MỤC TIÊU: 1.Kiến thức: o HS hiểu và sử dụng được phương pháp phả hệ để phân tích một vài tính trạng hay đột biến ở người.. o Phân biệt được hai trường hợp: Sinh đôi cùng trứng và khác tr
Trang 1Tiết: 29
Bài 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
I MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
o HS hiểu và sử dụng được phương pháp phả hệ để phân tích một vài tính trạng hay đột biến
ở người
o Phân biệt được hai trường hợp: Sinh đôi cùng trứng và khác trứng
o Hiểu được ý nghĩa của phương pháp nghiên cứu trẻ đồng sinh trong nghiên cứu di
truyền,từ đó giải thích được một số trường hợp thường gặp
2 Kỹ năng:
Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kỹ năng kênh hình
Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
II CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
- Thầy: + Tranh phóng to hình 28.1và 28.2 SGK
+ Aûnh về trường hợp sinh đôi
- Trò: Như lời dặn dò tiết trước
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1 Ổn định lớp: (1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (4’)
Câu hỏi:
So sánh đột biến với thường biến?
1………
2 Không di truyền
3………
4 Thường biến có lợi cho sinh vật
1 Biến đổi trong cơ sở vật chất di truyền (AND, nhiễm sắc thể)
2 ………
3 Xuất hiện ngẫu nhiên 4………
Trả lời:
1.Biến đổi về kiểu hình dưới ảnh hưởng trực
tiếp của môi trường
2 Không di truyền
3 Xuất hiện hàng loạt
4 Thường biến có lợi cho sinh vật
1 Biến đổi trong cơ sở vật chất di truyền (AND, nhiễm sắc thể)
2 Di truyền
3 Xuất hiện ngẫu nhiên
4 Đa số có hại cho sinh vật
3 Bài mới: (35’)
Vào bài: (2’) Ở người cũng có di truyền và biến dị Việc nghiên cứu di truyền người găp.
2 khó khăn chính:
+ Sinh sản chậm, đẻ ít con
+ Không thể áp dụng phương pháp lai và gây đột biến
Người ta phải đưa ra 1 số phương pháp nghiên cứu thích hợp
Bài mới
Trang 218
HĐI: Tìm hiểu Nghiên cứu phả
hệ?
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin trả lời:
+ Giải thích các kí hiệu:
:
: : :
+ Tại sao người ta dùng 4 kí hiệu
biểu thị sự kết hôn giữa 2 người
khác nhau về 1 tính trạng?
- GV yêu cầu HS nghiên cứu VD1
thảo luận:
+ Mắt nâu và mắt đen tính trạng
nào là trội?
+ Sự di truyền tính trạng màu mắt
có liên quan tới giới tính hay
không? Tại sao?
- GV chốt lại kiến thức
+ Phương pháp nghiên cứu phả hệ
là gì?
+ Tại sao người ta dùng phương
pháp đó để nghiên cứu sự di
truyền 1 số tính trạng ở người?
- GV yêu cầu HS tiếp tục tìm hiểu
VD2 yêu cầu:
+ Lập sơ đồ phả hệ từ P F 1 ?
+ Sự di truyền máu khó đông có
liên quan đến giới tính không?
+ Trạng thái mắc bệnh do gen
trội hay gen lặn qui định?
- GV chốt lại đáp án đúng
HĐII: Tìm hiểu nghiên cứu trẻ
đồng sinh.
Mục tiêu: Biết sử dụng các ký
hiệu trong phương pháp ngiên cứu phả hệ và ứng dụng phương pháp này trong nghiên cứu di truyền một số tính trạng
- HS tự thu nhận thông tin SGK
ghi nhớ kiến thức
- 1 HS lên giải thích kí hiệu
- 1 tính trạng có 2 trạng thái đối lập 4 kiểu kết hợp
+ Cùng trạng thái
+ Hai trạng thái đối lập
- HS quan sát kĩ hình, đọc thông tin thảo luận trong nhóm nêu được:
+ Màu mắt nâu là trội
+ Sự di truyền màu mắt không liên quan đến giới tính
- Đại diện nhóm phát biểu, các nhóm khác bổ sung
- HS tự rút ra kết luận
- Vì:
+ Người sinh sản chậm đẻ ít
+ Lí do xã hội không áp dụng được phương pháp lai hoặc gây đột biến
+ Phương pháp này đơn giản, dễ thực hiện
- HS tự nhiên cứu ví dụ, vận dụng kiến thức trả lời đựơc các câu hỏi
- 1 HS lên lập sơ đồ phả hệ
- 1 hoặc 2 HS trả lời câu hỏi
+ Trạng thái mắt bệnh do gen lặn quy định
+ Nam dễ mắt bệnh gen gây bệnh nằm trên nhiễm sắc thể X
Mục tiêu:
Xác định sự khác nhau cơ bản giữa sinh đôi cùng trứng và sinh
I Nghiên cứu phả hệ?
- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là phương pháp theo dõi sự di truyền của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng họ qua nhiều thế hệ để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng đó
II Nghiên cứu trẻ đồng sinh
Trang 3- GV yêu cầu HS quan sát sơ đồ
hình 28.2 thảo luận:
+ 2 sơ đồ (a;b) giống và khác
nhau ở điểm nào?
+ Tại sao trẻ sinh đôi cùng trứng
đều là nam hoặc nữ?
+ Đồng sinh khác trứng là gì?
Trẻ đồng sinh khác trứng có thể
khác nhau về giới không?
- Đồng sinh cùng trứng và khác
trứng khác nhau cơ bản ở điểm
nào?
- GV yêu cầu HS nghiên cứu
thông tin Nêu ý nghĩa của
nghiên cứu trẻ đồng sinh?
- GV có thể lấy VD ở mục em có
biết để minh hoạ
HĐIV: Củng cố, tổng kết
- Phương pháp nghiên cứu phả hệ
là gì? Cho 1 VD về ứng dụng của
phương pháp trên
- Hoàn thành bảng sau:
đôi khác trứng.
- HS quan sát kỹ sơ đồ, nêu được sự khác nhau về:
+ Số lượng trứng và tinh trùng tham gia thụ tinh
+ Lần nguyên đầu tiên +Hợp tử nguyên phân 2 phôi bào 2 cơ thể (giống nhau KG) + 2trứng + 2 tinh trùng 2 hợp tử 2cơ thể (khác nhau KG)
- Một vài HS phát biểu, lớp bổ sung
- HS tự rút ra kết luận
- HS tự thu nhận và xử lý thông tin ra ý nghĩa
- 2 HS làm bài tập củng cố
- Trẻ đồng sinh: trẻ sinh ra cùng một lần sinh
- Có 2 trường hợp:
+ Cùng trứng;
+ Khác trứng;
- Sự khác nhau:
+ Đồng sinh cùng trứng có cùng kiểu gen
cùng giới + Đông sinh khác trứng khác nhau kiểu gencùng giới hoặc khác giới
- Nghiên cứu trẻ đồng sinh giúp ta hiểu rõ vai trò kiểu gen và vai trò môi trường đối với sự hình thành tính trạng
- Hiểu rõ sự ảnh hưởng khác nhau của môi trường đối với tính trạng số lượng và chất lượng
Đặc điểm Trẻ đồng sinh cùng trứng Trẻ đồng sinh khác trứng
- Số trứng tham gia thụ tinh
- Kiểu gen
- Kiểu hình
- Giới tính
4 Dặn dò: (1)
Học bài, trả lời câu hỏi SGK
Tìm hiểu một số bệnh (tật) di truyền ở người
Đọc mục “em có biết”
RÚT KINH NGHIỆM