BÀI GIAO dục PHÁP LUẬT THỰC HÀNH

GIÁO DỤC PHÁP LUẬT THỰC HÀNH bài giảng giáo dục pháp luật thực hành cho học sinh trung học các trường phổ thông trên cả nước Tên đề tài: QUYỀN CỦA NGƯỜI HIVAIDS – QUYỀN CHỐNG KỲ THỊ, PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ VỚI NGƯỜI HIVAIDS

BÀI THUYẾT GIẢNG NHÓM 5

Chuyên ngành GIÁO DỤC PHÁP LUẬT THỰC HÀNH

Tên đề tài:

QUYỀN CỦA NGƯỜI HIV/AIDS – QUYỀN CHỐNG KỲ THỊ, PHÂN BIỆT ĐỐI

XỬ VỚI NGƯỜI HIV/AIDS

I GIỚ THIÊU VẤN ĐỀ

Chủ đề thuyết giảng: Quyền chống kỳ thị, phân biệt đối xử với người HIV/AIDS

Đối tượng: Học sinh THPT

Phạm vi: Trường THPT Phan Bội Châu

Thời gian trình bày:90 phút

II NỘI DUNG CỤ THỂ

STT NỘI

DUNG

PHƯƠNG PHÁP

NGƯỜI THỰC HIỆN

THỜI GIAN

Mic

Đỗ Huế

viên (thiết lập quan hệ)

2 Phá băng

- Trìnhchiếu một đoạn phim ngắn

- MC (đại diện nhóm) gửi lời chào

và lời cảm ơn đến hội trường

- nêu ý nghĩa của đoạn phim, dẫn vào

đề tài của buổi giảng

Micmáy chiếu

Đỗ Huế

5 phút

- Thuyết giảng

-Hỏi –Đáp

- Giới thiệu khái quát vấn đề

trình chiếu bảng tóm tắt nội dung các phần của nhóm

- Định hướng triển khai

MicGiấy A0

- Hỏi – Đáp

-người thuyết giảng hỏi người tham gia

HIV/AIDS

sau đó tổng kết lại theo sự chuẩn bị

- Nhận thức về bản chất, tính nguy hiểm

-hỏi đáp

- Thảo luận

Hỏi những người tham gia biết được những quyền gì của mình được hưởng

các nhóm thảo luận gọi người đại diện trả lời

sau đó người dạy tổng kết- Quyền của người HIV/AIDS:

+ Quyền được khám chữa bệnh + Quyền được giữ

bí mật + Quyền không bị phân biệt, đối xử + Quyền lao động + Quyền tự do đi lại

+ Quyền về quyết định xét nghiệm HIV/AIDS

- Về nghĩa vụ của

người bị nhiễm HIV/AIDS

Mic

Giấy A0Bút dạ

Tr Huế

Hoàng Yến

10phphút

- Khái niệm Kỳ thị.

- Khái niệm Phân

- Các biểu hiện của

kỳ thị và phân biệt đối xử:

+ Gia đình + Nơi công cộng + Tại cơ sở Y tế + Nơi học tập, làm việc,…

- Hỏi – Đáp

Hỏi những người tham gia biết có những nguyên nhân nào ? sau đó tổng kết lại - Do tính chất nguy hiểm của HIV/AIDS

- Do thiếu hiểu biết, hoặc hiểu biết không đúng, không đầy đủ về HIV/AIDS

- Do công tác phổ biến, tuyên truyền chưa quan tâm đầy đủ

- Bút dạ

Văn Hữu

6 phút

-làm việc nhóm - thảo luận

-các nhóm thảo luận

vế ảnh hưởng của kì thị phân biệt người thuyết giảng

tổng kết theo chuẩn

bị Gây khó khăn cho các hoạt động

HIV/AIDS

- Không phát huy được năng lực, tiềm năng của người HIV/AIDS

- Hạn chế một số quyền cơ bản của công dân

- Làm giảm vai trò chăm sóc của gia đình và quan tâm củaxã hội với người HIV/AIDS

