Hệ trục tọa độ trong không gian Trong không gian, xét ba trục tọa độ Ox, Oy, Oz vuông góc với nhau từng đôi một và chung một điểm gốc O.. Hệ ba trục như vậy gọi là hệ trục tọa độ vuông g
Trang 1NGUYỄN BẢO VƯƠNG TỔNG BIÊN SOẠN VÀ TỔNG HỢP
182 BTTN TỌA ĐỘ KHÔNG GIAN OXYZ CƠ
Trang 2TỌA ĐỘ TRONG KHÔNG GIAN
A LÝ THUYẾT
1 Hệ trục tọa độ trong không gian Trong không gian, xét ba trục tọa độ Ox, Oy, Oz vuông góc với nhau từng đôi một và chung một điểm gốc O. Gọi i, j, k
là các vectơ đơn vị, tương ứng trên các trục
Ox, Oy, Oz Hệ ba trục như vậy gọi là hệ trục tọa độ vuông góc trong không gian
Trang 33 Tọa độ của điểm a) Định nghĩa:M(x; y; z)OM x.iy.jz.k (x : hoành độ, y : tung độ, z : cao độ)
Chú ý: MOxyz0; MOyzx0; MOxzy0
MOx y z 0; MOyx z 0; MOzx y 0b) Tính chất: Cho A(x ; y ; z ), B(x ; y ; z ) A A A B B B
AB(xBx ; yA By ; zA Bz )A
AB (xBx )A 2(yBy )A 2(zBz )A 2 Toạ độ trung điểm M của đoạn thẳng AB: xA xB yA yB zA zB
b) Tính chất:
[a, b] a; [a, b] b a, b b, a
cùng phương [a, b] 0(chứng minh 3 điểm thẳng hàng)
Trang 4c) Ứng dụng của tích có hướng: (Chương trình nâng cao) Điều kiện đồng phẳng của ba vectơ: a, b
và c đồng phẳng [a, b].c 0 Diện tích hình bình hành ABCD: SABCD AB, AD
Thể tích khối hộp ABCDA B C D : VABCD.A 'B'C'D ' [AB, AD].AA
Thể tích tứ diện ABCD: VABCD 1 [AB, AC].AD
6
Chú ý: – Tích vô hướng của hai vectơ thường sử dụng để chứng minh hai đường thẳng vuông
góc, tính góc giữa hai đường thẳng
– Tích có hướng của hai vectơ thường sử dụng để tính diện tích tam giác; tính thể tích
khối tứ diện, thể tích hình hộp; chứng minh các vectơ đồng phẳng – không đồng phẳng, chứng minh các vectơ cùng phương.
BÀI TẬP TỰ LUYỆN Câu 1. Gọi là góc giữa hai vectơ a và b
, với a
và b khác 0
Câu 5 Trong không gian cho hai điểm A1; 2;3 , B 0;1;1 , độ dài đoạn AB bằng
Trang 5A. 6. B. 8 C. 10. D. 12.
Câu 6 Trong không gian Oxyz , gọi i, j, k
là các vectơ đơn vị, khi đó với M x; y; z thì OM
bằng
A. xi y j zk. B. xi y j zk. C. x j yi zk. D. xi y j zk. Câu 7 Tích có hướng của hai vectơ a(a , a , a )1 2 3 ,b(b , b , b )1 2 3 là một vectơ, kí hiệu
A a b2 3a b ;a b3 2 3 1a b ; a b1 3 1 2a b 2 1 B.
