Mục tiêu nhận thức * Về kiến thức Nắm được những vấn đề khái quát nhất về kinh tế học vĩ mô, đặcbiệt là các chính sách kinh tế vĩ mô cơ bản.. * Về kĩ năng - Có khả năng phân tích, giả
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
HÀ NỘI - 2015
Trang 3TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ
BỘ MÔN NHỮNG NGUYÊN LÍ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN
Hệ đào tạo: Cử nhân ngành luật học (chính quy)
Môn học: Kinh tế học vĩ mô
Số tín chỉ: 02
Loại môn học: Tự chọn
1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG VIÊN
1 ThS Nguyễn Thị Mai Lan - GVC, Phó trưởng Bộ môn
Văn phòng Khoa lí luận chính trị
Tầng 3, nhà K5 Trường Đại học Luật Hà Nội
Số 87, đường Nguyễn Chí Thanh, Đống Đa, Hà Nội
Điện thoại: 04.38354642
Giờ làm việc: 8h00 - 16h30 hàng ngày (trừ thứ bảy, chủ nhật vàngày nghỉ lễ)
2 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC
Là môn học dựa trên các lí thuyết kinh tế hiện đại có tính ứng dụngcao trong phạm vi kinh tế vĩ mô, đối với tất cả các chủ thể tham giathị trường đặc biệt là nhà nước Môn kinh tế học vĩ mô đã được giảngdạy phổ biến ở các nước có nền kinh tế thị trường, nhất là ở các nước
Trang 4có nền kinh tế thị trường phát triển cao trong hơn nửa thế kỉ qua Môn học cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản nhất về kinh
tế học vĩ mô Nội dung môn học bao gồm 6 vấn đề cơ bản sau:
- Vấn đề 1: Tổng quan về kinh tế học vĩ mô
- Vấn đề 2: Tổng quan về thị trường
- Vấn đề 3: Đo lường sản lượng quốc gia
- Vấn đề 4: Tổng cầu và sản lượng cân bằng Chính sách tài khoá
- Vấn đề 5: Tiền tệ và ngân hàng Chính sách tiền tệ
- Vấn đề 6: Kinh tế vĩ mô của nền kinh tế mở
3 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC
Vấn đề 1 Tổng quan về kinh tế học vĩ mô
1.1 Kinh tế học và các bộ phận của kinh tế học
1.2 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu kinh tế học vĩ mô
1.3 Các biến số, các mục tiêu và các chính sách kinh tế vĩ mô
Vấn đề 2 Tổng quan về thị trường
2.1 Cầu, cung và thị trường
2.2 Tổng cầu và tổng cung
Vấn đề 3 Đo lường sản lượng quốc gia
3.1 Tổng sản phẩm quốc gia và tổng sản phẩm quốc nội
3.2 Cách tính GDP trong nền kinh tế thị trường
3.3 Cách tính GNP và các chỉ tiêu khác trong nền kinh tế thị trường3.4 Quan hệ ràng buộc giữa các tác nhân và các khu vực trong nềnkinh tế
Vấn đề 4 Tổng cầu và sản lượng cân bằng Chính sách tài khoá
4.1 Tổng cầu và sản lượng cân bằng
Trang 5Vấn đề 6 Kinh tế vĩ mô của nền kinh tế mở
6.1 Cơ sở kinh tế của thương mại quốc tế
6.2 Cán cân thanh toán quốc tế
6.3 Tỉ giá hối đoái và thị trường ngoại hối
6.4 Tác động của các chính sách kinh tế vĩ mô trong nền kinh tế mở
4 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC
4.1 Mục tiêu nhận thức
* Về kiến thức
Nắm được những vấn đề khái quát nhất về kinh tế học vĩ mô, đặcbiệt là các chính sách kinh tế vĩ mô cơ bản Cụ thể:
- Nắm được những vấn đề chung về cầu, cung và thị trường
- Nắm được các mục tiêu kinh tế vĩ mô, các phương pháp đo lườngsản lượng quốc gia
- Nắm được những vấn đề về tổng cầu và chính sách tài khoá
- Nắm được những vấn đề về tiền tệ và chính sách tiền tệ
- Nắm được những vấn đề về tỷ giá hối đoái và thị trường ngoạihối
* Về kĩ năng
- Có khả năng phân tích, giải thích và bình luận các hoạt động kinh
tế vĩ mô cơ bản nhất một cách khoa học và gắn với thực tiễn vậnhành của nền kinh tế thị trường trong nước cũng như quốc tế
- Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học để giải thích, đánhgiá, bình luận những chính sách kinh tế vĩ mô cơ bản của nhànước trong các nền kinh tế thị trường
- Có khả năng vận dụng những kiến thức đã học để nghiên cứunhững môn chuyên ngành pháp luật kinh tế như luật thương mại,luật tài chính, luật ngân hàng…
- Hình thành các kĩ năng thu thập và xử lí các thông tin kinh tế
* Về thái độ
- Nhìn nhận và đánh giá một cách khoa học các vấn đề của nền kinh
Trang 6tế thị trường.
