B. Giáo lý nền tảng.I. Tứ diệu đếCơ sở tư tưởng và cốt lõi của Phật pháp là Tứ diệu đế. Bốn chân lý giải thích bản chất của sự khổ trong luân hồi, nguyên nhân của sự khổ, và làm thế nào để giải trừ đau khổ.1.Khổ đế, chân lý về sự Khổ: đau trên thân gồm: sinh, già, bịnh, chết; khổ tâm gồm: sống chung với người mình không ưa, xa lìa người thân yêu, mong muốn mà không được, chấp vào thân ngũ uẩn. Khổ đau là một hiện thực, không nên trốn chạy, không nên phớt lờ, cũng không nên cường điệu hóa. Muốn giải quyết khổ đau trước tiên phải thừa nhận nó.2.Tập đế, chân lí về sự phát sinh của khổ: khổ đau đều có nguyên nhân thường thấy do tham ái, sân hận, si mê, chấp thủ. Cần truy tìm đúng nguyên nhân sinh ra khổ, nguồn gốc sâu xa sinh ra khổ trong sinh tử luân hồi là do vô minh và ái dục, những mắt xích liên quan nằm trong 12 nhân duyên.3.Diệt đế, chân lí về diệt khổ: là trạng trạng thái không có đau khổ, là một sự an vui giải thoát chân thật, là một hạnh phúc tuyệt vời khi chấm dứt lòng ham muốn, và có sự hiểu biết của trí tuệ chấm dứt vô minh.4.Đạo đế , chân lí về con đường dẫn đến diệt khổ: Phương pháp để đi đến sự diệt khổ là con đường diệt khổ tám nhánh, Bát chính đạo. Phương tiện hay pháp môn để thành tựu con đường Bát chánh đạo là 37 phẩm trợ đạo.Bát chính đạo: theo kinh tạng Pali, bát chính đạo phân thành 3 nhóm
Trang 1CHÀO MỪNG QUÝ THẦY
CÔ VÀ CÁC BẠN TÌM HIỂU VỀ PHẬT GIÁO ĐẾN VỚI BÀI THUYẾT TRÌNH CỦA NHÓM CHÚNG TÔI
Trang 2Một số nội dung cần bàn tới :
I Khái quát về lịch sử ra đời và phát triển của phật giáo
II Giáo lý nền tảng.
III Phật giáo Việt Nam
Trang 3I Khái quát về lịch sử ra đời và phát triển của phật giáo
Vào cuối thế kỷ VI trước Công nguyên Phật giáo xuất hiện ở miền Bắc Ấn Độ cổ đại (nay thuộc Nêpan)
Phật giáo gồm hai phái là Đại thừa, Tiểu thừa Từ hai phái đó mỗi phái lại chia thành nhiều tông nên gọi là
“tông phái”
Người sáng lập Phật giáo là Thích Ca Mâu Ni, tên thật của Thích Ca Mâu Ni là Siddhartha
Nền tảng của truyền thống Phật giáo là Tam Bảo
Trang 4II Giáo lý nền tảng.
1 Tứ diệu đế:
Cơ sở tư tưởng và cốt lõi của Phật pháp là Tứ diệu đế Bốn chân lý giải thích bản chất của sự khổ trong luân hồi, nguyên nhân của sự khổ, và làm thế nào để giải trừ đau khổ Tứ diệu đế là: khổ đế, tập đế, diệt đế và đạo đế.
Trang 5Khổ đế là chân lý về sự khổ đau trên
thân gồm: sinh, già, bệnh, chết…
Khổ đế là chân lý về sự khổ đau trên
thân gồm: sinh, già, bệnh, chết…
Tập đế là chân lí về sự phát sinh của khổ Diệt đế là chân lí về diệt khổ.
Đạo đế là chân lí về con đường dẫn đến diệt khổ.
Đạo đế là chân lí về con đường dẫn đến diệt khổ.