a b2 3a b ;a b3 2 3 1a b ;a b1 3 1 2a b 2 1
C. a b2 3a b ; a b3 2 3 1a b ;a b1 3 1 2a b 2 1 D. a b2 2a b ;a b3 3 3 3a b ;a b1 1 1 1a b 2 2 Câu 8 Cho các vectơ u u ; u ; u 1 2 3
A. a; b; 0 B. 0; b; a C. 0;0;c D. a;1;1 Câu 12 Trong không gian Oxyz , cho a 0;3; 4
và b 2 a , khi đó tọa độ vectơ b
có thể là
Trang 6A. 8;0; 6 B. 4; 0;3 C. 2;0;1 D. 0;3; 4
Câu 13 Trong không gian Oxyz cho hai vectơ u
và v, khi đó u, v
bằng
A. 21, 14, 37 B. 11, 14, 37 C. 21, 13, 37 D. 21, 13, 35Câu 16 Trong không gian Oxyz cho ba điểm A 1; 0; 3 , B 2; 4; 1 , C 2; 2;0 . Tọa độ trọng tâm G của tam giác ABC là
A. n 6; 2; 6. B. n6; 2; 6 . C. n0; 2; 6. D. n 6; 2; 6. Câu 19 Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A(1; 0; 2), B( 2;1;3), C(3; 2; 4) Tìm tọa độ trọng tâm G của tam giác ABC
A. G 2;1;33
Trang 7Câu 20 Cho 3 điểm M 2;0;0 , N 0; 3;0 , P 0; 0; 4 Nếu MNPQ là hình bình hành thì tọa
và b tạo với nhau góc 600 và a 2; b 4 . Khi đó ab bằng
A. M 1; 2;0 . B. M 1;0; 3 . C. M 0; 2; 3 . D M 1; 2;3 . Câu 28 Cho điểm M2;5; 0, khoảng cách từ điểm M đến trục Oxbằng
Trang 8Câu 29 Cho hình chóp tam giác S.ABC với I là trọng tâm của đáy ABC. Đẳng thức nào sau đây là đẳng thức đúng
A. a(1;0; 2) B. a(1;0; 2)
A. AB(0;1;3)
B. AB(0; 1;3) C. AB(0; 1; 3) D. AB(0;1; 3) Câu 36. Trong không gian với hệ trục Oxyz, cho A(1; 1; 0), B(0; 2; 1), C(2; 1; 2) Tọa độ trọng tâm G của tam giác ABC là
A. (1; 0; 1)
3
B. (1; 0; )1
3 C. (1; 0; 1) D. ( 1; 0;1) Câu 37: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz cho u 2i k, khi đó tọa độ u
với hệ Oxyz là:
Trang 9Câu 38: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz cho u j k, khi đó tọa độ u
với hệ Oxyz là
Trang 10Câu 45 Trong không gian Oxyz, cho tứ diện ABCDcó
C. VABCD 1
6
A.Tam giác cân tại đỉnh A B. Tam giác vuông tại đỉnh A C.Tam giác đều D.Không phải như A, B, C
Câu 50: Ba đỉnh của một hình bình hành có tọa độ là 1;1;1 , 2;3; 4 , 6;5; 2 . Diện tích của hình bình hành đó bằng:
A 2 83 B. 83 C. 83 D. 83
2 Câu 51: Cho bốn điểm A 1;0; 0 , B 0;1;0 , C 0;0;1 , D 2;1; 1 . Thể tích của tứ diện ABCD là:
A. 1 B. 2 C. 1
3 D.
1
2
Trang 11Câu 52: Trong không gian cho ba véctơ a 1;1; 0 , b 1;1; 0 , c 1;1;1. Mệnh đề nào sau đây đúng:
A.1; 1;1 B.2; 2; 2 C. 1; 1; 2 D.1;1; 2 Câu 57. Cho tam giác ABC với A(1; 2; 1), B(2; 0;1), C 0;1;3 . Tọa độ trọng tâm G của tam giác ABC là :
A.3;3;3 B.0; 0; 3 C.1;1;1 D. 1; 1; 1 Câu 58.Cho A -1;2;3 ,B 2;-1;0 . Độ dài của đoạn thẳng AB là :
Trang 12Câu 59. Cho M1;3; 2 Điểm M’ là hình chiếu vuông góc của M lên trục Ox. Tọa độ của M’ là :
A.1;0;0 B.0;3; 2 C.1;0; 0 D.1;3; 2 Câu 60 Cho M1;3; 2 Điểm M’ là hình chiếu vuông góc của M lên trục Oy. Tọa độ của M’ là :
A.1; 0; 2 B.1; 0; 2 C.0;3; 0 D.0; 3; 0 Câu 61 Cho M1;3; 2 Điểm M’ là hình chiếu vuông góc của M lên trục Oz. Tọa độ của M’ là :
A.1;0; 2 B.1;0; 2 C.0;0; 2 D.0;0; 2 Câu 62 Cho A 2; 1; 3 Điểm A’ là hình chiếu vuông góc của A lên mặt phẳng tọa độ Oxy . Tọa độ của A’ là :
A.0;0; 3 B.2;0;0 C.2; 1;0 D.2;1;3 Câu 63.Cho A 2; 1; 3 Điểm A’ là hình chiếu vuông góc của A lên mặt phẳng tọa độ Oxz . Tọa độ của A’ là :
