Bai giang KN tim viec tuyen sinh

Không cần quan tâm thứ tự, mức độ đáp ứng với công việc.đúng h nạt Có đầu óc tổchức Nhạy cảm Kiên nhẫn C nh giácảnh giác Hợp tác Quản lý giỏi Cảm giác tốt Tinh nh yạt Ăn nói lưu loát Quy

LỜI NÓI ĐẦU

Các bạn sinh viên thân mến!

Trong những năm gần đây, thực trạng vấn đề tuyển dụng tại đa số cácdoanh nghiệp cho thấy hầu hết các sinh viên khi mới ra trường có tỉ lệ thànhcông khi xin việc là rất thấp Bên cạnh vấn đề về kiến thức chuyên ngành cònmột số hạn chế nhất định, lý do quan trọng phải kể đến đó chính là việc thiếucác kỹ năng mềm cần thiết để hòa nhập và thành công trong công việc của cácbạn

Theo báo cáo của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc tháng 9/2010: “Cả thếgiới phải đối mặt với thách thức lớn là việc làm cho thanh niên và thách thứcnày ngày càng lớn do số thanh niên cần việc ngày càng tăng” Thông thường,khi sắp tốt nghiệp, các bạn sinh viên sẽ có rất nhiều cảm xúc khác nhau: bêncạnh sự sôi sục, tự tin và nhiệt tình, là sự lo lắng về tương lai phải rời xa môitrường học tập vốn dĩ bình yên và đối mặt với thế giới việc làm thực sự.Chính vì vậy, tập bài giảng này ra đời nhằm phục vụ đối tượng độc giả làđông đảo các bạn sinh viên, các bạn trẻ, … và bất cứ ai đang cần đến kỹ năngtìm việc để có thể tìm cho mình một công việc phù hợp

Bài giảng Kỹ năng tìm việc sẽ giúp sinh viên khái quát được tiến trìnhtìm kiếm được một công việc mong đợi, phù hợp với năng lực và tính cáchcủa bản thân thông qua việc phân tích được điểm mạnh và hạn chế của bảnthân từ các bài trắc nghiệm IQ, EQ, MBTI.v.v… Sau khi hình dung được quátrình tìm kiếm việc làm, biết được những điểm mạnh, hạn chế và cân nhắcgiữa “đam mê” và “thực tế” của bản thân, sinh viên sẽ xây dựng được bảng kếhoạch nghề nghiệp cho riêng mình, làm chủ thời gian, nắm bắt các cơ hội việclàm Đồng thời, sinh viên sẽ được cung cấp các kiến thức và kỹ năng chuẩn bị

hồ sơ xin việc hoàn hảo, tạo được sự thu hút với nhà tuyển dụng

Ngoài ra, tập bài giảng này còn cung cấp một số cách thức giúp các bạnsinh viên xây dựng được hình ảnh một ứng viên chuyên nghiệp, phong cách

tự tin nhằm tạo ấn tượng ban đầu tốt đẹp Kết hợp với môn học Kỹ năng giaotiếp, Kỹ năng tìm việc trang bị kiến thức, kinh nghiệm giao tiếp và thươnglượng với nhà tuyển dụng một cách cụ thể và hiệu quả

Nội dung chính của tập bài giảng Kỹ năng tìm việc gồm 3 chương, mỗichương được trình bày theo kết cấu: A Mục tiêu chương – B Nội dung – xenlẫn trong phần nội dung là các tình huống tham khảo, các bài tập thực hành –

C các câu hỏi ôn tập Với kết cấu như vậy, chúng tôi hy vọng sẽ giúp các bạnsinh viên có sự định hướng rõ ràng ngay khi bắt đầu việc đọc một chương cụthể

Thông qua 3 chương của tài liệu này, chúng tôi cung cấp cho các bạnsinh viên những kiến thức cơ bản về kỹ năng tìm việc Trên cơ sở đó, sinhviên có thể tự mình xây dựng và thực hiện các bước tìm kiếm công việc cụthể Nhờ vậy, sinh viên sẽ tự tin hơn và dần hoàn thiện các kỹ năng soạn thảo

CV, trả lời phỏng vấn và thương lượng,v.v của mình

Với những kiến thức được chuyển đạt bằng ngôn từ gần gũi, dễ hiểu,những ví dụ sinh động và tình huống thực tế để xử lý và tham khảo, chúng tôi

hy vọng các bạn sinh viên sẽ cảm thấy thật sự ý nghĩa và thú vị với tập tài liệunày

Do lần đầu ra mắt nên tập bài giảng chắc chắn không tránh khỏi nhữngthiếu sót Vì vậy, chúng tôi rất mong nhận những ý kiến đóng góp quý báucủa quý thầy cô, các bạn sinh viên để kịp thời chỉnh sửa, hoàn thiện trước khitập bài giảng được được nâng lên thành giáo trình

Mọi ý kiến đóng góp của các bạn sẽ giúp cho tài liệu này hoàn thiện hơntrong những lần cập nhật sau này Thư từ góp ý xin gửi về: Bộ môn Kỹ năngmềm - Viện Nghiên cứu Kinh tế ứng dụng trường Đại học Tài chính -Marketing.

CHƯƠNG 1

XÂY DỰNG KẾ HOẠCH TÌM VIỆC Mục tiêu chương:

Sau khi học xong chương 1, sinh viên có thể

- Hiểu những công việc cần phải thực hiện trong giai đoạn xây dựng kế

hoạch tìm việc

- Đánh giá được bản thân, thị trường lao động.

- Xác định được công việc mong đợi và lập kế hoạch để đạt được công

việc đó

- Có ý thức rèn luyện, cải thiện chuyên môn và các kỹ năng bổ trợ khác

để tìm kiếm được công việc tốt nhất

Nội dung chi tiết:

Thông thường, một người trưởng thành được hiểu là người đó sở hữumột công việc cụ thể, để có thể độc lập tồn tại, mà không phụ thuộc vào ngườikhác Điều này, đôi khi không phải vì có việc thì chúng ta mới có đủ khả năng

để trang trải cho các chi phí trong cuộc sống hàng ngày, mà có một công việckhiến con người trở nên có giá trị và phát triển Tìm việc – có những lúc căngthẳng, mệt mỏi đối với một số người, vì hầu hết đều mong đợi có được mộtcông việc tốt, phù hợp

Tìm việc là một trong những kỹ năng thuộc về nhiệm vụ Quản lý nghềnghiệp của mỗi người Nội dung bài giảng này chủ yếu dành cho đối tượngsinh viên - có thể bạn đang thiếu kinh nghiệm trong vấn đề này Tuy nhiên,thậm chí đối với những người đã tích lũy nhiều thời gian, kinh nghiệm làmviệc, cũng cần biết đến kỹ năng này, ở mức độ cao hơn, gọi là Quản lý nghề

nghiệp Khi đó, họ phải hình dung được công việc mình mong đợi là gì Nóicách khác, bạn phải có kế hoạch tìm việc.

Theo Rebecca Tee, tác giả cuốn sách Cẩm nang Quản lý nghề nghiệp,bạn phải phác họa được nghề nghiệp của mình qua các lĩnh vực chính sauđây:

Những lĩnh vực chính Những yếu tố cần xem xét

Tự phân tích, đánh giá bản thân

Nghiên cứu bản thân bằng cách

đánh giá những kinh nghiệm

trong quá khứ

Sự trung thực trong tự đánh giá vềnghề nghiệp, bạn sẽ biết đượcđiểm mạnh và yếu của mình.Việc phân tích sẽ giúp bạn quyếtđịnh lĩnh vực phù hợp nhất vớibản thân

Kiểm soát sự thay đổi

Xử lý những khó khăn về công việc

khi chúng xuất hiện

Tự điều chỉnh để thích nghi, hoặccũng có thể đổi hướng nghềnghiệp nếu cần

Tìm kiếm sự hỗ trợ từ các mối quan

hệ liên quan khi có những thayđổi lớn

Theo dõi những diễn biến mới củathị trường lao động có thể ảnhhưởng đến nghề nghiệp củabạn

Như vậy, để luôn đạt được công việc mong đợi, các lĩnh vực kể trên lànhững gợi ý tốt để bạn thực hiện, ở bất kỳ giai đoạn nào của cuộc đời, kể cảkhi bạn đang ngồi trên ghế nhà trường hoặc lúc bạn đã trải qua một khoảngthời gian dài làm việc.

Tìm việc không phải là một hành vi cụ thể, mà là một quá trình, chính

vì vậy mà bạn cần sự chuẩn bị và xây dựng thành kế hoạch, bắt đầu từ việc

Tự phân tích chính bản thân Tìm hiểu về thị trường lao động, theo dõi cáccông ty, ngân hàng, nhu cầu tuyển dụng ở khắp các nơi là điều chắc chắn bạnnên làm Nhưng trước khi thực hiện điều này, hãy dành thời gian đánh giáchính mình, trả lời cho câu hỏi: “Tôi sẵn sàng với công việc gì?”; “Tôi phùhợp với công việc như thế nào?”