+ Nâng cao nhận thức, kiến thức về HIV/AIDS

+ Mở các chiến

Mic

+ Cải cách pháp luật

+ Mở rộng các hoạt động chăm sóc, tư vấn, điều trị

HIV/AIDS

- Nhóm giải pháp cụ thể:

+ Đổi mới tư duy, nhận thức truyền thông

+ Đổi mới về nội dung, thông điệp truyền thông

+ Đổi mới về phương pháp truyền thông

- Mỗi đội chơi gồm

- Tranh luận

- Hỏi – Đáp

- Quy định của pháp luật Việt Nam

- Quy định trong các Điều ước Quốc tế

- Tình huống để tranh luận

- Hỏi- đáp

-Trò chơi

Phiếu đánh giá1.phát phiếu hỏi ý kiến người tham gia

về buổi giảnghỏi một số câu xem người học nắm được gi?

và cảm nghĩ về chủ đề

2 Chơi trò giải ô chữ trao phần thưởng

Mic

Hồng

Hữu

5 phút

III NỘI DUNG CHI TIẾT

Kính thưa các quý vị đại biểu, quý thầy cô cùng toàn thể các bạn học sinh, đầu tiên cho phép em gửi lời chào và lời chúc sức khỏe đến toàn thể quý vị đại biểu quý thầy cô cùng toàn thể các bạn học sinh.

Là một căn bệnh thiên niên kỉ, là hiểm họa của toàn nhân loại, là án tử hình đối với ai mắc phải, và đó là HIV/ADIS – Được xem là Cuộc chiến không hồi kết đối với toàn nhân loạiMổi năm trên thế giới có khoảng 2,7 triệu người mắc Ở Việt Nam có khoảng 300 000 người nhiểm, mổi ngày trung bình có khoảng 100 người mắc, và chưa có dấu hiệu suy giảm

Học sinh, thế hệ trẻ chúng ta - là những người có hiểu biết và tiến bộ, các bạn nên có cái nhìn như thế nào về AIDS

Hãy đến với buổi tuyên truyền về chống kỳ thị, phân biệt đối sử với người HIV/AIDS, để cùng nhau chia sẽ những hiểu biết BIẾT ĐỦ; HIỂU ĐÚNG; SỐNG ĐẸP

Hãy lắng nghe nhịp đập của con tim, hãy sẻ chia những tâm sự, cãm xúc sau khi xem xong

video clip này các bạn nhé! Video được mang tên “Lời hứa của những ước mơ”, mời các

bạn đón xem:

=> Cãm nhận sau khi xem xong đoạn phim trên: Cuộc sống là luôn mơ ước, dù bạn ở trong hoàn cảnh nào, quan trọng là bạn hãy đem niềm vui, niềm hạnh phúc sẽ chia đến những người bất hạnh Hãy điểm tô cuộc đời bằng sự quan tâm, lòng luyến ái

3 MỞ ĐẦU

HIV/AIDS là mối hiểm họa đối với tính mạng con người, tác động trực tiếp đến sự phát

triển kinh tế, đe dọa sự phát triển bền vững của đất nước Thời gian qua, nhiều hoạt động

phòng, chống HIV/AIDS đã được triển khai thực hiện, song hiện nay vấn đề kỳ thị và phân biệt đối xử với người nhiễm HIV lại đang là rào cản chính đối với các hoạt động dự phòng, chăm sóc cũng như tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người nhiễm HIV/AIDS

Người nhiễm vẫn có quyền và nghĩa vụ Thực hiện tốt quyền đối với người nhiễm sẽ giúp họ sống có ích hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống!