A.0; 1;0 B.2;0; 3 C.2;0;3 D.2;1;3 Câu 64.Cho A 2; 1; 3 Điểm A’ là hình chiếu vuông góc của A lên mặt phẳng tọa độ Oyz . Tọa độ của A’ là :
A.2; 0; 0 B.2;1;3 C.0;1;3 D.0; 1; 3 . Câu 65.Cho M 2; 1;3, khoảng cách từ M tới mặt phảng tọa độ Oxy bằng :
Trang 13A.2 B.1 C.3 D 14 Câu 68.Cho M1; 2; 3 , khoảng cách từ M tới trục Ox bằng :
S : x y z 2x4y6z 2 0 có tâm và bán kính lần lượt là :
A.I1; 2; 3 , R 4 B.I1; 2; 3 , R 16
C.I 1; 2;3 , R 4 D.I 1; 2;3 , R 16 Câu 74.Cho mặt cầu 2 2 2
S : x2 y z 1 Điểm nào sau đây thuộc mặt cầu (S) ? 9
A M 2;0; 1 B.N1;0; 1 C.P 2;1; 1 D.Q 2;0;1
Trang 14Câu 75 Cho a 1; 2;3 , b 2;1; 0 . Với c2a b , thì tọa độ của c
là :
A.4;3; 6 B.4;1;3 C.4;3;3 D.1;3;5 Câu 76.Cho a 2;1;3 , b 1; 2; m.Với giá trị nào của m để a
C x 4, y 7 D x 4, y 7Câu 79. Cho A 1;1;1 ,B -4;3;1 , C -9;5;1 .Khảng định nào sau đây đúng ?
A CACB B CA2CB C CA3CB D CA4CB Câu 80.Cho A 1;2;3 ,B 1;2;-3 , C 7;4;3 . Tìm tọa độ điểm D sao cho ACBD
A.D 7; 4; 3 B.D 7; 4; 3 C.D 7; 4;3 D.D 7; 4;3 Câu 81.Cho A 0;1;1 ,B -1;0;2 , C -1;1;0 . Khi đó diện tích của tam giác ABC bằng
Câu 83.Cho tam giác ABC với A -1;-2;4 ,B -4;-2;0 , C 3;-2;1 . Khi đó số đo của góc BAC bằng :
Trang 15A.2;1; 3 B.2; 1;3 C.2;1;3 D.2; 1;3 Câu 86. Cho A 3;1; 7 .Gọi B là điểm đối xứng của A qua trục mặt phẳng tọa độ Oxy, tọa
độ của điểm B là :
A. 3; 1; 7 B. 3; 1;7 C.3;1;7 D.3; 1;7 Câu 87 Trong không gian Oxyz cho tứ diện với các đỉnh A(2; 0; 0), B(0; 4; 0), C(0; 0;6), D(2; 4; 6). Tính đường cao hạ từ đỉnh D của tứ diện.
đối với hệ tọa độ Oxyz là:
A. ( 2;3;5) B. (3; 2;5) C. (5;3; 2) D. ( 2;5;3) Câu 89. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz. Cho vectơ u(3; 1; 2) , khi đó độ dài của vectơ u
bằng:
Câu 90. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz. Cho hai vectơ u(1;1; 2) và v ( 5;1; 4), khi đó tọa độ của vectơ uv là:
A ( 4; 2; 2) B. ( 6; 2; 6) C. ( 2;1;1) D. ( 4; 2; 2) Câu 91. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz. Cho hai vectơ a(3; 0;1) và b(1; 2; 4) , khi đó a.b
bằng:
Trang 16Câu 92 Trong không gian Oxyz, cho a1; 2; 3 ; b 3;3; 4
A.–7 B.25 C. 15 D.22 Câu 95. Cho 4 đi ểm A 1;1;1 ;B 1; 2;1 ;C 1;1; 2 ;D 2; 2;1 . Tính thể tích tứ diện ABCD là:
A.1
16
OM 2 j k
. Tọa độ của điểm M là:
A. 0; 2;1 B. 2;0;1 C. 2;1;0 D. 0;1; 2 Câu 98 Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hai điểm A(1;3;-2) và B(4;-5;2). Tọa độ của vectơ AB⃗ là:
A. 3;8; 4 B. 3; 8; 4 C. 3; 2; 4 D. 3; 2; 4 Câu 99: Trong không gian Oxyz. Điểm nào sau đây nằm trên mặt phẳng tọa độ mp Oxy
A. A 1; 2;3 B. B 0;1; 2 C. C 0; 0; 2 D. D 2; 0;0 Câu 100: Trong không gian Oxyz. Hình chiếu A’ của điểmA 3; 2;1 lên trục Ox có tọa độ là:
A.3; 2; 0 B.3;0;0 C.0;0;1 D.0; 2; 0
Trang 17A -67 B 65 C 67 D 33 Câu 105. Trong không gian Oxyz, cho OM2i3j4k
. Gọi M là trung điểm của JK. Xác định tọa độ của OM
Câu 109 Trong không gian Oxyz cho A(-1;0;-3), B(0;-2;0), C(3;2;1). Tìm tọa độ trọng tâm của ABC
Trang 18A. (4;-6;-2) B. (-4;6;2) C. (3;-1;3) D. (4;6;2) Câu 111 Trong không gian Oxyz cho a2; 5;3 , 1; 7; 2 b
OM 2 j k
. Bộ số nào dưới đây là tọa độ của điểm M .
