CNTT bài giảng dòng điện phu cô lớp 11 nâng cao
Trang 1Quý Th y Cơ và các em h c sinh ầ ọ
thân m n ế
Kính chào
Lớp 11 NC
THPT Cần Giuộc
06:16 AM
Trang 2Tấm kim loại Nam châm
Trong trường hợp nào tấm kim loại dừng lại nhanh hơn? Tại sao?
1.Dòng điện Fu-cô
a.Thí nghiệm
06:16 AM
Trang 3a Thí nghiệm:
Khi dao động trong
từ trường của nam
châm thì tấm kim
loại dừng nhanh hơn
Nếu dao động nhiều
lần liên tiếp thì tấm
kim loại hơi ấm lên
một chút Tại
sao?
Trang 41 Dòng điện Fu-cô
2 Tác dụng của dòng điện Fu-cô
BÀI 40
Trang 506:16 AM
Trang 6b Giải thích:
Khi tấm kim loại dao động, nó cắt các đường sức từ của nam châm, do đó trong kim loại sinh ra dòng điện cảm ứng.
Theo định luật Len-xơ, dòng điện cảm ứng trong tấm kim loại có tác dụng ngăn cản sự chuyển động của chính tấm kim loại
đó Do đó tấm kim loại nhanh chóng dừng lại.
06:16 AM
Trang 7Nhận xét: Dòng điện trong trường hợp vừa rồi gọi là dòng điện Fu- cô.
Vậy dòng điện Fu-cô là gì?
Dòng điện cảm ứng được sinh ra ở trong khối vật dẫn khi vật dẫn chuyển động trong từ trường hay được đặt trong từ trường biến đổi theo thời gian là dòng Fu-cô.
c Định nghĩa dòng điện Fu-cô:
06:16 AM
Trang 8Thay tấm kim loại trong thí nghiệm trên bằng tấm kim loại có
xẻ rãnh.
Tấm kim loại nào dao
động lâu hơn? Vì sao?
Do tấm kim loại xẻ rảnh
ít cắt đường sức từ nên dòng Fu - cô giảm
-Trong trường hợp tấm kim loại đặt trong từ trường biến thiên cũng xảy ra như trên.
06:16 AM
Trang 9Từ trường biến thiên
Khối kim loại Dòng Fu -cô
d Tính chất:
Đặc tính chung của dòng điện Fu-cô là tính chất xoáy hay đường dòng của dòng Fu- cô là các đường cong kín trong khối vật dẫn
06:16 AM
Trang 11C7 Dòng Fu-cô gây
tác dụng gì?
Trang 13Nhóm 4: Máy biến áp
Trang 1406:16 AM
Trang 172 Tác dụng của dòng điện Fu-cô:
• Trường hợp có lợi:
Tác dụng gây ra lực hãm của dòng Fu-cô dùng trong chế tạo các dụng cụ điện năng như công tơ điện, phanh điện từ, kim của các cân nhạy,… để hãm chuyển động
Tác dụng nhiệt của dòng Fu-cô được ứng dụng trong các lò luyện kim để nấu chảy kim loại, bếp điện từ …
06:16 AM
Trang 19Vì sao? muốn khắc
phục tình trạng đó
bằng cách nào?
Muốn khắc phục tình trạng đó, đặt kim dao động giữa hai cực của một nam châm Vì dòng điện Fu-cô chống lại dao động đó nên dao động của kim sẽ tắt khá nhanh.
Khi ta cân một vật bằng cân nhạy, kim của cân thường dao động khá lâu.
Phanh điện từ
06:16 AM
Trang 20Công tơ
điện
Một đầu của kim đồng hồ
được gắn vào một đĩa kim
loại nhỏ (bằng đồng hoặc
nhôm), đĩa kim loại đặt
trong từ trường của một
nam châm vĩnh cửu Khi
kim quay thì đĩa cũng quay
theo.
06:16 AM
Trang 21Công tơ điện
Khi đĩa kim loại quay trong từ
trường sẽ sinh ra dòng điện
Fu-cô và gây ra momen cản
tác dụng lên đĩa Khi mômen
cản bằng momen quay thì đĩa
quay đều.