Chống phân biệt đối xử với người nhiễm HIV/AIDS là trách nhiệm toàn thể cộng đồng và bản thân người nhiễm HIV/AIDS Xác định được quyền và nghĩa vụ của người nhiễm HIV

sẽ từng bước tháo gỡ được rào cản của sự kỳ thị, xa lánh và phân biệt đối xử

4 KHÁI NIỆM, BẢN CHẤT CỦA HIV/AIDS

HIV là cụm từ viết tắt của tiếng Anh chỉ loại virus gây suy giảm miễn dịch mắc phải ở người Khi xâm nhập vào cơ thể HIV sẽ phá hủy dần hệ thông miễn dịch làm cho cơ thể suy yếu và cuối cùng là mất khả năng chông lại bệnh tật

AIDS là cụm từ viết tắt của tiếng Anh có nghĩa là “Hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải” , dùng để chỉ gia đoạn cuốI của quá trình nhiễm HIV, ở gia đoạn này hệ thông miễn dịch của cơ thể đã suy yếu nên người nhiễm HIV dễ dàng mắc các bệnh như ung thư, viêm phổi, lao viêm da, lở loét toàn thân hoặc suy kiệt Những bệnh này nặng dần lên có thể dẫn đến cái chết

5 QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ CỦA NGƯỜI NHIỂM HIV/AIDS

Theo qui định của pháp luật hiện hành, những người không may bị nhiễm HIV/AIDS, không phải là những người bị hạn chế hoặc bị tước quyền công dân, họ có đầy đủ các quyền và nghĩa vụ mà pháp luật quy định Theo pháp lệnh phòng chống virus gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch ở người HIV/AIDS và Nghị định số 34/CP ngày 01/06/1996 của chính phủ hướng dẫn thi hành Pháp lệnh, người bị nhiễm HIV/AIDS có các quyền và nghĩa

vụ như sau:

5.1 Quyền được khám chữa bệnh:

Đây là một quyền rất quan trọng và cần thiết Điều 20, Pháp lệnh quy định: "Thầy thuốc và nhân viên y tế có trách nhiệm chăm sóc bệnh nhân AIDS… Người bị nhiễm HIV/AIDS mắc các bệnh nhiễm trùng cơ hội thuộc chuyên khoa nào thì được cứu chữa tại chuyên khoa đó hoặc tại chuyên khoa riêng " Về vấn đề này, điều 7, Nghị định 34/CP quy định cụ thể như sau: "Người bị nhiễm HIV/AIDS khi mắc bệnh nhiễm trùng xảy ra nhân cơ hội cơ thể bị suy giảm miễn dịch, được điều trị tại các cơ sở y tế của Nhà nước Các cơ sở Y tế của Nhà nước có trách nhiệm nhận người bệnh AIDS vào điều trị, không được từ chối hoặc phân biệt đối xử với bất kỳ trường hợp nào" Điều 11, Pháp lệnh còn quy định "Mọi người trong gia đình của người bị nhiễm HIV/AIDS có trách nhiệm cùng xã hội chăm sóc sức khỏe, động viên tinh thần người bị nhiễm HIV/AIDS để họ được hòa nhập trọng gia đình

và cộng đồng"

5.2 Quyền được giữ bí mật:

Đây cũng là một quyền quan trọng đối với người bị nhiễm HIV/AIDS vì quyền này đảm bảo cho họ không bị xa lánh, phân biệt đối xử hoặc bị kỳ thị… Điều 18 quy định: "cán bộ xét nghiệm và các cơ sở xét nghiệm của nghành y tế có trách nhiệm giữ bí mật tên, tuổi, địa chỉ của người đến xét nghiệm phát hiện nhiễm HIV/AIDS Chỉ người có trách nhiệm của cơ sở Y tế mới được quyền thông báo kết quả xét nghiệm của người bị nhiễm HIV/AIDS cho vợ, chồng hoặc người thân trong gia đình của người đó và cho cơ quan, tổ chức, người có trách nhiệm trực tiếp chăm sóc sức khỏe cho người nhiễm HIV/AIDS Nghiêm cấm việc đưa thông tin công khai về tên, tuổi, địa chỉ, hình ảnh của người bị nhiễm HIV/AIDS, trừ trường hợp được sự đồng ý của người đó"

