Sang kien kinh nghiem mon chinh ta lớp 4

Sang kien kinh nghiem mon chinh ta lớp 4

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên sáng kiến: Biện pháp giảm lỗi chính tả cho học sinh lớp 4A1 trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng – Tam Đường – Lai Châu

2 Tác giả

Họ và tên: Nguyễn Thị Kim Xuyến

Năm sinh: 30/06/1973

Nơi thường trú: Tổ 5 phường Quyết Tiến – Thành phố Lai Châu

Trình độ chuyên môn: Đại học Tiểu học

Chức vụ công tác: Giáo viên giảng dạy

Nơi làm việc: Trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng

Điện thoại: 0962180599

Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%

3 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Tiểu học – Môn Tiếng Việt

4 Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 09 năm 2015 đến tháng 12 năm 2016

5 Đơn vị áp dụng sáng kiến

Tên đơn vị: Trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng

Địa chỉ: Xã Nùng Nàng huyện Tam Đường tỉnh Lai Châu

Điện thoại: 02313 751108

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến

1.1 Sự cần thiết của việc thực hiện sáng kiến

Chương trình Tiếng Việt ở bậc Tiểu học bao gồm nhiều phân môn Trong

đó phân môn chính tả có nhiệm vụ quan trọng là rèn cho học sinh nắm được các quy tắc chính tả, giúp các em viết đúng Cùng với các phân môn khác, môn chính tả giúp cho các em học sinh chiếm lĩnh văn hoá là công cụ để giao tiếp, tư duy trong học tập, trau dồi kiến thức và nhân cách làm người Ngay từ đầu ở bậc Tiểu học các em cần phải được học môn chính tả một cách khoa học, cẩn thận

để có thể sử dụng công cụ này suốt những năm tháng trong thời kỳ học tập ở nhà trường cũng như trong suốt cả cuộc đời

Viết đúng chính tả có tầm quan trọng như vậy nên môn học này cần phải được coi trọng ở các trường Tiểu học Nhưng trên thực tế ở địa phương cũng như trường tôi hiện tượng các em học sinh viết sai chính tả là khá phổ biến Ở lớp tôi đối tượng học sinh 100 % người dân tộc Mông nên hiện tượng học sinh viết sai chính tả nhất là những âm dễ lẫn lộn phụ âm đầu như: l – n; s – x; tr – ch; vần an- ang, ai – ay, uông – uôi,… và dấu thanh như ngã, sắc, nặng, hỏi, Vấn đề này có thể do học sinh phát âm sai dẫn đến hiểu sai và viết sai chính tả Bên cạnh đó hệ thống sách giáo khoa, bài tập chính tả chưa xây dựng theo vùng miền nên việc dạy và học chính tả còn gặp rất nhiều khó khăn

Xuất phát từ những quan điểm trên, bản thân tôi là một giáo viên dạy học

ở vùng đối tượng học sinh hay viết sai về lỗi chính tả nên tôi mạnh dạn tiến hành

nghiên cứu sáng kiến “Biện pháp giảm lỗi chính tả cho học sinh lớp 4A1 Trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng – Tam Đường – Lai Châu” để góp phần

nâng cao chất lượng dạy và học phân môn Chính tả

1.2 Mục đích của việc thực hiện sáng kiến

Đánh giá thực trạng việc nói, viết sai lỗi chính tả của học sinh

Xác định được những hạn chế và nguyên nhân tồn tại của việc học sinh còn viết sai lỗi chính tả

Đề xuất một số giải pháp hữu hiệu nhằm nâng cao chất lượng viết đúng chính

tả cho học sinh vùng dân tộc, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

