virut gây bệnh và ứng dụng

Virut gây bệnh, ứng dụng của virut Bài 45 Sinh học lớp 10-Nâng cao Người thực hiện: Nguyễn Thị Hiền... Mục tiêu kiến thức: - Nêu được những đặc điểm và tác hại của những bệnh do virut gâ

Virut gây bệnh, ứng

dụng của virut

Bài 45

Sinh học lớp 10-Nâng cao Người thực hiện: Nguyễn Thị Hiền

I Mục tiêu bài học

1 Mục tiêu kiến thức:

- Nêu được những đặc điểm và tác hại của những bệnh do virut gây ra ở thực vật động vật và vi sinh vật từ đó có biện pháp phòng tránh cũng như thấy được ứng dụng của virut trong việc bảo vệ đời sống và môi trường.

- Biết được cơ sở khoa học của việc chuyển ghép gen trong công nghệ di truyền.

2 Mục tiêu kỹ năng:

- Rèn luyện các kỹ năng quan sát, phân tích, so sánh, khái quá hoá.

II Phương tiện dạy học

Kiểm tra bài cũ

Diễn biến dưới đây thuộc giai

đoạn nào trong chu trình phát

triển của virut?

1

SAI

H·y quan s¸t hËu qu¶ cña 1

sè bÖnh do virut g©y ra

sau ®©y.

BÖnh thuû ®Ëu

TrÎ bÞ nhiÔm HIV

Qu¶ bÞ virut

L¸ bÞ virut

Qu¶ bÞ virut

VËy theo em Virut

I T×m hiÓu:

Virut g©y bÖnh

Häc bµi míi

1 T×m hiÓu

Virut kÝ sinh ë thùc vËt

§äc th«ng tin trong SGK

phÇn 1 vµ hoµn thµnh

b¶ng sau

- Virut nhân lên trong tb rồi lan sang tế bào

khác qua cầu sinh chất.

- Gây tắc mạch làm hình thái lá

thay đổi:

Xoăn lá,

đốm lá.

- Thân bị lùn còi cọc

- Chọn giống cây sạch bệnh.

- Luân cach cây trồng.

- Vệ sinh đồng ruộng.

- Tiêu diệt côn trùng truyền

1 Virut kí sinh thực vật:

Thảo luận các vấn đề sau:

-Vì sao virut thực vật không thể tự

chui qua thành tế bào mà phải nhờ

vào vết xước hoặc vết tiêm chích của côn trùng?

-Quá trình gây nhiễm của virut thực vật có gồm các giai đoạn như virut

động vật không? vì sao?

-TÕ bµo thùc vËt cã thµnh tÕ bµo

v÷ng ch¾c ng¨n c¶n Sù x©m nhËp cña virut.

-Qu¸ tr×nh g©y nhiÔm cña virut thùc vËt kh«ng cã giai ®o¹n hÊp phô V× tbtv kh«ng cã c¸c thô c¶m thÓ nh­

tb®v

Nguyªn nh©n

2 T×m hiÓu

virut ký sinh ë vi sinh

vËt

đọc thông tin phần 2

và hoàn thành bảng

sau

nhân chuẩn.

Virut nhân lên làm chết hàng loạt vk, gây nhiều thiệt hại cho các ngành

cn vi sinh như

sản xuất mì

chính, kháng sinh…

Tuân theo quy trình vô trùng

nghiêm ngặt trong sx và kiểm tra vk trước khi đưa vào sx

2 Virut kí sinh vi sinh vật:

Các ngành cn: Sản xuất mì chính, sinh khối, thuốc trừ sâu sinh học, thuốc kháng sinh, chủ yếu sử dụng công nghệ vi sinh( Nuôi cấy vk) virut gây bệnh làm chết

hàng loạt vk do đó gây thiệt hại cho quá trình sản

xuất

Hãy thảo luận để giải thích nguyên

nhân gây ra tác hại của virut vsv.

3 T×m hiÓu

virut kÝ sinh ë c«n

trïng

§äc th«ng tin phÇn 3 vµ

hoµn thµnh b¶ng sau

Đặc điểm virut Tác hại Biện pháp

-Khi côn trùng đốt người và đv virut xâm nhập vào tb gây bệnh(Viêm não nhật bản, sốt xuất huyết)

Tiêu diệt

động vật trung gian truyền bệnh

Thảo luận các vấn đề sau:

-ở các vùng trồng vải Thiều nhiều trẻ

em bị viêm não người ta đổ lỗi cho vải thiều Em có ý kiến gì về vấn đề này?

