GD huong nghiep

Đối thoại trong t vấn h ớng nghiệp - chọn nghề tạo cơ hội cho học sinh thể hiện những quan điểm, hiểu biết của mình về nghề nghiệp?. Tổ chức đối thoại - Thành lập ban tổ chức: Bao gồm đạ

Gợi ý một số ph ơng pháp tổ chức hội thảo

T vấn h ớng nghiệp Chọn nghề – Chọn nghề

T vấn h ớng nghiệp Chọn nghề – Chọn nghề

 Sự cần thiết phải tổ chức hội thảo TVHN - chọn nghề

 Lập kế hoạch cho buổi hội thảo TVHN - Chọn nghề

cho Học Sinh lớp 12

 Tổ chức đối thoại Hội thảo Diễn đàn – Chọn nghề – Chọn nghề

 một số l u ý khi tổ chức hội thảo TVHN - chọn nghề

Chọn nghề là một quyết định hệ trọng với mỗi cuộc

đời ở Việt Nam, việc này th ờng tiến hành ở thời điểm cuối bậc THPT (lớp 11, 12) ở lứa tuổi này, hiểu biết của các em về thế giới nghề nghiệp th ờng rất mơ hồ, hạn chế, nhiều khi không có đ ợc những thông tin tối thiểu, cần thiết hoặc nếu có thì th ờng không đầy đủ, thậm chí sai lệch Mặc dù ở những lớp d ới các em đã

có quá trình học tập lao động kỹ thuật, tham gia lao

động sản xuất, học nghề, có những thông tin qua đời sống xã hội, qua sự trải nghiệm của các thế hệ đi tr ớc Tuy nhiên, phần lớn học sinh gặp lúng túng, thiếu tự tin khi gặp phải câu hỏi: Sau khi tốt nghiệp THPT sẽ đi

đâu? học gì? làm gì?

I Sự cần thiết phải tổ chức Hội thảo

TVHN Chọn nghề

Vì sao cần tổ chức Hội thảo TVHN-

CN?

Nguyên nhân:

- Các em ch a xác định cho mình một thái độ nghiêm túc trong việc tiếp cận và tìm hiểu về nghề nghiệp, thậm chí nhiều em coi đó là những vấn đề

xa vời, những nỗi lo xa xỉ “xa xỉ” ”.

- Học sinh th ờng đánh giá không đúng mức những phẩm chất tâm sinh lý, những năng lực cá nhân của bản thân

- Các em th ờng không nắm bắt đ ợc các thông tin

về tình hình phát triển kinh tế xã hội, nhu cầu của

xã hội và t ơng lai phát triển của các nghề…

Hậu quả:

- Hầu hết các em đều rất lúng túng khi phải ra quyết định chọn tr ờng, chọn nghề

- Lựa chọn mang nặng cảm tính, a dua theo bạn

bè, hoặc theo sự quyết định của gia đình…

- Nhiều em đã lựa chọn nghề không phù hợp và chỉ phát hiện khi đã đi học, thậm chí đã đi làm vẫn

muốn đổi nghề…

Nh vậy, các em khó có thể có những định h ớng

đúng trong t ơng lai và sự thành đạt trong nghề nghiệp sau này.

- Hình thức: Việc tổ chức các hoạt động nhằm t vấn

h ớng nghiệp chọn nghề cho học sinh có thể diễn ra – chọn nghề cho học sinh có thể diễn ra

d ới nhiều hình thức khác nhau Khi tổ chức các hoạt

động này cần nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, nhu cầu, nguyện vọng của các em để chọn cách tổ chức hiệu quả, truyền tải đ ợc nội dung Nh ng cũng

không nên khiên c ỡng, quả Tránh hiện t ợng hình

thức cầu kỳ mà không truyền tải nội dung, rập khuôn, giáo điều, không thu hút học sinh tham gia

- Đối t ợng của các hoạt động TVHN- Chọn nghề: Học sinh lớp 12 THPT, THBT…

- Quy mô tổ chức: Tùy điều kiện cụ thể, có thể tổ

chức theo lớp, các lớp hay cả khối

Nh vậy, ng ời tổ chức cần phải thiết kế mô hình hoạt động và tổ chức thực hiện một cách sáng tạo, linh hoạt.

