu cấp học
đã có thiện cảm với môn Mĩ thuật, luôn muốn được vẽ, được hoạt động phù hợp sinh lí trẻ, Tôi muốn đưa ra một cách làm mà theo Tôi là đạt hiệu quả, giúp trẻ vẽ hình tự tin, thoải mái, sắp xếp hình hợp khuôn khổ giấy vẽ
III Thực trạng và những mâu thuẫn.
1 Thuận lợi
Về phía nhà trường luôn tạo điều kiện thuận lợi cho anh (chị) em bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ Học sinh có ý thức và yêu thích học môn mĩ thuật
2 Khó khăn.
- Do ở vùng sâu, vùng xa, điều kiện kinh tế, đi lại khó khăn, quan niệm của một số bậc phụ huynh, chưa quan tâm đến việc học mĩ thuật của các em nên chuẩn bị dụng cụ học mĩ thuật cho các em còn hạn chế hoặc chưa tốt như: Thiếu tập vẽ, thiếu viết chì đen, thiếu màu vẽ, mua màu sài không được, chổ bán dụng cụ học tập thì rất xa trường… Đặc biệt không nhắc nhở các em mang vở tập vẽ, dụng cụ học vẽ đầy đủ khi có giờ mĩ thuật nên đến giờ học mĩ thuật các em làm không kịp hoặc không làm được Điều đó ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy và học của giáo viên và học sinh gây cho học sinh cảm giác chán nản, không tự tin làm bài
- Các em chưa quen cách sắp xếp bố cục, nên sắp xếp các hình mảng trong tranh chưa cân đối, chưa phân rõ hình ảnh chính phụ Bên cạnh đó, các em thiếu tư liệu, thiếu
óc sáng tạo hay dựa vào tranh mẫu có sẵn để vẽ nên bài vẽ thiếu phong phú, thiếu sinh động
- Những vấn đề đặt ra ở trên đều không đảm bảo được yêu cầu, nội dung, phương pháp dạy học Từ đó, bản thân Tôi suy nghĩ và quyết định nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm để dạy tốt môn mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng vì đây là phân môn học sinh ngại học nhất Tôi tự hỏi: Làm thế nào để học sinh thích học và học tốt phân môn vẽ tranh? Từ câu hỏi đó Tôi đã tìm thấy có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là: lứa tuổi học sinh tiểu học các em chưa hiểu được nội dung, yêu cầu của bài vẽ; chưa hiểu trọn vẹn các câu hỏi gợi ý; chưa có óc tưởng tượng cao; chưa quan sát hết ý của tranh
IV Một số biện pháp, giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học phân môn vẽ tranh trong bộ môn Mĩ thuật ở lớp 1 Trường Tiểu Học Tân Phú 1.
Trang 51 Tâm lí trẻ 6 tuổi.
* Theo các nhà tâm lí học, ở lứa tuổi tiểu học, sự tri giác của các em có các đặc điểm sau:
- Tri giác: Tri giác của các em mang tính đại thể, ít đi sâu vào chi tiết, tri giác những
gì gây ấn tượng mạnh đối với các em hoặc tri giác những gì mình thích
- Tình cảm: Có ảnh hưởng đến độ nhanh, độ bền trong trí nhớ của HS Các em có thể
nhớ rất nhanh và làm những gì mình thích Do đó, khi dạy vẽ học sinh lớp 1, ta lợi dụng đặc điểm tâm lí trên để hướng trẻ vẽ tranh đề tài với cách nhìn của mình Trong mỗi tiết học vẽ, ta tạo ra sự hứng thú cho trẻ đối với những đề tài định vẽ; không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng; đưa ra đồ dùng trực quan hợp lí, ấn tượng, bám sát chủ đề tranh định vẽ; các mẫu tranh vẽ là tranh của thiếu nhi, nhất là của chính HS lớp 1 làm HS dễ hiểu dễ tri giác hơn
Ví dụ : Trong bài “ Vẽ con vật mà em thích” các em rất thích vẽ con gà; giáo viên
mô tả lại con gà một cách say sưa lôi cuốn, cho các em xem tranh các bạn vẽ con gà đang hoạt động (ăn lúa, nằm nghỉ, đang vỗ cánh gáy ò ó o) và nêu bằng lời cách vẽ con gà: Đầu hình quả cam, mình gà hình quả trứng to hơn nhiều so với đầu, đuôi gà như chiếc quạt tay, chân gà có 4 ngón …
- Tư duy: Ở học sinh lớp một, tính trực quan cụ thể vẫn còn chiếm ưu thế (sẽ chuyển
