Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự Đọc đoạn trích sau: Có ng ời hỏi: - Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?.... Tìm hiểu yếu tố đối thoại,
Trang 1Thi ®ua d¹y tèt, häc tèt
chµo mõng Ngµy Nhµ Gi¸o ViÖt Nam 20-11.
Trang 2chµo mõng Ngµy Nhµ Gi¸o ViÖt Nam 20-11.
Trang 3Tiết 64: Đối thoại , độc thoại , độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
Đọc đoạn trích sau:
Có ng ời hỏi:
- Sao bảo làng Chợ Dầu tinh thần lắm cơ mà?
- ấy thế mà bây giờ đổ đốn ra thế đấy!
Ông Hai trả tiền n ớc, đứng dậy, chèm chẹp miệng, c ời nhạt một tiếng,v ơn vai nói to:
- Hà, nắng gớm, về nào
ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng Tiếng c ời nói xôn xao của
đám ng ời vừa mới tản c lên ấy vẫn dõi theo.Ông nghe rõ cái giọng chua lanh lảnh của ng ời đàn bà cho con bú:
- Cha mẹ tiên s nhà chúng nó! Đói khổ ăn cắp ăn trộm bắt đ ợc ng ời ta còn th
ơng.Cái giống Việt gian bán n ớc thì cứ cho mỗi đứa một nhát!
Ông Hai cúi gằm mặt xuống mà đi Ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà
Về đến nhà , ông Hai nằm vật ra gi ờng , mấy đứa trẻ thấy bố hôm nay có vẻ khác, len lét đ a nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau
Nhìn lũ con, tủi thân, n ớc mắt ông lão cứ giàn ra Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đáy ? Chúng nó cũng bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nạn, bằng
ấy tuổi đầu Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giốngViệt gian bán n ớc để nhục nhã thế này.
Trang 4Tác dụng: Tạo sự chân thực cho câu chuỵên
-Thể hiện thái độ căm giận của những ng ời tản c đối với
ng ời dân làng Chợ Dầu
Đối
thoại
1) Đối thoại
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
- Là lời những ng ời tản c
nói (đối đáp, trò chuyện) với nhau (2 hoặc nhiều
ng ời)
-Dấu hiệu : Có 2 l ợt lời, có
gạch đầu dòng ở đầu lời
trao và lời đáp
Trang 5Có gạch đầu dòng
Nói với chính mình nói với những kẻ Việt
gian (với ng ời khác), trong t ởng t ợng
trong văn bản tự sự
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1) Đối thoại
2) Độc thoại
Tác dụng: Thể hiện một cách chân thực và sinh động tâm trạng nhân vật
ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc (nỗi tủi nhục bẽ bàng với ng
ời khác, với chính mình và sự căm giận đối với những kẻ Việt gian)
Độc thoại
- Hà, nắng gớm,
về nào
- Chúng bay ăn miếng cơm nhục nhã thế này.
Trang 6Tác dụng : Thể hiện tâm trạng dằn vặt ,đau
đớn của ông Hai khi nghe tin làng ông theo giặc
tình yêu làng, yêu kháng chiến, yêu đất n ớc
chân thành mà sâu sắc ( đặc điểm nổi bật ) của
nhân vật ông Hai
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1) Đối thoại
2) Độc thoại
3) Độc thoại nội tâm
Là độc thoại (ông Hai hỏi
chính mình)
Câu hỏi không đ ợc nói thành
lời.
Không có gạch đầu dòng phía tr ớc câu
Độc thoại nội tâm
Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian
đấy ? Chúng nó cũng
bị ng ời ta rẻ rúng hắt hủi đấy ? Khốn nan, bằng ấy tuổi đầu
Trang 7Tiết 64: Đối thoại , độc thoại , độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1) Đối thoại
3) Độc thoại nội tâm
2) Độc thoại
* Ghi nhớ : 1 Khái niệm
Trang 8I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1) Đối thoại
3) Độc thoại nội tâm
2) Độc thoại
Bài tập trắc nghiệm: Chọn câu trả lời đúng và đủ nhất
1) Trong văn bản tự sự, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm là những hình thức ngôn ngữ nào?
