Kiến thức : Qua tiết học này giúp HS biết được - Tính chất hoá học của oxit, viết được các PTHH + Oxit bazơ tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit.. - Biết được các phương phá
Trang 1Ngày dạy:
TIẾT 1 ÔN TẬP ĐẦU NĂM
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC.
- Rèn kĩ năng viết PTHH, kĩ năng lập CTHH
- KNS: kĩ năng tính toán hóa học
3 Thái độ: Quán triệt ý thức học tập nghiêm túc, chú ý ngay từ những bài học đầu tiên.
B CHUẨN BỊ
- Giáo viên : bảng phụ ghi bài tập, SGK, SBT, SGV hóa 9
- Học sinh : Ôn tập các kiến thức đã học ở lớp 8
C HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A1 9A2
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
- GV kiểm tra xác suất sự chuẩn bị SGK, vở ghi và các dụng cụ học tập cần thiết cho bộ môn với một số học sinh trong lớp
- GV hỏi:
+ Ở lớp 8 các em đã tìm hiểu những nguyên tố hóa học nào?
+ Cho biết thế nào là Axit? Bazơ? Muối? Chúng là đơn chất hay hợp chất?
III/ Bài mới
*Vào bài: Tiết học này giúp học sinh tái hiện khái quát một số kiến thức cơ bản, quan
trọng đã học ở lớp 8
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
(Pư thế, phản ứng oxi hóa, phân hủy, …)
+Phát biểu định luật bảo toàn khối lượng?
+ Cho biết công thức chuyển đổi giữa
I Kiến thức cần nhớ
1 Nguyên tử
- Là những hạt vô cùng nhỏ và trung hòa về điện Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dương và lớp vỏ tạo bởi electron mang điện tích âm
- Số P = Số e
2 Phân tử
- Phân tử là hạt đại diện cho chất gồm một hay một số nguyên tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hóa học của chất
Trang 2khối lượng và lượng chất ?
+ Viết công thức chuyển đổi giữa lượng
Bài1 : Hoàn thành các PTHH sau và cho
biết đó là loại PƯ nào ?
Gv: yêu cầu 3 học sinh hoàn thành PTHH
và 1 học sinh nêu tên loại phản ứng
Gv : nhận xét và cho điểm bài làm tốt
Bài 2 Hòa tan 6,5 gam kẽm kim loại cần
Gv : Yêu cầu 1 HS tóm tắt và viết PTHH
Hs: Đại diện cho 1 nhóm lên chữa phần b
Gv: tổng kết và nhận xét các bước giải
bài tập định lượng
mC + mD = mA + mB
5 Các công thức chuyển đổi
+ m = n M ( m: khối lượng, n: số mol, M: khối lượng mol)
+ V = n 22,4 (n: số mol, V: thể tích của chất khí ở đktc )
C% =
dd
ct m
n
=
1
2 , 0
= 0,2(l) = 200ml
- Theo PTHH ta có: nH2= nZn = 0,1 molVậy thể tích của H2 ( ở đktc) là :
VH2= 0,1 22,4 = 2,24 lit
IV Củng cố bài
- Tiếp tục hướng dẫn học sinh làm 02 bài tập sau để củng cố kiến thức về quy tắc hóa trị vào lập CTHH của chất, tính phân tử khối, tính % khối lượng các nguyên tố trong hợp chất
Bài 1: Lập CTHH của hợp chất tạo bởi:
- C (IV) và O(II)
- H(I) và nhóm SO4(II)
- NH4(I) và NO3(I)
Bài 2: Tính phân tử khối của các hợp chất vừa lập ở trên? Cho biết % về khối lượng mỗi
nguyên tố trong mỗi hợp chất đó?
V Hướng dẫn về nhà
- Đọc lại bài ôxít sgk hóa 8 Xem lại cách gọi tên oxit Làm các bài tập SGK
- Học thuộc các công thức tính V, m , n , C%, CM, % , tỷ khối
Trang 3- Nghiên cứu thông tin bài “ Tính chất hóa học của ôxít , phân loại ôxít”
Ngày dạy:
CHƯƠNG I: CÁC LOẠI HỢP CHẤT VÔ CƠ TIẾT 2 TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA ÔXÍT KHÁI QUÁT VỀ SỰ PHÂN LOẠI ÔXÍT
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.
Kiến thức : Qua tiết học này giúp HS biết được
- Tính chất hoá học của oxit, viết được các PTHH
+ Oxit bazơ tác dụng được với nước, dung dịch axit, oxit axit
+ Oxit axit tác dụng được với nước, dung dịch bazơ, oxit bazơ
- Sự phân loại oxit dựa vào tính chất hóa học gồm oxit axit, oxit bazơ, oxit lưỡng tính
va oxit trung tính Gọi tên được các oxit cụ thể
- Hóa chất : bột CuO, CaO, H2O, CaCO3, Pđỏ, dd HCl, dd Ca(OH)2
- Dụng cụ : ống nghiệm, ống hút, nút cao su, đèn cồn, cốc thủy tinh
2 Học sinh: Bảng nhóm, bút dạ.
C HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A1 9A2
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
(?) Em hãy cho biết ôxít là gì? Gồm những loại nào?
HD: Oxit là hợp chất của Oxi với một hay một số nguyên tố khác Oxit gồm: oxit axit, oxit bazơ, oxit lưỡng tính va oxit trung tính
-Kiểm tra vở bài tập của một số HS
III/ Bài mới
*Vào bài: ở lớp 8 các em đã được tìm hiểu sơ lược về ôxít và phân loại ôxít.Các em có
thể viết và làm bài tập liên quan đến PTHH chứa hợp chất Oxit nhưng không hiểu vì sao xảy ra như thế ? Bài học này giúp các em trả lời điều đó
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
HĐ 1 Tìm hiểu tính chất hóa học của
oxít bazơ
- Yêu cầu HS làm thí nghiệm:
+ Cho vào cốc thủy tinh một mẩu CaO và
nhỏ từ từ lên cục vôi một ít nước cất
Gv: Nêu câu hỏi
+ Qua thí nghiệm em rút ra được kết luận
I.Tính chất hóa học của ôxít.
1 Oxít bazơ có những tính chất hóa học nào?
a.Tác dụng với nước.
CaO + H2O → Ca(OH)2BaO + H2O → Ba(OH)2
Một số oxít bazơ tác dụng với nước tạo thành dd bazơ ( Kiềm)
Trang 4gì về khả năng phản ứng của CaO với
nước? Viết PTHH minh họa?
- Tiếp tục yêu cầu các nhóm làm thí
nghiệm:
+Cho vào ống nghiệm một ít bột CuO sau
đó thêm vào 2 ml dd HCl
=>Quan sát và nêu các hiện tượng xảy ra
Gv: Qua thí nghiệm em rút ra kết luận gì ?
(?) Hoàn thành các sơ đồ sau ?
Fe2O3 + HCl →FeCl3 + …
Al2O3 + H2SO4 →Al2(SO4)3 +…
Hs: Hoàn thành các sơ đồ và hỏi ?
(?) Em hãy kết luận về khả năng phản ứng
của oxít bazơ với axít ?
Gv:thuyết trình về nội dung tính chất
(?)Em hãy hoàn thành các PTHH sau
BaO + CO2 →
Na2O + CO2 →
Hs: Rút ra kết luận về khả năng phản ứng
của oxit bazơ với oxit axit
HĐ 2 Tìm hiểu tính chất hoá học của
oxít axít.
Gv: làm thí nghiệm
+ Đốt Pđỏ sau đó cho sản phẩm tan vào
nước và thử dd tạo thành bằng quỳ tím
(?) cho biết các hiện tượng xảy ra và giải
thích rút ra kết luận? Viết PTHH?
Gv: Biểu diễn thí nghiệm sục khí CO2 vào
dd nước vôi trong
(?) Nêu và giải thích các hiện tượng xảy ra
trong thí nghiệm?
Gv: Mở rộng có thể tạo thành muối trung
hoà hoặc muối axít
Hoàn thành các PTHH sau:
CO2 + BaO → ?
CO2 + Na2O → -?
=>Tổng kết lại toàn bộ các kiến thức về
tính chất hoá học của oxít vừa đề cập
HĐ 3 Tìm hiểu về việc phân loại oxít
Gv: Yêu cầu học sinh nghiên cứu thông tin
trong sách giáo khoa
(?) Oxít được phân loại như thế nào? Dựa
trên cơ sở nào?
Hs: Trả lời dựa trên tính chất hóa học của
c Tác dụng với oxít bazơ
oxit axit tác dụng với một số oxit bazơ (tan) tạo muối
+Oxit trung tính: CO, NO Ko t/d với các chất ở đk thường
Trang 5-Học sinh làm các bài tập:4,5,6 SGK/6 Bài 1.3 và 1.4 SBT/3
-Đọc trước bài “Một số ôxít quan trọng”
-Xem lại bài toán tính % về khối lượng các chất trong hỗn hợp
Kiến thức : Qua tiết học này giúp HS biết được
- Những tính chất hoá học của canxi oxit (CaO)- là oxit bazơ điển hình
- Biết được các ứng dụng của canxi oxit
- Biết được các phương pháp điều chế CaO trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp.-Tính được tỷ lệ % về khối lượng các oxit trong hỗn hợp 2 chất
2.Kĩ năng
-Rèn luyện kĩ năng làm thí nghiệm hóa học, viết các phương trình phản ứng của CaO
- KNS: khả năng làm các bài tập hoá học
3 Thái độ: Tính ham học ở HS qua bộ môn thực nghiệm
B CHUẨN BỊ
1.Hóa chất: CaO, dd HCl, dd H2SO4 loãng, CaCO3
2.Dụng cụ : 4 ống nghiệm, kẹp gỗ, cốc thủy tinh, ống hút, đèn cồn
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
-HS1: Nêu các t/c hoá học của oxit bazơ, viết các PTPƯ minh hoạ
( HS nêu t/c; lưu lại ở góc bảng phải để dùng cho học bài mới)
-HS2: làm bài tập 1 SGK
III/ Bài mới
*Vào bài: Tiết học này các em sẽ tìm hiểu chi tiết về CaO- là một oxit bazơ.
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
HĐ 1: Tính chất và ứng dụng của CaO
- GV khẳng định: CaO thuộc loại oxit
bazơ Nó có các t/c hoá học của oxit bazơ
Trang 6GV: Chúng ta hãy thực hiện một số thí
nghiệm để chứng minh các t/c của CaO
GV: Yêu cầu HS làm thí nghiệm
+ Cho 2 mẩu nhỏ CaO vào ống nghiệm 1
và ống nghiệm 2
+ Nhỏ từ từ nước vào ống nghiệm 1
(dùng đũa thủy tinh trộn đều)
+ Nhỏ dd HCl vào ống nghiệm 2
- HS nhận xét và viết PTPƯ
+ Ống1: P/ư toả nhiều nhiệt, sinh ra chất
rắn màu trắng, tan ít trong nước
GV: P/ư CaO với nước gọi là p/ư tôi vôi
- Ca(OH)2 ít tan trong nước, phần tan
trong nước tạo thành dd bazơ
- CaO hút ẩm mạnh nên dùng để làm khô
GV: Các em hãy nêu ứng dụng của CaO?