dần sang tính trừu tượng, khái quát ở lớp cuối cấp) Cho nên đồ dùng trực quan đưa ra phải đẹp, cô động, phong phú về thể loại ( tranh vẽ, băng hình video, máy chiếu,… ) hoặc vật thật Mục đích cho học sinh lớp 1 tiếp xúc nhiều với những sự vật hiện tượng sắp được vẽ Tranh vẽ đẹp của các bạn năm trước được giới thiệu với học sinh sẽ làm cho các em có chuẩn của cái đẹp mà vẽ bài hứng thú hơn Cô giáo dạy Mĩ thuật vẽ thị phạm lên bảng, lên giấy sẽ giúp học sinh nhận biết cách vẽ nhanh hơn, dễ hơn nhiều so với chỉ dạy trên tranh mẫu Tư duy lứa tuổi học sinh tiểu học có những nét đặc thù so với những lứa tuổi khác Mà bậc học tiểu học là bậc học nền tảng cho những bậc học sau này Vì vậy, giáo viên dạy Mĩ thuật phải lựa chọn phương pháp dạy học tối ưu, phù hợp với nội dung từng bài vẽ tranh đề tài (Cũng như các phân môn vẽ khác) Hướng dẫn các em tích cực suy nghĩ để hình thành kiến thức về Mĩ thuật, khuyến khích học sinh chủ động, tự tin khi vẽ bài; Người giáo viên có vai trò hướng dẫn giúp đỡ chứ không áp đặt, làm thay các em
- Hoạt động chủ đạo của trẻ dưới 6 tuổi là: Vui chơi (ở gia đình, ở lớp mẫu giáo).
Trang 6Đến 6 tuổi, các em vào học trong trường tiểu học; lúc này hoạt động chủ đạo của các
em là hoạt động học tập; môi trường của các em có sự thay đổi Thời gian đầu của lớp một các em gặp một số khó khăn, chưa quen bạn bè và cô giáo, khó tiếp thu trong khi học, tính kỉ luật chưa cao Giáo viên dạy Mĩ thuật phải biết điều chỉnh gây không khí hào hứng trong lớp học song vẫn giữ được tính kỉ luật, trật tự: Cho phép các em trao đổi ý kiến, xem, nhận xét bài bạn Nhưng giáo viên phải nhắc nhở những học sinh mãi chơi, nói chuyện riêng ngoài việc học vẽ
-Tưởng tượng: Lứa tuổi này là lứa tuổi giàu tưởng tượng, tuy nhiên tưởng tượng của
các em còn tản mạn, ít có tổ chức Hình ảnh của tưởng tượng còn đơn giản, hay thay đổi, chưa bền vững; nhất là lớp 1, các em phải dựa vào đối tượng cụ thể Cho nên tranh vẽ theo đề tài của các em còn đơn giản về các hoạt động (của nhân vật), ít chi tiết, bố cục chưa đẹp Do đó người giáo viên dạy Mĩ thuật chú ý tập cho các em kĩ năng vẽ hình đơn giản, cô động, dạy cách sắp xếp hình ảnh hợp với khuôn khổ giấy vẽ qua nhiều tiết học Phải biết cách khai thác óc tưởng tượng phong phúc của trẻ phục vụ cho việc biểu hiện hình vẽ trong bài vẽ tranh đề tài; Có thể dùng phương pháp hỏi đáp, kể chuyện, so sánh
để bật ra đặc điểm của bức tranh định vẽ
- Ví dụ: Bài vẽ “Cây và nhà”: Cô giáo hỏi học sinh: Con biết các loại cây gì? Con thử
mô tả lại đặc điểm của cây đó… Đi ngoài phố, con nhìn thấy những ngôi nhà giống hay khác nhau, mô tả cụ thể… Cô kể lại ngôi nhà của mình có đặc điểm nào đó Cô hỏi một vài học sinh về ngôi nhà của mình Hoặc so sánh nhà ở nông thôn và thành phố bằng cách hỏi học sinh ( khi GV đặt câu hỏi và HS trả lới xong GV cho HS xem một số tranh ảnh minh họa cụ thể rồi chốt lại vấn đề )
Nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiểu học, cụ thể là học sinh lớp 1, giúp cho giáo viên dạy vẽ như bản thân Tôi rất tự tin trong việc nghiên cứu hướng dẫn cho các
em cách vẽ hình tự tin, tạo bố cục thuận mắt trong bài vẽ tranh đề tài
2 Khái niệm “tranh vẽ theo đề tài”
- Đây là một phân môn của Mĩ thuật trong chương trình dạy học ở bậc tiểu học
- Học sinh được vẽ những đề tài về cuộc sống xung quanh: Thiên nhiên, sinh hoạt của con người, thế giới động vật…
- Qua cách học vẽ tranh đề tài, giúp trẻ khám phá thêm về thế giới xung quanh, thêm yêu cuộc sống, yêu gia đình, bạn bè, thầy cô…
- Giúp học sinh phần nào biểu đạt được tình cảm, cảm xúc của mình với cuộc sống
Trang 7qua các bài vẽ của chính bản thân.