5.3 Quyền không bị phân biệt, đối xử:

Quyền này được quy định tại điều 4 của Pháp lệnh: "Người bị nhiễm HIV/AIDS không bị phân biệt đối xử nhưng phải thực hiện các biện pháp phòng, chống lây truyền bệnh để bảo

vệ sức khỏe cộng đồng theo quy định của Pháp luật" Nội dung quy định này thể hiện cụ thể nguyên tắc mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật

Quyền lao động là một trong những quyền cơ bản của con người Người bị nhiễm HIV nhưng chưa đến giai đoạn AIDS vẫn còn khoẻ mạnh, do đó Pháp lệnh và Nghị định 34/CP không quy định hạn chế quyền lao động của người bị nhiễm HIV/AIDS Theo quy định tại điều 22 Pháp lệnh thì người bị nhiễm HIV/AIDS không được làm việc trong một số nghành, nghề dễ lây truyền HIV/AIDS Danh mục ngành, nghề này do Bộ Lao động - Thương binh - Xã hội phối hợp với Bộ Y tế quy định Điều 6, Nghị định số 34/CP còn quy định trách nhiệm của gia đình và cộng đồng đối với người nhiễm HIV/AIDS trong việc giúp đỡ và bố trí cho người bị nhiễm HIV/AIDS có việc làm thích hợp.

5.5 Quyền tự do đi lại:

Điều 68, Hiến pháp năm 1992, quy định: "Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước theo quy đinh của Pháp luật " Trên cơ sở đó, pháp luật hiện hành về phòng, chống AIDS cũng không có quy định nào về hạn chế cư trú, đi lại đối với người bị nhiễm HIV/AIDS Người bị nhiễm HIV/AIDS có quyền sống chung với gia đình, cộng đồng Đối với người nước ngoài bị nhiễm HIV/AIDS khi nhập cảnh vào Việt Nam, theo quy định tại điều 19 là chỉ phải khai báo tình trạng nhiễm HIV/AIDS của mình mà thôi

5.6 Quyền về quyết định xét nghiệm HIV/AIDS:

Mặc dù Pháp lệnh không quy định rõ vấn đề này, nhưng qua các quy định của Pháp lệnh có thể thấy: hiện nay, việc xét nghiệm HIV/AIDS là tự nguyện Điều 14 và 17 quy định xét nghiệm bắt buộc đối với các trường hợp cho máu, tinh dịch, cho mô hoặc một bộ phận cơ thể con người hoặc trường hợp tổ chức khám sức khoẻ định kỳ, người có trách nhiệm của

cơ sở y tế có quyền quyết định việc xét nghiệm phát hiện nhiễm HIV/AIDS đối với những người có nguy cơ nhiễm HIV/AIDS

5.7 Về nghĩa vụ của người bị nhiễm HIV/AIDS:

Cùng với việc quy định quyền của người bị nhiễm HIV/AIDS, Pháp lệnh cũng quy định nghĩa vụ của người bị nhiễm HIV/AIDS Điều 14, Pháp lệnh quy định: Người bị nhiễm HIV/AIDS phải thực hiện các biện pháp phòng, chống lây truyền bệnh để bảo vệ sức khỏe cộng đồng Về vấn đề này, điều 3, Nghị định số 34 quy định cụ thể như sau: Người bị

nhiễm HIV/AIDS không được có hành vi làm lây truyền bệnh cho người khác và phải thực hiện các biện pháp phòng tránh sự lan truyền bệnh cho gia đình và cộng đồng theo quy định và hướng dẫn của cơ quan y tế, không được cho máu, cho mô, cho tinh dịch, cơ quan hoặc một bộ phận cơ thể mình cho người khác.