1.1 Đánh giá bản thân

Trong quyển sách Nghệ thuật tuyển dụng nhân sự, tác giả khẳng định,nhiệm vụ của các nhà tuyển dụng khi tìm hiểu và đánh giá ứng viên là phảidựa trên 02 tiêu chí: năng lực và tính cách Như vậy, trong vai trò ứng viên,bạn phải là người rõ nhất về các tiêu chí trên, của chính mình Hãy ngưngnghĩ đến việc bạn sẽ “khuếch trương” chính mình bởi vì nhà tuyển dụng sẽluôn có cách để tìm ra sự thật, hoặc nếu không, bạn sẽ có một công việc “vượtkhả năng”

Hiểu chính mình cũng đòi hỏi bạn phải thực hiện nó như một công việc

cụ thể trong tiến trình quản lý nghề nghiệp Năng lực và tính cách là kết quảđược tích lũy trong quá trình sống và học tập của mỗi người Theo ScottWilliam, nhà Tâm lý học người Mỹ, đề xuất 05 yếu tố sau đây giúp chúng tanhận diện được bản thân:

Trong đó:

Tính cách: ảnh hưởng đến cách thức chúng ta làm việc và đưa ra các

quyết định trong cuộc sống

Ví dụ: anh B là người có tính cách hướng ngoại, mạnh mẽ, quyết liệt.Anh có xu hướng chọn những công việc nhiều thử thách, năng động, sáng tạo.Trong khi đó, chị N có tính cách hướng nội rõ ràng Chị thích và cảm thấy antoàn với những công việc mang tính ổn định, ít áp lực

Giá trị: là những quan niệm của con người hy vọng đạt được trong quá

trình sống, làm việc trong một nhóm, một tập thể nào đó

Tiếp tục ví dụ trên, anh B cho rằng, anh lao động để phát triển chínhbản thân mình Ngoài ra anh còn trách nhiệm nuôi dưỡng mẹ già và chăm sócgia đình nhỏ của anh Điều này khiến anh xác định một trong những tiêu chícông việc của anh là phải được thể hiện đúng năng lực, tính cách của mình,

thu nhập cao, môi trường làm việc chuyên nghiệp, có hướng tới lợi ích chonhân viên.

Đối với chị N., công việc chỉ là một phần của cuộc sống, chị muốndành nhiều thời gian cho gia đình Vì theo chị, gia đình mới là trên hết Chị cókhuynh hướng tìm một công việc không phải đi công tác, thu nhập vừa phảinhưng ổn định, môi trường làm việc ít áp lực, thị phi

Thói quen: những hành vi mà chúng ta tin rằng sử dụng nó sẽ đạt được

hiệu quả Anh B hiện là Giám đốc sáng tạo của công ty quảng cáo Yess Anh

đề cao tinh thần làm việc nhóm, nên khi nhận một dự án mới, anh thường tổchức các buổi trao đổi, lắng nghe ý kiến, nguyện vọng, phân công công việc.Anh cũng thường xuyên trao đổi với anh K (phó giám đốc) trước khi đưa ranhững quyết định trong công việc

Trong công ty, chị N là một kiểm toán viên nổi tiếng là người cẩn thận.Mọi thứ liên quan đến công việc chị đều ghi chép và lưu giữ văn bản rõ ràng,chu đáo Khi nhận một công việc mới, chị thường tìm hiểu hoặc hỏi han thật

kỹ lưỡng về trách nhiệm của chị, những yêu cầu cụ thể của cấp trên Chị cũng

rà soát hồ sơ rất tỉ mỉ, nghiêm túc

Nhu cầu: những mong đợi của chúng ta trong cuộc sống, chi phối động

cơ làm việc của con người Theo tháp nhu cầu của Maslow, nhu cầu của conngười khác nhau và trong từng thời điểm cũng khác nhau

Một sinh viên vừa tốt nghiệp ra trường có nhu cầu thuộc về một tổchức, công ty để làm việc và phát triển Nhưng với anh B trong ví dụ trên, đã

có hơn 10 năm kinh nghiệm, nhu cầu của anh là được công nhận năng lực củamình Nếu cả hai người này đều có kế hoạch tìm việc, đương nhiên, cách thức

họ thực hiện sẽ hoàn toàn khác nhau Bạn sinh viên, có thể, sẽ dễ chấp nhậnmọi yêu cầu của công việc để trở thành một nhân viên, được làm việc chính

thức, có thu nhập và từ đó tìm kiếm những kinh nghiệm, cơ hội khác Còn anhB., với rất nhiều kinh nghiệm, nhu cầu của anh khi này sẽ là môi trường làmviệc chuyên nghiệp hơn, thu nhập cao hơn, chức vụ cao hơn và có cơ hộitruyền đạt chuyên môn lại cho những đồng nghiệp trẻ.

Với chị N., nhu cầu của chị là giữ một công việc với thu nhập ổn định,chị xác định cần phải dành nhiều thời gian cho gia đình, con cái của chị Cómột số công ty kiểm toán mời chị về làm việc, nhưng nếu ảnh hưởng đến thờigian chăm sóc gia đình đều khiến chị từ chối

Cảm xúc: Theo mô hình lý thuyết về trí tuệ cảm xúc (Emotional

Intelligence – EI) của hai nhà tâm lý học Mỹ John Mayer và Peter Salovey, có

4 năng lực cảm xúc như sau:

(1) Khả năng nhận biết cảm xúc của chính bản thân

(2) Sử dụng cảm xúc để hỗ trợ tư duy, phù hợp với hoạt động (côngviệc, xây dựng mối quan hệ, …)

(3) Hiểu được cách vận hành của cảm xúc (nguyên nhân và sự biến đổiqua thời gian)

(4) Quản lý/ Kiểm soát cảm xúc

Theo mức độ từ thấp đến cao (1 – 4) thể hiện năng lực cảm xúc conngười Người có trí thông minh cảm xúc cao sẽ độ nhạy cảm để giải quyếtcông việc, ảnh hưởng đến suy nghĩ và hành động

Năng lực quản lý cảm xúc là một trong những tiêu chí tuyển dụng trongthời gian gần đây Trong lĩnh vực làm việc với khách hàng, các nhà quản trịluôn cần những nhân viên giỏi nắm bắt cảm xúc của người khác, từ đó đưa ranhững giải pháp linh hoạt nhất để trấn an, chăm sóc, giữ chân khách hàng Khi tìm hiểu về 05 yếu tố này của bản thân, chúng tôi có những đề nghịvới bạn như sau:

 Hãy lấy những kinh nghiệm trong quá khứ làm căn cứ cho các câu trảlời Kinh nghiệm quá khứ là những tình huống đã xảy ra xung quanh cácmối quan hệ của bạn, như: với gia đình, bạn bè, hàng xóm, thầy cô giáo,những cộng sự, đối tác,…

 Thành thật với chính bản thân

 Đặt vào mối quan hệ của bạn với chuyên ngành học tập, các kỹ năngmềm khác để dễ gợi mở câu trả lời cho chính mình như: kỹ năng làmviệc nhóm, kỹ năng giải quyết vấn đề và ra quyết định, kỹ năng giaotiếp,…

Bạn cần hiểu mình để hình dung ra vị trí công việc phù hợp với mình.Hãy liệt kê những điều bạn tự đánh giá và sau đó đối chiếu với những nhậnxét của người khác (gia đình, bạn bè, đồng nghiệp) về bạn cũng dựa trên 05yếu tố này

Biểu mẫu dưới đây là một gợi ý

Người khácđánh giá (3),

 Tham khảo:

Bạn có thể tham khảo những tính cách và năng lực dưới đây để tự đánhgiá chính mình Không cần quan tâm thứ tự, mức độ đáp ứng với công việc.

đúng h nạt Có đầu óc tổchức Nhạy cảm Kiên nhẫn

C nh giácảnh giác Hợp tác Quản lý giỏi Cảm giác tốt

Tinh nh yạt Ăn nói lưu loát Quyết đoán Hài hước

Ch đ ngủ động ộc lập Vững chãi Cống hiến Đúng giờ

H c nhanhọc nhanh Đổi mới Năng động Bình tĩnh

Có trách nhi mệc Nhiệt tình Có năng lực Khéo léo trong

giao tiếp

Sinh đ ng ộc lập Kiên định Lạc quan Có ý chí

Có nhi u m iều mối ối

Bằng cách khoanh tròn những đặc điểm về năng lực và tính cách màbạn cho rằng bạn có trong bảng trên đây, bạn có thể đặt ra những câu hỏixung quanh công việc, để tìm kiếm một việc làm, vị trí phù hợp với mình

Cũng giống như cách thức tìm hiểu bản thân qua 05 lĩnh vực của ScottWilliam ở trên, bạn cũng có thể nhờ đến sự giúp đỡ của người thân đánh giá

về bạn với những đặc điểm của bảng trên đây

Ngoài ra, bạn có thể tìm hiểu bản thân bằng một số bài trắc nghiệm tínhcách mang tính khoa học như MBTI, Big 5

Đừng ngại liệt kê những ưu điểm mà bạn tin rằng mình sở hữu Nếubạn càng nắm rõ những lợi thế của mình, bạn càng dễ dàng đối diện với nhàtuyển dụng Vì gần như chắc chắn, những câu hỏi mà họ đặt ra với các ứngviên sẽ xoay quanh việc bạn đánh giá chính mình thế nào Thái độ hợp tác, sự

tự tin, khả năng của bạn sẽ được ban tuyển dụng nhận diện từ điều này

Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo và thực hiện trắc nghiệm MBTI

để đánh giá tính cách của bản thân Trắc nghiệm này được giới thiệu vào phầnsau của quyển sách

1.2 Đánh giá thị trường lao động

Hiện nay trên thị trường có nhiều khóa học “Kỹ năng xin việc” hoặc

là “hồ sơ xin việc”, thật ra những chữ này không được dùng đúng Bạn làứng viên có khả năng, bạn đang tìm kiếm công việc phù hợp với sởtrường, sở thích chứ không xin xỏ nhà tuyển dụng trao cho công việc.Đổi tâm thế từ “xin việc” thành “tìm việc” là mấu chốt đầu tiên để bạnhiểu đúng Một khi chuyển tư thế sang người tìm, ứng viên sẽ nhìn vàobên trong xem bản thân có gì, cần gì, khớp với yêu cầu ứng tuyển haykhông thay vì chăm chăm uốn mình thành kẻ khác để đạt mục đích đượctuyển dụng

Bài tập: Bạn hãy tự đánh giá chính bản thân mình? Danh sách này có làm

bạn nghĩ đến môi trường làm việc nào thích hợp hoặc không thích hợp cho tuýp người như bạn?