- Nhờ t/c tác dụng với axit mà CaO được
dùng để khử chua đất trồng trọt, xử lí
nước thải của nhiều nhà máy hoá chất.
- Thuyết trình: Để CaO trong kk ở nhiệt
độ thường CaO hấp thụ CO2 tạo
canxicacbonat (Liên hệ núi đá vôi, động
Phong nha kẻ bàng).
HĐ 2: Tìm hiểu quá trình sản xuất CaO
- Cho HS quan sát tranh lò nung vôi
+ Trong thực tế người ta sản xuất CaO từ
nguyên liệu nào?
- GV Thuyết trình về các p/ư hh xảy ra
trong lò nung vôi ; Nhiệt sinh ra phân
huỷ đá vôi thành vôi sống
- Hướng dẫn học sinh hình dung các phản
ứng hóa học cơ bản xảy ra trong quá
trình nung vôi => HS viết hoàn chỉnh các
- CaO dùng trong công nghiệp luyện kim
- Làm nguyên liệu cho công nghiệp hóa học
- Bảo vệ môi trường, xử lí chất thải, khử chua…
- Làm nguyên liệu cho xây dựng
III/ Quá trình sản xuất vôi (CaO)
1 Nguyên liệu: đá vôi (CaCO3), than đá (C), than củi
2 Các phản ứng
- Than cháyC+ O2 t0 CO2 + Q
- Nhiệt tỏa ra phân hủy đá vôi:
CaCO3 t0 CO2 + CaO
IV/
Củng cố bài
- Yêu cầu HS tổng kết lại kiến thức theo sơ đồ tư duy toàn bộ kiến thức về oxit bazơ CaO
- Yêu cầu HS làm các bài tập sau theo nhóm:
Bài 1: Viết PTPƯ cho mỗi biến đổi sau:
Ca(OH)2
CaCO3 CaO CaCl2
Ca(NO3)2
CaCO3
Trang 7Bài 2: Cho 20g hh gồm CaO và MgO bị khử hoàn toàn bởi khí H2 sau phản ứng thu được 0,18g H2O
a.Tính khối lượng mỗi chất có trong hh ?b.Tính % về khối lượng mỗi chất trong hh
V/ Hướng dẫn về nhà
-Làm các bài tập 14 SGK/9; bài 2.5 và 2.6 SBT/4 vở bài tập-Làm các bài tập liên quan đến tính % các chất trong hh về khối lượng, về thể tích-Xem bài mới “ lưu huỳnh đi oxit” và hoàn thành phần học theo SGK có ở vở bài tập của bài mới
Kiến thức : Qua tiết học này giúp:
-Học sinh nêu được các tính chất của SO2, thấy được SO2 là oxit axit và viết được các PTHH minh họa
-Biết được các ứng dụng của SO2 và phương pháp điều chế SO2 trong phòng thí nghiệm và trong công nghiệp
+Dụng cụ: Ống ngiệm, giá để ống nghiệm, đèn cồn, muôi sắt
+Hóa chất: quỳ tím, dd Ca(OH)2, dd H2SO4, dd Na2SO3, lọ đựng khí SO2
- Học sinh: phiếu học tập, bảng nhóm, chậu nước
C HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A1 9A2
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
1 Nêu t/c hh của o xit a xit- viết các PTPƯ minh họa
( HS viết t/c ở góc phải bảng để sử dụng cho bài mới)
2 Chữa bài 4 (SGK)
( CM Ba(OH)2 = 0,5M; mBaCO3 = 19,7 gam)
III/ Bài mới
*Vào bài: SO2 là một oxit axit, vậy nó có những tính chất hóa học như một oxit axit
không, ta sẽ tìm hiểu ở bài học này
*Triển khai bài.
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
HĐ 1: Tính chất của SO 2
- GV cho HS quan sát lọ đựng SO2
B LƯU HUỲNH ĐIOXIT SO 2 (M= 64) I/ Lưu huỳnh đioxit có những tính chất gì?
Trang 8- HS đọc thông tin SGK => Yêu cầu:
+Nêu các tính chất vật lí của SO2?
+Dự đoán các tính chất hóa học của SO2?
- Tiến hành thao tác thí nghiệm:
+Cho SO2 tác dụng với nước, sau đó thử
dung dịch thu được bằng quỳ tím => Hiện
tượng quỳ tím chuyển đỏ
+Sục khí SO2 vào dd Ca(OH)2 sau một thời
gian làm mất màu xanh của quỳ tím (nhúng
quỳ tím trong Ca(OH)2 sẽ có màu xanh)
HS: nhắc lại từng t/c và viết PTPƯ minh
họa, đọc tên các muối tạo thành Tự rút kết
GV giới thiệu cách đ/c SO2 trong PTNo
+Có thể thu khí SO2 bằng cách nào? Vì sao?
(đẩy nước, đẩy không khí và để ngửa bình)
+ Yêu cầu HS viết PTPƯ
- GV giới thiệu cách điều chế SO2 trong
Cu +2H2SO4CuSO4 +SO2+2H2O
- Trong CN: đốt bột S hoặc quặng Firit (FeS2) trong không khí có Oxi
S + O2 SO2 3FeS2 + 8O2 Fe3O4 + 6SO2
- Xem trước bài “Tính chất hóa học của axit”
- Chuẩn bị một số kim loại: Al, Fe,Cu
Trang 9-Ngày dạy:13/9
TIẾT 5 TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA AXIT
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: HS biết được:
- Tính chất hoá học của axit: Tác dụng với quỳ tím, với bazơ, oxit bazơ và kim loại
- Tính chất, ứng dụng, cách nhận biết axit HCl, H2SO4 loãng
2.Kĩ năng
- Quan sát thí nghiệm, dự đoán, kiểm tra và kết luận được về tính chất hoá học của axit HCℓ, H2SO4 loãng
- KNS: Viết các phương trình hoá học chứng minh tính chất của H2SO4 loãng Tính nồng
độ hoặc khối lượng dung dịch axit HCℓ,H2SO4 trong phản ứng
3 Thái độ : Đức tính cẩn thận, ý thức bảo vệ môi trường và đồ dùng trong gia đình
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
-HS1 : Làm bài 3 SGK/11
-HS2 : làm bài 6 SGK/11
-HS 3: hỏi các kiến thức lý thuyết liên quan đến axit mà các em đã biết?
=> GV chữa bài , nhận xét cho điểm
III/ Bài mới
*Vào bài: Tiết học này giúp các em củng cố, khắc sâu, mở rộng đầy đủ các kiến thức về
hợp chất axit
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Tính chất hóa học của axit
- Yêu cầu HS làm T/no nhỏ 1 giọt d/d
HCl vào mẩu giấy quỳ tím-> Rút ra n/x
+ Vận dụng: phân biệt các lọ đựng các
d/d ko màu: NaCl, NaOH, HCl
- Các nhóm thảo luận, sau 2p báo cáo
- HS tiếp tục làm thí nghiệm cho Zn tác
- GV lưu ý HS kiến thức về axit đặc
HS viết PTPƯ giữa Al, Fe với d/d HCl ,
D/d H2SO4 loãng
I Tính chất hóa học của a xit : 1.Axit làm đổi màu chất chỉ thị:
- D/d axit làm quỳ tím hóa đỏ
- Dùng QT phân biệt 3 lọ ko màu đựng dd HCl, NaOH, NaCl
=>Chỉ có lọ đựng HCl mới làm quỳ tím chuyển màu đỏ
2 Tác dụng với kim loại:
- Axit tác dụng với một số kim loại hoạt động tạo ra muối và giải phóng khí
Trang 10- GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm
Lấy 1 ml d/d NaOH vào ống No nhỏ 1
giọt phenolphthalein vào ống nghiệm-
nhỏ từ từ H2SO4 vào,quan sát, giải thích
hiện tượng ?
HS tiến hành thí nghiệm, quan sát, nêu
hiện tượng và viết PTPƯ
(D/d NaOH có phenolphtalein từ màu
hồng trở về ko màu)
- HS nhớ lại t/c và viết PTPƯ minh họa
- Tính chất tác dụng với muối sẽ tìm hiểu
ở bài muối
HĐ 2: Tìm hiểu axit mạnh và axit yếu
- GV giới thiệu các a xit mạnh, yếu
- GV gọi học sinh đọc mục em có biết số 3
- A xit t/d với bazơ tạo muối và nước
- P/ư giữa axit với bazơ gọi là p/ư trung hòa
4 Axit tác dụng với oxit bazơ
Fe2O3 + 6HCl →2FeCl3 + 3H2O
- Axit t/d với oxit bazơ tạo muối và nước
Chú ý: Với Fe3O4 là hỗn hợp nên khi tác dụng với axit (HCl, H2SO4 (l) ) tạo hỗn hợp 2 muối
Fe3O4 + 8HCl→FeCl2 + 2FeCl3 + H2O
5 Tác dụng với muối:( Học sau)
II A xit mạnh và a xit yếu
-Axit mạnh : HCl, H2SO4, HNO3
-Axit TB: H3PO4, H2SO3
-Axit yếu: H2S, H2CO3
IV/ Củng cố bài
-HS thảo luận nhóm hoàn thành các bài tập sau:
+Bài tập 1:Viết PTHH xảy ra nếu có khi cho lần lượt các chất: Al2O3, Mg, FeO, SO2,
Zn(OH)2, CaO tác dụng với
+Bài tập 2: Bằng PP hóa học hãy nhận biết các lọ đựng các chất bị mất nhãn sau:
a dd HCl , NaOH , Na2SO4 b.Các chất rắn : CaO, Na2O, CuO, BaO
- GV khái quát lại các nội dung chính của bài
-HS biết được các tính chất hoá học của H2SO4 loãng và đặc
-Biết được cách viết đúng các PTPƯ thể hiện tính chất hoá học chung của axit
-Vận dụng những tính chất của H2SO4 trong việc giải quyết các bài tập định tính và định lượng
Trang 11- Hóa chất: ddH2SO4 loãng, quỳ tím, H2SO4 đặc, Al, Cu hoặc Zn hoặc Fe, dd Cu(OH)2, dd NaOH.
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
-HS1:Nêu các tính chất hoá học chung của axit
-HS2: chữa bài 2/14
-HS3: chữa bài 3/14
=> GV nhận xét, chữa bài và cho điểm
III/ Bài mới
*Vào bài: GV thông báo nội dung giảm tải và yêu cầu HS tự về nhà đọc thêm
Axit clohiđric HCl Tiết học này các em chỉ nghiên cứu chủ yếu về axit H2SO4 loãng
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Tính chất vật lí của Axit
sunfuric
- GV cho HS quan sát lọ đựng H2SO4 đặc
+Nêu các tính chất vật lí của H2SO4
- GV hướng dẫn HS cách pha loãng
H2SO4 đặc vào nước, ko làm ngược lại
+ Vì sao lại ko được làm ngược lại ?