2 Phạm vi triển khai thực hiện:

- Đối tượng: Giáo viên và học sinh lớp 4A1

- Địa điểm triển khai: Trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng

3 Mô tả sáng kiến

3.1 Giải pháp trước khi tạo ra sáng kiến

3.1.1 Hiện trạng trước khi áp dụng giải pháp mới

Trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng có 38 cán bộ giáo viên và công nhân viên Toàn trường có 22 lớp, có 5 điểm bản, tổng số 360 học sinh Trong đó

số học sinh khối lớp 4 có 79 em, các em học sinh đều là dân tộc Mông

Năm học 2016 - 2017 tôi được phân công chủ nhiệm lớp 4A1 tại điểm trung tâm với 20 học sinh, trong đó số học sinh nam 12 em, số học sinh nữ 8 em Đối với các em học sinh lớp tôi vốn ngôn từ của các em còn rất hạn chế Vì vậy các em còn nhiều vướng mắc trong việc nghe và viết đúng chính tả

Để nâng cao chất lượng dạy - học nhằm giảm lỗi chính tả cho học sinh lớp 4A1 trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng – Tam Đường – Lai Châu Bản thân tôi đã thực hiện áp dụng một số giải pháp như sau:

Giải pháp 1: Luyện phát âm đúng

Muốn các em viết đúng chính tả tôi phải chú ý luyện phát âm đúng cho các

em để phân biệt các thanh, các âm đầu, âm chính, âm cuối Việc rèn phát âm đúng không chỉ được thực hiện trong tiết Tập đọc mà tôi còn thực hiện thường xuyên, liên tục, lâu dài trong tất cả các tiết học và môn học

Các em hay mắc lỗi về phát âm tôi quan tâm nhiều hơn và cho các em nghe phát âm nhiều để viết cho đúng Vì vậy tôi phải phát âm rõ ràng, tốc độ chậm hơn mới có thể giúp các em viết đúng được

Phần lớn các em học sinh lớp tôi ảnh hưởng ngôn ngữ địa phương Ngoài

ra còn một số em ngại nói phát âm vì chưa mạnh dạn trong giao tiếp Đối với các em học sinh này tôi chú ý và quan tâm nhiều hơn Tôi tăng cường hoạt động nói trước lớp để các em tự tin hơn Các em phát âm sai tiếng nào tôi cho em học sinh đó luyện đọc đi, luyện đọc lại, kết hợp với phân tích, so sánh để các em nói

và viết chính xác hơn

Giải pháp 2: Giải nghĩa từ

Việc giải nghĩa từ thường xuyên được thực hiện trong tiết Luyện từ và câu, Tập đọc, Tập làm văn, kể chuyện, Tôi cho các em đọc chú giải, đặt câu (nếu các em đặt câu đúng tức là đã hiểu nghĩa của từ) Ngoài ra các em nhận biết về

từ đồng nghĩa, trái nghĩa, miêu tả đặc điểm sự vật tôi giúp các em nhận biết qua vật thật, mô hình, tranh ảnh,…Với những từ nhiều nghĩa, tôi phải đặt từ đó trong văn cảnh cụ thể để giải nghĩa từ giúp các em hiểu hơn về nghĩa của từ để đặt câu, viết câu đúng ngữ pháp và viết đúng chính tả

Giải pháp 3: Ghi nhớ mẹo luật chính tả

Mẹo luật chính tả là các hiện tượng chính tả mang tính quy luật chi phối hàng loạt từ Vì thế cách ghi nhớ này khắc phục lỗi chính tả cho học sinh một cách rất hữu hiệu

Phân biệt âm đầu tr/ch: Tôi hướng dẫn cho các em tìm từ chỉ đồ vật trong nhà và tên con vật đều bắt đầu bằng ch hoặc tr

Phân biệt âm đầu s/x: Tôi giúp các em tìm từ chỉ tên cây và tên con vật đều bắt đầu bằng s hoặc x

Phân biệt các vần dễ lẫn lộn: Vần ênh tôi giải nghĩa thêm cho các em là từ

chỉ trạng thái bấp bênh, không vững chắc (gập ghềnh, khấp khểnh, chông chênh,

lênh đênh, bập bềnh,…) Vần uyu tôi lưu ý cho các em là từ chỉ xuất hiện trong các từ (khuỷu tay, khúc khuỷu, ngã khuỵu, khuỵu chân,…) Vần oeo là từ chỉ

xuất hiện trong các từ (ngoằn ngoèo, khoèo chân, )