Hãy liệt kê những năng lực và tính cách bạn muốn thêm vào danh sách này

để đáp ứng tốt hơn với công việc mà bạn đang hướng tới Lưu lại danh sách này và đề ra cách thức để học tập hoặc rèn luyện để có được nó.

Rất nhiều sinh viên hiện nay thiếu kiến thức về thị trường lao độngnên thường mua một bộ hồ sơ tìm việc có sẵn tại các nhà sách, điều nàylàm cho khả năng bạn được gọi phỏng vấn là khá thấp Bên cạnh đó nếubạn là sinh viên cao đẳng hồ sơ của bạn càng phải nổi bật Vì thế khóahọc được thiết kế nhằm giúp các bạn có kỹ năng chuẩn bị hồ sơ dự tuyển

và kỹ năng trả lời phỏng vấn hiệu quả

“Rất đông sinh viên bây giờ có 2 cái nghiệp là tốt nghiệp và thất nghiệp Nghịch lý là doanh nghiệp nào cũng than thở là tìm không ra nhân viên giỏi Cung và cầu đều rất lớn, nhưng sao không gặp nhau? Các bạn sinh viên nên coi lại mình Sức lao động là 1 loại hàng hóa đặc biệt, và lương chính là giá

cả của hàng hóa đó Nên hàng tốt giá cao và ngược lại Có hàng bán chạy cũng có hàng tồn kho Nên mỗi bạn phải tự thay đổi, để chất lượng tốt, mẫu

mã đẹp mới dễ bán” (Trích: Ca phê sáng cùng Tony)

Sau khi đã xác định được bản thân phù hợp với công việc nào, bạn nênđầu tư vào đánh giá thị trường Nắm bắt thông tin về các công ty, cơ hội nghềnghiệp là rất quan trọng Hãy tìm hiểu càng nhiều càng tốt nghề nghiệp màbạn quan tâm, qua những cách thức sau đây:

- Đọc sách báo, tin tức trên TV, internet, báo chí, hoặc tham gia những buổihội thảo, triển lãm để luôn cập nhật những thông tin về ngành mà bạnquan tâm Cần theo dõi những phân tích của các chuyên gia về dự báophát triển của ngành nghề đó

- Đọc các tài liệu được công bố của công ty mà bạn quan tâm sẽ giúp bạnnắm bắt được những mục tiêu ưu tiên, chính sách và kế hoạch hiện tại

- Truy cập vào các trang website của công ty để hiểu họ đang hướng vàovấn đề gì, nhu cầu tuyển dụng ở các mảng nào

- Khảo sát trang website của các hiệp hội thương mại và nghề nghiệp đểgiúp giải thích những lĩnh vực công việc mà bạn chưa quen

- Theo dõi các trang website việc làm trên internet để tìm kiếm cơ hội chobạn.

- Tìm kiếm thông tin từ các mối quan hệ của bạn Hãy bắt đầu bằng cáchliệt kê tất cả những người mà bạn quen biết, để có được những tin tức, cơhội liên quan đến việc làm bạn đang mong đợi

- Ngoài ra, bạn cũng cần phải tìm hiểu về cơ cấu tổ chức, quy mô của công

ty Điều quan trọng là bạn phải nắm rõ vấn đề này để có thể nói chuyệnmột cách tự tin về môi trường làm việc khi được mời phỏng vấn Bảngđánh giá dưới đây như một gợi ý

TÌM HIỂU QUY MÔ CỦA MỘT CÔNG TY

- Tham gia vào tất cảcác khía cạnh củacông việc

- Liên hệ với nhà tưvấn và cung cấp từbên ngoài

- Quan hệ trực tiếp vớikhách hàng

- Những hành động vàquyết định của bạn rấtquan trọng, nên tráchnhiệm cũng lớn hơn

- Không khí làm việcgiống gia đình, cũng có

áp lực kiểu gia đình

- Khả năng thăng tiếntrong nấc thang nghềnghiệp bị hạn chế

TRUNG

BÌNH

- Công việc tập thể làquan trọng, quan hệgần gũi với đồngnghiệp

- Có cơ hội để quan sát

và học hỏi từ nhữngngành và chức năngkhác

có cơ hội thăng tiến

- Ít người bên ngoài công

ty biết đến danh tiếngcủa nó

- Việc làm không bảođảm so với các công tylớn

triển nghề nghiệp

- Có nhiều cơ hội đầu

tư vào sự phát triểncủa bản thân

- Mức lương và phúc

- Tổ chức quá lớn nênbạn cảm thấy bị hạn chếtrong một bộ phận

- Ít có dịp để một cá nhân

có thể tác động đếnhiệu quả của công ty

lợi cao hơn.

- Cơ hội lớn hơn trongthị trường việc làmkhi bạn muốn thayđổi

- Khó có thể đạt được sựcông nhận hay cảm giácthành tựu

Nguồn: Phát triển nghề nghiệp, Cẩm nang quản lý hiệu quả, NXB Tổng hợp Tp.HCM

(2005)

1.3 Thiết lập các mục tiêu

Thiết lập mục tiêu là chỉ ra những cột mốc mà bạn muốn đạt được trongtương lai Đồng thời cũng chỉ ra cách thức để thực hiện được điều đó Đầutiên, hãy tập trung vào mục tiêu cao nhất của bạn, từ đó đặt ra những cột mốctrong nghề nghiệp và những chỉ tiêu phấn đấu

- Hãy dành thời gian xem xét những cản trở trên con đường thực hiện mục

tiêu này Ví dụ như biến động thị trường lao động đối với ngành nghề củabạn, hoặc khả năng bạn lấy được bằng tiếng Anh đủ yêu cầu tuyển dụngcòn phải mất thời gian khá lâu

- Làm rõ mục tiêu của bạn, bằng cách phát biểu nó thành lời một cách rõ

ràng, đo lường được Ví dụ: Trong 05 năm tới, tôi muốn trở thành trưởngphòng Marketing

- Đặt chỉ tiêu phấn đấu Để đạt được mục tiêu cao nhất của mình, bạn phải

tính toán những “nấc thang” mà bạn sẽ phải đi qua để leo lên được bậc caonhất Ở mỗi “nấc thang” đó, hãy liệt kê những điều cần làm để hoàn thành

nó và đủ điều kiện để bước lên “bậc” tiếp theo Giả sử mục tiêu cao nhấtcủa bạn là “trở thành người lãnh đạo trong lĩnh vực của mình”, những chỉtiêu bạn cần phải đạt trước đó là nâng cao trình độ, xây dựng danh tiếng(qua công việc, hội thảo,…), thực hiện nghiên cứu khoa học,… Từ những

chỉ tiêu đó, bạn lại tiếp tục chỉ ra những công việc như là giải pháp giảiquyết vấn đề.

Bài tập: Thiết lập mục tiêu và các chỉ tiêu phấn đấu Hãy xác định các chỉ tiêu bạn A cần phải đạt được để hoàn thành mục tiêu đã đề ra ở trên Từ đó đưa ra các giải pháp thực hiện.

công ty kiểm toán

nổi tiếng thế giới)

Bài t p: Thi t l p m c tiêu và các ch tiêu ph n đ u cho b n thân ập: Thiết lập mục tiêu và các chỉ tiêu phấn đấu cho bản thân ết lập mục tiêu và các chỉ tiêu phấn đấu cho bản thân ập: Thiết lập mục tiêu và các chỉ tiêu phấn đấu cho bản thân ục tiêu và các chỉ tiêu phấn đấu cho bản thân ỉ tiêu phấn đấu cho bản thân ấn đấu cho bản thân ấn đấu cho bản thân ản thân.