 Đối thoại

Căn cứ vào đặc thù nội dung hoạt động, mục tiêu

t vấn h ớng nghiệp- chọn nghề, có thể tiến hành tổ chức các hoạt động d ới các hình thức sau:

 Hội thảo

 Diễn đàn

Đối thoại, Hội thảo, Diễn đàn là gì?

1 Đối thoại và tổ chức đối thoại

1.1 Đối thoại là gì?

Nói một cách cụ thể: đối thoại là một hình thức

trao đổi trực tiếp về một vấn đề hay lĩnh vực nào

đó mà chúng ta quan tâm.

Đối thoại trong t vấn h ớng nghiệp - chọn nghề tạo cơ hội cho học sinh thể hiện những quan điểm, hiểu biết của mình về nghề nghiệp Thông qua đó, giáo viên có thể nắm đ ợc mức độ hiểu biết của các em về lĩnh vực nghề nghiệp để có những ph ơng án t vấn sát thực, giúp các em lựa chọn nghề phù hợp và hiệu quả

Ii tổ chức đối thoại - Hội thảo diễn đàn– Chọn nghề

1.2 Tổ chức đối thoại

- Thành lập ban tổ chức: Bao gồm đại diện lãnh đạo nhà tr ờng, giáo viên chuyên trách về t vấn h ớng nghiệp, cán bộ đoàn thể, đại diện phụ huynh học sinh, các giáo viên chủ nhiệm và ban cán sự đoàn, cán sự lớp

-Chuẩn bị nội dung đối thoại:

Giáo viên phải thu thập những thắc mắc, những vấn đề về nghề nghiệp mà học sinh quan tâm Những vấn đề này rất rộng , có thể bao gồm ngành học, môn thi, tr ờng thi, chỉ tiêu tuyển sinh, điểm sàn năm tr ớc, khả năng xin việc, mức thu nhập, t ơng lai của nghề….Để thu thập đ ợc những thông tin này, giáo viên có thể tiến hành theo hai cách:

 Nghe vµ ghi chÐp ph¶n ¸nh trùc tiÕp tõ häc sinh

 Th«ng qua c¸c c©u hái, b¸o c¸o vµ kiÕn nghÞ tõ

 Vấn đề học sinh nêu đúng hay sai?

 Nguyên nhân

 H ớng giải quyết

- Trong quá trình đối thoại, điểm nào ch a rõ học sinh

có quyền chất vấn để làm sáng tỏ vấn đề, nh ng cần tránh biến đối thoại thành một hình thức văn hoá, văn nghệ hoặc thành cuộc cãi vã vô tổ chức, vô kỷ luật

- Kết thúc buổi đối thoại, giáo viên cảm ơn ng ời đối thoại, kết luận những vấn đề đã đ ợc giải quyết Những vấn đề ch a đ ợc giải quyết thoả đáng đề nghị

ng ời đối thoại tiếp tục nghiên cứu và trình bày sau

- Cần xây dựng niềm tin cho học sinh với tâm trạng phấn khởi, vui vẻ, cởi mở…Đó là những dấu hiệu của buổi đối thoại thành công.

2 Hội thảo và tổ chức hội thảo

2.1 Hội thảo

- Hội thảo là nơi diễn ra cuộc thảo luận về một vấn đề nào đó có tính khoa học, lý luận và thực tiễn đang đặt ra

- Ví dụ: Đối với hoạt động t vấn h ớng nghiệp – chọn

nghề có thể tổ chức các hội thảo có chủ đề nh sau:

Hội thảo: Cơ hội việc làm cho thanh niên “xa xỉ” ”.

Hội thảo: Những con đ ờng đi tới thành công“ Những con đường đi tới thành công”… ”…

- Mục đích của hội thảo là làm sáng tỏ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của vấn đề để đề xuất, kiến nghị hoặc

dự báo vấn đề một cách có cơ sở khoa học

- Nội dung của hội thảo phải là những vấn đề bức bách của cuộc sống, giúp định h ớng cuộc sống Tránh tình trạng tổ chức hội thảo một cách hình thức, chủ quan, không có chất l ợng.