Tôi dạy phân biệt ghi nhớ cho các em là hầu hết các từ tượng thanh có tận

cùng là ng hoặc nh( oang oang, đùng đoàng, loảng xoảng, ùng oàng, quang

quác, ăng ẳng, ằng ặc, oăng oẳng, chập cheng, leng keng, reng reng, phèng phèng, lẻng kẻng, lẻng xẻng, ùng ùng…) Tôi khắc sâu cho các em có trong hai yếu tố ở cùng một hệ bổng (ngang/sắc/hỏi) hoặc trầm (huyền/ngã/nặng)

Giải pháp 4: Làm các bài tập chính tả

Tôi đã đưa ra các dạng bài tập chính tả khác nhau dựa theo nội dung của từng bài trong phân môn chính tả Nhằm để giúp các em tập vận dụng các kiến thức đã học, làm quen với việc sử dụng từ trong văn cảnh cụ thể Sau mỗi bài tập tôi giúp các em rút ra các quy tắc chính tả để các em ghi nhớ

Với các giải pháp tôi đã thực hiện để giúp các em giảm bớt lỗi sai khi nghe, viết chính tả và viết Tập làm văn cũng như các môn học khác

3.1.2.Ưu điểm của giải pháp cũ

Trong các giải pháp mà tôi đã thực hiện, tôi nhận thấy hiệu quả nhất là giải pháp luyện phát âm đúng cho các em có như vậy các em mới viết đúng được Chính vì thế giải pháp này cần được thực hiện thường xuyên hơn

Khi các em phát âm đúng và viết đúng giúp các em tự tin hơn trong học tập Bản thân các em sẽ mạnh dạn trong giao tiếp, giúp cho việc sửa lỗi chính tả trong tất cả các môn học thường xuyên hơn nhằm giảm lỗi chính tả khi đọc, viết của các em

Thực hiện các giải pháp giải nghĩa từ và ghi nhớ mẹo chính tả, làm bài tập chính tả thường xuyên cũng giúp các em đã giảm được phần nhỏ về lỗi sai trong khi nói và viết nhưng hiệu quả chưa cao

3.1.3 Nhược điểm của giải pháp cũ

Qua việc thực hiện các giải pháp như: Giải nghĩa từ, ghi nhớ mẹo chính tả

và làm bài tập chính tả Tôi thấy các em chưa hiểu hết nghĩa các từ mà tôi đưa ra

để đặt câu nên các em còn viết sai về câu (VD: Mẹ em có màu đỏ chói.)

Các em đã hiểu về màu đỏ nhưng khi đặt câu có màu đỏ chói lại dùng trong câu văn không đúng văn cảnh Vì các em xác định câu có đủ chủ ngữ, vị ngữ là được Thực tế trong câu văn các em không viết sai chính tả mà chỉ sai về ý nghĩa của câu mà thôi Tôi nhận thấy việc giải nghĩa từ để ôn luyện cho phân môn Luyện từ và câu, Tập làm văn giúp các em đặt câu đúng, viết câu văn hay và đúng ngữ pháp nhưng các em vẫn còn mắc rất nhiều

Đối với biện pháp ghi nhớ mẹo chính tả và làm bài tập chính tả Tôi thấy các em hiểu bài còn rất chậm nên việc áp dụng dạy ghi nhớ rất khó đối với các

em Chính vì vậy các giải pháp này chưa hiệu quả trong việc sửa lỗi chính tả cho các em học sinh

Bản thân tôi phải có nhiệm vụ là giúp các em cách học nối tiếp một cách tự nhiên vào các bài khác nhau trong môn Tiếng Việt như: Tập đọc, Chính tả, Luyện

từ và câu, Kể chuyện, nhằm giúp các em có khả năng nói, viết Nhờ khả năng này, các em biết sử dụng Tiếng Việt làm công cụ tư duy, giao tiếp, học tập Giúp các em bổ sung kiến thức, rèn luyện tư duy và qua đó hình thành nhân cách

* Nguyên nhân

Trong quá trình dạy các môn học giáo viên chưa thường xuyên sửa lỗi sai chính tả cho học sinh

Giáo viên chưa linh hoạt trong phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp với đối tượng học sinh