M c tiêu ục tiêu và các chỉ tiêu phấn đấu cho bản thân Chỉ tiêu Giải pháp

1.4 Quy trình xây dựng kế hoạch tìm việc

Sau khi đã phân tích thị trường lao động, bạn phải tìm hiểu chi tiết hơnvới các công việc cụ thể nhằm giúp bạn rõ hơn về vai trò phù hợp với bảnthân nhất Trước khi chuyển sang giai đoạn thứ hai, hoàn thành hồ sơ và thamgia phỏng vấn, chúng ta hãy tổng hợp lại những việc cần phải làm trong giaiđoạn đầu tiên – xây dựng kế hoạch tìm việc, qua sơ đồ sau đây:

Đánh giá bản thân Đánh giá thị trường

LĐ

Tìm CV bạn quan tâm,

Tìm việc là một quá trình đòi hỏi nhiều thời gian chuẩn bị về chuyênmôn, kỹ năng, sự tìm hiểu về bản thân, công việc,… Hãy bắt đầu bằng cách

so sánh yêu cầu của công việc với khả năng của mình Từ đó đề ra những chỉtiêu đề hoàn thiện mục tiêu công việc Đây chính là bước quan trọng để bạntìm hiểu doanh nghiệp, phân tích được khả năng đáp ứng của bản thân đối vớicông việc Ngoài sự chuẩn bị kỹ lưỡng, xây dựng kế hoạch tìm việc còn làgiai đoạn đầu tư kiến thức, kỹ năng để bạn đối phó với quá trình tuyển dụng,phỏng vấn, thử việc,… một cách chuyên nghiệp nhất Những điều này sẽđược hướng dẫn cụ thể vào phần sau của tập bài giảng này

1.6 Thị trường lao động và nguồn thông tin tìm việc

Nghiên cứu chi tiết CV, đánh giá mức độ phù hợp của bạn với CV

Phác thảo những đóng góp mà bạn có thể

thực hiện và lập kế hoạch trình bày

Phác thảo một hồ sơ

xin việc ấn tượng

Nếu bạn cần biết nhiều hơn về CV, hãy chuẩn bị sẵn

các câu hỏi để trực tiếp trao đổi trong buổi gặp mặt

nhà tuyển dụng

Thị trường lao động là nơi gặp gỡ của người mua lao động và ngườibán lao động Nếu bên bán lao động không bán được sản phẩm của mình điều

đó đồng nghĩa chúng là hàng tồn kho, thuật ngữ thường dùng đó là thấtnghiệp Theo số liệu của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, năm 2015, cảnước có trên 200.000 người có trình độ đại học trở lên thất nghiệp, chiếm20% tổng số lao động thất nghiệp Nguyên nhân được chuyên gia đưa ra là dongười lao động được đào tạo nghề nhưng chưa đáp ứng nhu cầu thật sự củadoanh nghiệp Vậy trước khi chọn được nghề và từng bước phát triển nghiệpcho tương lai thì các bạn sinh viên cần phải hiểu thị trường nghề đang đòi hỏi

gì ở người lao động

Tùy vào các công việc khác nhau mà nhà tuyển dụng cần những yêucầu khác nhau với mỗi ứng viên, tuy nhiên nhìn chung nhà tuyển dụng cầncác yêu cầu sau đây:

 Các yêu cầu về kiến thức chuyên môn và kiến thức xã hội

 Các kỹ năng mềm trong môi trường làm việc

 Các kỹ năng cứng trong công việc đặc thù

 Thái độ và tinh thần làm việc phù hợp với văn hóa doanh nghiệp

Các nguồn thông tin tuyển dụng

 Các nguồn thông tin tuyển dụng công khai mà bạn có thể nghĩ tới là:

- Các thông tin tuyển dụng mỗi ngày trên báo chí

- Các trung tâm tư vấn – giới thiệu việc làm

- Các website giới thiệu việc làm có uy tín trên mạng internet

- Các website của các công ty, tổ chức,…

- Các ngày hội việc làm

Như vậy, có rất nhiều nguồn thông tin có thể giúp bạn tìm kiếm việclàm Thông tin về việc làm có thể có ở bất cứ đâu Hầu hết những người tìmkiếm việc làm đều được khuyến khích nên tìm đến nhiều loại thông tin việclàm khác nhau cùng một lúc, rằng bạn càng thu thập được nhiều thông tincàng tốt Tuy nhiên, có điều chúng ta cần cân nhắc việc mất thời gian để tìmkiếm quá nhiều thông tin vô giá trị liệu có phải là điều tốt hay không? Thiếtnghĩ, bạn chỉ nên lựa chọn nguồn thông tin nào phù hợp với điều kiện, hoàncảnh thực tế của bạn nhất Nói cách khác, bạn chỉ cần quan tâm đến nhữngthông tin nào có giá trị và phù hợp với mình nhất mà thôi.

Mạng internet đã có thể mang lại cho bạn rất nhiều thông tin bổ ích –nếu bạn biết đọc một cách có chọn lọc Chẳng hạn, danh mục các công việchiện có trong xã hội, mức thu nhập trung bình đối với từng công việc cụ thể,thông tin về các công ty có nhu cầu tuyển dụng, các trung tâm giới thiệu việclàm,… Bên cạnh đó, bạn cũng đừng bỏ qua những cuốn danh bạ, những ấnphẩm mới Bởi vì, chúng có thể cập nhật những thông tin về các công ty mớiđược thành lập, những khu công nghiệp, khu công nghệ cao đang cần tuyểndụng thêm lao động để đáp ứng nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất,… Bạnphải bảo đảm rằng những thông tin mà bạn tìm kiếm được là những thông tinđáng tin cậy và có giá trị

Một số công ty có hẳn mục “tuyển dụng” ngay trên website của công ty

họ Bạn có thể tìm đến những mục tuyển dụng này Tuy nhiên, bạn cần gọiđiện thoại liên lạc với công ty Mục đích của việc gọi điện thoại là để kiểm traxem công ty có còn tuyển dụng vị trí mà bạn đang dự định xin vào làm haykhông? Tuy nhiên, bạn cũng cần lưu ý là có một số công ty lại không sẵn lòngtiếp chuyện với người xin việc qua điện thoại Bởi vì, hành trình thực tế đi tìmviệc làm rất đa dạng Hoàn toàn không có công ty nào giống công ty nào

Quy trình tuyển dụng của một doanh nghiệp

Thông báo tuyển dụng

Phỏng vấn tuyển chọn

Thử việc và quyết định tuyển dụng

Kiểm tra Trắc nghiệm Phỏng vấn sơ bộ

Thu nhận

Và chọn lọc hồ sơ

QUY TRÌNH TUYỂN DỤNG

Sinh viên cần nắm rõ quy trình tuyển dụng của doanh nghiệp để cóthể hiểu mình sẽ có những bước chuẩn bị nào cho từng giai đoạn tuyểndụng

Quy trình tuyển dụng

Thông báo tuyển dụng

Hiện nay việc thông báo tuyển dụng không còn khó khăn nữa, cácnhà tuyển dụng chỉ cần soạn một thông báo tuyển dụng chi tiết về cácyêu cầu của công ty, những quyền lợi ứng viên được hưởng và đăng lêncác phương tiện truyền thông đại chúng Nhờ vào những thông báo này,các ứng viên sẽ biết được công việc đó có phù hợp với mình hay không

và sẽ nộp hồ sơ ứng tuyển Về phía sinh viên, để tiếp cận với nhu cầucông việc phù hợp cần hiểu biết những kiến thức cơ bản về:

- Các nguồn thông tin tuyển dụng

- Các website việc làm

- Kỹ năng tìm kiếm thông tin việc làm

Thu nhận và chọn lọc hồ sơ

Khi một vị trí công việc được thông báo, đăng tải chắc chắn nhàtuyển dụng sẽ nhận được nhiều hồ sơ ứng tuyển gửi về Tuy nhiên,không phải hồ sơ nào cũng phù hợp với yêu cầu công việc, chưa kể sẽ cónhiều ứng viên cứ nhắm mắt gửi đại dù vị trí công việc không hề phùhợp với mình Chính vì lý do này nên nhà tuyển dụng phải chọn lọc hồ

sơ Việc chọn lọc hồ sơ cũng giống như phỏng vấn sơ tuyển, nhà tuyểndụng sẽ lựa chọn những hồ sơ phù hợp nhất cho vị trí công việc sau đólên kế hoạch phỏng vấn Việc làm này sẽ giúp nhà tuyển dụng tiết kiệmđược rất nhiều thời gian của mình trong quá trình tuyển dụng

Trong giai đoạn này sinh viên cần nộp một bộ hồ sơ tìm việcđúng:

Kiểm tra, trắc nghiệm

Phần này để đánh giá năng lực thực tế của ứng viên về chuyênmôn, thông thường sẽ là kiểm tra IQ, logic, test trình độ ngoại ngữ vàkiểm tra chuyên môn của ứng viên Vòng kiểm tra này sẽ giúp nhà tuyển

dụng tiếp tục loại bỏ được những ứng viên không đủ tiêu chuẩn đi tiếpvào vòng tiếp theo.

Phỏng vấn tuyển chọn

Vòng phỏng vấn này nhằm đánh giá ứng viên ở nhiều khía cạnh,phương diện trình độ và khả năng tiếp nhận công việc Bên cạnh đó nhàtuyển dụng cũng cần chuẩn bị những câu hỏi để khai thác thêm các thôngtin về tính cách và phẩm chất cá nhân có phù hợp với doanh nghiệp haykhông Trong vòng phỏng vấn này, đối với những ứng viên được chọnthử việc nhà tuyển dụng cũng cần đề cập đến vấn đề lương thưởng, chế

độ của công ty để ứng viên được biết và quyết định có làm việc cùngcông ty hay không

Tập sự thử việc

Mặc dù đã được tuyển dụng, nhưng các ứng viên phải trải qua giảiđoạn thử thách, đó là giai đoạn thử việc Đây là khoảng thời gian mà ứngviên sẽ được tiếp xúc thực tế với công việc, là cơ hội để thể hiện khảnăng, trình độ của mình có đáp ứng được nhu cầu công việc hay không

Từ đó nhà tuyển dụng ra đưa ra quyết định cuối cùng

Quyết định tuyển dụng

Sau thời gian thử việc, nhà tuyển dụng ra đưa ra quyết định cuốicùng để chọn những ứng viên phù hợp nhất với công việc, và loại bỏnhững ứng viên không đáp ứng được yêu cầu trong công việc Sau khiquyết định tuyển dụng, công việc cuối cùng trong quy trình tuyển dụng

đó là ký kết hợp đồng, giải thích và trả lời các câu hỏi của ứng viên vềcác chế độ của công ty để ứng viên hiểu rõ