- Rèn luyện óc quan sát, tưởng tưởng, kĩ năng cầm bút, giúp trẻ học tốt các môn học khác Học sinh lớp 1, lớp nền tảng của cả cấp học tiểu học, do đó việc cho các em làm quen, yêu thích vẽ tranh đề tài cũng như vẽ theo mẫu, vẽ trang trí… là một nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của các giáo viên dạy Mĩ thuật như Tôi
3 Những việc làm trước đây chưa đạt kết quả cao.
Tôi là giáo viên dạy môn Mĩ thuật thuộc Trường Tiểu Học Tân Phú 1, ở nơi Tôi công tác là một vùng sâu, học sinh đa số là con em nông dân nghèo, có nhiều hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn phương tiện, đồ dùng học tập cho môn học Mĩ thuật, gia đình thiếu quan tâm mua sắm đồ dùng học tập cho học sinh vì thế nên còn hạn chế về nhiều mặt Nên khi đến tiết dạy Mĩ thuật Tôi rất lo lắng, vì đến lúc cho các em thực hành công việc vẽ, thì có một số em nói với Tôi rằng
- Cô ơi ! Em không vẽ được Không biết cách tô màu như thế nào ?
-Cô ơi ! Em không biết vẽ ?
-Cô ơi ! Em vẽ xấu quá ?
-Cô ơi ! Em không có viết?
Nhiều em trong lớp nhốn nháo lên, khiến Tôi không biết phải làm sao ? cho nên có những em vẽ không được, Tôi phải dành nhiều thời gian đến hướng dẫn các em vẽ để các
em không gọi Tôi nữa, đến khi đánh giá sản phẩm, tôi thường chú ý các em vẽ không được, những em mà phụ huynh không mua đồ dùng học tập, Tôi cho các em vẽ bằng chì đen hoặc động viên những em trong lớp có đủ đồ dùng học tập cho mượn, giúp bạn cùng thực hiện công việc Có lúc do các em vẽ không được, Tôi lại phải hướng dẫn vẽ mẫu nhiều lần tốn nhiều thời gian, các em vẽ chưa đạt yêu cầu, còn một vấn đề rất quan trọng
là vẽ chưa đẹp, nhất là ĐDDH trực quan cho các em quan sát lại thiếu, chưa có nhiều, chưa phong phú nội dung Đã làm cho các em chưa hứng thú lắm khi đến tiết học Mĩ thuật, từ những thiếu sót trên Tôi đã nhận thấy kết quả tiết Mĩ thuật của Tôi HS vẽ chưa đạt lắm, yêu cầu làm sao cho học sinh học tốt, yêu thích môn Mĩ thuật là điều kiện mà Tôi quan tâm, cố gắng tìm ra giải pháp để HS học tốt và đạt yêu cầu
4 Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học phân môn vẽ tranh nói riêng môn Mĩ thuật nói chung của học sinh lớp 1 Trường tiểu học Tân Phú 1.