- Tự tin và chủ động xử lí các tình huống kinh tế trước sự biến độngcủa thị trường
- Chủ động tham gia các hoạt động kinh tế làm giàu một cách hợp pháp
- Tuyên truyền và tích cực thực hiện các chính sách kinh tế vĩ môcủa Nhà nước trong phạm vi và khả năng có thể
4.2 Các mục tiêu khác
- Rèn luyện và phát triển kĩ năng tự nghiên cứu
- Phát triển kĩ năng hợp tác, LVN
- Phát triển kĩ năng tư duy sáng tạo, khám phá tìm tòi
- Trau dồi, phát triển năng lực đánh giá và tự đánh giá
- Rèn luyện kĩ năng xây dựng mục tiêu, lập kế hoạch hành động
5 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT
1A2 Nêu được
hai bộ phận của
kinh tế học: kinh
tế học vi mô và
kinh tế học vĩ mô
1A3 Nêu được
đối tượng nghiên
cứu của kinh tế
1B2 Phân tích
được các biến sốkinh tế vĩ mô
1B3 Phân tích
được các mục tiêukinh tế vĩ mô
1B4 Phân tích
được các chínhsách kinh tế vĩmô
1C1 Phân biệt
được kinh tế học
vi mô, kinh tếhọc vĩ mô và mốiquan hệ giữachúng
Trang 7nghiên cứu của
2A1 Nêu được các
khái niệm: Cầu,
lượng cầu
2A2 Nêu được
mối quan hệ giữa
giá cả của hàng
hoá và lượng cầu
2A3 Nêu được
các yếu tố ảnh
hưởng đến cầu
2A4 Nêu được
các khái niệm:
Cung, lượng cung
2A5 Nêu được
mối quan hệ giữa
giá cả của hàng
hoá và lượng cung
2A6 Nêu được
cả của hàng hoá
và lượng cầu
2B3 Phân tích
được các yếu tốảnh hưởng đến cầu
2B4 Phân biệt
được cung vàlượng cung
2B5 Phân tích
được các cáchbiểu hiện mốiquan hệ giữa giá
2C2 Phân biệt
được sự dichuyển dọc theođường cung và sựdịch chuyển của
đường cung
2C3 Vận dụng
được đồ thị về thịtrường để đánhgiá các biện phápkiểm soát giá củachính phủ
Trang 8bằng cung-cầu.
2A8 Nêu được
trạng thái dư thừa
3B2 Phân tích
được dòng luânchuyển kinh tế vĩ
mô
3B3 Hiểu được
phương pháp xácđịnh GDP theoluồng sản phẩmhoặc tổng chi tiêucủa xã hội về hànghoá và dịch vụ
3B4 Hiểu được
phương pháp xác
3C1 Mở rộng
dòng luân chuyểnkinh tế vĩ mô đểnghiên cứu mốiquan hệ giữa cáckhu vực trongnền kinh tế
3C2 Vận dụng
được các côngthức tính toán sảnlượng và thunhập quốc dân đểlàm BT
Trang 93B5 Hiểu được
cách tính các chỉtiêu khác: Tổng sảnphẩm quốc dân, sảnphẩm quốc dân ròng,thu nhập quốcdân, thu nhập cóthể sử dụng
4B2 Phân tích
được các bộ phậncủa tổng cầu vàsản lượng cânbằng trong nềnkinh tế đóng có sựtham gia của chínhphủ
4B3 Phân tích
được các bộ phậncủa tổng cầu vàsản lượng cânbằng trong nềnkinh tế mở
4C1 Liên hệ
được với thựctiễn tác động củacác bộ phận củatổng cầu đối vớisản lượng cânbằng trong môhình đơn giản
4C2 Liên hệ
được với thựctiễn tác động củathuế; chi tiêu củachính phủ và xuấtnhập khẩu đốivới việc làm vàsản lượng cânbằng trong nước
4C3 Bình luận và
đánh giá được tácđộng của chính
Trang 10sách tài khoá.