Quy trình tuyển dụng nhân sự không phức tạp, nhưng cần có sựchuẩn bị để đảm bảo không quá trình tuyển dụng không xảy ra sai sót

nào, đảm bảo chọn được những ứng viên xuất sắc nhất, phù hợp nhấttrong công việc

CHƯƠNG 2 CHUẨN BỊ HỒ SƠ TÌM VIỆC

Mục tiêu chương:

Sau khi tìm hiểu xong chương này, sinh viên có thể:

- Trình bày được khái niệm về hồ sơ tìm việc

- Phân biệt được hồ sơ tìm việc, thư ứng tuyển và sơ yếu lý lịch

- Giải thích được tầm quan trọng của hồ sơ ứng tuyển

- Thực hiện được việc chuẩn bị hồ sơ ứng tuyển

- Thực hành viết thư ứng tuyển và sơ yếu lý lịch

Nội dung chi tiết:

2.1 TỔNG QUAN VỀ HỒ SƠ TÌM VIỆC

2.1.1 Khái niệm hồ sơ tìm việc:

Chuẩn bị tốt bộ hồ sơ tìm việc là hết sức quan trọng Thông thường,quy trình tuyển dụng bao gồm nhiều bước khác nhau và tùy vào mỗi nhàtuyển dụng lại có quy trình riêng cho phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp

đó Tuy nhiên dù khác nhau như thế nào thì quy trình tuyển dụng đều cónhững bước cơ bản bắt buộc phải có như bước thu nhận và sàng lọc hồ sơ ứngviên Trong bước này, nhà tuyển dụng sẽ xem xét để chọn ra những ứng viênphù hợp nhất với vị trị đang được tuyển dụng Người tìm việc phải hiểu đượcmột điều là có rất nhiều hồ sơ tìm việc được gửi tới cho nhà tuyển dụng dướinhiều hình thức (chẳng hạn qua email, qua website hay bản in nộp trực tiếp).Trong khi đó, nhà tuyển dụng có rất ít thời gian, họ sẽ không dành thời gianđọc từng câu chữ trong hồ sơ của ứng viên, thay vì đó họ sẽ sử dụng một sốcác kỹ thuật để chọn được ứng viên phù hợp nhất Ví dụ, bước đầu, họ sẽ xemxét loại bỏ các ứng viên không đáp ứng được các yêu cầu cơ bản một cách dễ

dàng Giả sử như vị trí tuyển dụng yêu cầu ứng viên có bằng đại học, vậy tất

cả hồ sơ nào không thỏa mãn yêu cầu này đều bị loại ra Dĩ nhiên, sẽ có một

số trường hợp đặc biệt là ứng viên không thỏa mãn yêu cầu cơ bản này nhưngnội dung trình bày về kinh nghiệm làm việc lại phù hợp với yêu cầu công việc

có thể được xem xét tiếp trong bước tiếp theo Bước thứ hai, nhà tuyển dụng

sẽ xem xét cấu trúc hồ sơ và sẽ loại tiếp các hồ sơ có nhiều lỗi như lỗi trìnhbày hay nội dung

Một bộ hồ sơ tìm việc đầy đủ cần có:

- Sơ yếu lý lịch - Curriculum Vitae (CV)

ngay từ vòng sơ tuyển Khổng Tử từng nói “Hành trình vạn dặm đều khởi đầu từ bước chân đầu tiên”, và chuẩn bị hồ sơ tìm việc chính là một

trong những bước đầu quan trọng trong hành trình tìm việc của bạn

Cùng với phát triển của internet, hồ sơ tìm việc có thể được gửitrực tuyến đến nhà tuyển dụng Các ứng viên có thể tự làm hồ sơ hay tảimẫu hồ sơ theo yêu cầu của nhà tuyển dụng trên website nhưng hìnhthức thông dụng nhất vẫn là hồ sơ được in ấn (hồ sơ giấy) Trên thực tế,bạn có thể dễ dàng mua một bộ hồ sơ tìm việc trong đó bao gồm các giấy

tờ sẵn có trong các cửa hàng văn phòng phẩm Tuy nhiên cách này chỉ sử

dụng để ứng tuyển việc làm tại các cơ quan nhà nước, những công việcbán thời gian hay đòi hỏi trình độ không cao

Cách tốt nhất cho ứng viên là hãy tự tạo bộ hồ sơ cho mình Hồ sơ

có thể đánh máy hay viết tay và điều quan trọng nhất đó là tạo được sựkhác biệt so với các bộ hồ sơ khác và bạn sẽ có nhiều cơ hội hơn để vượtqua vòng sàng lọc hồ sơ Các ứng viên có thể tham khảo rất nhiều mẫu

hồ sơ tìm việc hay trên các website như: http://kynangxinviec.com,https://www.topcv.vn, http://maudonxinviec.org vv

2.1.2 Nhà tuyển dụng mong đợi gì từ hồ sơ tìm việc

Hồ sơ tìm việc là một căn cứ quan trọng để nhà tuyển dụng quyết định

có tiến hành cuộc phỏng vấn với bạn hay không Khi xem xét bộ hồ sơ củaứng viên, nhà tuyển dụng sẽ có thể đánh giá được năng lực, trình độ thậm chítính cách của ứng viên Thông qua cách ứng viên thể hiện hồ sơ của mình,nhà tuyển dụng có thể đánh giá được ứng viên ở tính cẩn thận, ngăn nắp; khảnăng tổ chức sắp xếp, bố trí công việc; khả năng diễn đạt thông tin hiệu quảthể hiện qua các tài liệu có trong hồ sơ được sắp xếp theo thứ tự khoa học.Một bảng lý lịch không có lỗi chính tả hoặc lỗi đánh máy; thư xin việc ngắngọn nhưng súc tích sẽ giúp ứng viên đạt được hiệu quả trong việc truyền tảihình ảnh bản thân tới nhà tuyển dụng qua ngôn ngữ viết Ngoài ra, tính logic,hợp lý của hồ sơ cũng được thể hiện ở mối liên quan giữa các phần trong hồsơ Hồ sơ chính là cơ hội duy nhất và hữu hiệu nhất để ứng viên “tiếp thị”hình ảnh của mình đến với nhà tuyển dung

Dưới đây là những mong đợi từ nhà tuyển dụng với một hồ sơ tìm việc:

- Hồ sơ phải đảm bảo đầy đủ các tiêu chí đặt ra theo yêu cầu của vị trítuyển dụng Các tiêu chí được nêu rõ trong thông báo tuyển dụng của doanh

nghiệp như kinh nghiệm, mục tiêu nghề nghiệp, giới tính, chuyên ngành, sốnăm kinh nghiệm, trình độ tiếng Anh, mức lương yêu cầu…

Ví dụ, nếu một công ty đang tìm kiếm một lập trình viên máy tính chắc

chắn sẽ không mời bạn phỏng vấn khi hồ sơ của bạn cho thấy bạn học chuyênngành nhân sự Hoặc một công ty cần tuyển một nhân viên có kinh nghiệmnhưng đọc hồ sơ họ thấy bạn là sinh viên mới ra trường và chưa từng trải quamột việc làm thêm nào thời sinh viên

- Hồ sơ được sắp xếp và trình bày hợp lý và khoa học: Hồ sơ của bạnkhông được có bất cứ một lỗi nào dù là nhỏ như lỗi chính tả, đánh máy Nhàtuyển dụng không có thời gian kiểm tra lại chúng và hơn thế họ còn đánh giábạn là người không cẩn trọng khi làm việc cũng như thiếu thiện chí và nghiêmtúc trong việc ứng tuyển Ngoài ra bạn cần trình bày hồ sơ có trật tự, dễ đọc

và dễ ghi nhớ Lời khuyên cho các ứng viên là trước khi gửi hồ sơ đi hãy nhờbạn bè hay người thân đọc qua hồ sơ của bạn và hỏi họ những câu hỏi tương

tự như: Họ có nhớ được bạn có những kinh nghiệm gì? Với những kinhnghiệm đó bạn có phù hợp với công việc bạn định xin tuyển không? Họ cónhớ mục tiêu nghề nghiệp của bạn là gì không ?