Trang 6Bát chính
đạo theo
kinh tạng
Pali thì
được
phân
thành 3
nhóm
Bát chính
đạo theo
kinh tạng
Pali thì
được
phân
thành 3
nhóm
Nhóm trí tuệ
Nhóm trí tuệ
Nhóm đạo
đức
Nhóm đạo
đức
Nhóm thiền định
Nhóm thiền định
Chính niệm, chính tư duy
Chính niệm, chính tư duy
Chính ngữ, chính nghiệp, chính mạng, chính tinh tấn
Chính ngữ, chính nghiệp, chính mạng, chính tinh tấn
chính niệm, chính định
chính niệm, chính định
Trang 72 Về bản thể luận:
Phật giáo đưa ra tư tưởng “vô ngã”, “vô thường”
- Vô ngã: Tất cả sự vật, hiện tượng cũng như chính bản thân ta là không có thực Thế giới (nhất là thế giới hữu hình - con người) là do sự hợp lại của các yếu tố vật chất (Sắc) và tinh thần (Danh ) Đó là 5 yếu tố (ngũ uẩn )
- Vô thường: Bản chất sự tồn tại của thế giới là một dòng biến chuyển không ngừng
-Niết bàn được Phật Giáo coi là một trạng thái vắng lặng, tịch diệt
Trang 83 Giáo luật của Phật giáo
Kinh luật tạng trình bày những phép tắc, giới luật Về cơ bản, đạo Phật có hai giới luật quan trọng là ngũ giới và thập thiện, quy định những điều mà những người theo đạo phải tuân theo
Ngoài ra còn quy định người tu hành còn phải thực hiện một số điều cấm khác Các vị sư từ Đại đức trở lên phải theo giới luật nghiêm hơn
Tổ chức Phật giáo không chặt chẽ Phật giáo không
có giáo quyền, không thống nhất cách tu hành, có nhiều tông phái và sơn môn
Trang 9Người theo đạo Phật được chia làm hai loại: người tu hành và người tại gia.
Về hệ thống chức sắc và các nhà tu hành gồm có tăng và ni
Trang 104 Giáo pháp đạo Phật
Giáo
pháp
đạo phật
được
tập hợp
trong
tam tạng
Giáo
pháp
đạo phật
được
tập hợp
trong
tam tạng
Kinh tạng Luật tạng Luận tạng
Trang 115 Nền tảng Đạo Phật
Nền tảng Đạo Phật là tứ thánh đế Đạo Phật là đạo giải
quyết khổ đau với 2 khái niệm quan trọng là Nhân Quả
và Luân hồi.
1.Đạo Phật giải thích là mọi sự việc đều có lý do
từ nhân quả
1.Đạo Phật giải thích là mọi sự việc đều có lý do
từ nhân quả
Về nhân quả:
2 Nhân quả tương tác theo luật hạt giống
3 mối quan hệ nhân quả vẫn là một quy luật tự nhiên khách quan
3 mối quan hệ nhân quả vẫn là một quy luật tự nhiên khách quan
Trang 12Về luân hồi
Luân hồi chỉ cho việc tâm thức trải qua nhiều kiếp sống Chết là hết 1 kiếp, tâm thức mang theo nghiệp
đi tái sinh kiếp mới Hình thức của 1 kiếp sống là khác nhau, có thể chuyển đổi giữa các loài, các thế giới (cõi súc sinh, cõi trời, cõi người, cõi a-tu-la…) Quan hệ Nhân Quả quyết định cách thức Luân hồi, hay nói cách khác tùy theo Duyên hay Nghiệp đã tạo
mà sẽ Luân hồi tương ứng để nhận quả
Luân hồi chỉ cho việc tâm thức trải qua nhiều kiếp sống Chết là hết 1 kiếp, tâm thức mang theo nghiệp
đi tái sinh kiếp mới Hình thức của 1 kiếp sống là khác nhau, có thể chuyển đổi giữa các loài, các thế giới (cõi súc sinh, cõi trời, cõi người, cõi a-tu-la…) Quan hệ Nhân Quả quyết định cách thức Luân hồi, hay nói cách khác tùy theo Duyên hay Nghiệp đã tạo
mà sẽ Luân hồi tương ứng để nhận quả
Trang 13III Phật giáo Việt Nam