- GV yêu cầu HS tự viết lại các t/c hh của
axit, đồng thời viết các ptpư minh hoạ -
với H2SO4 loãng
- HS thực hiện thí nghiệm chứng minh:
+Thử bằng quỳ tím (TN1)
+Cho Zn tác dụng với H2SO4 loãng
+Cho Cu(OH)2 t/d với H2SO4 loãng
+Cho CuO t/d với H2SO4 loãng
2 lần nước, ko bay hơi
- Dễ tan trong nước và tỏa nhiệt mạnh
- Lưu ý : khi pha loãng axit đậm đặc thành axit loãng cần đảm bảo nguyên tắc nhỏ từ từ axit vào nước, ko được làm ngược lại
2) Tính chất hóa học của Axit sunfuric
a) H 2 SO 4 loãng có đủ các t/c hh của axit
- Làm đổi màu quì tím thành đỏ
- Tác dụng với kim loại (Mg, Al, Fe…)
Mg + H2SO4 MgSO4 + H2
- Tác dụng với bazơZn(OH)2 + H2SO4 ZnSO4 + 2H2O
-Tác dụng với kim loại:
Trang 12- HS Quan sát nêu hiện tượng thí nghiệm:
+ Ống nghiệm 1: Ko có hiện tượng gì,
chứng tỏ H2SO4 loãng ko tác dụng vớiCu
+ Ống nghiệm 2:Có khí ko màu, mùi hắc
thoát ra.Đồng bị tan một phần tạo thành
d/d màu xanh lam
? Khí thoát ra ở ống nghiệm 2 là khí gì ?
dựa vào đâu em xác nhận được?
-GV: d/d có màu xanh lam là CuSO4
- HS viết phương trình phản ứng?
- GV: Giới thiệu: Ngoài Cu, H2SO4 Đặc
còn tác dụng đc với nhiều kim loại khác
tạo thành muối sunfat, không giải phóng
khí H2
- Hướng dẫn HS làm thí nghiệm tính háo
nước của H2SO4 đặc
+Cho một ít đường (hoặc bông vải ) vào
đáy cốc thuỷ tinh, đổ vào mỗi cốc một ít
H2SO4 đặc (đổ lên đường )
=>quan sát và nx hiện tượng:
+Màu trắng của đường chuyển dần sang
màu vàng, nâu, đen (tạo thành khối xốp
màu đen, bị bọt khí đẩy lên khỏi miệng
cốc ).
+Phản ứng toả nhiều nhiệt.
- GV hướng dẫn HS giải thích hiện tượng
và nx
- GV: Lưu ý khi dùng H2SO4 phải hết sức
thận trọng.
- GV: Có thể hướng dẫn HS viết những lá
thư bí mật bằng dung dịch H2SO4 loãng
Khi đọc thư thì hơ nóng hoặc dùng bàn
là
+Nhận xét : H2SO4 đặc nóng t/d với Cu, sinh ra SO2 và d/d CuSO4
Cu + 2H2SO4đ →t0 CuSO4 + 2H2O + SO2+ H2SO4 đặc còn tác dụng đc với nhiều kim loại khác tạo thành muối sunfat, không giải phóng khí H2
(Al, Fe không phản ứng với H2SO4 đặc nguội)
- Tính háo nước:
+TN: cho H2SO4 đặc vào miếng bông hay đường=> Đường chuyển màu đen và sủi bọt; miếng bông bị cháy đen
+ Giải thích: Chất rắn màu đen là cacbon
(do H2SO4 đã hút nước ) Sau đó, một phần C sinh ra lại bị H2SO4 đặc oxi hoá mạnh tạo thành các chất khi SO2, CO2 gây sủi bọt trong cốc làm C dâng lên khỏi miệng cốc.
=> H2SO4 đặc lấy nước của nhiều hợp chất vô cơ và hữu cơ
C12H22O11 2 04( )
d
H SO t
→ 11H2O+ 12C Đường than
C + 2H2SO4 đ →t0 CO2 +2SO2 +2H2O
IV/ Củng cố bài
- Yêu cầu các nhóm HS vận dụng kiến thức làm bài tập sau: Cho các chất sau: Ba(OH)2, Fe(OH)3, SO3, K2O, Mg, Fe, Cu, CuO, P2O5
a.Gọi tên, phân loại các chất trên
b.Viết các ptpư (nếu có) của các chất trên với:
Trang 13Ngày dạy:
TIẾT 7 MỘT SỐ AXIT QUAN TRỌNG (T2)
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức.
-Biết cách nhận biết H2SO4 và muối sunfat
-Những ứng dụng quan trọng của axit này trong đời sống, sản xuất
-Các nguyên liệu và công đoạn sản xuất H2SO4 trong công nghiệp
-Tính được lượng C%, khối lượng dd
2.Kĩ năng
-Rèn luyện kĩ năng viết ptpư, kĩ năng phân biệt các lọ hoá chất mất nhãn, kĩ năng làm bài tập định lượng
-KNS: Kĩ năng làm toán nhận biết
3 Thái độ: Lòng yêu thích môn học, trật tự nghiêm túc khi làm thí nghiệm.
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
1, Nêu tính chất hóa học của axit H2SO4 loãng? Viết PTHH minh họa?
HD: Mục 2 – tiết 6
2, Gọi 2 HS lên bảng làm bài tập 6 SGK/19 và bài 4.6 SBT/7
III/ Bài mới
*Vào bài: axit H2SO4 được sản xuất ra sao, ứng dụng gì Ta sẽ tìm hiểu và liệt kê các ứng dụng của axit này trong bài học hôm nay
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Sản xuất H 2 SO 4
GV: Thuyết trình về nguyên liệu sản
xuất H2SO4 và các công đoạn sản xuất
+ HS xem bảng tính tan của các muối,
xem muối của gốc sunfat nào không
III/ Sản xuất H 2 SO 4
- Nguyên liệu: bột S hoặc quặng Firit (FeS2)
- Các công đoạn sản xuất trong CN:
+Đốt S hay quặng trong không khí
S + O2 SO2 3FeS2 + 8 O2 Fe3O4 + 6SO2+Hấp thụ SO2 có mặt xúc tác V2O5 2SO2 + O2 2SO3
Trang 14+Nhỏ vào mỗi ống nghiệm 1 giọt dung
dịch BaCl2 ( (hoặc Ba (NO3)2 Ba
- GV hướng dẫn bổ sung, lưu ý cách sử
dụng H2SO4 an toàn trong cuộc sống
(khi sử dụng chất tẩy rửa)
Nhận xét: Gốc Sunfat = SO4 trong các phân
tử H2SO4, Na2SO4 kết hợp với nguyên tố Bari trong phân tử BaCl2 tạo ra kết tủa trắng là BaSO4
V/ Ứng dụng của H 2 SO 4
- Sơ đồ H1.12 SGK
IV/ Củng cố bài
- Gv khái quát lại các nội dung cơ bản của bài học
- Yêu cầu các nhóm thảo luận hoàn thành các bài tập sau:
Bài 1: Trình bày phương pháp hoá học để phân biệt các lọ hoá chất bị mất nhãn đựng các
dung dịch không màu sau: K2SO4, KCl, KOH, H2SO4
HD
- Bước 1: Dùng quỳ tím
- Bước 2: Dùng muối BaCl2 để phân biệt
Bài 2: Hoàn thành các phương trình phản ứng sau:
- Làm các bài tập còn lại SGK/19, bài 5 SGK/21
- Tham khảo bài tập SBT bài 5.7/8;5.4/85.3/7; 4.7/7; 4.5/7; 3.4/5; 2.3/4
- Ôn thêm dấu hiệu nhận biết một số chất
- Xem lại các nội dung đã học để chuẩn bị luyện tập
Trang 15
-Ngày dạy:
TIẾT 8 LUYỆN TẬP: TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA OXIT VÀ AXIT
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- HS được ôn tập lại các t/c hh của oxit và a xit và mối quan hệ giữa 2 loại chất
- Điều chế được một số chất liên quan như: CaO, SO2, H2SO4
- Nắm được cách tính toán một số dạng toán liên quan đến khối lượng, C%, chất dư, CM
- Nhận biết và phân biệt được 1 số chất
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng viết PTHH, làm các BT định tính và định lượng
- KNS: Nhận biết, phân biệt các hợp chất oxit và axit
3 Thái độ Giáo dục ý thức học tập nghiêm túc.
B CHUẨN BỊ
- GV: SGK, bảng phụ vẽ sơ đồ mối liên quan giữa oxit và axit
- HS ôn tập lại các tính chất của oxit axit, oxit bazơ, axit
C HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
? Yêu cầu HS làm bài tập: Cho 20g dd NaOH 20% tác dụng hoàn toàn với 16g dd H2SO4 65% a.Tính khối lượng chất dư ?
?Nêu tính chất hóa học của axit H 2 SO 4 đặc nóng?
HD: có đủ 5 tính chất của axit chung và 02 tính chất riêng
III/ Bài mới
*Vào bài: Hợp chất oxit và axit có thể chuyển đổi qua lại, cũng như có mối quan hệ biện
chứng với nhau Cụ thể ta sẽ nghiên cứu các mối quan hệ về mặt tính chất hóa học giữa hai loại hợp chất này
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Các kiến thức cần nhớ
1.Tính chất hóa học của oxit
- Yêu cầu HS quan sát sơ đồ SGK mục 1
+Sơ đồ cho em biết điều gì?
Trang 16theo sơ đồ chuyển đổi trên?
- Các nhóm thảo luận, sau 02p gọi đại diện
HS lên điền bảng
- Gọi HS khác nhận xét
2 Tính chất hóa học của axit
- Yêu cầu HS quan sát sơ đồ SGK mục 2
+Sơ đồ cho em biết điều gì?
+Hãy chọn chất phù hợp để viết các PTHH
theo sơ đồ chuyển đổi trên?
- Các nhóm thảo luận, sau 02p gọi đại diện
+ Thảo luận nhóm hoàn thành bài 1 (5p)
- Gọi đại diện HS lên viết PTHH
- GV nhận xét
Bài 2:
- Yêu cầu HS đọc yêu cầu của bài.