Một nghĩa vụ quan trọng khác của người nhiễm HIV/AIDS là: phải thông báo ngay cho vợ hoặc chồng mình biết tình trạng nhiễm HIV/AIDS để có biện pháp phòng, tránh lây truyền bệnh (Điều 23, Pháp lệnh và điều 4, Nghị định 34) Điều 24, Pháp lệnh còn nghiêm cấm người bị nhiễm HIV/AIDS cố ý lan truyền bệnh cho người khác

6 QUYỀN KHÔNG BỊ KỲ THỊ, PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ

6.1 Khái niệm kỳ thị, phân biệt đối xử.

Kỳ thị người nhiễm HIV là thái độ khinh thường hay thiếu tôn trọng người khác vì biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV hoặc vì người đó có quan hệ gần gũi với người nhiễm HIV hoặc bị nghi ngờ nhiễm HIV

Phân biệt đối xử với người nhiễm HIV là hành vi xa lánh, từ chối, tách biệt, ngược đãi, phỉ báng, có thành kiến hoặc hạn chế quyền của người khác vì biết hoặc nghi ngờ người đó nhiễm HIV hoặc vì người đó có quan hệ gần gũi với người nhiễm HIV hoặc bị nghi ngờ nhiễm HIV

=> Như vậy, kỳ thị là thái độ, phân biệt đối xử là hành vi hoặc hành động cụ thể của bản thân người nhiễm HIV Kỳ thị là tiền đề của phân biệt đối xử với người HIV Muốn chống phân biệt đối xử phải bắt đầu từ việc chống kỳ thị với người nhiễm HIV

6.2 Các hình thức kỳ thị, phân biệt đối xử

a Tại gia đình:

- Cho người nhiễm HIV ăn, ở riêng hoặc nếu ở chung thì miển cưỡng giao tiếp với người nhiễm, hay cấm đoán, hạn chế người khác trong gia đình tiếp xúc với người nhiễm HIV

- Không muốn hoặc cấm người nhiểm HIV dùng chung các vật dụng sinh hoạt hoặc dùng chung nhà vệ sinh

- Chối bỏ người nhiễm (không nhận), không cho ở nhà, tìm cách đưa người nhiễm vào cơ

sở tập trung

- Tước quyền làm cha, làm mẹ, làm vợ, làm chồng của người nhiễm HIV, tước quyền sử dụng hoặc thừa kế tài sản, nhất là đối với phụ nữ nhiễm HIV,…

b Tại cộng đồng:

- Cấm hoặc hạn chế con cái, người thân, họ hàng tiếp xúc với người nhiễm HIV/AIDS

- Không muốn hoặc cấm người nhiễm dùng chung các vật dụng sinh hoạt, sử dụng chung nhà vệ sinh công cộng, nhà ăn tập thể,vv…

- Cấm người nhiễm HIV tham gia các hoạt động nơi công cộng như vui chơi, giải trí, thể thao,…

- Không sử dụng các dịch vụ mà người nhiễm HIV hoặc gia đình họ cung cấp, như dịch vụ

- Gây khó khăn khi nhập viện điều trị;

- Đùn đẩy bệnh nhân AIDS giữa các Khoa, giữa các Bệnh viện;

- Trì hoãn, từ chối phẩu thuật hoặc tiến hành các thủ thuật y tế;

- Ngừng điều trị khi chưa khỏi bệnh, cho xuất viện sớm;

- Đánh dấu hồ sơ, giường nằm, đồ dùng của người nhiễm;

- Xét nghiệm HIV trước khi phẩu thuật, trước khi sinh mà không hỏi ý kiến của bệnh nhân;

- Từ chối điều trị HIV/AIDS theo chế độ hưởng Bảo hiểm y tế

d Tại nơi học tập, làm việc:

- Xa lánh, ngại tiếp xúc, không muốn học tập, làm việc cùng với người nhiễm HIV;

- Thay đổi công việc, hạ lương đối với người lao động nhiễm HIV;

- Gây sức ép tạo cớ để người lao động thôi việc, học sinh sinh viên thôi học

7 NGUYÊN NHÂN CỦA KỲ THỊ, PHÂN BIỆT ĐỐI XỬ

7.1 Do tính chất nguy hiểm của HIV

- HIV là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

- HIV lây qua đường tình dục

- HIV là một bệnh dẩn đến chết người, hiện không có thuốc điều trị và vacxin phòng bệnh

 Mọi người sợ lây nhiễm HIV khi tiếp xúc với người nhiễm HIV

7.2 Do thiếu hiểu biết, hoặc hiểu biết không đúng, không đầy đủ về HIV/AIDS

Ví dụ:

- Bệnh rất dễ lây, kể cả qua tiếp xúc bình thường

- Chỉ có người tiêm trích ma túy, mua-bán mại dâm mới nhiễm HIV/AIDS

- Coi HIV/AIDS là tệ nạn xã hội, nhiễm HIV/AIDS là phạm tội,…

7.3 Do công tác truyền thông không phù hợp, không đầy đủ.

- Không giải thích rõ ràng, cụ thể, nhất là con đường lây truyền, con đường không lây

truyền HIV

- Chưa qua tâm đến phổ biến pháp luật

- Không nhận thức được tầm quan trọng của việc quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ người nhiễm HIV

7.4 Do đặc điểm tâm lý xã hội

- Kỳ thị, phân biệt đối xử trong nhiều trường hợp (trọng nam khinh nữ, giàu-nghèo,…)

- Kỳ thị, phân biệt đối xử như với các bệnh phong hủi, hoa liễu,…

- Kỳ thị, phân biệt đối xử như với các bệnh dể lây như Lao,…

7.5 Do bất bình đẳng về giới

Khi bị nhiễm HIV/AIDS phụ nữ nhận được sự cãm thông ít hơn so với nam giới, họ bị lên

án nhiều hơn, do đó họ cũng bị kỳ thị, phân biệt đối xử nhiều hơn

8 Ảnh hưởng của kỳ thị, phân biệt đối xử

8.1 Gây khó khăn cho các hoạt động phòng chống HIV/AIDS

- Do sợ bị kỳ thị và phân biệt đối xử nên người nhiễm HIV thường hay giấu diếm bệnh của mình, mặc cả, tự ti, không dám tiếp xúc với xã hội

- Ít nhận được sự thông cãm của cộng đồng

- Cán bộ chuyên môn khó tiếp cận, nên sẽ không quản lý và quan tâm đầy đủ

- Sẽ không nắm bắt được số liệu cụ thể, tình hình nhiễm bệnh, cũng không ước tính và dự báo được về diển biến gia tăng của bệnh

8.2 Không phát huy được năng lực, phẩm chất của người nhiễm HIV

- Làm mất đi một lực lượng truyền thông phòng chống HIV hiệu quả

- Làm mất đi một lực lượng chăm sóc người nhiểm HIV cùng cảnh ngộ có tiềm năng

- làm hao hụt một lực lượng lao động, trong đó có những lao động đã qua đào tạo

8.3 Hạn chế một số quyền cơ bản của công dân

Quyền được chăm sóc sức khỏe, việc làm, học tập, đi lại, cư trú,…là những quyền mà người nhiễm HIV được pháp luật bảo vệ Tuy nhiên khi họ bị kỳ thị, phân biệt đối xử thì

họ sẽ bị hạn chế các quyền cơ bản trên

8.4 Làm giảm vai trò của gia đình, cộng đồng trong việc chăm sóc người nhiễm HIV

Người nhiễm HIV rất vần sự qua tâm, hổ trợ của gia đình và xã hội, nếu bị kỳ thị, phân biệt đối xử, họ gần như mất đi chổ dựa tinh thần và vật chất, dể làm cho họ mất lòng tự trọng, chán nản, bế tắc,…