III Hoạt động của thầy và trò: Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng mà bản thân đã biếtqua sách bao vàtruyền hình HS;nêu đợc mốiquan hệ giữa nghề điện dân dụng với sự p
Trang 1II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Tranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị điện.
với đời sống và sản xuất
Giới thiệu hệ thống đờng
dây điện,các nhà máy
điện nhà máy sản xuất
thiết bị qua tranh vẽ
?Điện năng đợc sản xuất
ở đâu
- Giới thiệu về quá trình
sx và truyền tải điện năng
? Trong sinh hoạt điện
về đờng dây tải điện
HS : Dựa vào hiểu biết của mình nêu những nhà máy sản xuất điện mà mình biết
HS:Nêu vai trò của
điện năng trong sinh hoạt dựa vào hiểu biết của mình
Trả lời câu hỏi
Điện năng là nguồn năng ợng chủ yếu đối với sản xuất
l-và đời sống
- Điện năng dễ dàng biến đổisang các dạng năng lợng khác.VD:ĐCĐ biến đổi điện năngsang cơ năng, bàn là biến đổi
điện năng sang nhiệt năng
- Điện năng đợc sản xuất tậptrung trong các nhà máy điện
và có thể truyền tải đi với hiệusuất cao
- Quá trình sản xuất và truyềntải và phân phối sử dụng điệnnăng dễ dàng tự động hoá và
điều khiển từ xa
- Trong sinh hoạtđiện năng cóvai trò quan trọng.Nhờ có điệnnăng mà các thiết bị điện mớihoạt động đợc
- Nhờ điện năng có thể nângcao năng suất lao động,cảithiện đời sống góp phần thúc
đẩy CM khoa học phát triển
Trang 2II) Chuẩn bị của GV và HS:
GVTranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị
điện
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
mà bản thân đã biếtqua sách bao vàtruyền hình
HS;nêu đợc mốiquan hệ giữa nghề
điện dân dụng với
sự phát triển củanền kinh tế
HS;nêu các biệnpháp tiết kiệm điệntrong sản xuất
1)Tính u việt của điện năng:
- Có nhiều loại nguồn điệnkhác nhau nhng do các u điểm
về kinh tế và kỹ thuật hiện nay
điện năng sản xuất bằng cácmáy phát điện
- Nếu nguồn năng lợng làmquay MTĐ là tua bin nớc cónhà máy thuỷ điện, còn nếudùng than, dầu, khí đốt tạo nênhơi nớc làm quay MTĐ có nhàmáy nhiệt điện
- Nghề điện dân dụng luônphát triển để phục vụ sự côngnghiệp hoá hiện đại hóa Do sựphát triển mạnh mẽ của CM
&KHKT trong nghề điện luônphát hiện nhiều thiết bị mới vớitính năng càng thông minhtinh xảo đòi hỏi phải luôn cậpnhật kiến thức kĩ năng nghềnghiệp phải nâng cao
2)Tiết kiệm điện năng:
- Trong sản xuất : +Giảm mất mát điện năng trên
đờng dây truyền tải bằng cáchdùng các dây dẫn có tiết diện
đủ lớn, +Làm mất mát điện năng trong2
Trang 3Trả lời câu hỏi
các thiết bị điện, hệ thốngchiếu sáng cần đợc bố trí hợp
lý, +Điều hoà công suất tiêu thụ,không sử dụng lãng phí điệnnăng
- Trong sinh hoạt:
+ Lắp đặt bóng đèn ở nhữngnơi cần thiết và sử dụng hợp líchao đèn,
+Dùng các cơ cấu tự động,sửdụng mạch bán tự động ;đèncầu thang đèn trong tủ lạnh, +Có ý thức trong việc tiết kiệm
- Giáo dục ý thức học tập tu dỡng đạo đức phẩm chất của ngời thợ điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GVTranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị
điện
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Ghi bảng
Trang 4HS:nêu những công việc mà ngời thợ điệnphải làm
HS:nêu đợc những yêu cầu của nghề
điện
Trả lời câu hỏi
mạnh tốc độ công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa Do đó ngời thợ điện phải có mặt khắp mọinơi
+ Lắp đặt trang thiết bị phục
vụ sản xuất và sinh hoạt nh lắp đặt
động cơ điện,máy điều hoà nhiệt độ
+ Bảo dỡng vận hành sửa chữa, khắc phục sự cố xảy ra trong mạng điện
2)Yêu cầu nghề điện
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GVTranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị
điện
4
Trang 5Tiết 5 : Các nguyên nhân gây ra tai nạn
Các quy tắc an toàn khi lắp đặt và Vận hành điện
I) Mục tiêu cần đạt:
Học sinh cắm đợc nguyên nhân gây ra tai nạn điện Từ đó học sinh nhớ các quy tắc
an toàn khi lắp đặt và vận hành điện Rèn cho học sinh tính cẩn thận
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GVTranh vẽ hệ thống đờng dây điện, các nhà máy điện, nhà máy sản xuất thiết bị
điện
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thầy và trò:
Hoạt động của thày Hoạt động của
1/ổn định tổ chức
Gv :Kiểm tra sĩ số
2/kiểm tra bài cũ
?Khi bị điện giật
- HS : Lên bảngtrả lời
HS : Trả lời câuhỏi của GV
HS: đứng tại chỗphát biểu
HS:nghiên cứutrả lời câu hỏicủa GV
I)Nguyên nhân gây ra tai nạn điện:
1)Do chạm vào vật mang điệnThờng xảy ra khi sửa chữa đờng dây
và thiết bị điện đang nối với mạch
mà không cắt điện hoặc do chỗ làmviệc chật hẹp ta vô ý chạm phải bộphận mang điện
2) Do hiện tợng chạm vỏ : Do tiếpxúc với các dụng cụ điện có vỏbằng kim loại vốn không mang điệnnhng cách điện bên trong bị hỏng 3) Do tai nạn phóng điện hồ quangkhi đóng cắt không đúng quy trìnhcác dao cách ly tai nạn xảy ra do bịphóng điện qua không khí gây đốtcháy cơ thể hoặc bị giật ngã hoặc
do vi phạm an toàn khi ở gần điện
áp cao 4) Do điện áp bớc :II) Các quy tắc an toàn:<phơngpháp phòng tránh>
+ Chống chạm vào vật mang
điện :chỗ làm việc phải đủ rộng đểtránh chạm trực tiếp vào vật mang
điện
Trang 6HS: đứng tại chỗphát biểu
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
1)Điện giật tác động đến cơ thể conngời nh thế nào :
- Điện giật tác động đến hệ thầnkinh trung ơng, gây rối loạn hoạt
động của hệ hô hấp, hệ tuần hoàn.Ngời bị điện giật thờng thở hổnhển, tim đập nhanh,
- Trờng hợp điện giật nặng trớc hết
là phổi sau đó đến tim ngừng đập,nạn nhân chết trong tình trạng bịngạt Nạn nhân đợc cứu sống nếukịp thời đợc hô hấp nhân tạo
2)Tác hại của hồ quang điện :
- Hồ quang điện phát sinh khi có sự
cố điện có thể gây bỏng cho ngờigây cháy
- Hồ quang điện thờng gây thơngtích ngoài da có khi phá huỷ cảphần mềm gân hoặc xơng
3) Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện:
- Mức độ nguy hiểm của tai nạn