- Trao đổi nhóm hoàn thành các yêu cầu
b Các oxit CaO, BaO, K2O, Al2O3
- Cho vào nước nếu ko pư là Al2O3,tan pư
hoàn toàn là BaO, K2O và pư nhưng ko tan
hoàn toàn là CaO
- Cho dd H2SO4 vào 2 dd còn lại nếu có kết
tủa là Ba(OH)2 hay BaO, chất còn lại là K2O
II/ Bài tập Bài 1: Cho các chất sau:
SO2, CuO, Na2O, CaO, CO2, Al2O3 , BaOHãy cho biết những chất nào t/d được với:a) H2O Viết PTPƯ
b) Axit HCl Viết PTPƯc) dd NaOH.Viết PTPƯ HD
a) Với H2O: SO2, Na2O, CaO, CO2, BaOb) Axit HCl: CuO,Na2O, CaO, Al2O3,BaOc)Với dd NaOH : SO2, CO2,
Bài 2: Bằng PP hóa học hãy nhận biết
các lọ mất nhãn đựng các chất sau:
a Các dd HCl, H2SO4, Na2SO4, NaCl
b Các oxit CaO, BaO, K2O, Al2O3
c Các chất khí : CO2, SO2, O2HD
a – Bước 1 dùng quỳ tím
- Bước 2: dùng dd BaCl2
b – Bước 1: hòa tan các oxit vào nước
- Bước 2: dùng thêm axit H2SO4 loãng
Trang 17- GV HD Vd/d sau p/ư thay đổi ko đáng kể so với
Vd/d HCl đã dùng)HD
nMg = m : M = 1,2 : 24 = 0.05mol
nHCl = 0,005 3 = 0,015 molPT: Mg + 2HCl MgCl2 + H2 1mol 2mol 1mol 1mol 0,05mol 0,015mol 0.0075mol
+Nhắc lại các tính chất hóa học của oxit axit? Oxit bazơ? Axit?
- Các nhóm thảo luận hoàn thành bài tập:
Viết PTHH thực hiện dãy chuyển hóa
- HS học bài theo vở ghi và SGK, làm các bài 2,4 SGK/21
- HS khá làm thêm bài tập sau: Cho 14,4g hỗn hợp gồm Cu và CuO tác dụng vừa đủ với
m gam dd HCl 20% thu được dd A duy nhất và 6,4g chất rắn B
a.Tính % về khối lượng các chất trong hỗn hợp?
1.Kiến thức : Biết được:
- Mục đích, các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện các thí nghiệm:
- Oxit tác dụng với nước tạo thành dung dịch bazơ hoặc axit
- Nhận biết dung dịch axit, dung dịch bazơ và dung dịch muối sunfat
2
Kĩ năng
- Sử dụng dụng cụ và hoá chất để tiến hành an toàn, thành công các thí nghiệm trên
- KNS: Quan sát, mô tả, giải thích hiện tượng và viết được các phương trình hoá học của thí nghiệm Phản ứng của CaO và P2O5 với nước; Nhận biết các dung dịch axit H2SO4 , HCl và muối sunfat Viết tường trình thí nghiệm
3 Thái độ : Lòng yêu thích môn học, trật tự nghiêm túc khi làm thí nghiệm thực hành,
tuân thủ tôt nội quy của phòng thực hành
Trang 18I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức học tập nghiêm túc
II/ Kiểm tra bài cũ
- Các nhóm HS tự kiểm tra dụng cụ, hóa chất
- GV hỏi:
+ Nêu tính chất hóa học của oxit bazơ?
+ Nêu tính chất hóa học của oxit axit?
+Nêu các tính chất hóa học của axit? Viết các PTHH minh họa?
III/ Tiến trình thực hành
*Vào bài: GV quán triệt ý thức nghiêm túc khi làm thực hành, chú ý nghe hướng dẫn và
các yêu cầu, sau đó mới thực hiện các bước thực hành
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Thí nghiệm về tính chất của oxit
- GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm 1:
+Cho mẩu vôi sống vào ống nghiệm,
thêm tiếp 2ml nước vào lắc đều
=>Nhận xét hiện tượng xảy ra ?
+Thử dung dịch bằng giấy quỳ
=>Nhận xét sự chuyển màu của quỳ tím?
- HS tiến hành thí nghiệm theo hướng
dẫn , quan sát n/x, giải thích h/tượng,
+ Nhúng 1 mẩu quỳ tím vào d/d
=>Nhận xét sự đổi màu quỳ tím?
- HS tiến hành thí nghiệm theo hướng
dẫn , quan sát n/x, giải thích h/tượng,
+ Phân loại và gọi tên 3 chất?
+ Hãy trình bày cách nhận biết các lọ
đựng các dung dịch trên?
- GV gợi ý:
+ DD axit làm quỳ tím ngả đỏ
+ Nếu nhỏ dd BaCl2 vào HCl và H2SO4
thì chỉ có d/d H2SO4 xuất hiện kết tủa
+ Mẩu CaO nhão ra
+ P/ư tỏa nhiều nhiệt
+ Thử d/d sau p/ư bằng dung dịch fenolftalein: Dung dịch fenol chuyển sang màu hồng
-> D/d thu được có tính bazơCaO + H2O -> Ca(OH)2
=> CaO có t/c hh của oxitbazơ
b) Thí nghiệm 2: P/ư của điphotphopenta
oxit với nước
- Đốt P đỏ cháy tạo nhiều khói trắng là P2O5Chất này tan được trong nước tạo dd, dung dịch làm quỳ tím đổi màu đỏ
=>P2O5 có t/c của oxit axit
4P + 5O2 -> 2P2O5
P2O5 + 3H2O -> 2H3PO4
2 Nhận biết các d/d Thí nghiệm 3: Có 3 lọ ko nhãn, mỗi lọ
Trang 19- HS thực hiện thí nghiệm nhận biết.
TIẾT 10 KIỂM TRA MỘT TIẾT
A MỤC TIÊU BÀI KIỂM TRA
1 Kiến thức: HS nêu được các kiến thức cơ bản về tính chất vật lí, hóa học của oxit và
axit Biết cách nhận ra các hợp chất oxit và axit thông thường
2 Kĩ năng
- Phát triển năng lực tư duy, phán đoán, suy luận
- KNS: rèn kĩ năng tính toán, kĩ năng viết PTHH và kĩ năng phân biệt các hợp chất oxit và axit
3 Thái độ: Giáo dục đức tính cẩn thận , nghiêm túc khi làm bài.
1 TN (0,5đ)
Biết được tính chất của ô xit, viết được các PTHH giữa các
chất
1TN (0,5đ); 1TL (2đ)
2 TN(1đ)
1 TL(2đ)
Hợp chất
axit
Biết phân biệt chất dựa vào gốc SO4, tính chất riêng của
chất
2 TN (1đ)
Biết được t/c của các chất để viết sơ đồ phản ứng
1 TL (2đ)
- Vận dụng được t/c của a xit vào làm bài tập
- Hiểu được t/c riêng của các chất
để phân biệt chúng
2 TL (4đ)
2 TN(1đ)
3 TL(6đ)
Tổng số câu
Số điểm
3 trắc nghiệm1,5đ
1 TN; 2 TL4,5đ
2 Tự luận4đ
4TN;4TL10đ
C TIẾN TRÌNH KIỂM TRA
Trang 201.Những oxit sau oxit nào tác dụng với nước?
4 Hòa tan SO 3 vào nước rồi nhúng quỳ tím vào dung dịch, có hiện tượng:
A Quỳ tím hóa đỏ B Quỳ tím không đổi màu C Quỳ tím hóa xanh
Câu 2 : Có những oxit : CO2, CaO, Fe2O3.Những ôxit nào tác dụng được với
a Nước b dd H2SO4 c dd NaOH
Viết phương trình hóa học xảy ra?
Câu 3: Nêu phương pháp nhận biết các dung dịch sau : BaCl2, Na2SO4, HCl trong các lọ riêng biệt bị mất nhãn ?
Câu 4 : Hoàn thành dãy biến hóa sau :
Trang 211.Những oxit sau oxit nào tác dụng với axit HCl ?
4 Hòa tan CaO vào nước rồi nhúng quỳ tím vào dung dịch có hiện tượng
A Quỳ tím hóa hồng B Quỳ tím không đổi màu C Quỳ tím hóa xanh
Câu 2 : Có những chất : K2O, H2O, KOH, Fe2O3, H2SO4 Những chất nào tác dụng được với nhau từng đôi một ? Viết phương trình hóa học xảy ra?
Câu 3: Nêu phương pháp nhận biết các dd KCl, H2SO4, HNO3 trong các lọ riêng biệt bị mất nhãn? Viết PTHH xảy ra ?
Câu 4 : Hoàn thành dãy biến hóa sau :
S → 1 SO2 → 2 H2SO3 → 3 Na2SO3 → 4
SO2
Câu 5:Cho kim loại kẽm tác dụng vừa đủ với 200 gam dd H2SO4 thu được 2,24lit khí H2 ở điều kiện tiêu chuẩn
a Nêu hiện tượng, viết PTHH xảy ra?
b Tính khối lượng kẽm đã phản ứng và nồng độ % của dung dịch H2SO4 đã dùng ?
c Tính nồng độ dung dịch thu được sau phản ứng ?
III/ Đáp án đề 2
Câu 1 : (2đ) : Mỗi ý đúng được: 0,5đ
1 B 2 A 3 C 4 C
Câu 2 : (2đ) Mỗi PTHH viết đúng được 0,5đ
- K2O t/d được với H2O, với H2SO4
Câu 3 : (1,5đ) Nhận biết trích 3 mẩu thử nhỏ (Nhận biết được mỗi chất được 0,5đ)
+ Cho quỳ tím vào 3 mẩu thử trên nếu qt hóa đỏ là 2 axit HNO3 và H2SO4, nếu quỳ tím không đổi màu là KCl
+ Cho dung dịch BaCl2 vào 2 dung dịch còn lại nếu dung dịch nào xuất hiện kết tủa trắng
là H2SO4, lọ không có hiện tượng gì là HNO3
Trang 22- Sau 45p làm bài, GV thu bài của tất cả HS
- Nhận xét ý thức làm bài, xếp loại giờ học
- Dặn dò: Xem trước nội dung bài “Tính chất hóa học của Bazơ”, tự ôn lại khái niệm về Bazơ, các loại Bazơ đã học
- -Ngày dạy:
TIẾT 11 TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA BA ZƠ
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : HS biết được:
- Tính chất hoá học chung của bazơ (tác dụng với chất chỉ thị màu, và với axit); tính chất hoá học riêng của bazơ tan- kiềm (tác dụng với oxit axit và với dung dịch muối); tính chất riêng của bazơ không tan trong nước (bị nhiệt phân huỷ)
-Tra bảng tính tan để biết một bazơ cụ thể thuộc loại kiềm hoặc bazơ không tan
-Viết các phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của bazơ
3.Thái độ : giáo dục ý thức khoa học, phán đoán chính xác, khả năng kết hợp tốt giữa lí
II/ Kiểm tra bài cũ
? Hợp chất như thế nào gọi là bazơ? Có mấy loại bazơ?
HD: Bazơ là hợp chất tạo bởi kim loại liên kết với nhóm OH Có hai loại là bazơ tan và không tan
?Khi học về oxit và axit, em đã biết được tính chất hóa học nào của bazơ?