- Tôi nhận thấy muốn cho HS có bài vẽ đẹp và nhận thức đúng đối với môn Mĩ thuật nói chung và phân môn vẽ tranh nói riêng, Tôi quyết định cần phải tập trung dạy tốt cho
Trang 8HS ở khối lớp một và để làm nền tảng cho các lớp tiếp theo
- Tôi đã tìm tòi học hỏi thông qua các thầy cô có nhiều năm giảng dạy đi trước, thông qua học hỏi, rút kinh nghiệm, trao đổi trong những lần sinh hoạt ở tổ chuyên môn,
dự giờ các đồng nghiệp để nâng cao tay nghề và qua tìm hiểu, nghiên cứu thêm các tài liệu, sách báo, tạp chí, những tác phẩm hội họa, điêu khắc hay đẹp để tích luỹ thêm vốn kinh nghiệm cho quá trình giảng dạy, để tiết dạy Mĩ thuật của Tôi đạt kết quả cao
a Tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình: Ở nơi Tôi công tác là một vùng nông thôn,
đa số phụ huynh của học sinh là nông dân quanh năm lam lũ, kinh tế gia đình đa số là hộ gia đình nghèo nên ít quan tâm đến việc học của con em mình Trong các lần họp phụ huynh học sinh của lớp Tôi đưa ra những giải pháp thuyết phục trong các kỳ họp, đại hội CMHS đầu năm học, học kỳ1 Tôi nhờ phụ huynh giúp Tôi nhắc nhở các em vẽ thêm ở nhà để rèn luyện kĩ năng cho các em: là gia đình buôn bán, khá giả, cán bộ, viên chức, hộ nông dân, hộ nghèo Còn những em thuộc gia đình nghèo, khó khăn về kinh tế, Tôi liên
hệ GV chủ nhiệm cùng liên hệ ban đại diện CMHS vận động các phụ huynh khác ủng hộ tiền mua sắm dụng cụ học tập cho các em để các em theo kịp bạn bè, học tập đạt kết quả tốt
b Tự học hỏi để nâng cao chuyên môn của bản thân:
* Học hỏi đồng nghiệp: Các năm qua Tôi đều cố gắng học hỏi trao đổi với thầy
cô, đồng nghiệp có nhiều năm giảng dạy về bộ môn Mĩ thuật những cái hay, tránh những thiếu sót hạn chế trong khi dạy
* Nghiên cứu kĩ môn Mĩ thuật: Tìm xem các đĩa VCD về đề tài tiết dạy mẫu
môn Mĩ thuật Tôi xem đi, xem lại nhiều lần để khắc sâu kiến thức cơ bản về môn Mĩ thuật, yêu cầu của từng loại tiết, các phương pháp để bổ sung vào những thiếu yếu của mình Đối với chương trình môn Mĩ thuật lớp 1 có 5 phân môn nhưng Tôi đi sâu nghiên cứu phân môn vẽ tranh Học sinh vẽ tranh về các đề tài gần gũi quen thuộc theo cảm nhận riêng của mỗi em nên ta cần:
- Sưu tầm tranh:
Ngoài tranh vẽ mẫu ở bộ ĐDDH Tôi còn sưu tầm thêm các tranh, tự làm ĐDDH trực quan, ảnh chụp, cắt tranh trong lịch treo tường có màu sắc hài hòa, chuẩn bị ở mỗi tiết dạy làm cho tiết học thêm sinh động để kích thích sự hứng thú học tâp của các em
- Vẽ mẫu tranh, minh họa các bước vẽ tranh đề tài:
Để các em có đủ thời gian hoàn thành bức tranh tại lớp Tôi đã cố gắng vẽ mẫu cách
Trang 9vẽ tranh đề tài và vẽ mẫu một số nội dung tranh khác nhau ở nhà để không mất thời gian
vẽ lên bảng, đồng thời kích thích sự tư duy, tưởng tượng, hứng thú học tập của HS
Vd: - Minh họa cách vẽ: Bài 17 Vẽ tranh ngôi nhà của em
Bước: 1 Bước:2 Bước: 3
+ GV chuẩn bị sẵn dán nam châm lá phía sau để đính lên bảng sẽ không bị động thời gian tập trung được sự chú ý của HS
+ Tùy theo trình độ, nhận thức của HS thầy cô dạy có cách tháo, gỡ đồ dùng dạy học cho phù hợp: Gỡ hết hoặc chừa lại…
- Tự thiết kế trò chơi cho mỗi tiết dạy vẽ tranh đề tài:
Theo Tôi GV nên lòng ghép trò chơi trong mỗi tiết dạy để HS dễ hiểu kiến thức bài học, tạo hứng thú học tập cho HS, lớp học trở nên sôi động hơn
Vd: Trò chơi: “Ghép tranh” Áp dụng cho bài 17 Vẽ tranh ngôi nhà của em, ở
phần hoạt động hướng dẫn cách vẽ
Cách làm: Gv cắt rời từng hình ảnh trong tranh ra rồi đem ép lại, dáng nam châm
lá phía sau, vẽ mẫu 1 nền tranh (một trò chơi chúng ta làm hai bộ )
Cách chơi: GV chọn hai đội chơi (mỗi đội hai đến ba HS) yêu cầu mỗi đội dùng những hình ảnh như: Ngôi nhà, cây, con người, ….đính lên nền tranh GV đã đính lên bảng sắp xếp thành một bức tranh về ngôi nhà của em
c Chú ý đến những hạn chế của HS:
Ngoài dạy vẽ cho các em khi vẽ phải hướng dẫn tư thế ngồi, chú ý cách cầm bút thoải mái, cách vẽ tô màu, cách quan sát mẫu vật thật hoặc mô hình, tranh mẫu, Tôi đặc biệt chú ý đến những vấn đề quan trọng sau và tôi chia ra 6 dạng :
+ Đối với các em vẽ chưa phong phú về nội dung :
Đối với các em ở khối 1 đến tiết vẽ tranh Tôi thường cho các em quan sát kĩ tranh mẫu, gợi ý cho các em xem tranh
Ví dụ : Bức tranh vẽ những gì ?