điện phụ thuộc những yếu tố saua)Cờng độ của dòng điện qua cơ thể:
Giới hạn nguy hiểm là 0,1A b)Đờng đi của dòng điện qua cơ thể:
- Nguy hiểm nhất là dòng điện điqua não, tim,phổi Dòng điệntruyền trực tiếp vào đầu là nguyhiểm nhất sau đó là qua hai tay quachân
c)Thời gian I đi qua cơ thể :
R phụ thuộc trạng thái sức khoẻ,ngời càng nhiều mồ hôi thì điện trởgiảm nên I tăng Môi trờng càngnhiều bụi thì R giảm nên I tăng
d)Tần số dòng điện :4) Điện áp an toàn :
ở điều kiện bình thờng với lớp dakhô sạch sẽ thì điện áp dới 40V đợccoi là điện áp an toàn ở nơi ẩm ớt,
có nhiều bụi kim loại thì điện áp an
Trang 7II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV Tranh vẽ 2biện pháp nối đất và nối trung hoà ; các dụng cụ điện, gang tay ủng, yếm
HS:nghiên cứu trả lờicâu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
tay chạm vào vật mang điện (tủlạnh, máy giặt) Nhanh chóngquan sát tìm dây dẫn điện đếnthiết bị và thực hiện các việcsau
+ Cắt cầu dao, rút phích điện,tắt công tắc hay gỡ cầu chì ởnơi gần nhất
+ Nếu không cắt điện đợc ngaythì dùng dao cán gỗ chặt đứtdây điện
+ Nếu không có biện pháp nàocắt điện thì nắm vào các phần
áo khô của nạn nhân kéo nạnnhân ra
b)Ngời bị nạn ở trên cao đểchữa điện :
- Nhanh chóng cắt điện, nhngtrớc đó phải có ngời đón nạnnhân khỏi bị rơi xuống đất
c) Dây điện đờng bị đứt chạmvào ngời nạn nhân :
- Đứng trên ván khô,dùng sàokhô,gậy gỗ khô gạt dây điện rakhỏi ngời bị nạn
- Đứng trên ván gỗ khô,lót taybằng giẻ khô nhiều lớp kéo nạnnhân ra
- Đoản mạch đờng dây bằngcách dùng 1 dây điện trần mềmhai đầu buộc 2vật nặng rồi némlên cho vắt qua 2 dây điện trêncột để gây nổ cầu chì
* Chú ý : Đối với điện áp caophải chờ cắt điện
- Không chạm hoặc để mấtthăng bằng ngã vào phần vậtdẫn điện
- Không nắm vào ngời bị nạnbằng tay không
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 8 : một số biện pháp xử lí khi có tai nạn điện
Trang 8Nguyễn Đức Khánh 0988144326
I) Mục tiêu cần đạt
Trên cơ sở các quy tắc an toàn điên,học sinh hiết thêm cần phải nhanh chóng cứu chữa ngay khi có ngời bị nạn, không lãngphí thời gian vào việc xác định sự sống chết của nạn nhân
II) Chuẩn bị của GV và HS
GV: Tranh vẽ 2 biện pháp nối đất và nối trung hoà; các dụng cụ điện, gang tay ủng,
yếm
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thầy và trò:
Tiết 10 : Thực hành cứu chữa ngời bị tai nạn ĐIÊN
I) Mục tiêu cần đạt :
Giúp học sinh nắm đợc các bớc tiến hành cứu ngời bị điện giật
- Đảm bảo đúng quy trình thao tác
- Có một phản xạ thao tác linh hoạt khẩn trơng chính xác an toàn
- Rèn cho học sinh phẩm chất đầy lòng nhân ái đối với con ngời
II) Chuẩn bị của GV và HS
GV: Tranh vẽ các trờng hợp hô hấp nhân tạo
- Đồng hồ bấm giây
- Bàn, gối mềm, giẻ khô, gạc mỏng
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
Từng ngời lần lợtlàm theo sự phâncông
Giúp học sinh nắm đợc các bớc tiến hành cứu ngời bị điện giật
- Đảm bảo đúng quy trình thao tác