Phật giáo được du nhập vào Việt Nam từ rất sớm, ngay từ đầu Công nguyên với truyện cổ tích Chử Đồng Tử (ở Hưng Yên ngày nay) học đạo của một nhà sư Ấn Độ Luy Lâu (thuộc tỉnh Bắc Ninh) là trụ
sở của quận Giao Chỉ sớm trở thành trung tâm Phật giáo quan trọng Các truyền thuyết về Thạch Quang Phật và Man Nương Phật Mẫu xuất hiện cùng với sự giảng đạo của Khâu Đà La (Ksudra) trong khoảng các năm 168-189
Phật giáo được du nhập vào Việt Nam từ rất sớm, ngay từ đầu Công nguyên với truyện cổ tích Chử Đồng Tử (ở Hưng Yên ngày nay) học đạo của một nhà sư Ấn Độ Luy Lâu (thuộc tỉnh Bắc Ninh) là trụ
sở của quận Giao Chỉ sớm trở thành trung tâm Phật giáo quan trọng Các truyền thuyết về Thạch Quang Phật và Man Nương Phật Mẫu xuất hiện cùng với sự giảng đạo của Khâu Đà La (Ksudra) trong khoảng các năm 168-189
Trang 14
Phật giáo ăn sâu, bám rễ vào Việt Nam từ rất sớm Đến đời nhà Lý, nhà Trần, Phật giáo phát triển cực thịnh, được coi là quốc giáo, ảnh hưởng đến tất cả mọi vấn đề trong cuộc sống Đến đời nhà Hậu Lê thì Nho giáo được coi là quốc giáo và Phật giáo đi vào giai đoạn suy thoái Đến đầu thế kỷ 17, vua Quang Trung cố gắng chấn hưng đạo Phật, chỉnh đốn xây chùa, nhưng vì mất sớm nên việc này không có nhiều kết quả Đến thế kỷ 20, mặc dù ảnh hưởng mạnh của quá trình Âu hóa, Phật giáo Việt Nam lại phát triển mạnh mẽ khởi đầu từ các đô thị miền Nam với các đóng góp quan trọng của các nhà sư Khánh Hòa và Thiện Chiếu
Phật giáo ăn sâu, bám rễ vào Việt Nam từ rất sớm Đến đời nhà Lý, nhà Trần, Phật giáo phát triển cực thịnh, được coi là quốc giáo, ảnh hưởng đến tất cả mọi vấn đề trong cuộc sống Đến đời nhà Hậu Lê thì Nho giáo được coi là quốc giáo và Phật giáo đi vào giai đoạn suy thoái Đến đầu thế kỷ 17, vua Quang Trung cố gắng chấn hưng đạo Phật, chỉnh đốn xây chùa, nhưng vì mất sớm nên việc này không có nhiều kết quả Đến thế kỷ 20, mặc dù ảnh hưởng mạnh của quá trình Âu hóa, Phật giáo Việt Nam lại phát triển mạnh mẽ khởi đầu từ các đô thị miền Nam với các đóng góp quan trọng của các nhà sư Khánh Hòa và Thiện Chiếu
Trang 15Lịch sử Phật giáo Việt Nam trải qua bốn giai đoạn:
từ đầu công nguyên đến hết thời kỳ Bắc thuộc là giai đoạn hình thành và phát triển rộng khắp; thời Nhà Lý - Nhà Trần là giai đoạn cực thịnh; từ đời Hậu Lê đến cuối thế kỷ 19 là giai đoạn suy thoái; từ đầu thế kỷ
20 đến nay là giai đoạn phục hưng Phật giáo Bắc Tông
có ba tông phái được truyền vào Việt Nam là Thiền tông, Tịnh Độ tông và Mật tông
Lịch sử Phật giáo Việt Nam trải qua bốn giai đoạn:
từ đầu công nguyên đến hết thời kỳ Bắc thuộc là giai đoạn hình thành và phát triển rộng khắp; thời Nhà Lý - Nhà Trần là giai đoạn cực thịnh; từ đời Hậu Lê đến cuối thế kỷ 19 là giai đoạn suy thoái; từ đầu thế kỷ
20 đến nay là giai đoạn phục hưng Phật giáo Bắc Tông
có ba tông phái được truyền vào Việt Nam là Thiền tông, Tịnh Độ tông và Mật tông
Trang 16Cảm ơn quý thầy cô và các bạn đã chú ý lắng nghe bài thuyết trình của nhóm chúng tôi
thầy và các bạn trong lớp!
Xin chân thành cảm ơn !