A Ngôn ngữ tác giả B Ngôn ngữ nhân vật
A Hình thức đối thoại tạo không khí chân thực cho câu chuyện, góp phần thể hiện
thái độ và tình cảm của nhân vật
2) Trong văn bản tự sự đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm có ý nghĩa nh thế nào?
B Hình thức độc thoại, nhất là độc thoại nội tâm thể hiện đ ợc những diễn biến hết
sức phức tạp và tinh tế trong thế giới nội tâm của nhân vật, góp phần khắc họa tính cách và phẩm chất nhân vật
C Đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm là những hình thức quan trọng để thể hiện nhân vật, làm cho câu chuyện và hình ảnh nhân vật hiện lên chân thực , sinh động và
rõ nét hơn.
Trang 9Tiết 64: Đối thoại , độc thoại , độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1) Đối thoại
3) Độc thoại nội tâm
2) Độc thoại
* Ghi nhớ : 1 Khái niệm
2.ý nghĩa, tác dụng
Trang 10với ai đó (đối thoại ) những suy nghĩ : Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian \
đấy ? , bằng ấy tuổi đầu ”
- Nếu không để ông nói thành lời mà chỉ nghĩ trong đầu (độc thoại) câu: Chúng
bay nhục nhã thế này” sẽ không thể hiện đ ợc sự căm giận đến phẫn uất
của ông với bọn Việt gian, hơn nữa nh vậy cũng không phù hợp với tính cách bộc trực của ông.
- Nếu để ông nói thành lời những suy nghĩ : Chúng nó cũng là trẻ con bằng \
ấy tuổi đầu” sẽ không diễn tả đ ợc nỗi đau xót, sự giằng xé, day dứt âm thầm của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc Hơn nữa trong tình huống này , với ông ,đó là điều nhục nhã, bẽ bàng, là điều bản thân ông khó có thể thừa nhận với
chính mình nên không thể nói thành lời , càng không thể nói với ng ời khác.
* L u ý: Sử dụng yếu tố đối thoại, độc thoại, độc thoại nội tâm phải phù hợp với tình huống truyện , hoàn cảnh và tính cách nhân vật Khi cần diễn tả những tâm sự kín đáo chân thực của nhân vật ,có thể dùng ngôn ngữ độc thoại Song để thể hiện những trăn trở , day dứt , những trạng thái phức tạp, tinh
tế nhất của đời sống tâm hồn nhân vật thì th ờng phải cần đến hình thức độc thoại nội tâm
Trang 11Tiết 64: Đối thoại , độc thoại , độc thoại nội tâm
trong văn bản tự sự
I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
1) Đối thoại
3) Độc thoại nội tâm
2) Độc thoại
* Ghi nhớ : 1 Khái niệm
* L u ý:
Trang 12I Tìm hiểu yếu tố đối thoại,độc thoại, độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự
II Luyện tập:
Bài tập 1:
- Lời bà Hai
- Này thầy nó ạ
- Lời ông Hai
- Gì?
-
- Biết rồi.!
Với hình thức đối thoại trên , tác giả đã làm nổi bật tâm trạng buồn bã , đau khổ
và thất vọng của ông Hai trong cái đêm nghe tin làng mình theo giặc
Bài tập 2:
- Thầy nó ngủ rồi à?
- Tôi thấy ng ời ta đồn
Trang 13
T ã m T ¾ T
T H ó y K I Ò U
T I £ N § i Ò n
n g u y Ô n
§ é c t h o ¹ i
m i ª u t ¶
t è n h
§ é c t h o ¹ i N é i t © m
§ è i t h o ¹ i
t ù s ù
n G h Þ l ô ¢ n
k i m l © n
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Bµi tËp 3: Häc mµ ch¬i, ch¬i mµ häc
* Cñng cè:
Trang 141) Tâm trạng của em sau khi để xảy ra một chuyện có lỗi đối với ng ời thân.
2) Dựa vào nội dung phần đầu tác phẩm Chuyện \
ng ời con gái Nam X ơng của Nguyễn Dữ, hãy ”
đóng vai Tr ơng Sinh kể lại câu chuyện và bày tỏ niềm ân hận.
* L u ý: Sử dụng yếu tố nghị luận, miêu tả nội tâm
và các hình thức đối thoại, độc thoại./.