Học sinh 100% là người Mông sinh sống trên địa bàn vùng khó khăn nên ảnh hưởng rất nhiều về ngôn ngữ Tiếng Việt

Học sinh chưa có ý thức tự giác rèn đọc, viết đúng

Học sinh rèn kĩ năng nói, viết Tiếng Việt chưa thường xuyên, các em chỉ giao tiếp Tiếng Việt khi đến trường, lớp còn về nhà các em nói bằng tiếng mẹ đẻ Nắm bắt được tình hình thực tế của lớp tôi đã tiến hành khảo sát học sinh

Kết quả khảo sát sau khi thực hiện giải pháp cũ như sau:

Tổng số

học sinh

Viết đúng chính tả %

Viết sai chính tả Âm

Vần

Dấu thanh %

Qua kết quả trên tôi thấy học sinh mắc lỗi chính tả rất nhiều Trong lớp một

số em học sinh viết sai hơn 12 lỗi ở một bài chính tả khoảng 70 đến 75 chữ Vì vậy ảnh hưởng tới kết quả học tập của các em ở môn Tiếng Việt cũng như các môn học khác Khả năng giao tiếp làm các em ngại nói, mất tự tin, các em trở nên rụt rè và nhút nhát

Để giúp đỡ các em học sinh lớp 4A1 trường PTDTBT Tiểu học Nùng Nàng

có kĩ năng sửa lỗi, khả năng phân biệt, viết chính tả đúng quy tắc và giảm bớt lỗi chính tả một cách tích cực có hiệu quả Tôi xin đề xuất một số giải pháp nhằm khắc phục nhược điểm của giải pháp cũ

3.2 Mô tả giải pháp sau khi có sáng kiến

3.2.1 Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ

* Tính mới

Phân loại được đối tượng các em học sinh theo từng trình độ các em mắc các lỗi sai khác nhau để khi thực hiện sửa lỗi cho các em không bị vướng mắc Học sinh mạnh dạn trao đổi và giao tiếp, phát huy khả năng nói Các em chú ý hơn vào những tiếng hay nói và viết sai

Chú trọng việc rèn phát âm chuẩn trong các nhóm đối tượng học sinh hay mắc lỗi chính tả để sửa sai ngay lỗi về âm đầu, vần, dấu thanh Từ đó giúp các

em nghe, nói, viết chuẩn hơn

Gắn kết các môn học để ứng dụng viết đúng chính tả rất thiết thực đối với các em học sinh đang mắc lỗi sai nhiều về chính tả Việc học tập không chỉ sửa sai lỗi môn chính tả mà khả năng nói, viết đúng chính tả của học sinh được áp dụng vào tất cả các môn học trong quá trình học tập

Làm tốt công tác thi đua khen thưởng giúp các em mạnh dạn, tự tin vào khả năng học tập của bản thân

* Sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ

* Giải pháp 1: Luyện phát âm đúng

cho học sinh

- Rèn luyện phát âm đúng chưa

thường xuyên, chưa quan tâm tới

đối tượng học sinh hay mắc lỗi, còn

mang tính hình thức

- Học sinh phát âm còn một số từ

ngữ chưa chuẩn

* Giải pháp 1: Phân loại đối tượng học sinh theo lỗi sai chính tả

- Phân loại đúng đối tượng học sinh mắc lỗi sai chính tả Chia nhóm đối tượng phù hợp, đúng thực chất, khách quan Quan tâm thường xuyên tới từng học sinh

- Học sinh tự tin, ham học hỏi, mạnh dạn giao tiếp với bạn bè và thầy cô giáo

* Giải pháp 2: Giải nghĩa từ, phân

biệt từ trong các môn học

- Chưa thực sự chú ý vào việc giải

nghĩa, phân biệt từ trong các môn học

- Học sinh chưa hiểu hết nghĩa các từ

khó mà các em hay mắc phải nên việc

hiểu nghĩa, giải nghĩa từ chưa tốt

* Giải pháp 2: Luyện phát âm đúng, phân tích những tiếng khó và kết hợp sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học

- Chú trọng việc rèn phát âm đúng môn chính tả và tất cả các môn học

- Học sinh biết chú ý vào các từ hay phát

âm sai của bản thân Hiểu được nghĩa các từ khó hiểu qua tranh, ảnh, vật thật,

* Giải pháp 3: Ghi nhớ mẹo luật

chính tả

- Luật chính tả chưa được ôn luyện

* Giải pháp 3: Gắn kết các môn học để ứng dụng viết đúng chính tả

- Viết đúng chính tả trong tất cả các môn

trong tất cả các môn học.