2.2 Tổ chức hội thảo.

- Ban tổ chức hội thảo:

+ Chuẩn bị từ cơ sở vật chất, nội dung, khách mời,

địa điểm, ấn định thời gian hội thảo…

+ Hội tr ờng có trang trí nêu bật chủ đề hội thảo

+ Ban tổ chức cần chuẩn bị đề dẫn Đề dẫn này có tính chất gợi ý những vấn đề cần thảo luận

+ Thông báo nội dung hội thảo tới toàn thể HS tham gia, để học sinh chuẩn bị ý kiến và thu thập tài liệu

- Thành phần tham gia hội thảo: Ngoài học sinh cần mời thêm các nhà khoa học, các nhà quản lý, những

ng ời am hiểu và quan tâm đến nội dung hội thảo cùng tham dự và đóng góp ý kiến

- Phần thảo luận là một sinh hoạt có tính khoa học,

do đó các tham luận cần có căn cứ khoa học, có các biểu mẫu thống kê, điều tra xã hội học, các số liệu, t liệu, các dẫn chứng để minh hoạ, chứng minh cho quan điểm của mình

- Để vấn đề nêu ra trong hội thảo đ ợc xem xét một cách toàn diện, các tham luận phải đ ợc đề cập từ nhiều góc độ Cần có những phản biện để làm sáng

tỏ vấn đề một cách khách quan, biện chứng và phải luôn luôn lấy thực tiễn làm th ớc đo chân lý

- Tổng kết hội thảo: Khẳng định những vấn đề đã đ ợc hội thảo nhất trí, trên cơ sở đó đề xuất, kiến nghị cách giải quyết vấn đề Những vấn đề ch a đ ợc khẳng

định, cần h ớng cho các thành viên của hội thảo tiếp tục nghiên cứu, đồng thời bám sát thực tiễn cuộc sống để điều chỉnh quan điểm của mình

- Trong quá trình hội thảo t vấn h ớng nghiệp- chọn nghề có thể kết hợp các hình thức văn hoá văn nghệ (h ớng vào chủ đề và nội dung của hội thảo) để buổi hội thảo thực sự có nội dung phong phú và hấp dẫn, mang đậm màu sắc thanh niên

3 Diễn đàn và tổ chức diễn đàn

3.1 Diễn đàn

- Là loại hình sinh hoạt tập thể rộng rãi cả về đối t ợng và chủ đề Là nơi để các em công khai bày tỏ

ý kiến, quan điểm của mình về một vấn đề nào đó

- Có hai loại diễn đàn:

+ Diễn đàn trực tiếp: Là ng ời phát biểu và ng ời nghe đối diện trực tiếp với nhau

+ Diễn đàn gián tiếp: là loại diễn đàn thông qua báo chí hay các ph ơng tiện truyền thông

3.2 Tổ chức diễn đàn

- Chuẩn bị:

+ Chọn chủ đề: là những vấn đề mà học sinh đang quan tâm Muốn tìm đ ợc chủ đề hay tr ớc hết phải tìm hiểu t t ởng, tâm t , nguyện vọng của học sinh, những nhu cầu của học sinh, những vấn đề mà học sinh

đang tranh luận, đang muốn đ ợc giải đáp

+ Thông báo chủ đề tới học sinh

+ Chuẩn bị ý kiến nòng cốt Đây th ờng là những ý kiến nhìn từ nhiều góc độ khác nhau, đề cập tới mặt phải

và mặt trái của vấn đề nhằm tạo ra tình huống có vấn

đề, để cuộc tranh luận phong phú đa dạng và sôi nổi

+ Kết thúc diễn đàn: Phải có bài tổng kết nhằm định

h ớng vấn đề và gợi ra những h ớng suy nghĩ tiếp Ng

ời tổng kết diễn đàn có thể mời các nhà khoa học, nhà chính trị - xã hội có hiểu biết sâu sắc về chủ đề của diễn đàn thực hiện

III Lập kế hoạch tổ chức hội thảo t vấn

h ớng nghiệp - chọn nghề cho học sinh lớp 12

Buổi hội thảo về TVHN và chọn nghề nên kết hợp với các nội dung đối thoại hoặc diễn đàn Hình thức tổ chức có thể tiến hành nh sau:

T ch c nh ổ chức như ức như ư

th nào? ế nào?