- Hình ảnh chính trong tranh là hình ảnh nào ?
- Hình ảnh phụ trong tranh là hình ảnh nào?
Trang 10- Trong tranh sử dụng màu nào ?em hãy kể ra?
- Những hình ảnh trong tranh màu của chúng như thế nào với nhau? … Với tiết vẽ tranh ngôi nhà của em, các em chỉ vẽ đơn giản vẽ có một ngôi nhà, Tôi gợi ý cho các em bằng các câu hỏi như: Nhà thì ai sinh sống? có nhiều người không? (nhiều người) Vậy các em có thể vẽ thêm nhiều người nữa nhé (có thể không vẽ thêm người cũng được), và con người có nhiều tư thế, hình dáng và quần áo khác nhau, lớn nhỏ khác nhau và mỗi người làm một việc giống như tranh mẫu mà cô cho các em xem Xung quanh nhà còn có những hình ảnh nào nũa? (có cây, hàng rào, gà, chó… ) đúng rồi, các em phải vẽ thêm một số cây và con vật xung quanh nhà, cho bài vẽ thêm sinh động Nhưng ngôi nhà phải vẽ to rõ đẹp hơn vì nó là chủ đề vẽ hôm nay của chúng ta Đối với các chi tiết khác tôi cũng gợi ý như thế để các em hoàn thành một bức tranh chứ không phải ngôi nhà không như đề tài đã yêu cầu
+ Đối với các em vẽ yếu về bố cục :
Muốn vẽ bố cục đep HS cần phải biết về lý thuyết trước sau đó mới thực hành.Tôi hướng dẫn HS cách sắp xếp các chi tiết trên trang giấy, nhắc HS vẽ cân đối các phần Gợi ý các em vẽ bố cục xa, gần bằng cách so sánh vật gì ở gần thì vẽ lớn, vật gì ở xa thì
vẽ nhỏ và gợi ý HS sắp xếp hình trong bức tranh Nếu HS sắp xếp chưa được thì tôi đưa tranh mẫu cho HS xem và giải thích cặn kẻ cho HS thấy cách bố trí trong tranh từ dễ đến từng chi tiết
Ví dụ : Với tiết vẽ theo mẫu: Vẽ quả tôi cho HS sử dụng giấy A4 HS vẽ sao cho
cân xứng, không vẽ lệch trái, lệch phải, lệch trên, lệch dưới mà chúng ta vẽ chính giữa tờ giấy, không vẽ quá to, quá nhỏ, vẽ cho cân đối với kích cỡ khổ giấy (vừa thuyết trình vừa cho HS xem tranh mẫu), từ đó HS biết cân đối giữa quả và khổ giấy vẽ Từ bài vẽ theo mẫu giúp học sinh hình thành được thế nào là sắp xếp bố cục trên tờ giấy hay vở bài tập,
từ từ định hình sắp xếp bố cục tranh Hình ảnh chính được sắp xếp ở đâu (thường được
vẽ ở chính giữa tờ giấy), hình ảnh phụ được đặc ở đâu (thường được vẽ xung quanh cho bức tranh thêm sinh đông) Đó là phương pháp và nền tảng để HS tiểu học làm hành trang lên các lớp tiếp theo
+ Đối với các em vẽ yếu, không đạt :
Đối với các em này là HS học yếu chưa học mẫu giáo năm nào tôi sẽ chú ý hơn dạy
HS tư thế ngồi, cách cầm bút, cách vẽ từng nét cơ bản và ghép các nét này lại với nhau
để thành sản phẩm Đối với những HS mà phụ huynh ít quan tâm dạy các em ở nhà Tôi