Khi ngắt điện đĩa vẫn quay do
quán tính Khi đó dòng Fu-cô
tác dụng cản làm cho đĩa
ngừng quay một cách nhanh
chóng.
Khi dòng điện qua cuộn dây
của công tơ sẽ sinh ra
momen làm cho đĩa kim loại
quay Đĩa kim loại quay
trong từ trường sẽ sinh ra
hiện tượng gì?
Khi ngắt dòng điện thì đĩa
kim loại vẫn tiếp tục quay
do quán tính Khi đó dòng
Fu- cô có tác dụng gì?
06:16 AM
Trang 22Khi cho dòng điện xoay chiều qua bếp thì
phần kim loại của nồi sẽ xuất hiện dòng Fu-
cô làm nồi nóng và thức ăn trong nồi nóng theo.
Bếp điện từ:
Khi cho dòng điện xoay chiều qua bếp
thì phần kim loại của nồi sẽ xuất hiện
HIỆN TƯỢNG GÌ ?
Bên cạnh đó dòng điện Fu- cô vẫn có mặt
hại riêng.
06:16 AM
Trang 23• Dòng điện Fu –cô có hại trong thiết bị điện như động cơ điện, máy biến áp.
Sự xuất hiện
của dòng Fu-cô
trong trường
hợp này có lợi
hay hại? vì sao?
Dòng Fu-cô toả nhiệt làm
cho thỏi sắt nóng lên có
thể làm hỏng máy Mặt
khác dòng Fu-cô chống
lại nguyên nhân sinh ra
nó Đối với động cơ điện
nó chống lại sự quay của
động cơ, làm giảm công
suất của máy.
06:16 AM
Trang 24Lõi sắt được làm bằng những lá thép mỏng ghép sát nhau , cách điện
Cách để làm giảm tác dụng có hại của dòng
Fu cô.
06:16 AM
Trang 25Dòng Fu- cô làm nóng các lõi sắt trong máy biến thế, các động cơ điện,…làm hao phí điện năng.
Máy b m n c ơ ướ
Để giảm tác hại của dòng Fu-cô, người ta khắc phục như thế nào?
06:16 AM
Trang 26Cách khắc phục dòng Fu-cô
Thay lõi sắt có dạng khối liền bằng nhiều lá thép Silic ghép cách điện với nhau và nó được đặt song song với đường sức từ Lúc đó, dòng điện Fu-cô chạy trong từng lá mỏng điện trở lớn nên có cường độ nhỏ làm giảm hao phí điện năng và lõi sắt ít bị nóng.
06:16 AM
Trang 27Từ trường biến thiên
Trong hình 2: những lá thép mỏng được ghép cách điện đặt song song với đường sức từ, làm cho điện trở của lõi sắt sẽ tăng lên nên dòng Fu- cô sẽ yếu hơn.
06:16 AM
Trang 28Các kiến thức cần nhớ:
1 Định nghĩa dòng điện Fucô là gì?
3 Tác hại và ứng dụng của dòng điện Fucô?
2 Tính chất của dòng điện Fucô là gì?
06:16 AM
Trang 291 Dòng điện Fu –cô
2 Tác dụng của dòng điện Fu-cô
Dòng điện cảm ứng được sinh ra ở trong khối vật dẫn khi vật dẫn chuyển động trong từ trường hay được đặt trong từ trường biến đổi theo thời gian là dòng Fu- cô.
Dòng điện Fu-cô vừa có ích vừa có hại Nó được sử dụng trong nhiều lĩnh vực : công tơ điện, bếp điện từ…
Trang 30Chọn phát biểu sai:
Một tấm kim loại dao động giữa hai cực của một
nam châm thì trong tấm kim loại xuất hiện dòng điện Fu- cô.
Hiện tượng xuất hiện dòng điện Fu- cô thực chất là hiện tượng cảm ứng điện từ.