1 Hội thảo - đối thoại

“xa xỉ”.Những nẻo đ ờng lập nghiệp”.

“xa xỉ”.Chọn nghề đúng để có cơ hội việc làm ”.

“xa xỉ”.Giúp em chọn nghề ”.

“xa xỉ”.Thiết kế t ơng lai”…

+ Chuẩn bị đề dẫn: Chú ý đến những số liệu thống kê của tr ờng qua một số năm gần đây về việc lựa chọn ngành học, tr ờng thi, kết quả, khả năng tìm kiếm việc làm của học sinh sau khi ra tr ờng Cần nêu một số dẫn liệu (tấm g ơng) cụ thể Qua đó, phân tích đánh giá và nêu bật vấn đề đặt ra cho buổi hội thảo.

Ví dụ: Dự định của em sau khi thi tốt nghiệp lớp 12?

Em thích làm nghề gì trong t ơng lai?

Vì sao em lựa chọn nghề đó? Em hiểu biết nh thế nào về ngành nghề mà em đã lựa chọn?

Em đã làm gì (hay có kế hoạch gì) để thực hiện sự lựa chọn của mình?

Longfellow-Giáo viên chuẩn bị một số trò chơi.

Giao cho một số (một số nhóm), có năng lực tiến hành một số điều tra (sử dụng một số test) trong lớp, khối và viết báo cáo theo các nội dung t ơng tự nh sau:

Test: Đánh dấu (x) vào ph ơng án mà bạn lựa

chọn trong các câu hỏi sau:

Câu 1: Dự định nghề nghiệp của bạn:

a Đang lựa chọn 

b Đã chọn 

c Ch a chọn đ ợc 

d Không quan tâm 

Câu 2: Bạn dự định làm gì sau khi tốt nghiệp THPT:

a Thi đại học, Cao đẳng 

Câu 4: Bạn hiểu biết nh thế nào về nghề định chọn:

a Đã tìm hiểu khá rõ 

b Hiểu cơ bản 

c Ch a biết nhiều lắm 

d Không quan tâm 

Câu 5: Bạn đã tìm kiếm các thông tin ở đâu:

a Qua thầy cô giáo, ng ời thân, bạn bè 

b Qua các ph ơng tiện thông tin đại chúng.

c Qua những ng ời trong nghề 

d Không biết 

Chủ đề: GV h ớng dẫn HS chuẩn bị các chủ đề, có

thể tham khảo các gợi ý sau:

 Quan điểm của em khi chọn nghề

 Em chuẩn bị hành trang nh thế nào để b ớc vào cuộc sống

- Đối với các chủ đề học sinh tự do trình bày ý kiến cá nhân Tuy nhiên, các ý kiến này cần đ ợc t duy kỹ, chắt lọc và trình bày nghiêm túc (d ới sự góp ý của phụ huynh, giáo viên chủ nhiệm…)

- Học sinh chuẩn bị một số ý kiến tham gia đối thoại

- Học sinh chuẩn bị một số tiết mục văn nghệ (hát, tiểu phẩm,trò chơi…) liên quan đến chủ đề hội thảo

1.2 Tiến hành hội thảo

a Công tác tổ chức:

- Chuẩn bị hội tr ờng: Trang trí, bố trí chỗ ngồi…

- Khách mời: Đại diện BGH, Đoàn thể, Hội phụ huynh

HS, Khách mời địa ph ơng hoặc các nhà nghiên cứu, doanh nhân…(tuỳ nội dung đối thoại đã chuẩn bị)

b Nội dung:

- Tuyên bố lý do, giới thiệu thành phần hội thảo, nêu

rõ chủ đề hội thảo

- Một số tiết mục văn nghệ theo chủ đề (chỉ nên sử dụng 1-2 tiết mục đã chuẩn bị sẵn)