Trang 23- Oxit axit tác dụng với bazơ Muối + Nước
- Axit tác dụng với bazơ Muối +Nước
III/ Bài mới
*Vào bài: Ngoài các tính chất đã biết ở trên, hợp chất bazơ còn có các tính chất gì khác, có
đặc điểm và ứng dụng gì, ta sẽ nghiên cứu ở bài học này
*Triển khai bài.
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Tính chất hóa học của bazơ
- GV khái quát các tính chất mà HS đã
biết
- Ngoài các tính chất đó, bazơ còn có
thêm các tính chất khác
- Yêu cầu HS làm thí nghiệm:
+Nhúng quỳ tím vào dd NaOH
+Nhúng giấy phenol vào NaOH
=>Nhận xét sự đổi màu của giấy?
- GV giới thiệu tính chất tác dụng với
muối, đk xảy ra phản ứng
- GV làm thí nghiệm nung Cu(OH)2
nhận xét màu của chất rắn trước và sau
khi nung Viết PTHH?
* Chú ý : Ca(OH)2 cũng bị nhiệt phân
I/ Tính chất hóa học của Bazơ
1 Tác dụng với axit (phản ứng trung hòa) NaOH + HNO3 NaNO3 + H2O
2 Tác dụng với oxit axit 2NaOH + SO2 Na2SO3 + H2O
3 Làm đổi màu chất chỉ thị
- Làm quỳ tím đổi màu xanh
- Làm phenolphtalein đổi màu hồng
4 Tác dụng với muối tạo muối mới và bazơ mới
- Dung dịch bazơ tác dụng với dd muối tạo muối mới và bazơ mới
- ĐK: muối mới tạo ra phải kết tủa hoặc bazơ mới tạo ra phải ko tan
2NaOH + CuCl2 Cu(OH)2↓ + 2NaCl
5 Bazơ không tan bị nhiệt phân hủy Cu(OH)2 t0 CuO + H2O
Hđ 2: Bài tập vận dụng
Bài 1: Chỉ dùng quỳ tím hãy phân biệt 3
lọ ko nhãn đựng 1 trong các d/d ko màu
sau: H2SO4, Ba(OH)2, HCl
- HS tư duy tìm phương án
- Đại diện HS lên trình bày, viết PTHH
II/ Bài tập Bài 1: Chỉ dùng quỳ tím phân biệt HCl,
H2SO4 và Ba(OH)2 trong 3 lọ riêng biệt mất nhãn?
- GV nhấn mạnh: Bazơ không tan có hai tính chất là 1 và 5
- HS làm vào vở các bài tập sau, 5p gọi đại diện đem vở lên chấm và cho điểm
1 Cho các chất sau:Cu(OH)2, MgO, Fe(OH)3, NaOH, Ba(OH)2
a.Phân loại các chất trên
b.Trong các chất trên, chất nào t/d với:
- D/d H2SO4 loãng
- Khí CO2
=> Chất nào bị nhiệt phân hủy? Viết các PTPƯ xảy ra
2 Bằng pp hóa học hãy nhận biết các dd CaCl2, MgSO4, NaOH, Ca(OH)2 đựng trong các
lọ mất nhãn?
Trang 24V/ Hướng dẫn về nhà
- Làm bài tập 3,4 SGK; Bài 7.1 7.3 SBT vào vở bài tập
-Ôn lại cách giải các bài tập định lượng đã học ( Bài toán 1,2,3 )
-Ôn lại cách tính CM các chất có trong dd và cách tính V
- -Ngày dạy:
TIẾT 12 MỘT SỐ BAZƠ QUAN TRỌNG
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: Biết được:
-Tính chất hoá học của một số bazơ quan trọng như NaOH và quá trình sản xuất NaOH
-Ứng dụng của natri hiđroxit NaOH, phương pháp sản xuất NaOH từ muối ăn
2.Kĩ năng
- Tra bảng tính tan để biết một bazơ cụ thể thuộc loại kiềm hoặc bazơ không tan
- Quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận về tính chất của NaOH
- KNS: nhận biết được dung dịch NaOH, viết các phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của bazơ.Tìm khối lượng hoặc thể tích dung dịch NaOH tham gia phản ứng
3.Thái độ : Ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ tài sản của mình và mọi người, giải thích
được một số hiện tượng thực tế trong đời sống
-Xem lại cách tính CM, V,C% và các dạng toán 1,2,3
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp
II/ Kiểm tra bài cũ
1 Nêu các t/c hh của bazơ tan( kiềm)? Viết PTHH?
HD: Mục I tiết 11 (Ghi lại ở góc bảng phải để giữ lại học bài mới.)
2 Nêu các t/c hh của bazơ ko tan So sánh t/c của bazơ tan và bazơ ko tan?
HD: Bazơ ko tan có 2 tính chất, trong đó tính chất 5 Bazơ không tan bị nhiệt phân hủy Cu(OH)2 t0 CuO + H2O là tính chất chỉ riêng bazơ ko tan mới có
III/ Bài mới
*Vào bài: Riêng bazơ kiềm NaOH có những tính chất cụ thể nào, điều chế và ứng dụng
loại bazơ này ra sao, ta sẽ tìm hiểu ở bài học này
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Tìm hiểu tính chất lí học.
- Cho HS quan sát NaOH khan:
+Nêu các tính chất lí học của NaOH rắn?
- GV pha dd NaOH => Yêu cầu:
+HS sờ vào thành cốc sau khi pha, nhận xét
Trang 25- HS quan sát tranh => Hãy chỉ ra những
ứng dụng quan trọng của NaOH?
- Đại diện HS trả lời, HS khác bổ sung hoàn
chỉnh
Hđ 4: Tìm hiểu quá trình SX NaOH
- HS nghiên cứu thông tin SGK, trả lời câu
hỏi:
+ Mô tả quá trình sản xuất NaOH trong
công nghiệp? Viết PTHH minh họa?
- GV hoàn chỉnh
- GV: trong PTN người ta điều chế NaOH
bằng cách:
+Cho Na t/d với H2O
+Cho Na2CO3 t/d với Ba(OH)2, lọc bỏ kết
tủa sẽ thu được dd NaOH
II/ Tính chất hóa học của NaOH
1 Làm đổi màu chất chỉ thị:
- Làm quỳ tím chuyển màu xanh
- Phenolphtalein chuyển màu hồng
2 Tác dụng với oxit axit tạo muối và nước
IV/ Sản xuất NaOH
- Trong công nghiệp: người ta sản xuất NaOH bằng cách điện phân dd bão hòa NaCl có màng ngăn xốp:
2NaCl + 2H2O đ.p
m.n.x 2NaOH +Cl2↑ +H2↑
IV/ Củng cố bài
- Yêu cầu HS nhắc lại các tính chất của NaOH?
- Yêu cầu các nhóm thảo luận hoàn thành bài tập sau:
Bài tập 1: Hoàn thành PTPƯ cho sơ đồ sau:
Na 1 → Na2O 2 → NaOH 3 →NaCl 4 → NaOH 5 → Na2SO4
7
NaOH 8 → Na3PO4
Bài tập 2 Cho Vml dd HCl 1M tác dụng hoàn toàn với 200g dd NaOH 15%
a.Tính V ?
b.Tính CM các chất có trong dd sau phản ứng biết DNaOH = 0,8g/cm3
Bài 3 (NC): Viết PTHH hoàn thành sơ đồ sau:
Trang 26-Xem bài tiếp theo, tập pha chế trước nước vôi trong, chuẩn bị nước chanh,
-Tiếp tục ôn lại các dạng toán đã học
- -Ngày dạy:
TIẾT 13 MỘT SỐ BAZƠ QUAN TRỌNG (tiếp)
A MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức: Biết được:
-Tính chất hoá học của một số bazơ quan trọng như Ca(OH)2, và quá trình sản xuất Ca(OH)2
-Ứng dụng của Canxi hiđroxit Ca(OH)2, phương pháp sản xuất Ca(OH)2
2.Kĩ năng
- Tra bảng tính tan để biết một bazơ cụ thể thuộc loại bazơ không tan
- Quan sát thí nghiệm và rút ra kết luận về tính chất của Ca(OH)2
- KNS: Viết các phương trình hoá học, tìm khối lượng hoặc thể tích dung dịch Ca(OH)2 tham gia phản ứng
3 Thái độ : Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường xung quanh và giúp mọi người có nhận
thức đúng đắn về việc cần bảo vệ môi trường Giáo dục đức tính cẩn thận trong học tập
B CHUẨN BỊ
1/ Hóa chất: Vôi tôi chưa pha loãng, nước, d/d HCl, quỳ tím, giấy phenolphtalein, nước
chanh (ko đường), d/d amoniac; nước lọc
2/ Dụng cụ: Giấy lọc, phễu, 2cốc thủy tinh, ống thổi, đũa thủy tinh , 3 ống nghiệm
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp
II/ Kiểm tra bài cũ
1/ Nêu tính chất của bazơ Viết PTHH?
HD: Mục I – tiết 11
2, Gọi 2 HS lên bảng hoàn thành bài 1,2 SGK/27
III/ Bài mới
*Vào bài: Vôi sống CaO và vôi tôi Ca(OH)2 đều có nhiều ứng dụng quan trọng trong đời sống Ta sẽ khái quát những tính chất và vai trò của loại hợp chất này
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
1 Pha chế d/d canxi hiđroxit
- Cho CaO vào nước sẽ thu được Ca(OH)2 theo phản ứng:
CaO + H2O Ca(OH)2
- Ca(OH)2 ít tan, phần tan trong nước gọi
là nước vôi trong
Trang 27GV giới thiệu các t/c hh của ba zơ đã
được ghi ở góc bảng phải, HS nhắc lại t/c
và viết PTPƯ minh họa
- Các nhóm HS làm TNo CM t/c hh của
bazơ tan
- Dùng hơi thở sục vào nước vôi trong
? Nêu hiện tượng xảy ra ?