A. 0; 2;1 B. 2;0;1 C. 2;1;0 D. 0;1; 2 Câu 114. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hai điểm A(1;3;-2) và B(4;-5;2). Tọa độ của vectơ AB⃗ bằng bao nhiêu .
Câu 115. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, Tìm độ dài của vectơ a 1; 0; 2?
Câu 116. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho vectơ a 1;1; 2 và b 1; 2; 3 . Tìm tọa độ của vectơ a b?
A. 2;3;5 B. 2;3; 5 C. 2; 1;1 D. 2; 1; 5 Câu 117. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho vectơ a 0;1; 2 và b 1; 2; 3 . Tìm tọa độ của vectơ ab ?
A. 1; 1;1 B. 1; 1; 5 C. 1;1; 1 D. 1; 1;1 Câu 118. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho vectơ a 1; 2; 3 và b 2 a. Tìm tọa độ của vectơ b
?
A. 2; 4; 6 B. 2; 4;6 C. 2; 4; 6 D. 2; 4; 6
Trang 19Câu 119. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz. Tìm khoảng cách giữa hai điểm M(2;1;-3) và N(4;-5;0) ?
A. A 1; 2;3 B. B 0;1; 2 C. C 0; 0; 2 D. D 2; 0;0 Câu 125: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, hỏi hình chiếu A’ của điểmA 3; 2;1 lên trục
Ox có tọa độ bằng bao nhiêu?
A.3; 2; 0 B.3;0;0 C.0;0;1 D.0; 2; 0
Câu 126:Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho điểm A’ đối xứng với điểmA 3;5; 7
qua trục Ox. Hỏi tọa độ của điểm A’ bằng bao nhiêu ?
A.3;0;0 B. 3;5;7
C.3; 5; 7
D.3; 5;7
Câu 127:Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, điều kiện để a
vuông góc với b
là gì ?
Trang 20Câu 131: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz ,Cho hai điểm A( 2; 2; 0) và B(1; 2; 1) Hãy tìm tọa độ của vectơ AB
?
A. (3; 0; 1) B. (3;0;1) C. ( 3; 0;1) D. ( 3; 0; 1) Câu 132: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz ,cho ba điểm A(1; 0; 2) , B(2;1; 1) và C(1; 2; 2) Hãy tìm tọa độ trọng tâm G của ABC?
A.( ;4 1; 1)
3 3 3 B.( ; ; )1 1 1
3 3 3 C.
1(1;1; )3
D.( ;4 1 2; )
3 3 3 Câu 133: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm B(2;1; 1) và C(1; 2; 2) Tìm tọa độ trung điểm I của đoạn BC?
a(5;7; 2), b(3;0; 4), c ( 6;1; 1) Tìm tọa độ của vectơ m3a2bc?
A. (3; 22; 3) B. (3; 22; 3) C. ( 3; 22; 3) D. ( 3; 22; 3)
Trang 21Câu 135: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho bốn điểm A(1; 0; 2) , B( 2;1;3) , C(3; 2; 4) , D(6;9; 5) Hãy tìm tọa độ trọng tâm của tứ diện ABCD?
A. ( 2;3;1) B. (2; 3;1) C. (2;3;1) D. (2;3; 1) Câu 136: Trong không gian Oxyz , tìm tọa độ điểm A đối xứng với B 1;3; 5 qua gốc tọa
độ O(0;0) ?