- Học sinh trình bày các báo cáo điều tra, đánh giá

- Học sinh trình bày các chủ đề đã chuẩn bị

- Trình bày tiểu phẩm hoặc trò chơi liên quan đến nghề nghiệp

- Thông qua kết quả điều tra, các chủ đề vừa báo cáo, giáo viên dẫn dắt đến những nội dung đối thoại

đã đ ợc tổng hợp và chuẩn bị đồng thời giới thiệu các khách mời lên tham gia đối thoại

Trong quá trình đối thoại cần dẫn dắt để cuộc đối thoại rõ ràng, đi đúng trọng tâm và phân phối thời gian hợp lý Chú ý đến việc cung cấp những thông tin cụ thể và chính xác hoặc h ớng dẫn học sinh cách tìm kiếm và xử lý các thông tin

c Tổng kết.

Tóm tắt các nội dung đã đề cập trong hội thảo Chú ý nhấn mạnh những kết luận, những điểm đã thống nhất và đ ợc làm sáng tỏ, cũng đề cập đến những vấn đề ch a đ ợc giải quyết thoả đáng, nêu h ớng giải quyết

2 Hội thảo- diễn đàn

2.1 Chuẩn bị

B ớc1: Giao cho một số học sinh khá, nói năng hoạt

bát, mỗi em chuẩn bị một trong số những đề tài sau:

a "Kế hoạch cuộc đời em"

ở đây có thể hiểu kế hoạch cuộc đời là quan niệm, là sự suy ngẫm là kế hoạch học tập và rèn luyện để đạt đ ợc những ớc mơ của bản thân vì cuộc sống sau này

- Vai trò của lao động trong việc đạt tới mục đích cuộc đời

- Lao động giúp con ng ời ph ơng tiện m u sinh, nuôi sống bản thân, nuôi sống gia đình

- Suy ngẫm của em về t ơng lai cuộc đời mình cũng

nh những dự định để tiến tới t ơng lai đó v.v

b "Kế hoạch nghề nghiệp của em"

Thể hiện kế hoạch nghề nghiệp là những dự kiến có cơ sở về lĩnh vực hoạt động lao động định chọn, về con đ ờng đi tới nghề nghiệp t ơng lai cũng

nh niềm vui, triển vọng và vinh hạnh do lao động nghề nghiệp mang lại

ở đây giáo viên có thể đề ra cho học sinh chuẩn bị và trình bày về những vấn đề sau:

- Lí t ởng nghề nghiệp của em (cụ thể là mẫu ng ời lao

động mà em định chọn và trong quá trình hoạt động nghề nghiệp em luôn luôn tu d ỡng, hoàn thiện bản thân và nâng cao tay nghề theo mẫu ng ời đó)

- Mục tiêu nghề nghiệp gần của em (các giai đoạn và con đ ờng đi tới lí t ởng nghề nghiệp).

- Khả năng nuôi sống bản thân, nuôi sống gia đình, thực hiện nghĩa vụ của mình tr ớc xã hội nhờ quá trình hành nghề?

- Những nhận thức của em về nghề định chọn và các

tr ờng đào tạo t ơng ứng?

- Nhận thức của em về khả năng đi tới mục đích của mình tức là đánh giá cụ thể nhân tố chủ quan và khách quan của việc chọn nghề

- Nhờ quá trình hành nghề, con ng ời tiếp thu đ ợc kinh nghiệm, tri thức của ng ời x a và thể hiện đ ợc năng lực, tài năng của bản thân, thoả mãn đ ợc nhu

cầu sáng tạo, nhận thức giao tiếp của nhân cách và nhận đ ợc sự đánh giá xứng đáng của mọi ng ời, của xã hội.

c "Cách thức chọn nghề của em"

Muốn chọn nghề một cách có căn cứ chắc chắn, nghĩa là có sự phù hợp nghề, ng ời chọn nghề cần l u ý một số điểm nhất định Vì vậy, khi chuẩn bị

đề tài này, giáo viên cần h ớng dẫn học sinh đ ợc phân công chuẩn bị những điểm mấu chốt sau đây :

- Tìm hiểu sự phát triển của các nghề trong xã hội: các nghề thuộc lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp,

đặc biệt trong giai đoạn hiện nay là các nghề dịch

vụ, nghề thủ công truyền thống của địa ph ơng