- Nhiều nhà tuyển dụng xem xét hồ sơ để biết ứng viên có thể làm việclâu dài với doanh nghiệp của họ Việc tuyển dụng nhân viên mới luôn tốn thờigian, tiền bạc của các công ty Bởi vì chi phí tốn kém như vậy nên nhà tuyểndụng muốn tìm kiếm những ứng viên có ý định làm việc lâu dài, có những kếhoạch phát triển chiến lược trong công việc chứ không muốn nhận một nhânviên chỉ tìm việc làm một thời gian Họ sẽ tìm những bằng chứng trong hồ sơcủa bạn có thể cho họ thấy bạn không phải người hay nhảy việc

2.1.3 Các loại giấy tờ cần có cho bộ hồ sơ tìm việc

Hồ sơ xin việc thường được làm theo mẫu quy định chung hoặc mẫuriêng của từng đơn vị tuyển dụng Các loại giấy tờ cũng có thể khác nhau tùyvào nhà tuyển dụng Thông thường một bộ hồ sơ đầy đủ gồm có các loại giấy

tờ sau:

- Thư ứng tuyển (trong các bộ hồ sơ bán sẵn ghi là Đơn xin việc): Đây

là bức thư được gửi đến nhà tuyển dụng nhằm thể hiện mong muốn, thiện chícủa bạn cũng như sự phù hợp của bản thân ứng viên với công việc ứng tuyển.Tựa đề Thư ứng tuyển là phù hợp và đúng bản chất hơn so với Đơn xin việc.Bản chất của tìm việc làm không phải là sự xin - cho mà thực chất là sự traođổi và hợp tác giữa nhà tuyển dụng và ứng viên Nhà tuyển dụng tìm kiếmnhững ứng viên phù hợp với văn hóa doanh nghiệp cũng như vị trí công việcđang tuyển dụng, còn ứng viên tìm kiếm vị trí và môi trường làm việc họmong muốn

- Sơ yếu lý lịch - CV: Lý lịch phải phản ánh được nhân cách, làm nổibật kinh nghiệm, khả năng của bạn đối với việc hoàn thành công việc của đơn

vị tuyển dụng Vì thế việc trình bày và chọn lọc các thông tin trên lý lịch rấtquan trọng Một bản lý lịch sạch sẽ, không có lỗi chính tả, chữ viết rõ ràng,đầy đủ nội dung nhưng ngắn gọn và súc tích sẽ góp phần giúp bạn thànhcông

- Các văn bằng, chứng chỉ có công chứng: Để chuẩn bị tìm việc làmbạn nên sao mỗi lọai chứng chỉ thành nhiều bản có công chứng để sẵn sàngnộp hồ sơ cho nhiều đơn vị khác nhau Trường hợp đơn vị tuyển dụng khôngyêu cầu Bản sao y (có Công chứng) thì bạn chỉ cần gửi bản photo vì nhàtuyển dụng thường không trả lại hồ sơ dù hồ sơ của bạn không đạt (điều nàythường được ghi rõ trong thông báo tuyển dụng) Nếu bạn có nhiều văn bằng,chứng chỉ thì chỉ nên lựa chọn những văn bằng, chứng chỉ theo yêu cầu hoặcmang lại lợi thế cho bạn khi ứng tuyển

- Giấy khám sức khỏe: Giấy chứng nhận sức khỏe là minh chứng thểhiện bạn có đủ sức khỏe để làm việc Bạn cần xin giấy chứng nhận sức khỏecủa đơn vị y tế có thẩm quyền Giấy khám sức khỏe sẽ là điểm cộng cho bạnnếu bạn có thể chất khỏe mạnh.

Các loại giấy tờ khác cần thiết có thể được bổ sung sau khi bạn đã đượcchính thức tuyển dụng

2.1.4 Sắp xếp hồ sơ tìm việc

Với cách gửi trực tiếp hay qua đường bưu điện, khi hoàn chỉnh xongcác loại giấy tờ theo yêu cầu, tất cả các giấy tờ trên được đựng trong một túi

hồ sơ Túi hồ sơ bạn có thể mua sẵn hoặc tự làm nhưng phải đảm bảo đủ lớn

để không phải gấp các giấy tờ, điều này tránh cho giấy tờ bị nhàu nát hay bịrách Bên ngoài túi có ghi đầy đủ thông tin ứng viên và tên các loại giấy tờ cóbên trong Thứ tự giấy tờ ghi ngoài hồ sơ như thế nào thì sắp xếp hồ sơ bêntrong cũng theo trình tự như vậy Cách liệt kê và sắp xếp các loại giấy tờ cótrong đó theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp Thứ tự thông thường là Thưứng tuyển, Lý lịch (CV), Thư giới thiệu (nếu có), Bằng cấp…Thông tin ứngviên ghi bên ngoài hồ sơ bao gồm: họ tên, ngày tháng năm sinh, số điện thoại

và địa chỉ liên lạc Đặc biệt nên ghi rõ vị trí mà bạn muốn ứng tuyển VD:Nguyễn Thu Hiền - Ứng tuyển Nhân viên kinh doanh Bất động sản Điều nàygiúp việc phân loại nhanh hơn, nghĩa là hồ sơ sẽ đến được gần hơn với vị trícần tuyển người

Trường hợp hồ sơ được gửi qua email, bạn cần đặt tên tập tin đính kèm

rõ ràng, có thể đặt tên tập tin là CV kèm theo tên của bạn, ví dụ CV-ThuHienthay vì CV Ngoài ra, do đặc thù của việc gửi hồ sơ xin việc qua email nênbạn có thể scan và ghép các loại giấy tờ như thư ứng tuyển, sơ yếu lý lịch(CV), ảnh chụp các bằng cấp, chứng minh nhân dân và các giấy tờ liên quanvào một tập tin duy nhất, rồi dưới định dạng PDF Lưu ý, cần trình bày sao

cho đẹp mắt vì đó chính là một minh chứng cho ưu điểm “Kỹ năng sử dụng vitính tốt” mà bạn có thể đã ghi trong CV.

Ngoài ra, trong một số trường hợp khác, bạn có thể nộp hồ sơ dự tuyểndưới dạng các tập tin riêng lẻ, nhưng phải nén trong một tập tin *.zip hoặc

*.rar Tốt nhất là *.zip vì định dạng này mặc định đã được Windows hỗ trợ,chứ không cần cài đặt chương trình giải nén khác, do đó sẽ tiện hơn cho nhàtuyển dụng Lưu ý, nếu chọn cách này, bạn phải đặt tất cả các tập tin vào mộtthư mục đã đặt tên cụ thể, như HoSoUngTuyen-ThuHien, rồi sau đó mới nénthư mục này Tất nhiên, bạn phải đặt số thứ tự cho các tập tin như yêu cầu củanhà tuyển dụng Chẳng hạn: 1.DonUngTuyen-ThuHien.doc, 2.SYLL-ThuHien.doc, 3.CMND-ThuHien.jpg, 4.Anh3x4-ThuHien.jpg,4.BangDaiHoc-ThuHien.jpg vv

Một bộ hồ sơ đầy đủ được trình bày cẩn thận về cả hình thức và nộidung sẽ gây ấn tượng tốt cho nhà tuyển dụng Nó chứng tỏ bạn là người cẩnthận, có trách nhiệm và nghiêm túc trong quá trình tìm kiếm việc làm

2.1.5 Cách gửi hồ sơ tìm việc

Có nhiều cách thức để gửi hồ sơ tìm việc, nhà tuyển dụng có thể yêucầu ứng viên gửi trực tiếp tới doanh nghiệp, qua đường bưu điện hay quamạng internet

Nộp hồ sơ qua mạng có thể tiến hành theo hai phương thức: Một là, ứng viên có thể gửi hồ sơ trực tiếp tới email do nhà tuyển dụng cung cấp; hai

là, tạo cho mình một hồ sơ trực tuyến trên các website tuyển dụng, khi tìm

kiếm thấy vị trí phù hợp, ứng viên chỉ cần click vào nút "ứng tuyển" hoặc

"nộp hồ sơ trực tuyến"… Khi nộp hồ sơ, ứng viên cần chọn hình thức đúngtheo yêu cầu của nhà tuyển dụng (thường được đăng trong thông báo tuyểndụng về cách thức nộp hồ sơ) Nhà tuyển dụng muốn ứng viên thực hiện theo

những gì họ yêu cầu và sẵn sàng loại bỏ những hồ sơ không làm theo các

hướng dẫn Ví dụ: nếu họ yêu cầu bạn gửi CV qua email dưới dạng file PDF,

đừng gửi CV bằng file Word mà hãy chuyển đổi theo đúng định dạng chẳnghạn

Dưới đây là các cách thức gửi hồ sơ của ứng viên và các lưu ý khi gửi

hồ sơ:

Gửi hồ sơ trực tiếp: Ứng viên mang hồ sơ đến nộp tại bộ phận tiếp

nhận hồ sơ trong thông báo tuyển dụng theo thời gian qui định Dù đi nộp hồ

sơ, bạn cũng cần chú ý đến trang phục bên ngoài và thể hiện sự chuyênnghiệp vì đây là cơ hội tạo ấn tượng ban đầu với nhà tuyển dụng

Gửi hồ sơ qua email: Theo xu hướng hiện nay, để tiết kiệm thời gian và

công sức của cả nhà tuyển dụng và ứng viên, nhiều nhà tuyển dụng nhận hồ

sơ qua email Một số vấn đề ứng viên cần lưu ý khi nộp hồ sơ qua email nhưsau:

- Chọn địa chỉ email nghiêm túc: Email dùng để gửi nên trung tính vànghiêm túc, tốt nhất là sử dụng ngay tên của bạn như thanhnv@,ngoclanpham@, trunghieunguyent@, tránh các địa chỉ email dạng

congchuakieuky1992@, meoluoingungay@ Đặc biệt chú ý, nếu địa chỉemail có liên kết với Facebook thì bạn hãy làm sạch Timeline của tàikhoản Facebook đó; nếu địa chỉ email thường được dùng cho các hoạtđộng không mấy tốt đẹp trên mạng thì bạn nên tạo một email mới đểtránh mất điểm trong mắt nhà tuyển dụng

- Chữ ký trong email phải trang trọng: Chữ ký ở cuối email thường chứamột số thông tin cá nhân để người nhận có thể liên lạc lại sau khi đọcemail, đây cũng là một thông tin để đánh giá tính cách của ứng viên Dovậy, bạn nên tạo chữ ký sao cho thật nghiêm túc: chỉ cần họ tên đầy đủ,

đơn vị công tác, trường học, số điện thoại liên hệ là được; đừng chèn vàonhững câu từ, lời thơ không phù hợp Ngoài ra, nếu có sử dụng ảnh đạidiện hợp lý, có thể dùng ảnh cá nhân.