4A5 Nêu được
khái niệm ngân
sách, thâm hụt ngân
sách và chỉ ra được
tác động của chu
kì kinh doanh đối
với vấn đề thâm
hụt ngân sách
4A6 Nêu được các
biện pháp tài trợ cho
thâm hụt ngân sách
4B4 Phân tích
được mục tiêu vàtác động của chínhsách tài khoá
4B5 Phân tích
được vấn đề sửdụng chính sáchtài khoá cùngchiều và chínhsách tài khoángược chiều
sách tài khoátrong các nềnkinh tế thịtrường
5A2 Nêu được
hai bộ phận cấu
dự trữ thực tế
5B2 Phân tích
được vai trò tạotiền của ngânhàng thương mại
5B3 Phân tích
được công thức
số nhân tiền vàmức cung tiềnM1
5B4 Phân tích
được các yếu tốảnh hưởng đếnmức cung tiền
5B5 Phân tích
được các yếu tốảnh hưởng đếncầu tiền
5C1 Liên hệ
được sự vậnđộng của thịtrường tiền tệtrong thực tế
5C2 Bình luận
được chính sáchtiền tệ của nhànước trong nềnkinh tế thịtrường
5C3 Đánh giá,
bình luận được
sự phối hợpchính sách tàikhoá và chínhsách tiền tệ trongđiều tiết kinh tế
vĩ mô của nhànước
Trang 115A10 Nêu được
mối quan hệ giữa
mức cầu tiền và
mức cầu trái phiếu
5A11 Nêu được
Nghiệp vụ thịtrường “mở”, tỉ lệ
dự trữ bắt buộc,lãi suất chiết khấu
5B7 Phân tích
được sự phối hợpchính sách tàikhoá và chínhsách tiền tệ trongđiều tiết kinh tế vĩmô
6A1 Nêu được
khái niệm lợi thế
tuyệt đối, lợi thế
tương đối - cơ sở
kinh tế của thương
mại quốc tế
6A2 Nêu được
khái niệm cán cân
thanh toán quốc tế
6B2 Hiểu được
các bộ phận củacán cân thanh toánquốc tế
6B3 Phân tích
được các yếu tốảnh hưởng đếncung và cầu về
6C1 Liên hệ với
thực tế để làm rõđược vai trò của
tỉ giá hối đoái vàchính sách tỉ giáhối đoái trongnền kinh tế ởViệt Nam
6C2 Liên hệ với
thực tế để làm rõđược khả năngcạnh tranh của
Trang 12khái niệm tỉ giá
hối đoái và thị
trường ngoại hối
6A4 Nêu được
trường ngoại hối
6A6 Nêu được
các nguyên nhân
dẫn đến sự dịch
chuyển đường
cung và đường
cầu về tiền trên thị
trường ngoại hối
6A7 Nêu được
vai trò của tỉ giá
hối đoái và mối
quan hệ giữa tỉ giá
hối đoái và cán
cân thanh toán
6A8 Nêu được
6B5 Phân tích
được vai trò của tỉgiá hối đoái vàmối quan hệ giữa
tỉ giá hối đoái vàcán cân thanhtoán
6B6 Phân tích
được tác động củachính sách tàikhoá và chínhsách tiền tệ trongnền kinh tế mở vớivới hệ thống tỉ giá
cố định, tư bảnvận động hoàntoàn tự do
6B7 Phân tích
được tác động củachính sách tàikhoá và chínhsách tiền tệ trongnền kinh tế mở với
một số hàng hoáchủ yếu của ViệtNam trên thịtrường thế giới
6C3 Liên hệ với
thực tế để làm rõvai trò của chínhsách tỉ giá hốiđoái của một sốquốc gia pháttriển đối với việcthực hiện cácmục tiêu kinh tế
vĩ mô ở các quốcgia đó
6C4 Liên hệ với
thực tế để làm rõảnh hưởng củachính sách tàikhoá và chínhsách tiền tệ trongnền kinh tế mở ởViệt Nam cũngnhư ở một sốquốc gia khác
Trang 131 Bộ giáo dục và đào tạo, Kinh tế học vĩ mô (giáo trình dùng cho
các trường đại học, cao đẳng khối kinh tế), Nxb Giáo dục ViệtNam, 1997 - 2009
Trang 14B TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình kinh tế học đại cương,
Nxb CAND, Hà Nội, 2002
C TÀI LIỆU THAM KHẢO LỰA CHỌN
* Giáo trình
1 David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch, Kinh tế học vĩ
mô, Nxb Thống kê, Hà Nội, 1995 - 2009.