- Học nhanh quên, chưa ham học

học và hiểu đúng nghĩa các từ khi đọc, viết

- Ham học hỏi và sửa sai khi nói, viết

* Giải pháp 4: Làm các bài tập

chính tả

- Kiểm tra bài tập chính tả của học

sinh còn mang tính hình thức, chưa

thường xuyên động viên mà nhắc

nhở học sinh nhiều khi làm sai bài

- Học sinh chưa nhận thức được vai

trò, trách nhiệm của bản thân khi

làm bài và học bài

* Giải pháp 4: Công tác thi đua khen thưởng học sinh

- Giáo viên và phụ huynh, học sinh cùng trao đổi để đưa ra hình thức khen thưởng, động viên, khuyến khích học sinh cố gắng trong học tập và rèn luyện

- Học sinh hăng hái, yêu thích môn học

và có tinh thần trách nhiệm cao hơn trong việc sửa sai lỗi chính tả

3.2.2 Các giải pháp mới áp dụng

Để dạy cho học sinh nghe, nói và viết đúng chính tả Tôi kế thừa và phát huy những ưu điểm của giải pháp có hiệu quả đó là việc luyện phát âm đúng và phân tích tiếng khó giúp cho các em phát âm đúng hơn, hiểu biết và viết không sai lỗi chính tả Trong quá trình học tập các em hay mắc lỗi viết sai bởi vì các

em chưa hiểu các bộ phận cả tiếng nhất là tiếng khó viết

Tôi đưa ra một số giải pháp mới nhằm giảm lỗi chính tả cho các em học sinh lớp 4A1 Các giải pháp tôi thực hiện như sau:

* Biện pháp 1: Phân loại đối tượng học sinh theo lỗi sai chính tả

Nội dung: Tìm hiểu, phát hiện đối tượng học sinh hay viết sai lỗi chính tả

trong các môn học Nắm bắt được tình hình thực tế của lớp, nhóm phân loại đối tượng học sinh phù hợp

Cách thực hiện: Ngay khi nhận lớp tôi khảo sát các em học sinh Tôi nhận

thấy các em thường mắc phải các loại lỗi chính tả như sau:

Về dấu thanh: Trong Tiếng việt có 6 thanh ( ngang, huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng) Nhiều em học sinh không phân biệt được 3 thanh hỏi, ngã, nặng nên viết sai chính tả: sữa xe đạp, hướng dẩn, dổ dành, lẩn lộn, đi bổ

Về âm đầu: Các em viết lẫn lộn một số chữ cái ghi âm dầu như: l/n (đi nàm, no nắng ), g/gh (gê sợ, gi nhớ ), c/k (céo co ), ch/tr (cây che, chiến chanh ), ng/ngh (ngỉ ngơi, nge nhạc ), s/x (xa mạc, sung phong )

Về vần và âm cuối: Các em thường viết lẫn lộn chữ ghi âm cuối trong các

vần như: an/ang: cây bàn, bàng bạc…; at/ac: lang bạc, lừa gạc, rẻ mạc…; ap/at: bão tát ….; ăt/ăc: giặc giũ, mặt quần áo…; ân/âng: hụt hẫn, nhà tần… ât/âc: nổi bậc, nhất lên…; uôn/uông: buôn chuối… ; êt/êch: trắng bệt…; ên/ênh: bấp bên, nhẹ tên, ghập ghền, khấp khển,…; ai/ay: cánh tai, hát hai…

Về viết hoa danh từ riêng: Các em thường hay mắc lỗi này khi viết tên

riêng chỉ tên người, tên địa lý, tên riêng nước ngoài: bạn Ngọc hoa, Thái lan, An-Đrây-Ca, Xa ra-Cô,…

Sau khi khảo sát tôi tiến hành phân loại các em học sinh theo các nhóm đối tượng mắc các lỗi viết sai trên Tôi tìm hiểu nguyên nhân lỗi sai là do các em đọc và phát âm chưa chính xác vì ngôn ngữ phát âm của mỗi vùng miền khác nhau nên các em chưa hiểu được nghĩa của từ và chưa nắm được các quy tắc viết hoa, luật viết chính tả nên đọc, viết sai rất nhiều Các em mất tự tin vào bản thân Việc phân loại đối tượng học sinh theo nhóm rất quan trọng cho việc theo dõi, quan sát các em trong quá trình học tập giúp các em sửa sai lỗi chính tả Khi các em trong một nhóm cùng mắc lỗi sai chính tả thì các em sẽ được bàn bạc, trao đổi ý kiến và kiểm tra lẫn nhau để giúp nhau phát hiện lỗi sai và cùng sửa lỗi giúp nhau tiến bộ

Điều kiện cần thiết: Không gian lớp học đảm bảo cho các em tham gia hoạt

động theo nhóm, chia sẻ và giúp đỡ

* Biện pháp 2: Luyện phát âm đúng, phân tích những tiếng khó và kết hợp sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học

Nội dung: Rèn phát âm chuẩn, hiểu nghĩa Tiếng Việt thông qua một số hình

ảnh, đồ vật, thông tin, tranh vẽ và các vật dụng trực quan khác

Cách thực hiện:

Luyện phát âm đúng theo nhóm đối tượng

Muốn các em viết đúng chính tả tôi phải chú ý luyện phát âm đúng cho các

cạnh đó có một số em tuy nói chưa đúng nhưng các em lại viết đúng vì các em nắm được luật viết chính tả Trường hợp này lớp tôi rất ít vì phần lớn các em nói đúng thì viết đúng và ngược lại nói sai thì viết cũng sai

Ví dụ: nói “Hôm nai em đi bổ nhưng viết đúng là Hôm na em đi bộ” “Bạn Hoa rất dúng cảm còn bạn Hùng ngoan ngoán Nhưng viết đúng là Bạn Hoa rất

dũng cảm còn bạn Hùng ngoan ngoãn”.

Các lỗi mà các em hay mắc là dấu thanh và vần khi nói sai nhưng khi viết một số em học sinh vẫn viết đúng chính tả

Đối với nhóm học sinh hay phát âm sai các vần có âm cuối p/t/c thì khi viết các em thường quên không ghi dấu thanh: tăt đèn; quyển sach; nói lăp băp;… Với những học sinh này tôi thường xuyên yêu cầu các em nhắc lại luật chính tả

về dấu thanh Những tiếng vần có âm cuối t/c/p chỉ kết hợp được với hai thanh

là tanh sắc và thanh nặng Do đó khi viết mặc dù đọc nên thấy đúng nhưng nếu không có dấu thanh vẫn là sai chính tả

Việc rèn phát âm đúng cho các em học sinh Tôi không chỉ thực hiện trong tiết Tập đọc, Chính tả, Tập làm văn mà tôi còn thực hiện thường xuyên, liên tục, lâu dài trong tất cả các tiết học và môn học

Nhóm các em học sinh hay phát âm sai phần vần thường mắc ở một số dạng sau:

Bỏ âm đệm: Với những tiếng phần vần có âm đệm khi đọc các em thường không tròn môi dẫn đến đọc sai (VD: bạn Khoa – bạn kha; sao khuê – sao khê; ) Với những học sinh này tôi thường hướng dẫn các em làm theo cách phát âm của cô giáo Sau đó cho các em phát âm nhiều lần những tiếng có âm đệm, giúp các em phát âm đúng

Bỏ âm cuối: Nhóm học sinh này đa số các em thường mắc ở những tiếng có

âm cuối ng/ch (VD: cây bàng – cây bàn; vương vấn – vươn vấn;….) Với những

em học sinh này tôi thường cho các em luyện phát âm nhiều lần, kết hợp giải