A. 1; 3;5 B. 5;1;3 C. 5; 1;3 D. 1; 5;3 Câu 137:Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , điểm M thuộc trục hoành thì tọa độ của điểm
M bằng bao nhiêu?
A. (0; 0; m) B. (m; 0; 0) C. (0; m; 0) D. (0; m; 0) Câu 138: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , điểm M thuộc mặt phẳng tọa độ (Oxy) thì tọa độ của điểm M bằng bao nhiêu?
A. (x; y; 0) B. (x; y;1) C. (x; y; 2) D. (x; y;3)
Câu 139: Cho u 2, v 1, (u, v)
a(5;7; 2), b(3;0; 4), c ( 6;1; 1) Hãy tìm tọa độ của vectơ n5a6b4c3i?
A. (16;39; 26) B. (16; 39; 26) C. (16;39; 26) D. ( 16;39; 26) Câu 141: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu
Trang 22Câu 143: Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABCcó A(1;1;1) , B(3;3; 1) , C(4;1; 2) Tìm tọa độ trọng tâm G củaABC ?
A. ( ;4 1; 1)
3 3 3 B.( ; ; )1 1 1
3 3 3 C.
1(1;1; )3
D.( ; ; )8 5 2
3 3 3 Câu 144: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , Cho ba vectơ a(1; 2;1),
A. 2 B 18 C.2 7 D 3 Câu 147: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm M(2; 0; 0) , N(0; 3; 0) ,P(0; 0; 4) Tìm tọa độ của điểm Q để tứ giác MNPQ là hình bình hành ?
A ( 2; 3; 4) B (3; 4; 2) C. (2;3; 4) D. ( 2; 3; 4) Câu 148: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm A(0;1;1) , B(1; 0;1) , C(1;1; 0) Hãy tính diện tích của ABC?
Trang 23độ điểm M sao cho điểm M thuộc Oy và ABMvuông tại M ?
Trang 24A. 30 B. 40 C. 50 D. 60 Câu 158: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai vectơ a (1; 3; 4)và b(2; y; z)
A. 1;0; 2 B. 1;1;0 C. 0;1; 2 D. 0;1; 0 Câu 162 : Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , Để phương trình
x y z 2mx2(m2)y2(m3)z8m37 là phương trình của mặt cầu . Khi 0
đó giá trị của tham số m bằng bao nhiêu ?
Trang 25A m 2 hay m 4 B. m 4 hay m 2
C. m 4 hay m 2 D. m 2 hay m 4Câu 163: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz ,cho hai điểm B( 1; 1; 0) , C(3;1; 1) Tọa
độ điểm M thuộc Oy và cách đều B, C là:
A. (0; ; 0)9
4 B.
9(0; ; 0)
2 C.
9(0; ; 0)2
D.(0; 9; 0)
4
Câu 164:Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho tam giác ABC với M là trung điểm của cạnh BC và A 1; 2;3 , B 3; 0; 2 , C 1; 4; 2 . Tìm tọa độ của vectơ AM
Trang 26Câu 169: Tìm tất cả các giá trị m để phương trình
x y z 2mx4my6mz28m là phương trình của mặt cầu? 0
A. m0 hay m B.2 0 m 2 C.m0 D.m2 Câu 170:Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho điểm A 1; 2;3 và điểm B thỏa mãn hệ thứcOBk3 i. Tìm tọa độ trung điểm M của đoạn thẳng AB ?
A. 4; 2; 2 B. 4; 2; 2 C. 2; 1; 1 D. 1;1; 2 Câu 171: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho 2 vectơ a 2 i j 2 k ,
Câu 172:Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz,cho tam giác ABC với A(-4;3;5), B(-3;2;5) và C(5;-3;8). Tính cos ABC.
Câu 173: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho A(2;1;1) , B 0;3; 1 , C 1;1; 2 . Mệnh
đề nào sau đây đúng?
A. ABAC B. ABBC C. BCAC D. ABAC Câu 174: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho 3 điểm
A 1;0; 2 , B 2;1; 1 , C 1; 3;3 và điểm M thỏa mãn hệ thức OM2AB3BC AM. Tìm tọa độ của điểm M ?
A.0; 5; 6 B.0; 5; 2 C.0; 5; 6 D.0; 5; 4 Câu 175: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho 4 điểm
c 2;1; 1
. Tìm tọa độ của vectơ m3 a2 bc ?