8
Trang 9- Tiến hành làmthao tác hô hấpnhân tạo
Ngày soạn:
Ngày dạy:
Tiết 1 2 : Thực hành cứu chữa ngời bị tai nạn ĐIÊN
( Tiếp ) I) Mục tiêu cần đạt:
Giúp học sinh nắm đợc các bớc tiến hành cứu ngời bị điện giật
- Đảm bảo đúng quy trình thao tác
- Có một phản xạ thao tác linh hoạt khẩn trơng chính xác an toàn
- Rèn cho học sinh phẩm chất đầy lòng nhân ái đối với con ngời
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV :Tranh vẽ các trờng hợp hô hấp nhân tạo
- Đồng hồ bấm giây
- Bàn, gối mềm, giẻ khô, gạc mỏng
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung Ghi bảng
ngạt”
- Ngắt cầu dao
- Kéo nạn nhân ra khỏi tác dụng của dòng điện
- Nắm đợc một số ngyn nhân xảy ra tai nạn khi lắp đặt va sửa chữa điện
II) Chuẩn bị của GV và HS
GV : Tranh vẽ các trờng hợp hô hấp nhân tạo
- Đồng hồ bấm giây
- Bàn, gối mềm, giẻ khô, gạc mỏng
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung Ghi bảng
Trang 10? Khi lắp đặt hoặc sửa
chữa, tai nạn điện xảy
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
I) An toàn lao động khi lắp
đặt điện :1) Do điện giật :
- Do ngời làm không thựchiện các quy tắc an toàn
- Yêu cầu khi lắp đặt và sửachữa
+ cắt cầu dao trớc khi thựchiện công việc
+ Trong trờng hợp thao táckhi có điện cần sử dụng cácdụng cụ và thiết bị bảo vệ2) Do nguyên nhân khác :
- Khi làm việc trên thang cầnchú ý bảo vệ an toàn đểkhông xảy ra tai nạn
- Cần chú ý an toàn lao độngtrong mọi công việc là điềurất cần thiết
II) Đặc điểm mạng điện sinhhoạt :
- Mạng điện sinh hoạt của các
hộ tiêu thụ là mạch điện 1pha, nhận điện từ mạng phânphối 3 pha điện áp thấp đểcung cấp điện cho các thiết bị
Ngày soạn:
Ngày dạy:
10
Trang 11Nguyễn Đức Khánh 0988144326
Tiết 14 : Vật liệu dùng trong
lắp đặt mạng điện sinh HOạT I) Mục tiêu cần đạt
Học snh nắm đợc các vật liệu dùng trong mạng điện sinh hoạt cấu tạo và công dụng của một số dây dẫn điện trong gia đình, các khái niệm về dây cáp, cách lựa chọn dây dẫn & dây cáp theo I
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV : Một số dây dẫn
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
? Với điện áp dới
đất + Cáp 1 sợi : Sử dụng mỗi sợicho một pha
+ Cáp nhiều sợi : có thể sửdụng 1 sợi cho nhiều pha
Trang 12II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Một số dây dẫn
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung Ghi bảng
HS : Trả lời câu hỏicủa GV
HS: đứng tại chỗphát biểu
HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
II) Vật liệu cách điện :
- Vật liệu cách điện đợc dùngcách li các phần tử dẫn điên vớinhau và giữa phần tửdẫn điệnvới phần tử không mang điệnkhác
- Trong lắp đặt điện, vật cách
điện phải đạt đợc các yêu cầusau : độ bền cách điện cao,chịu nhiệt tốt chống ẩm tốt &
có độ bền cơ học cao
- Một số vật liệu cách điện ờng đợc dùng trong mạng điệnsinh hoạt : Sứ, gỗ, cao su lu hoá,chất cách điện tổng hợp