-Các bệnh do vật chủ trung gian gây ra như: Sốt rét, sốt xuất huyết, viêm não nhật bản Bệnh nào là do virut?

Kết quả

-Nguyên nhân gây viêm não không

phải trực tiếp do vải mà do khi vải

chín 1 số loài côn trùng đến ăn và

mang theo virut (Ví dụ: Muỗi).

-Bệnh sốt rét là do trùng sốt rét, bệnh sốt xuất huyết, và viêm não nhật bản

là do virut.

§äc th«ng tin phÇn 4 vµ

hoµn thµnh b¶ng sau

4 Tìm hiểu

Virut kí sinh ở người

và động vật

- Gây ảnh hưởng

đến sức koẻ và sản

- Tiêm vacxin phòng

- Vệ sinh nơi ở

- Cách ly nguồn bệnh

- Sống lành

Hãy trình bày hiểu biết

của em về một số bệnh dịch lớn do virut gây ra ở

người và động vật?

II T×m hiÓu øng dông cña virut

trong thùc tiÔn

1 Tìm hiểu

ứng dụng của virut

trong bảo vệ đời sống con người và môI trư

ờng

Đọc thông tin trong SGK và cho biết virut có ứng dụng gì trong bảo vệ đời sống

con người và môi trường?

1 ứng dụng của virut trong bảo vệ đời

sống con người và môi trường

- Sản xuất vacxin phòng chống nhiều dịch bệnh

VD: vacxin cúm A, vacxin viêm não nhật bản…

- Sử dụng virut động vật để hạn chế sự phát triển quá mức của 1 số loài để đảm bảo cân bằng sinh thái VD: Chuột đô thị, bướm, châu chấu…

2 T×m hiÓu

øng dông cña virut

trong b¶o vÖ thùc vËt

2 ứng dụng của virut trong sản xuất

nông nghiệp

- Sản xuất thuốc trừ sâu sinh học, đó là loại thuốc bảo vệ thực vật có nhiều ưu điểm

- Cơ sở của ứng dụng nay đó là sử dụng biện pháp

đấu tranh sinh học – Sử dụng virut kí sinh côn trùng để tiêu diệt các loại sâu bọ hại cây trồng

Trình bày tính ưu việt của thuốc trừ sâu sinh học so với thuốc trừ sâu hoá học?

• Virut có tính đặc hiệu cao không gây độc hại

cho con người, động vật và côn trùng có ích

• Không gây ô nhiễm môi trường

• Dể sản xuất, hiệu quả diệt sâu cao, không có

hiẹn tượng “quen” thuốc, giá thành hạ

3 Tìm hiểu

ứng dụng của virut trong sản xuất dược

phẩm

Đọc thông tin trong SGK và cho biết:

- Virut được ứng dụng trong sản

xuất các loại dược phẩm nào?

- Cơ sở khoa học của việc sản

xuất đó, và ý nghĩa của nó.

3 ứng dụng của virut trong sản xuất dược phẩm.

- ứng dụng: Sản xuất các loại thuốc chữa bệnh cho con người như: Insulin, Interpheron (IFN)

- Cơ sở của ứng dụng:

+ Nhờ khả năng xâm nhiễm và nhân lên của virut

+ Phage chứa các đoạn gen không quan trọng có thể cắt bỏ mà không ảnh hưởng đến quá trình nhân lên + Cắt bỏ gen của phage thay bằng gen mong muốn và

biến phage thành vật chuyển gen

- ý nghĩa: Hạ giá thành của Insulin, IFN sử dụng để

điều trị bệnh cho con người (Insulin trị bệnh tiểu đường, IFN có khả năng chống virut, tế bào ung thư,

Quan sát và cho biết quy trình chuyển

gen được chia thành mấy bước:

ADN tỏi tổ hợp

Tỏch ADN nst

tb cho

Chuyển ADN tth vào

Quy trình chuyển gen gồm 4 bước sau

• Tách AND của tế bào cho, và AND phage nhờ

Cñng cè

• Th«ng qua néi dung võa häc

em h·y cho biÕt virut cã lîi

hay cã h¹i? Vµ chøng minh cho ý kiÕn cña m×nh