Một tấm kim loại nối với hai cực của một nguồn điện thì trong tấm kim loại xuất hiện dòng điện Fu- cô.
Dòng điện Fu- cô trong lõi sắt của máy biến thế là dòng điện có hại.
Trang 31Trường THPT Cần Giuộc
Trang 3206:16 AM
Trang 33Một vài ứng dụng khác của dòng Fu- cô
Dòng điện Fu- cô cũng được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, chẳng hạn như luyện kim, đệm từ trường, phanh từ trường, đồng hồ đo điện, phanh, trong
y tế: có một liệu pháp gọi là gắng sức trên xe đạp (ergometry) sử dụng dòng điện Foucault để xác định bệnh thiếu máu cơ tim
Trang 3406:16 AM
Trang 35cả từ thông hướng thẳng góc với mặt bếp để xuyên lên đáy nồi như hình bên:
06:16 AM
Trang 36Tại sao đáy nồi sao sinh nhiệt
được?
• Dòng Foucault là dòng điện được sinh ra khi có một từ thông xoay chiều xuyên qua một vật (mặt phẳng) là kim loại "thẩm từ", nó tuân theo định luật
"Bàn tay trái" Chiều của dòng Foucault được minh họa như hình dưới bên :
06:16 AM
Trang 37Nguyên Tắc Hoạt Động
• Dịng Foucault này sẽ làm cho vật (đáy nồi) sinh nhiệt
tương đối lớn vì ta cĩ thể xem đáy nồi là cuộn dây thứ cấp cĩ điện trở rất nhỏ, các electron di chuyển với tốc
độ cao sẽ va đập lẫn nhau nên sinh nhiệt, nhiệt lượng sinh ra nhiều hay ít phụ thuộc vào : Cường độ từ
trường, Tần số từ trường và Diện tích mạch từ (đáy nồi)
• Về nguyên lý hoạt động, loại bếp này áp dụng hiện
tượng cảm điện từ do Faraday khám phá ra từ năm
1830 Nhưng mãi đến gần 150 năm sau các chuyên
viên nghiên cứu nhĩm Thomson mới cĩ ý định áp
dụng hiện tượng này trong việc chế tạo ra chiếc bếp từ
06:16 AM
Trang 38Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
Dòng điện Fu –cô
a Thí nghiệm:
Khi dao động trong
từ trường của nam
châm thì tấm kim
loại dừng nhanh hơn
Nếu dao động nhiều
Trang 39Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
Khi tấm kim loại K dao
động, nó cắt các đường sức từ của nam châm do
đó trong kim loại sinh ra dòng điện cảm ứng.
Theo định luật Len- xơ thì
dòng điện cảm ứng đó sẽ có tác dụng như thế nào?
Trang 40Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
trường hợp vừa rồi là dòng điện Fu- cô Trong trường hợp tấm kim loại đặt trong
từ trường biến thiên cũng xảy ra như trên.
Trang 41Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
c Dòng điện Fu- cô:
Dòng điện cảm ứng được sinh ra ở trong khối vật dẫn khi vật dẫn chuyển động trong từ trường hay được đặt trong từ trường biến đổi theo thời gian là dòng Fu- cô.
Trang 42Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
Trang 43Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
d Tính chất:
Đặc tính chung của dòng điện Fu-cô
là tính chất xoáy Các đường dòng của dòng Fu- cô là các đường cong kín trong khối vật dẫn
Trang 44Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
Trong một số trường
hợp dòng điện Fu-cô
có ích, trong một số
trường hợp dòng điện
Fu- cô có hại.
Dòng Fu- cô có ích hay
có hại ?
Trang 45Dòng điện Fu- cô (Vật lý 11 nâng cao)
2 Tác dụng của dòng điện Fu-cô:
a Trường hợp có lợi:
Tác dụng hãm của dòng Fu- cô dùng trong chế tạo các dụng cụ điện năng như công tơ điện, phanh điện từ… để hãm chuyển động
Tác dụng nhiệt của dòng Fu- cô được ứng dụng trong các lò luyện kim để nấu chảy kim loại…