- Khi gửi email nên gửi tới một địa chỉ duy nhất: Có nhiều ứng viên nhất

là các bạn sinh viên mới ra trường thường gửi rất nhiều hồ sơ cùng lúctới nhiều doanh nghiệp khác nhau với tâm lý “được đâu hay đó” Tuynhiên, với nhà tuyển dụng, điều đó thể hiện sự thiếu chuyên nghiệp,không tôn trọng người nhận và họ có thể sẽ xóa ngay email hoặc khôngđánh giá cao về ứng viên Ứng viên cũng không được chuyển tiếp thư đãgửi từ nơi này tới nơi khác Nếu muốn ứng tuyển ở nhiều nơi khác nhau,bạn nên dành thời gian soạn các bức email riêng biệt

- Chú ý đến tiêu đề email: Nhiều ứng viên soạn email không có tiêu đềhay một tiêu đề quá ngắn gọn và không liên quan, điều này khiến họ mấtđiểm hoặc mất ngay cơ hội khi nhà tuyển dụng không đọc email Khiviết tiêu đề cần phản ảnh được vị trí ứng tuyển Tuyệt đối không đặt tiêu

đề email dạng “CV”, “Xin việc”, “Đơn xin việc”, “Gửi chị A/anh B”,…Thay vào đó, bạn phải ghi rõ vị trí ứng tuyển trong tiêu đề, chẳng hạn:

“Đơn ứng tuyển vị trí Trưởng phòng kinh doanh của công ty X”

-Về nội dung email: Ứng viên phải soạn thảo nội dung cho email chứkhông được để trống hay soạn thảo quá sơ sài Đặc biệt, phải kiểm tra kỹlỗi chính tả, câu từ Viết một email tốt cũng chính là cơ hội để ứng viênthể hiện sự chuyên nghiệp trong cách viết email và thu hút nhà tuyểndụng bằng những ưu điểm, kinh nghiệm làm việc của mình

Trước khi nộp hồ sơ, ứng viên hãy photocopy một bộ để lưu giữ hoặcxem lại trước khi đi phỏng vấn Sau khi gửi hồ sơ, ứng viên có thể kiểm tra lạinhằm đảm bảo hồ sơ đã được gửi đến nơi chưa và thường xuyên cập nhật,theo dõi xem có cần bổ sung hoặc hòan thiện hồ sơ không đặc biệt là theo dõithông báo mời phỏng vấn hay thử việc

2.1.6 Những lỗi cơ bản khi chuẩn bị hồ sơ tìm việc

Thật ra Hồ sơ tìm việc chỉ là tấm vé để bạn giới thiệu cơ bản về bảnthân bạn với nhà tuyển dụng khi tất cả các ứng viên khác cũng có cơ hội banđầu giống như bạn Việc chuẩn bị tốt một bộ hồ sơ tìm việc là một trongnhững cách tốt nhất để đón nhận những cơ hội may mắn trên hành trình tìmviệc của bạn Nhà tuyển dụng suy nghĩ là nếu bạn làm một việc đơn giảnkhông tốt thì bạn sẽ khó lòng đáp ứng yêu cầu công việc được Vì thế mộtnguyên tắc cơ bản là không có lỗi trong bộ hồ sơ tìm việc Ứng viên cần tránhmắc những lỗi cơ bản sau đây:

- Sắp xếp hồ sơ không khoa học: Một bộ hồ sơ được sắp xếpkhoa học sẽ giúp cho nhà tuyển dụng dễ dàng theo dõi và họ sẽ có ấn tượngtốt hơn về ứng viên Ngược lại, hồ sơ sắp xếp lộn xộn, không theo trật tựkhiến nhà tuyển dụng mất thời gian và khó khăn trong việc xem xét hồ sơcũng như đánh giá không tốt về ứng viên

- Lỗi chính tả: Nhiều ứng viên còn mắc nhiều lỗi chính tả, đánhmáy và vì chủ quan hay cẩu thả mà không kiểm tra lại hồ sơ Hồ sơ tìm việccần được chuẩn bị một cách công phu, bài bản và nghiêm túc Một hồ sơ cónhiều lỗi chính tả và ngữ pháp thể hiện ứng viên thiếu cẩn trọng hoặc không

để ý đến chi tiết Nhà tuyển dụng cũng có thể cho rằng ứng viên thiếu kinhnghiệm, cẩu thả hay lười biếng và thực sự không nghiêm túc hay chú tâmđến tìm việc

- Lỗi cần tránh tiếp theo đó là hình thức trình bày hồ sơ Nhiềuứng viên viết các đoạn quá dài với không phân chia ý rõ ràng khiến chongười đọc cảm thấy khó chịu Ứng viên cần lưu ý khi trình bày các thông tincần dễ đọc, dễ hiểu, dễ nhớ, không nên viết quá dài dòng Lưu ý, trình bàythoáng với khoảng trắng phân bố hợp lí để hồ sơ trông sạch sẽ và hấp dẫn.Tuyệt đối tránh viết những đoạn văn dài cả trang giấy, kể lể dài dòng

- Hồ sơ hoàn thiện xong nội dung nên được in ấn trên chất liệugiấy có chất lượng tốt, tất cả các giấy tờ photo phải rõ ràng Đặc biệt, phảichuẩn bị đúng hồ sơ theo yêu cầu của nhà tuyển dụng, không thêm hay bớtgiấy tờ nào trừ trường hợp giấy tờ đó là minh chứng hay tạo thêm lợi thế choứng viên Trước khi gửi hồ sơ, cần kiểm tra lại một cách chính xác và sắpxếp các loại giấy tờ một cách khoa học…

Chuẩn bị hồ sơ là một khâu quan trọng, đòi hỏi sự nghiêm túc và chuđáo của ứng viên để tránh những lỗi cơ bản từ đó ghi điểm đối với nhà tuyểndụng Cần tránh làm một hồ sơ duy nhất cho tất cả các doanh nghiệp Cáccông ty dù trong cùng một ngành nghề, thị trường cũng đều có những điểmkhác biệt về văn hóa doanh nghiệp, tài chính Do đó, nhà tuyển dụng cũng

sẽ có những yêu cầu khác nhau đối với các ứng viên

2.2 KỸ NĂNG VIẾT SƠ YẾU LÝ LỊCH

2.2.1 Khái niệm

Sơ yếu lý lịch là một văn bản tóm tắt và liệt kê quá trình học tập, kỹnăng, kinh nghiệm làm việc và các thông tin liên quan của một cá nhân có thểđược xem như một phần quan trọng nhất trong hồ sơ tìm việc làm Sơ yếu lýlịch thường được xem xét đầu tiên bởi nhà tuyển dụng khi nhận hồ sơ của mộtứng viên; nó đóng vai trò cung cấp thông tin quan trọng cho nhà tuyển dụngtrong việc đánh giá năng lực và chọn lựa ứng viên

Sơ yếu lý lịch thường được gọi tắt là CV (CV thực chất là viết tắt củacụm từ tiếng Anh “Curriculum Vitae”) hay Resume Tuy nhiên, chúng ta cầnphân biệt sơ yếu lý lịch với Bản sơ yếu lý lịch tự thuật trình bày về hoàn cảnhgia đình, người thân… như trong bộ hồ sơ xin việc mẫu được bán trong cácnhà sách

2.2.2 Các kiểu Sơ yếu lý lịch

Căn cứ vào mục đích và đối tượng áp dụng, Sơ yếu lý lịch được chiathành nhiều nhóm khác nhau Hai nhóm được chấp nhận rộng rãi đó là Lý lịchkiểu Mỹ (Resumé) và Lý lịch kiểu quốc tế (CV)

Lý lịch kiểu Mỹ (a resumé): Là văn bản ngắn gọn từ một đến hai trang(thường gói gọn trong 1 trang), thích hợp với tuyển dụng kinh doanh thôngthường Resumé mô tả ngắn gọn, cô đọng và nhấn mạnh về thành tích đạtđược của ứng viên Khi gửi Resumé thì không cần gửi kèm thư ứng tuyển(Cover Leter)

Lý lịch kiểu quốc tế (CV): CV là văn bản chi tiết hơn Resumé bao gồmquá trình học tập và làm việc của ứng viên được trình bày chi tiết có thể dàihơn vài trang; ngoài chứa thông tin về kinh nghiệm làm việc, quá trình giáodục, các ấn bản, các giải thưởng đạt được,… nó còn có thể chứa thêm ví dụ vềcác công trình khoa học được thực hiện bởi ứng viên CV kiểu này hay đượccác nhà tuyển dụng về nghiên cứu khoa học hay y khoa yêu cầu Khi gửi CV,ứng viên nhất thiết phải gửi kèm theo một thư ứng tuyển Tùy mỗi quốc gialại có các quy định khác nhau khi viết CV CV ở Mỹ có một số đặc điểm như:Không khuyến khích kèm ảnh chụp cá nhân trong CV, trừ ngành nghệ thuậtbiểu diễn hay các CV cho vị trí nghiên cứu khoa học thì liệt kê các sự kiện cũnhất trước còn CV cho ngành khác thì liệt kê sự kiện mới nhất trước CVthường được dùng chủ yếu khi bạn nộp hồ sơ tìm việc cho các vị trí liên quanđến học thuật, giáo dục, khoa học và nghiên cứu Ngoài ra, bạn cũng có thể ápdụng CV trong hồ sơ xin học bổng tại Mỹ Nếu bạn nộp hồ sơ tìm việc ở cácnước Châu Âu, Trung Đông, Châu Phi, Châu Á, CV bao giờ cũng được yêucầu nhiều hơn so với Resumé Tại các nước nói tiếng Đức, CV luôn phải kèmtheo hình ảnh chân dung của người viết…Những trường hợp ngoại lệ khi thựchiện CV như: Các nghệ sĩ có thể viết CV khá dài và có thể theo các định dạngsáng tạo không theo khuôn mẫu, và thêm thông tin về các biểu diễn hay trưngbày cá nhân hoặc theo nhóm