? Phản ứng này em thấy xảy ra ở trường
hợp nào trong đời sống? Có ý nghĩa gì
trong học tập của em? (nhận biết dd này)
- GV bổ sung tính chất của bazơ ko tan
3 Tính chất hóa học Ca(OH) 2 có những t/c hh của ba zơ tan
a) Làm đổi màu chất chỉ thị D/d Ca(OH)2 làm đổi màu quỳ tím thành xanh, d/d phenolphthalein không màu chuyển sang màu hồng
b) Tác dụng với a xit:
Ca(OH)2 + 2HCl -> CaCl2 + 2H2Oc) Tác dụng với oxit axit
Ca(OH)2 + CO2 -> CaCO3 + H2Od)T/d với dd muốiMuối mới+ bazơ mớiĐK: muối mới kết tủa hoặc baz ơ mới kết tủa hoặc cả hai kết tủa
3Ca(OH)2+2AlCl32Al(OH)3↓+ 3CaCl2
Tính chất của bazơ không tan: Bị nhiệt
CaO →Ca OH →CaCO →CaCl →Ca OH →Ca HCO
2 Có 4 lọ ko nhãn, mỗi lọ đựng 1 d/d ko màu sau: Ca(OH)2, KOH, HCl, Na2SO4.Chỉ dùng quỳ tím, hãy phân biệt các d/d trên?
3.Cho 200ml dd HCl 2M tác dụng vừa đủ với V lít dd NaOH 1,5M
1.Kiến thức : Biết được
- Tính chất hoá học của muối: tác dụng với kim loại, dung dịch axit, dung dịch bazơ, dung dịch muối khác, nhiều muối bị nhiệt phân huỷ ở nhiệt độ cao
- Khái niệm phản ứng trao đổi và điều kiện để phản ứng trao đổi thực hiện được
2.Kĩ năng
- Tiến hành một số thí nghiệm, quan sát giải thích hiện tượng, rút ra được kết luận về tính chất hoá học của muối Viết được các phương trình hoá học minh họa tính chất hoá học của muối Tính khối lượng hoặc thể tích dung dịch muối trong phản ứng
- KNS: Nhận biết được một số muối cụ thể và một số phân bón hoá học thông dụng
3 Thái độ: Có thái độ đúng đắn với các loại muối xung quanh , ý thức làm việc khoa học
với các thí nghiệm để đảm bảo an toàn cho mình và mọi người,
Trang 28B CHUẨN BỊ
- Hóa chất: Cu, Fe, d/d AgNO3, d/d CuSO4, d/d BaCl2, d/d H2SO4, d/d NaCl, d/d NaOH, d/d BaCl2
- Dụng cụ: 7 ống nghiệm, ống hút , kẹp gỗ, cốc thủy tinh 250ml
- Chuẩn bị máy chiếu.(Nếu có thể)
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp
II/ Kiểm tra bài cũ
HS 1: Nêu tính chất hóa học của bazơ tan ? Viết PTHH minh họa ?
HD: Mục 3 – tiết 13
HS 2,3: Gọi HS chữa BT 1,3/ trang 30 SGK
III/ Bài mới
*Vào bài: Một số loại muối là gia vị không thể thiếu trong thức ăn hàng ngày Trên thực
tế có những loại muối nào, tính chất ra sao, muối phân bố ở những đâu Ta sẽ tìm hiểu trong tiết học này
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
- Yêu cầu các nhóm làm TN0 chứng minh:
+TN1: Cho Fe t/d với dd CuSO4
+TN2: Cho CuSO4 t/d với dd Ba(OH)2
=>Quan sát, nhận xét, viết PTPƯ
- GV hỏi: hai dd muối có tác dụng với
nhau ko? Thử làm TN sau:
+TN3: Cho AgNO3 t/d với NaCl
+TN4: Cho BaCl2 t/d với Na2CO3
=>HS quan sát hiện tượng, nhận xét và rút
ra kết luận, viết PTHH?
- GV giới thiệu một số loại muối bị phân
hủy ở nhiệt độ cao
- GV theo dõi quá trình làm thí nghiệm và
chốt lại và thông báo các điểm cần lưu ý
trong các t/c của muối
Hđ 2: Phản ứng trao đổi
- GV giới thiệu: Các p/ư của muối với a
xit, với d/d muối , với d/d ba zơ xảy ra có
sự trao đổi thành phần với nhau để tạo ra
những h/c mới P/ư đó thuộc loại p/ư trao
đổi
I/ Tính chất hóa học của muối
1, Tác dụng với kim loại Muối mới
và kim loại mới
ĐK: Muối mới phải kết tủa hoặc kim loại tạo ra phải yếu hơn kim loại ban đầu
CuSO4 +Fe FeSO4 + Cu
2, Tác dụng với axitmuối mới + axit mới
ĐK: muối mới phải kết tủa hoặc axit mới yếu hơn axit ban đầu
BaCl2 + H2SO4BaSO4↓+ 2HCl
3, Hai muối tác dụng với nhau Hai muối mới (một trong hai kết tủa)
BaCl2 + CuSO4 BaSO4↓+ CuCl2
4, Tác dụng với bazơ Muối mới + Bazơ mới
Đk: ít nhất một trong hai sp kết tủa
CuSO4+Ba(OH)2 BaSO4↓+ Cu(OH)2↓
5, Một số muối bị nhiệt phân hủy
2KMnO4 t0 K2MnO4 + MnO2 + O22KClO3 t0 2KCl + 3O2
II Phản ứng trao đổi
1 Nhận xét các p/ư của muối: (SGK)
2 Phản ứng trao đổi:
- Phản ứng trao đổi là phản ứng hóa học
ở đó các chất tham gia phản ứng trao đổi với nhau thành phần cấu tạo để sinh ra
Trang 29+Vậy: p/ư trao đổi là gì?
- Lưu ý: Phản ứng trung hòa cũng thuộc loại p/ư trao đổi
IV/ Củng cố bài
- Yêu cầu HS nhắc lại những nội dung chính của bài
- Hãy hoàn thành các PTPƯ sau và cho biết p/ư nào thuộc loại p/ư trao đổi?
1) BaCl2 + Na2SO4 ->
2) Al + AgNO3 ->
3) CuSO4 + NaOH ->
4) Na2CO3 + H2SO4 ->
- Hoàn thành chuỗi biến hóa sau:
ZnZnSO4ZnCl2Zn(NO3)2 Zn(OH)2 ZnO
1.Kiến thức : Biết được:
- Một số tính chất và ứng dụng của natri clorua NaCl
- Trạng thái thiên nhiên, cách khai thác và ứng dụng của NaCl
2.Kĩ năng
- Kĩ năng quan sát thực tế và giải thích hiện tượng rồi rút ra kiến thức
- Tính khối lượng hoặc thể tích dung dịch muối trong phản ứng
3 Thái độ :Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường đặc biệt môi trường biển để bảo vệ chính
cuộc sống của chúng ta Có sự tiết kiệm trong việc sử dụng muối hàng ngày
B CHUẨN BỊ:
-HS chuẩn bị một số tranh, ảnh về sản xuất muối ở nước ta, chuẩn bị mẫu muối ăn
- Giáo viên:
+Dụng cụ: Cốc thủy tinh, ống nghiệm, giá để ống nghiệm, đèn cồn, đũa thủy tinh
+Hóa chất: Muối ăn NaCl, nước cất
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp
II/ Kiểm tra bài cũ
-HS 1: Trả lời tính chất hóa học của muối? Ví dụ minh họa?
HD: Mục I tiết 14
-HS 2: Làm bài tập 3 SGK/33
HD: a, Mg(NO3)2 và CuCl2 b, Ko phản ứng c, CuCl2
Trang 30/ Bài mới
*Vào bài: Tiết học này các em sẽ được tìm hiểu kĩ về tính chất vật lí, hóa học và trạng
thái tồn tại của hợp chất muối ăn, có CTHH là NaCl
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Trạng thái thiên nhiên của NaCl
- Gọi một vài HS đọc thông tin SGK:
+ Trong tự nhiên các em thấy muối ăn có ở
đâu?
+(NC) Qua kiến thức về địa lí em hãy
giải thích nguồn gốc của các mỏ muối
trong lòng đất? (do vận động của trái đất)
? Muốn phân biệt muối mỏ với muối từ
nước biển ta làm như thế nào ?
- GV giới thiệu tỉ lệ muối có trong 1m3
nước biển: 27kg NaCl, 5kg MgCl2, 1kg
CuSO4 và 1 số muối khác
+(NC) Tại sao trên thế giới lại có những
vùng biển chết?(Do tỉ lệ muối quá cao) ?
Tỉ tệ muối trong nước biển cao hay thấp
phụ thuộc vào yếu tố nào? Giải thích?
I/ Trạng thái tự nhiên của NaCl
- Trong tự nhiên NaCl có ở nước biển hoặc trong mỏ muối dưới lòng đất
- Muối NaCl kết tinh là chất rắn, màu trắng, tan nhiều trong nước
Hđ 2: Cách khai thác muối
-HS đọc SGKvà kiến thức thực tế đời sống:
? Em hãy trình bày cách khai thác NaCl từ
nước biển ?
?Muốn khai thác NaCl từ những mỏ muối
có trong lòng đất, người ta làm thế nào?
- GV bổ sung thông tin về giá trị của muối
(về kinh tế đối với người làm muối)
Hđ 3: Ứng dụng của muối
- HS quan sát sơ đồ ứng dụng của muối ăn
SGK/35
+ Cho biết ứng dụng của NaCl?
+Thiếu muối có nguy hiểm với sức khỏe
không?
- GV bổ sung: thiếu muối sẽ bị tê phù,
không hấp thu được chất khác, cơ thể sẽ
thiếu chất trầm trọng
II/ Cách khai thác muối
- Từ nước biển: cho bay hơi từ từ sẽ thu được muối kết tinh
- Từ mỏ muối: đào đến mỏ, khai thác muối tinh rồi tinh chế để có muối sạch
III/ Ứng dụng
- Làm gia vị và bảo quản thực phẩm
- Là nguyên liệu sản xuất NaOH, Cl2, H2,
Na2CO3, NaHCO3, nước gia ven (NaClO), kim loại Na
IV/ Củng cố bài
- GV thông báo: Muối kali nitrat giảm tải ,yêu cầu học sinh về nhà tự đọc thêm Nếu ko có muối NaCl, có thể tạm thay thế bằng muối KCl (có nhiều trong tro thực vật như rơm, rạ, cây ngô )
- Yêu cầu các nhóm HS làm bài tập sau:
Bài 1: Viết các PTPƯ thực hiện các chuyển đổi hh sau:
Na 1 → NaCl 2 → NaOH 3 → Na2CO3 4→ NaCl 5 → Na
Chú ý :
Trang 31-Giáo viên lồng ghép hướng dẫn HS cách giải bài toán oxit axit tác dụng với dd bazơ
kiềm (của kim loại hóa trị II ), khi chưa biết sản phẩm tạo thành
+ Hướng dẫn dựa vào tỷ lệ mol của bazơ và của CO2 và kết luận muối tạo ra (nếu tỉ lệ 1:1 thì tạo muối trung hòa, tỉ lệ 1:2 tạo muối axit)
Bài tập 2: Cho 6,72 lít khí CO2 (đktc) tác dụng với 0,25 mol Ca(OH)2 Tính khối lượng muối tạo thành ?
Bài tập 3 Cho khí SO2 tác dụng với 200g dd Ba(OH)2 15% Tính khối lượng muối sau phản ứng
V/ Hướng dẫn về nhà
-Học bài theo vở ghi và SGK, làm các bài tập SGK/36
-Xem lại các dạng toán đã học
-Chuẩn bị để kiểm tra 15’
-Xem phần 2 của bài phân bón, chuẩn bị một số mẫu phân bón
-Phân bón hóa học là gì? Vai trò của các nguyên tố hóa học đối với cây trồng.