th Các chất cách điện đợc dùnglàm vật liệu chế tạo vỏ bọc cách
điện cho dây dẫn puli sứ
Trang 13Nguyễn Đức Khánh 0988144326
- Rèn tính cẩn thận, khoa học và khẩn trơng trong công việc
II) Chuẩn bị của GV và HS
- Cạo sạch vỏ
- uốn gập lõi
- Vặn xoắn : móc hai đoạn lõi vàonhau tại chỗ uốn gập,giữ đúng vị trírồi xoắn lần lợt từng đầu dây nàyvào thân dây kia 5-6 vòng
Trang 14- đảm bảo đúng kiến thức nối dây
- Rèn tính cẩn thận, khoa học và khẩn trơng trong công việc
II) Chuẩn bị của GV và HS
GV: Một số dây dẫn
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
Hoạt động của thày Hoạt động của trò Nội dung Ghi bảng
Thực hành nối phân nhánh
- Dây dẫn điện nối từ đờngdây trục chính ra gọi là dâynhánh Chỗ nối giữa dây trụcchính và dây nhánh gọi là mốinối phân nhánh
- Sau đó đặt day chính và dâynhánh vuông góc với nhau
- Dùng tay quấn dây nhánh lêndây chính
- Dùng kìm xoắn tiếp khoảng 7vòng rồi cắt bỏ dây thừa
- đảm bảo đúng kiến thức nối dây ‘
- Rèn tính cẩn thận, khoa học và khẩn trơng trong công việc
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV Dây dẫn lõi nhiều sợi, 2 đoạn dài 30 cm
Dao, giấy ráp, kìm
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
14
Trang 15- Lồng kõi xoè đều 2 đoạn lõithành nan quạt, cắ sợi dây trungtâm khoảng 40 mm, lồng 2 lõivào nhau để cho các sợi đan chéonhau
- Vặn xoắn:
b) Nối phân nhánh: Vệ sinh dây,nối dây, tách lõi dây làm haiphần bằng nhau, đặt lõi dâynhánh vào giữa đoạn lõi dâychính và lần lợt vặn xoắn từngnửa lõi dây nhánh về 2 phía củadây chính khoảng 3-4 vòng
- Cắt bỏ phần dây thừa, chiềuquấn của
- đảm bảo đúng kiến thức nối dây ‘
- Rèn tính cẩn thận, khoa học và khẩn trơng trong công việc
II) Chuẩn bị của GV và HS:
GV Dây dẫn lõi nhiều sợi, 2 đoạn dài 30 cm
Dao, giấy ráp, kìm
HS: Bút, sách vở
III) Hoạt động của thày và trò:
Trang 16HS:nghiên cứu trả
lời câu hỏi của GV
HS:Ghi bài vào vở
1) Nối dây dẫn điện ở hộp nốidây
a) Bóc vỏ cách điện
- Dùng dao bóc vỏ cách điện ở
đoạn đầu dây một khoảng bằngchu vi của vit cộng với 2-3 cm b)Làm sạch lõi: Dùng giấy răplàm sạch lõi với lõi nhiều sợitrong một số trờng hợp cần tẩmthiếc cho cứng để đảm bảo yêucầu của mối nối
c) Làm đầu nối :
- Làm khuyên kín : Dùng kìm
đầu tròn uốn lõi thành vòngkhuyên Đờng kính vòngkhuyên phải lớn hơn đờng kínhvít một chút
+ Sau khi uốn đủ vòng, đầulõi đợc xoắn từ 1-2 vòng vàolõi dây
- Làm khuyên hở : Tơng tự nhlàm khuyên kín, đờng kínhvòng khuyên phải lớn hơn đ-ờng kính vít
- Làm đầu nối thẳng + Nếu nối bằng lỗ có vít thìlàm đầu nối thẳng
+ Độ dài cần bóc của đầu nốithẳng dài hơn chiều sâu của lỗ
1 chút + Nếu lỗ quá lớn thì gập đôi
đầu lõi + Dùng vật liệu để hàn d) Cách điện mối nối :
- Khi hàn xong phải học cách
điện mối nối để dây điện cóhình dáng cũ và đảm bảo antoàn điên
- Cách điện bằng băng dínhcách điện :
- Cách quấn phải phụ thuộcvào mối nối và thờng phải quấn
từ hai lớp trở
16