2 David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch, Bài tập kinh tế
học vĩ mô, Nxb Thống kê, Hà Nội, 1995 - 2009.
3 Robert C Guell, Kinh tế vĩ mô, Nxb Tổng hợp Đồng Nai, 2009.
4 Trường ĐHKTQD, Giáo trình nguyên lí kinh tế vĩ mô, Nxb Lao
Vấn
1 Lí thuyết 2 2 1 Nhận các loại BT
Trang 15TỔNG SỐ GIỜ PHÂN BỔ CÁC TUẦN
Tuần Vấn đề Lí thuyết Seminar Tự NC
Trang 16- Các bộ phậncủa kinh tế học.
- Đối tượng vàphương phápnghiên cứu củakinh tế học vĩmô
- Các biến số,các mục tiêu vàcác chính sáchkinh tế vĩ mô
* Đọc:
- Chương I, II Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trườngđại học, cao đẳng khối kinh tế),Bộ giáo dục và đào tạo, Nxb Giáodục Việt Nam, 2009, tr 5, 6, 34,35; tr 40 - 44
- Chương I, VI Giáo trình kinh tếhọc đại cương, Trường Đại họcLuật Hà Nội, Nxb CAND, HàNội, 2002, tr 12 - 16; tr 173 - 177
Trang 17- Khái quát vềtổng cung vàtổng cầu của nềnkinh tế.
* Đọc:
- Chương I, II Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trườngđại học, cao đẳng khối kinh tế),Bộ giáo dục và đào tạo, Nxb Giáodục Việt Nam, 2009, tr 24 - 33; tr
- Sơ đồ dòngluân chuyểnkinh tế vĩ mô
* Đọc:
- Chương III Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trườngđại học, cao đẳng khối kinh tế),Bộ giáo dục và đào tạo, Nxb Giáodục Việt Nam, 2009, tr 51 - 60
- Chương VI Giáo trình kinh tếhọc đại cương, Trường Đại họcLuật Hà Nội, Nxb CAND, 2002, tr
mô và kinh tếhọc vĩ mô
- Ý nghĩa củaGDP và GNP
- Phân biệtGDP bình quânđầu người và
* Đọc:
- Chương III Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trường đạihọc, cao đẳng khối kinh tế), Bộgiáo dục và đào tạo, Nxb Giáo dụcViệt Nam, 2009, tr 9 - 17; tr 55 -57
- Chương I, VI Giáo trình kinh tế họcđại cương, Trường Đại học Luật HàNội, Nxb CAND, Hà Nội, 2002, tr
Trang 18GNP bình quânđầu người.
14 -16; tr 179 - 180
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác nguồn tài liệu
- Tư vấn trong giờ thảo luận và qua E-mail.
- Cách tính tổng sảnphẩm quốc gia (GNP)
và các chỉ tiêu khác(NNP, Y, YD) trongnền kinh tế thịtrường
* Đọc:
- Chương III Kinh tế học vĩ
mô (giáo trình dùng cho cáctrường đại học, cao đẳngkhối kinh tế), Bộ giáo dục vàđào tạo, Nxb Giáo dục ViệtNam, 2009, tr 57 - 71
- Chương VI Giáo trình kinh
tế học đại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 177
mô hình kinh tế đơngiản
2009, tr 78 - 90
- Chương VII Giáo trình kinh
Trang 19tế học đại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 191
sự tham gia của chínhphủ
- Chương VII Giáo trình kinh
tế học đại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 199
* Đọc:
- Chương III Kinh tế học vĩ
mô (giáo trình dùng cho cáctrường đại học, cao đẳngkhối kinh tế), Bộ giáo dục vàđào tạo, Nxb Giáo dục ViệtNam, 2009, tr 72 - 77
- Chương VI Giáo trình kinh
tế học đại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 187
- 190
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác nguồn tài liệu
- Tư vấn trong giờ thảo luận và qua E-mail.
Tuần 3: Vấn đề 4 + 5
Trang 20- Chính sách tài khoá
về mặt lí thuyết
- Những hạn chế củachính sách tài khoátrong thực tế so với
2009, tr 97 - 103
- Chương VII Giáo trình kinh
tế học đại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb CAND,
Hà Nội, 2002, tr 204 - 208.Seminar
chính sách tài khoácùng chiều và chínhsách tài khoá ngượcchiều
- Hệ thống ngânhàng, chức năngcủa ngân hàngtrung ương và ngânhàng thương mại
- Vai trò tạo tiềncủa ngân hàng
* Đọc:
- Chương IV, V Kinh tế học vĩ
mô (giáo trình dùng cho cáctrường đại học, cao đẳng khốikinh tế), Bộ giáo dục và đàotạo, Nxb Giáo dục Việt Nam,
2009, tr 103 106; tr 116 118; tr 123
Chương VII, VIII Giáo trìnhkinh tế học đại cương, TrườngĐại học Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 208
- 211; tr 215 – 219
Trang 212009, tr 119 - 123.
- Chương VIII Giáo trình kinh
tế học đại cương, Trường Đạihọc Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 220
- Các loại tiền
- Các chức năng củatiền
* Đọc:
- Chương IV, V Kinh tế học
vĩ mô (giáo trình dùng cho cáctrường đại học, cao đẳng khốikinh tế), Bộ giáo dục và đàotạo, Nxb Giáo dục Việt Nam,
2009, tr 107; tr 113 - 115
- Chương VII, VIII Giáo trìnhkinh tế học đại cương, TrườngĐại học Luật Hà Nội, Nxb.CAND, Hà Nội, 2002, tr 211
- 212; tr 213 - 215
Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương
pháp học tập; chỉ dẫn khai thác nguồn tài liệu
- Tư vấn trong giờ thảo luận và qua E-mail.
Tuần 4: Vấn đề 5
Hình thức Số
Nội dung chính Yêu cầu sinh viên
Trang 22- Mối quan hệgiữa mức cầutiền và mức cầutrái phiếu
- Cân bằng thịtrường tiền tệ
* Đọc:
- Chương V Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trườngđại học, cao đẳng khối kinh tế),Bộ giáo dục và đào tạo, Nxb.Giáo dục Việt Nam, 2009, tr 126
- 132
- Chương VIII Giáo trình kinh tếhọc đại cương, Trường Đại họcLuật Hà Nội, Nxb CAND, Hà Nội,
- Chính sách tiềntệ
- Làm và chữaBT
* Đọc:
- Chương V Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trườngđại học, cao đẳng khối kinh tế),Bộ giáo dục và đào tạo, Nxb Giáodục Việt Nam, 2009, tr 132 - 134
- Chương VIII Giáo trình kinh tếhọc đại cương, Trường Đại họcLuật Hà Nội, Nxb CAND, HàNội, 2002, tr 229 - 233
* Đọc:
- Chương V Kinh tế học vĩ mô(giáo trình dùng cho các trườngđại học, cao đẳng khối kinh tế), Bộgiáo dục và đào tạo, Nxb Giáo dụcViệt Nam, 2009, tr 134 - 142
- Chương VIII Giáo trình kinh tếhọc đại cương, Trường Đại học