-Biết công thức của một số loại phân bón hóa học thường dùng và hiểu một số tính chất
của các loại phân bón đó
-Phân biệt được phân bón vi lượng, vô cơ, hữu cơ
-Một số muối làm được phân bón hóa học
- Dụng cụ: cốc và đũa thủy tinh
- Hóa chất: hộp các mẫu phân bón, nước cất
2, Học sinh: Bảng nhóm, mẫu phân đạm, phân lân, phân Kali
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp
II/ Kiểm tra bài cũ
Kiểm tra 15 phút - Bài số 1 ( Không kể thời gian phát đề ) Câu 1: (6 điểm) Nêu tính chất hóa học của muối? Mỗi tính chất cho một ví dụ minh họa ? Câu 2: (4,0 điểm) Dựa vào tính chất đã học hãy hoàn thành các PTHH sau
1 Al + HCl ? + ?
2 Fe2O3 + ? Fe Cl3 + ?
3 CaCl2 + ? CaCO3 + ?
4 Na2SO3 + H2SO4 (loãng) ? + ? + ?
Trang 32Câu 1: Tính chất hóa học của muối
1, Tác dụng với kim loại Muối mới và kim loại mới
ĐK: Muối mới phải kết tủa hoặc kim loại tạo ra phải yếu hơn kim loại ban đầu
CuSO4 +Fe FeSO4 + Cu
2, Tác dụng với axitmuối mới + axit mới
ĐK: muối mới phải kết tủa hoặc axit mới yếu hơn axit ban đầu
BaCl2 + H2SO4BaSO4↓+ 2HCl
3, Hai muối tác dụng với nhau Hai muối mới (một trong hai kết tủa)
BaCl2 + CuSO4 BaSO4↓+ CuCl2
1,2đ
1,2đ
1,2đ
4, Tác dụng với bazơ Muối mới + Bazơ mới
Đk: ít nhất một trong hai sp kết tủa
CuSO4+Ba(OH)2 BaSO4↓+ Cu(OH)2↓
5, Một số muối bị nhiệt phân hủy
2KMnO4 t0 K2MnO4 + MnO2 + O2
III/ Bài mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ1:Tìm hiểu những dạng phân bón đơn
- GV giới thiệu: Phân bón hh có thể dùng ở
dạng đơn và dạng kép
- GV phát mẫu phân bón để các nhóm quan
sát
? Thế nào là phân bón đơn ?
? Phân bón đơn gồm mấy loại ? kể tên ?
? Đạm chia thành mấy loại? Nêu đặc điểm
mỗi loại và cách sử dụng các loại phân bón
đó?
?(NC) Dựa vào kiến thức môn sinh học hãy
cho biết loại cây nào có thể tự tạo ra đạm?
Đặc điểm: là chất rắn màu trắng, tan nhanh trong nước
Phân loại:
-Ure CO(NH2)2: N chiếm 46%
-Amoni nitrat NH4NO3: N chiếm 35%
- Amoni sunfat (NH4)2SO4 N chiếm
b Phân lân: Là loại phân cung cấp nguyên
tố chính là P Đặc điểm có màu xanh
Phân loại:
Trang 33của mỗi loại và cách sử dụng ?
?(NC) Vì sao phân lân nếu dùng quá nhiều
và ko đúng cách sẽ làm đất trồng bị khô
cứng khó canh tác ? (phân lân thực ra là một
loại muối rất khó tan trong nước )
? Đối với đất chua nên bón phân nào là hợp
vì sao? Nêu đặc điểm và cách sử dụng phân
Phân loại: gồm KCl, K2SO4 đều tan trong nước
Hđ2: Tìm hiểu phân bón kép và phân
bón vi lượng
- HS đọc thông tin SGK
+Thế nào là phân bón kép? Có mấy loại?
Tác dụng của phân kép? Nêu đặc điểm?
- GV thuyết trình về đăc điểm và cách sử
dụng của phân vi lượng
- HS đọc phần : “ Em có biết”
?(NC)Trong ba loại đạm loại nào nào được
người dân chọn sử dụng nhiều nhất?Vì sao?
? Nếu sử dụng quá nhiều phân bón hóa học
sẽ gây tác hại gì cho môi trường ?
- Gv chốt lại việc bón phân hóa học có tác
dụng cải tạo đất trồng nhưng nếu sử dụng
không đúng cách và dùng quá nhiều sẽ là
cho môi trường nước sẽ bị ô nhiễm và còn
giảm năng suất cây trồng
- ?(NC) đối với phân bón vi lượng ta cần
bón như thế nào vì sao? (bón ít)
II/ Phân bón kép
Có chứa từ 2 đến 3 nguyên tố N,P,K
III/ Phân bón vi lượng
Có chứa một lượng rất ít các nguyên tố hóa học dưới dạng hợp chất cần thiết cho
sự phát triển của cây trồng
IV/ Củng cố bài
- Gọi một vài HS đọc ghi nhớ SGK/39
- Yêu cầu HS làm tại lớp bài tập sau:
+Tính % khối lượng các nguyên tố trong đạm Ure?
+Một loại đạm chứa 5%H, 35%N, 65%O Tìm tên loại đạm đó?
HD: Đạm amoni nitrat NH4NO3
V/ Hướng dẫn về nhà
- HS về ôn lại tính chất hóa học của oxit, axit, bazơ,muối? Cho ví dụ ?
-Xem trước bài học và bài tập
- Mối quan hệ hai chiều giữa các loại hợp chất vô cơ
- Biết và chứng minh được mối quan hệ giữa oxit, axit, bazơ, muối
2.Kĩ năng
Trang 34- Lập sơ đồ mối quan hệ giữa các loại hợp chất vô cơ Viết được các phương trình hoá học biểu diễn sơ đồ chuyển hoá.
- KNS: Phân biệt một số hợp chất vô cơ cụ thể Kĩ năng thực hiện các phương trình hóa học
3/Thái độ :Ý thức tổ chức kỉ luật, lòng yêu thích bộ môn, khả năng phân tích tổng hợp.
II/ Kiểm tra bài cũ
1, Kể tên một số loại phân bón thường gặp? Thế nào là phân bón đơn? Phân bón kép?
2, Các em đã tìm hiểu những loại hợp chất vô cơ nào? Hợp chất nào làm quỳ tím chuyển màu đỏ? Màu xanh? Không đổi màu quỳ?
III/ Bài mới
*Vào bài: Các hợp chất vô cơ có mối quan hệ hữu cơ với nhau, có thể chuyển đổi qua lại
chất này thành chất kia và ngược lại Cụ thể sự chuyển đổi này ta sẽ tìm hiểu thông qua sơ
đồ sau
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Mối quan hệ giữa các hợp
chất vô cơ
- GV gọi 5 HS lên vẽ nhanh sơ đồ tính
chất hóa học của Oxit Axit, Oxit Bazơ,
Axit, Bazơ, Muối?
? Nhìn vào tính chất của các hợp chất
hãy cho biết hợp chất nào là cầu nối
các hợp chất lại với nhau? Viết tên
hợp chất thay các số?
-GV treo tranh câm, HS sử dụng tính
chất vừa lập lại, thảo luận nhóm lên
hoàn thành sơ đồ
Hđ2: Các pưhh minh họa
- GV yêu cầu HS viết PTPƯ minh hoạ
cho sơ đồ trên:
4) 2Fe(OH)3
0
t
→Fe2O3 + 3H2O5) P2O5 + 3H2O→ 2H3PO4
6) KOH + HNO3 →KNO3 + H2O
7) CuCl2 + 2KOH →Cu(OH)2 ↓ + 2KCl8) AgNO3 + HCl →AgCl↓ + HNO39) 6HCl + Al2O3 →2AlCl3 + 3H2O
Oxit bazơ
Bazơ
Oxit axit
Axit Muối
Trang 35IV/ Củng cố bài
- Yêu cầu các nhóm HS thảo luận hoàn thành bài tập sau:
Bài tập1 Viết PTPƯ cho những biến đổi hh sau:
a) Na2O 1 NaOH 2 Na2SO4 3 NaCl 4 NaNO3
b) Fe(OH)3 1 Fe2O3 2 FeCl3 3 Fe(NO3)3 4 Fe(OH)3 5 Fe2(SO4)3
Bài tập 2(NC): Cho các chất: CuSO4, CuO, Cu(OH)2, Cu, CuCl2
Hãy xắp xếp các chất trên thành 1 dãy chuyển hoá và viết các PTPƯ
( Có thể xắp xếp )
CuCl2 Cu(OH)2 CuO Cu Cu SO4
Hoặc: Cu CuO Cu SO4 CuCl2 Cu(OH)2
Hoặc: Cu Cu SO4 CuCl2 Cu(OH)2 CuO )
Bài tập 3: Cho 30g hỗn hợp gồm Cu và CuO phản ứng hoàn toàn với 20ml dd HCl 0,5M
thu được chất rắn A và khí C
a.Xác định A,C là chất nào ?
b.Tính % về khối lượng Cu, CuO trong hh ?
c.Nếu cho hỗn hợp trên tác dụng H2SO4 đặc , hỏi sau phản ứng thu được mấy muối ?
V/ Hướng dẫn về nhà
-HS về học bài , làm bài 1,2,3,4(SGK-41), bài 12.2 SBT/14
-Xem trước bài luyện tập chương SGK/42
-Kẻ sẵn kiến thức mục 1,2 vào vở học
- -Ngày dạy
TIẾT 18 LUYỆN TẬP CHƯƠNG I
Các loại hợp chất vô cơ
A MỤC TIÊU BÀI ÔN TẬP
1.Kiến thức:
-HS được ôn tập để hiểu kĩ về tính chất của các loại hợp chất vô cơ
- Mối quan hệ giữa chúng, viết PTHH hoàn thành được sơ đồ phản ứng
-Biết cách dùng tính chất hóa học của chất để nhận biết một số chất vô cơ
-Giải được một số dạng toán hóa học
2.Kĩ năng :
-Rèn luyện kĩ năng viết PTHH, kĩ năng phân biệt các hoá chất
- KNS:Tiếp tục rèn luyện khả năng làm các bài tập định lượng
3 Thái độ: Ý thức học tập ở HS, đức tính cần cù chịu khó, tinh thần hợp tác cùng các bạn
II/ Kiểm tra bài cũ
- Gọi 2 HS lên bảng chữa bài tập 2 và 3 SGK/41
III/ Bài mới
Trang 36*Vào bài: Các hợp chất vô cơ có sự chuyển đổi qua lại với nhau do từng loại tính chất
hóa hóa học cụ thể Tiết học này giúp các em củng cố kiến thức về các loại hợp chất vô cơ Oxit, Axit, Bazơ, Muối để thấy được mối quan hệ tổng quát giữa các hợp chất cơ bản này với nhau
*Triển khai bài
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
+ HS điền hoàn chỉnh thông tin nói lên mqh
giữa các hợp chất vô cơ
- GV yêu cầu:
? Nhắc lại các t/c hh của oxit bazơ, oxit axit,
bazơ, axit, muối
? Ngoài những t/c của muối đã được trình bày
trong sơ đồ, muối còn có những t/c nào?
Hđ 2: Luyện tập
Bài 1: Chỉ dùng quỳ tím hãy phân biệt 5 lọ
mất nhãn sau: KOH, Ba(OH)2, HCl, H2SO4,
- HS giải, GV chấm vở 4 học sinh lấy điểm
- GV gọi 2 HS lên chữa
Bài 3
Hoà tan 9,2 g hh gồm Mg, MgO , cần vừa đủ
m gam d/d HCl 14,6% Sau p/ư thu được
(SGK)
- Muối còn có các tính chất:
+Tác dụng với kim loại+Tác dụng với muối+Bị nhiệt phân hủy
II Luyện tập Bài 1
- Nhúng quỳ tím vào cả 5 dd, ta chia được thành 3 nhóm:
+N1 gồm HCl và H2SO4 (Quỳ đỏ)+N2 gồm KOH, Ba(OH)2 (quỳ xanh)+N3 là muối KCl (quỳ ko đổi màu)
- Cho từng chất N1 và N2 vào nhau+Nếu có kết tủa thì chất đem thử là
b NaAlO2 + HCl +H2O Al(OH)3+NaCl
2Al(OH)3 t0 Al2O3 + 3H2O
Al2O3 + 2Fe 2Al + Fe2O32Al + 2Ca(OH)2+2HCl Ca(AlO2)2+3H2↑ + CaCl2
Bài 3:
-Trích mỗi chất 1 ít làm thí nghiệm
Trang 37a.Tính % về khối lượng mỗi chất trong h/h
ban đầu
b.Tính m?
Tính nồng độ % của d/d thu được sau p/ư
Bài 4 : Cho hỗn hợp gồm Al và Ag vào
100ml dung dịch H2SO4 loãng dư Sau khi
phản ứng kết thúc thấy thoát ra 2,24 lít khí
H2(đktc) và 5,6 g một chất rắn không tan
a Tính % về khối lượng của 2 kim loại trong
hỗn hợp ?
b.Tính nồng độ mol của H2SO4 loãng đã dùng?
c Đem toàn bộ H2SO4 ở trên phản ứng vừa
đủ với V lít Ba(OH)20,2M Tính V ?
Hướng dẫn giải : HS trả lời
-Đây là bài toán dạng gì ?
-Cách giải ?
-GV gọi HS lên trình bày
Dùng QT nhận ra HCl (QT > đỏ ), nhận ra Na2SO4 vì QT không thay đổi Hai dd làm QT > Xanh là KOH và Ba(OH)2, dùng Na2SO4 làm Thuốc thử nhận ra Ba(OH)2 phản ứng có tủa trắng, còn lại là NaOH không phản ứng
C%MgCl2 = 17,7%
IV/ Củng cố bài
- Chia lớp thành 3 nhóm lớn, mỗi nhóm làm mỗi phần bài tập sau:
Bài tập: Cho các chất sau: Mg(OH)2, CaCO3, K2SO4, HNO3, CuO, NaOH, P2O5
Cho biết chất nào tác dụng với:
A MỤC TIÊU BÀI THỰC HÀNH
1.Kiến thức : Biết được:
- Mục đích, các bước tiến hành, kĩ thuật thực hiện các thí nghiệm:
+Bazơ tác dụng với dung dịch axit, với dung dịch muối
+Dung dịch muối tác dụng với kim loại, với dung dịch muối khác và với axit
2.Kĩ năng
- Sử dụng dụng cụ và hoá chất để tiến hành an toàn, thành công 5 thí nghiệm trên
- Quan sát, mô tả, giải thích hiện tượng thí nghiệm và viết được các phương trình hoá học
- KNS: Viết tường trình thí nghiệm
3 Thái độ : Đức tính cẩn thận, thận trọng, tôn trọng mọi người
B CHUẨN BỊ
Chuẩn bị cho mỗi lớp 4 nhóm làm thí nghiệm:
Trang 38-Hoá chất: d/d NaOH, d/d FeCl3, d/d HCl, d/d CuSO4, d/d Na2SO4, d/d BaCl2, d/d H2SO4, đinh sắt.
+ Điều chế Cu(OH)2: Cho NaOH tác dụng CuSO4, tạo Cu(OH)2 kết tủa và Na2SO4.Lọc d/d sau p/ư thu được Cu(OH)2
-Dụng cụ: 6 ống nghiệm có đánh số thứ tự, kẹp gỗ, ống hút, cốc thủy tinh, giá thí nghiệm => Sử dụng cho 5 thí nghiệm SGK không thay đổi gì
C TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
I/ Tổ chức lớp
- Sĩ số: 9A
- Ổn định trật tự lớp, quán triệt ý thức thực hành nghiêm túc, không tự ý làm sai các yêu cầu của giờ học
II/ Kiểm tra bài cũ
-Kiểm tra sự chuẩn bị của HS về dụng cụ và hóa chất thực hành
- GV hỏi:
+Nêu tính chất hóa học chung của Bazơ?
+ Nêu tính chất hóa học chung của Muối?
III/ Tiến trình thực hành
*Vào bài: Tiết học này sẽ giúp các em củng cố lại kiến thức về Bazơ và muối thông qua
các thí nghiệm kiểm chứng
*Triển khai bài.
Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cơ bản
Hđ 1: Thí nghiệm chứng minh tính
chất hóa học của Bazơ
- GV hướng dẫn HS làm thí nghiệm:
Tn1: Nhỏ vài giọt NaOH vào ống
nghiệm chứa 1 ml FeCl3, lắc nhẹ
+Quan sát hiện tượng? Giải thích và
viết PTHH
TN2: Cho CuCl2 t/d với NaOH, lọc lấy
kết tủa cho t/d với HCl, lắc nhẹ:
+Quan sát hiện tượng, rút ra nhận xét và
viết PTHH?
- GV hỏi: qua hai TN trên em có kết
luận gì về tính chất hóa học của Bazơ?
*Bazơ có khả năng t/d với muối, với
axit
Hđ 2: Thí nghiệm chứng minh tính
chất hóa học của muối
TN3: Cho đinh sắt sạch vào dd CuSO4
+ Nêu hiện tượng, viết PTHH?
- GV giải thích bổ sung hiện tượng đinh
sắt xuất hiện màu đỏ, màu dd nhạt dần
-Giải thích: Cu(OH)2 t/d với axit sinh ra d/d muối đồng màu xanh lam
Cu(OH)2 + 2HCl CuCl2 + H2 ↑
2 Tính chất hoá học của muối:
Thí nghiệm 3: Đồng (II) sunfat t/d với
kim loại-Hiện tượng: Có kim loại màu đỏ bám ngoài đinh sắt và d/d ban đầu có màu xanh lam bị nhạt dần
Trang 39- Muối t/d với kim loại, tác dụng với
muối, với axit
- Hiện tượng:Xuất hiện kết tủa trắng lắng xuống đáy ống nghiệm
-Giải thích: P/ư tạo thành BaSO4 ko tan BaCl2 + Na2SO4 BaSO4 ↓+ 2NaCl
Thí nghiệm 5: Bari clorua t/d với axit
-Hiện tượng: Xuất hiện kết tủa trắng lắng xuống đáy ống nghiệm
- Giải thích: P/ư tạo BaSO4 ko tan trong axit
BaCl2 + H2SO4 BaSO4 ↓ + 2HCl
IV/ Viết báo cáo thực hành
- GV yêu cầu HS viết theo mẫu:
- Học sinh về ôn bài để chuẩn bị luyện tập và kiểm tra 1 tiết
- Ôn lại cách tính toán hóa học
******************************
Ngày dạy:
TIẾT 20 KIỂM TRA MỘT TIẾT
A MỤC TIÊU BÀI KIỂM TRA
1 Kiến thức
-Kiểm tra các KT trọng tâm của chương 1 , phần bazơ, muối để đánh giá đúng kết quả
học tập của HS Mối quan hệ giữa các hợp chất vô cơ
2 Kĩ năng
-Rèn luyện kĩ năng làm bài tập định tính và định lượng.
- KNS: kĩ năng độc lập tư duy, tái hiện kiến thức cơ bản về kiến thức hóa học.
3 Thái độ:Giáo dục đức tính cẩn thận, nghiêm túc khi làm bài.
Trang 40
Nội dung phần
Axit
Và Bazơ
Nhận ra các Bazơ tan hay bazơ không tan
2 TN (0,5đ)
Bài toán về tính chất hóa học của axit và tính toán các đại lượng theo PTHH
1 TL (3đ)
2 TN(0,5đ)
1 TL(3đ)
1 ý TL (1đ)Mối quan hệ
giữa axit,
bazơ, muối
Dấu hiệu nhận biết axit, bazơ, muối
1 TN (0,5đ)
Viết các PTHH thực hiện các chuyển hóa giữa axit, bazơ, muối
1 TL (2đ)
Chỉ ra hiện tượng hóa học tương ứng với các thí nghiệm
cụ thể
1 TL (0,5đ)
1 TN(0,5đ)
2 TL(2,5đ)
Phân bón hóa
học
Chỉ ra loại phân bón kép
1 TN (0,5đ)
Từ % các nguyên
tố, xác định công thức hóa học của phân đạm
1 ý TL (1đ)
1 TN (0,5đ)
1 ý TL(1đ)
4 TL (7,5đ)
III Đề bài
Phần trắc nghiệm( 2,5 đ).Khoanh tròn vào một đáp án đúng trong mỗi câu sau:
Câu 1: Nhóm chất nào sau đây đều là bazơ tan ?
a NaOH, CuSO4,KOH b NaOH , Cu(OH)2, Al(OH)3
c KOH, Fe(OH)3, Cu(OH)2 d KOH, Ba(OH)2, NaOH
Câu 2.Cho dung dịch X vào dung dịch Y thu được kết tủa trắng, kết tủa đó không tan
trong mọi axit Vậy dung dịch X và Y lần lượt là ?
a.BaCl2 và Na2CO3 b.NaOH và CuSO4 c.Ba(OH)2 và Na2SO4 d.Na2CO3 và K2SO4
Câu 3 Có thể dùng một thuốc thử nào sau đây để nhận ra ngay các dung dịch mất nhãn,
không màu đựng trong các lọ riêng biệt sau : Na2SO4 , HBr , Ba(OH)2
a Thuốc tím b Dung dịch NaOH c Quỳ tím d Dung dịch BaCl2
Câu 4 Cho các cặp chất sau, cặp chất nào phản ứng được với nhau ?
a KCl và NaOH b K2SO4 và BaCl2 c AgCl và HCl d ZnCl2 và Cu(OH)2
Câu 5.Trong các phân bón sau đây, đâu là phân bón kép ?
a NaNO3 b.NH4Cl c KNO3 d Ca(NO3)2
Câu 6 Bazơ nào sao đây bị nhiệt phân?
a.NaOH b Ba(OH)2 c Al(OH)3 d KOH
Phần tự luận (7,5 đ)
Câu 7 (0,5 đ) Nối các cột chỉ thí nghiệm với các cột chỉ hiện tượng cho phù hợp