Nhìn chung trên thế giới có sự phân biệt giữa CV và Resumé Còn ởViệt Nam, chỉ có một hình thức là CV Khi nộp đơn dự tuyển, ứng viên cầnquyết định là sẽ làm hồ sơ tìm việc theo kiểu Resumé hay CV Điều này tùythuộc vào mục đích tuyển dụng của doanh nghiệp và quan điểm, phong cáchcủa người làm nhân sự tại doanh nghiệp đó Điều quan trọng nhất là ứng viênnên làm đúng theo yêu cầu của nhà tuyển dụng trong việc chuẩn bị sơ yếu lýlịch Mỗi vị trí ứng tuyển cần một cách trình bày khác nhau để liệt kê kinhnghiệm chuyên môn, bằng cấp và các hoạt động khác Vì vậy bạn nên thiết kếtheo cách riêng của bạn và với công ty mà bạn đang ứng tuyển

Ngoài ra, căn cứ theo kiểu viết lý lịch, người ta chia sơ yếu lý lịchthành bốn nhóm sau:

- Lý lịch kiểu kỹ năng thích hợp với những người có được kinh nghiệmquý báu qua nhiều công việc và khoá học không liên quan đến nhau Nóđặc biệt phù hợp với sinh viên mới ra trường hoặc một người đang muốnthay đổi công việc Lý lịch kiểu này tập trung vào khả năng hơn là côngviệc trước đây

- Lý lịch theo trình tự thời gian Kiểu lý lịch thẳng thắn này hữu ích vớinhững người có kinh nghiệm làm việc ở những vị trí nói chung liên quanđến công việc họ muốn và không có sự ngắt quãng lớn về thời gian giữacác công việc Nó bắt đầu bằng công việc gần đây nhất và tiếp tục đingược lại thời gian

- Lý lịch kiểu chức năng: Làm nổi bật kinh nghiệm làm việc trước đây(không nhất thiết phải theo thời gian), trực tiếp cho thấy bạn đáp ứngđược công việc đang ứng tuyển

- Lý lịch kiểu hình tượng: Đôi khi được những người tìm việc trong lĩnhvực nghệ thuật như thiết kế và quảng cáo sử dụng Kiểu này sử dụng cácphông chữ, hình vẽ, màu sắc và cách bố trí để thể hiển tính sáng tạo cánhân của người ứng tuyển

Để có hình thức cho một CV ấn tượng với nhà tuyển dụng, cần:

- Dùng nhiều từ chuyên ngành liên quan đến công việc trongCV

- Câu chữ trình bày rõ ràng, ngắn gọn, dễ hiểu, các mục quantrọng bạn nên để chữ đứng, gạch chân hoặc in nghiêng để gây sự chú ý

- Cỡ chữ để viết CV là 12, bạn có thể dùng font chữ Time NewRoman hoặc Arial

- Trình bày hồ sơ trên hai trang giấy Thông thường một hồ sơ

không nên dài hơn hai trang giấy, trừ phi bạn có nhiều ưu thế và kinhnghiệm thật sự nổi bật

2.2.3 Các nội dung cơ bản của một sơ yếu lý lịch

Các nhà tuyển dụng có thể đưa ra các yêu cầu khác nhau về những nộidung cần có của một bản sơ yếu lý lịch nhưng thông thường, nội dung trongbản sơ yếu lý lịch đều có những mục sau đây:

- Thông tin cá nhân: Đây là các thông tin liên hệ của ứng viên bao

gồm: họ và tên, ngày tháng năm sinh, quê quán, chỗ ở hiện nay, điện thoại vàemail liên hệ… Email sử dụng phải trung tính, trang trọng, thường chọn email

là chính tên họ của ứng viên khi dùng để tìm việc Hình ảnh đưa vào phải rõràng, trang phục lịch sự và chuyên nghiệp

- Mục tiêu nghề nghiệp: Mục tiêu nghề nghiệp cần viết cụ thể rõ ràng,

không viết mục tiêu chung chung như “Tìm kiếm vị trí phù hợp với bản thân

để phát huy hết tất cả những kinh nghiệm, kỹ năng của bản thân; từ đó hoànthiện, trau dồi vốn sống cho bản thân” Mục tiêu nghề nghiệp cần đề cập đến

vị trí ứng tuyển, hướng đến công việc như : “Là một nhân viên có tráchnhiệm, sử dụng những kiến thức đã có về Marketing và chịu khó học hỏi tíchlũy thêm để trở thành một nhân viên Marketing xuất sắc, góp phần đưathương hiệu Công ty lên top đầu của ngành du lịch” Khi đọc mục tiêu nghề

nghiệp của ứng viên, thông thường nhà tuyển dụng quan tâm tới hai điều Thứnhất là mục tiêu phải phù hợp với vị trí và công việc đang tuyển dụng để xemxét đến khả năng làm việc và gắn bó lâu dài với công ty, thứ hai là mục tiêuphải phù hợp với kinh nghiệm, khả năng thực tế của ứng viên, ví dụ một sinhviên mới ra trường mà đặt mục tiêu là trở thành quản lý sau một năm sẽ rấtkhó khả thi.

- Trình độ học vấn và quá trình đào tạo: Phần này nêu rõ tên trường,

khóa học, bằng cấp đạt được Nếu đã tốt nghiệp đại học thì không cần nêu têntrường cấp 1, 2 Các khóa học nghiệp vụ, kỹ năng có liên quan đến chuyênmôn nghiệp vụ hoặc bổ trợ cho công việc (nếu có) Nếu trong quá trình họctập được khen thưởng về thành tích nổi bật, ứng viên cũng nên ghi vào.Không nên đưa vào những khóa học không liên quan đến công việc dù bạn cótham gia

- Kinh nghiệm làm việc: Những nội dung cần đề cập như ngày tháng bắt

đầu và kết thúc công việc, tên công việc đảm nhận, thông tin về công ty nhưđịa chỉ, ngành nghề kinh doanh, mô tả công việc, thành tích đạt được… Khitrình bày kinh nghiệm, không nên đưa những công việc có khoảng thời gianlàm quá ngắn (ngoại trừ khoảng thời gian thực tập hay làm thời vụ…) như từ2/2014-4/2014: Nhân viên Sales-Marketing, Công ty ABC Nếu nhà tuyểndụng thấy bạn có quá nhiều công việc trong một khoảng thời gian ngắn, nghĩa

là trong mắt họ bạn là người thường xuyên nhảy việc và có thể sẽ không gắn

bó với họ lâu dài nếu bạn được tuyển dụng Trong trường hợp có nhữngkhoảng trống trong quá trình làm việc, tức là thời gian đó bạn không làm việcthì cũng cần trình bày vắn tắt lý do sự gián đoạn đó Về nội dung mô tả côngviệc: ứng viên nên mô tả chi tiết hơn, không nêu trách nhiệm công việc phảilàm một cách chung chung Thay vào đó, nên nhấn mạnh thêm kết quả côngviệc như đưa vào những kỹ năng và thành tựu đạt được để nhà tuyển dụngthấy được bạn đã mang đến những giá trị cho chính bản thân bạn và công ty

Bạn cần cung cấp dẫn chứng cụ thể bằng các con số, tên chương trình, sảnphẩm…Các chuyên gia cho rằng khi mô tả những công việc bạn từng làm,hãy đính kèm cả những thành công đạt được.

Ví dụ, nếu bạn từng làm quản lí văn phòng, đừng chỉ đơn giản viết rằng

“quản lý nhân viên” mà hãy liệt kê cả kết quả thực tế như “giúp làm giảm mộtphần ba chi phí quản lý của văn phòng” Leslie Sokol (2009) đồng tác giảcuốn sách: “Suy nghĩ tự tin, ứng xử tự tin” cho rằng: “Đã qua rồi cái thời chỉcần liệt kê công việc và trách nhiệm”

Ví dụ: không nên viết như sau:

Thiết kế - Công ty ABC (2012-2013)

Thiết kế website công ty, Thiết kế các hình ảnh

Thay vào đó nên viết:

Thiết kế | Công ty ABC (7/2012-10/2013)

Thiết kế Website Công ty: [link website]

Thiết kế banner cho các sự kiện A, B, C của Công ty

Sự công nhận: Nhân viên xuất sắc nhất tháng 5/2013

Trong phần trình bày kinh nghiệm làm việc, chỉ nên đưa vào nhữngcông việc có liên quan đến vị trí đang được tuyển dụng hay những công việcgiúp bạn học được các kinh nghiệm và kỹ năng cần thiết cho công việc đangứng tuyển Nhiều ứng viên đưa vào những công việc không liên quan vàkhông chỉ ra các điều học hỏi được cần có cho vị trí ứng tuyển mới Nếu đãtừng làm nhiều công việc thì bạn chỉ nên đưa vào những công việc liên quannhiều nhất đến vị trí ứng tuyển Nếu chưa có kinh nghiệm nhiều thì có thể đềcập đến những việc không liên quan nhưng nên đưa vào những điều bạn đạtđược và học hỏi được từ công việc mà điều này cần có cho vị trí ứng tuyển

Ví dụ, nếu ứng tuyển vị trí nhân viên bán hàng, không nên viết như sau: