- Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong trào Tây sơn, đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu thống nhất lại đất nước.. -
Trang 1Giáo sinh thực tập đợt 1: Phạm Văn Lĩnh.
MSSV:1421402180048
Ngày soạn: 08/02/2017
Lớp dạy: 10A8
Ngày dạy:15/02/2017
Bài 23 PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC,
BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỈ XVIII.
(1 tiết)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức: Sau khi học xong bài học yêu cầu HS nắm được:
- TK XVI – XVIII, đất nước bị chia làm 2 miền có chính quyền riêng biệt và hầu như các tập đoàn phong kiến thống trị không còn khả năng thống nhất lại
- Trước tình trạng khủng hoảng của chế độ phong kiến ở cả 2 miền, nguy cơ chia cắt càng gia tăng, phong trào Tây sơn, đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu thống nhất lại đất nước
- Trong quá trình đấu tranh của mình, phong trào Tây Sơn còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến (Chống Xiêm và Thanh) bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước anh hùng của dân tộc
2 Thái độ:
- Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ toàn vẹn đất nước
- Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam
3 Kĩ năng:
- Kỹ năng sử dụng bản đồ lịch sử
- Bồi dưỡng khả năng phân tích, nhận định sự kiện lịch sử
II CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của thầy:
- Tham khảo tài liệu, SGK, SGV
- Chuẩn bị giáo án điện tử, máy chiếu, máy tính
- Một số câu nói của Quang Trung, thơ ca người đương thời nói về Quang Trung
- Phương án tổ chức: Hoạt động cá nhân, cả lớp
2 Chuẩn bị của trò:
- SGK, đọc trước bài trong SGK, chú ý thử trả lời các câu hỏi, sưu tập tài liệu liên quan đến bài giảng
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức lớp:1p Kiểm tra sĩ số, thái độ học tập của HS.
2 Kiểm tra bài cũ: 5p
3 Giảng bài mới: Vào cuối thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng Ngoài, Đàng Trong đều
bước vào giai đoạn khủng hoảng suy tàn., không có khả năng thống nhất đất nước Giữa lúc
đó thì phong trào nông dân Tây Sơn đã nổ ra đã đánh đổ các thế lực phong kiến, đánh bại giặc ngoại xâm và bước đầu thống nhất được đất nước Để hiểu rõ hơn về phong trào Tây Sơn thầy
và các em cùng tìm hiểu bài 23: PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC, BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỈ XVIII
Trang 2TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
9’ HĐ1: Cả lớp, cá nhân.
GV:
Câu hỏi: Em hãy cho biết
tình hình Đàng Trong và
Đàng Ngoài giữa thế kỉ
XVIII như thế nào?
GV kết luận:
+ Cuối thế kỉ XVIII, chế độ
phong kiến Đàng Ngoài
khủng hoảng nghiêm trọng
do sự chiếm đoạt ruộng đất
của địa chủ, thuế khóa vô
cùng nặng nề, kinh tế suy
sụp, sản xuất bị tàn phá,
nhân dân phải tha hương cầu
thực, họ bị dồn vào bước
đường cùng không lối thoát
Chính vì Thế họ đã đứng lên
đấu tranh
HĐ1:
HS: Cuối thế kỉ XVIII thì
chế độ phong kiến Việt Nam bước vào giai đoạn khủng hoảng sâu sắc
+ Đàng Ngoài, phong trào nông dân bùng lên rầm rộ, kéo dài trong hơn 10 năm và sau đó bị đàn áp
+ Đàng Trong, chúa Nguyễn xưng vương, thành lập triều đình riêng Đất nước bị chia cắt thành hai miền Nhưng chính quyền mới lại suy thoái, nhân dân cực khổ
I Phong trào Tây Sơn và
sự nghiệp thống nhất đất nước cuối thế kỉ XVIII:
- Giữa TK XVIII, chế độ phong ở cả Đàng Ngoài và Đàng Trong khủng hoảng sâu sắc
+ Đàng Ngoài, phong trào nông dân bùng lên rầm rộ
+ Đàng Trong, chúa Nguyễn xưng vương, sau đó chính quyền cũng bị suy thái
Phong trào nông dân bùng nổ
Trang 3Câu hỏi: Em hãy cho biết
phong trào tây sơn bùng nổ ở
đâu? Do ai lãnh đạo?sự phát
triển của phong trào?
GV giới thiệu: 3 anh em
Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ,
Nguyễn Lữ có gốc vốn là
người họ Hồ,tổ tiên ở Nghệ
an,sau đổi sang họ Nguyễn
Lớn lên 3 anh em được đưa
đến thụ giáo văn võ với thầy
Trương Văn Hiến Chính
người thầy này đã phát hiện
ra khả năng phi thường của
Nguyễn Huệ và khuyên 3
anh em khởi nghĩa gây dựng
đại nghiệp
- Năm 1771 cả 3 anh em đổi
sang họ Nguyễn, dựng cờ
chống Trương Thúc Loan,
tại Tây Sơn - Bình Định
Khởi nghĩa phát triển dần
thành phong trào rộng lớn,
đảm nhận sứ mệnh tiêu diệt
các tập đoàn phong kiến,
thống nhất đất nước
GV dẫn dắt: Ngoài sự
Trả lời:
- Năm 1771, cuộc khởi nghĩa
nông dân Tây Sơn đã bùng
nổ ở Bình Định
- Do 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ và Nguyễn Lữ lãnh đạo
- Sau nhiều năm chiến đấu kiên cường, nghĩa quân đã đánh bại chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong, nghĩa quân đã làm chủ được vùng đất từ Quảng Nam trở vào
- Sau đó nghĩa quân tiến ra Bắc tiêu diệt chính quyền Lê Trịnh (1786- 1788) Sự nghiệp thống nhất đất nước, bước đầu được hình thành
HS nghe, ghi nhớ.
- Năm 1771, khởi nghĩa nông dân bùng nổ ở Tây Sơn (Bình Định) do 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ
và Nguyễn Lữ lãnh đạo
- Năm 1785 đánh đổ chính quyền chúa nguyễn ở Đàng Trong
- Năm1786 - 1788, nghĩa quân tiến ra Bắc lật đánh đổ tập đoàn Lê - Trịnh, Bước đầu thống nhất đất nước
Trang 4nghiệp thống nhất đất nước
phong trào Tây Sơn còn đảm
đương nhiệm vụ kháng chiến
chống ngoại xâm bảo vệ Tổ
quốc
5’
HĐ2:
HĐ cả lớp, cá nhân:
GV
Câu hỏi: Em hãy trình bày
nguyên nhân quân Xiêm
đem quân sang xâm lược
nước ta ?
GV bổ sung, kết hợp sử
dụng bài giảng điện tử để
trình bày diễn biến chiến
thắng Rạch Gầm-Xoài Mút
để trình bày về cuộc kháng
chiến chống quân Xiêm
Câu hỏi: Em hãy cho biết ý
nghĩa của trận Rạch
Gầm-Xoài Mút
HĐ2:
+ HS theo dõi SGK phát
biểu: Nghĩa quân Tây Sơn đã bắt giết 2 chúa là Nguyễn Phúc Dương, Nguyễn Phúc Thuần Còn lại một người cháu của chúa Nguyễn là Nguyễn Ánh chạy thoát
Trong 2 năm 1782-1783 Nguyễn Huệ đã 2 lần đem quân đánh Nguyễn Ánh ở Gia Định Cùng đường Nguyễn Ánh đã bỏ chạy sang Xiêm cầu cứu Vua Xiêm sai tướng đem 5 vạn quân thuỷ bộ tiến sang nước ta
+ nói lên những hiểu biết của mình về chiến thắng này:
Đây là một thắng lợi lớn tiêu diệt gần 4 vạn quân Xiêm, thể hiện tài tổ chức, cầm quân của Nguyễn Huệ
Chiến thắng đã đập tan mưu
đồ xâm lược của quân Xiêm, nêu cao ý thức dân tộc của phong trào Tây Sơn
II Các cuộc kháng chiến
ở cuối Thế kỉ XVIII:
1 Kháng chiến chống quân Xiêm (1785):
Nguyên nhân: Sau khi chúa
bị lật đổ Nguyễn Ánh cầu viện quân Xiêm, vua Xiêm 5 vạn quân Xiêm sang xâm lược nước ta
Diễn biến:
- Năm 1785 Nguyễn Huệ đã
tổ chức trận đánh phục kích Rạch Gầm-Xoài Mút (trên sông Tiền tỉnh Tiền Giang) đánh tan quân Xiêm, Nguyễn Ánh phải chạy sang Xiêm
Ý nghĩa: Đã đập tan mưu đồ
xâm lược của quân Xiêm, Miền Nam trở lại yên bình
Trang 59’ HĐ cá nhân, cả lớp:
GV: sau khi đánh thắng
quân Xiêm, 1786 Nguyễn
Huệ kéo quân ra Bắc tiêu
diệt họ Trịnh Ông tôn phù
vua Lê, kết duyên với công
chúa Lê Ngọc Hân (con gái
Lê Hiển Tông) Sau đó ông
về Nam (Phú Xuân)
Ở ngoài Bắc, Nguyễn Hữu
Chỉnh giúp vua Lê Chiêu
Thống phản bội Tây Sơn
Sau khi bị quân Tây Sơn
đánh, vua Lê Chiêu Thống
đã cầu cứu nhà Thanh Vua
Thanh đã cho 29 vạn quân
sang nước ta
GV:
Trình bày nguyên nhân, diễn
biến, kết quả, ý nghĩa của
cuộc kháng chiến chống
quân Thanh
HĐ nhóm:
Câu hỏi: Qua phần diễn
biến em hãy cho biết đặc
điểm của cuộc kháng chiến
chống Thanh?
GV tổng kết:
+ Hành quân thần tốc.
+Tiến công vô cùng mãnh
liệt
+ Chiến thuật thông minh
HS thấy được mục tiêu của
cuộc tiến quân ra Bắc lần này và ý nghĩa bài hiểu dụ:
Thể hiện tinh thần dân tộc cao cả, ý thức quyết tâm bảo
vệ độc lập Bài hiểu dụ đã cổ
vũ, tạo khí thế quyết tâm chiến đấu của nghiã quân Tây Sơn Sau 5 ngày hành quân thần tốc, ngày 5 Tết nghĩa quân thắng lợi ở Ngọc Hồi - Đống Đa
HS dựa vào phần kiến thức
vừa học trả lời
2 Kháng chiến chống quân Thanh (1789 ):
Nguyên nhân: Sau khi bị
quân Tây Sơn đánh bại, Lê Chiêu Tống cầu cứu quân Thanh Vua Thanh cho 29 Vạn quân sang xâm lược nước ta
- Để bảo toàn lược lượng quân Tây Sơn rút về Tam Điệp (Ninh Bình) và Biện Sơn (Thanh Hóa)
- Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế (hiệu Quang Trung), chỉ huy quân tiến ra Bắc
- Giao thừa tết Kỷ Dậu quân
ta được lên tấn công
- Mùng 5 tết 1789, nghĩa quân Tây Sơn giành chiến thắng vang dội ở Ngọc Hồi-Đống Đa, đánh bại hoàn toàn quân xâm lược
Trang 6sáng tạo (Rút khỏi kinh
thành Thăng Long lúc giặc
mạnh)
+ Tiến đánh chắc thắng
GV kết luận.
Đàm thoại với HS về vai trò
của Nguyễn Huệ trong việc
tiêu diệt các tập đoàn phong
kiến phản động và trong
cuộc kháng chiến chống
quân Xiêm, quân Thanh
6’
HĐ3:
HĐ cả lớp, cá nhân.
GV: Vương triều Tây Sơn
thành lập nhưng không giải
quyết các yêu cầu lịch sử,
phong trào khởi nghĩa vẫn
tiếp tục
Trình bày tiếp sự kiện
Nguyễn Huệ lên ngôi 1788
Câu hỏi: Em hãy cho biết
vương triều Quang Trung có
những chính sách gì ?
Trả lời: + Thành lập chính quyền các cấp, kêu gọi nhân dân khôi phục sản xuất
+ Lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức lại quân đội, giáo dục, thi cử, (dịch chữ Hán ra chữ Nôm để làm tài liệu dạy học)
+ Đối ngoại: Hoà hảo với nhà Thanh, quan hệ với Lào
và Chân Lạp rất tốt đẹp
III Vương triều Tây Sơn:
1.Sự thành lập vương triều Tây Sơn :
- Năm 1778, Nguyễn Nhạc xưng Hoàng đế (hiệu Thái Đức) Vương triều Tây Sơn thành lập
- Năm 1788, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế (Quang Trung), thống trị vùng đất Thuận Hoá trở ra Bắc
2 Chính sách vương triều Quang Trung
- Thành lập chính quyền phong kiến, khôi phục sản xuất
- Lập lại sổ hộ khẩu, tổ chức lại quân đội, giáo dục, thi cử, (dịch chữ Hán ra chữ Nôm để làm tài liệu dạy học)
- Đối ngoại: Hoà hảo với nhà Thanh, quan hệ với Lào
và Chân Lạp rất tốt đẹp
Năm 1792, Quang Trung qua đời Năm 1802, Các vương triều Tây Sơn lần lượt sụp đổ
Trang 74’ HĐ Củng cố kiến thức: trả
lời một câu hỏi tắc nghiệm
mà GV đưa ra
4 Dặn dò: 3 phút
- Học bài cũ
- Đọc trước bài 24: TÌNH HÌNH VĂN HOÁ Ở CÁC THẾ KỈ XVI - XVIII
- Bài tập về nhà: Sưu tầm tranh ảnh về những công trình nghệ thuật các TK XVI - XVIII
IV Nhận xét, đánh giá của giáo viên hướng dẫn:
………
………
………
………
TP.TDM ngày … tháng … năm 2017 Phê duyệt của giáo viên hướng dẫn Giáo sinh thực tập