Giáo án Văn học nước ngoài

V.Dặn dũ: - Về nhà học bài và xem trước bài mới: Bình luận văn học E.Rút kinh nghiệm: Ngày soạn: Tiết: 77-78 PPCT Ngày dạy: Bình luận văn học A.Yờu cầu bài dạy: 1.HS nắm được những nột c

Trang 1

Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 12 - V¨n häc níc ngoµi Gv: Lª ThÞ Thanh Th¬Ngµy so¹n:……… TiÕt:75-76(PPCT)

MĂCXIM GORKI

Trích đoạn :“Một con người ra đời”

A.Yêu cầu bµi d¹y:

1.Giúp hs cảm nhận được lòng trân trọng, tin yêu vô bờ bến của Gorki đối với con người

2.Nắm được những nét đặc sắc trong truyện ngắn Gorki : sự kết hợp giữa bút pháp hiện thực vàbút pháp lãng mạn; giữa yếu tố tự thuật của truyện;vai trò của người kể chuyện

3.Một con người ra đời là một tác phẩm hay, rất tiêu biểu cho toàn bộ sáng tác của Gorki

B.Ph¬ng tiÖn lªn líp:

Thầy: Nghiên cứu tài liệu -> soạn giáo án

Trò: Soạn bài ở nhà trước khi lên lớp

tác của M Gorki như thế nào?

Sự nghiệp sáng tác của nhà văn

-¤ng sớm mồ côi, tuổi ấu thơ trải qua nhiều cay đắng, tủi nhục

¤ng đi nhiều, làm nhiều nghề nặng nhọc, vất vả để kiếm sốngtrước khi cầm bút sáng tác

-¤ng là một tấm gương tự học phi thường: Từ một đứa bé chịunhiều bất hạnh ông đã vượt qua mọi thử thách và trở thành 1 nhàvăn lớn, có kiến thức sâu rộng

-¤ng tham gia hoạt động cách mạng sớm và là người bạn chiếnđấu của Lênin được Lênin đánh giá cao “đại diện vĩ đại nhất của

NT vô sản”

b.Sù nghiÖp v¨n häc:

-Gorki để lại một khối lượng tác phẩm phong phú và đồ sộ Tàinăng của ông được thể hiện ở nhiều thể loại:

+Là bậc thầy về truyện ngắn và chân dung văn học

+Là người viết kịch( 20 vở kịch) và tiểu thuyết nổi tiếng

+Những tác phẩm tiêu biểu (Người mẹ,Thời thơ ấu,Kiếm sống,Các trường đại học của tôi)

-Nhiều tác phẩm của ông được dịch ra tiếng Việt và được đôngđảo bạn đọc ViÖt Nam yêu thích

2.Truyện ngắn: “Một con người ra đời”.

a.Hoàn cảnh sáng tác

-Được viết năm 1912 thời kì đem trước cuộc CM tháng mười.Thời kì vận mệnh nước Nga, số phận nhân dân Nga đang chuyểnmình,lột xác từ xã hội cũ sang xa hoi mới

Trang 2

Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 12 - V¨n häc níc ngoµi Gv: Lª ThÞ Thanh Th¬

Học sinh đọc TP

Nêu chủ đề tác phẩm?

Nỗi đau đớn của người mẹ khi

hạ sinh đã được nhà văn miêu tả

như thế nào?

Mục đích của nhà văn khi miêu

tả tỉ mỉ những cơn đau chuyển dạ?

Niềm vui của người mẹ sau đó

được miêu tả như thế nào?

Qua đó ta thấy gì ở tấm lòng của

b.Chủ đề: “MCNRĐ” là bài ca ,ca ngợi giá trị và địa vi của con

người trên thế giới, đồng thời thể hiện lòng tin yêu trân trọng vô bờ

bến của nhà văn đối với con người

II.Phân tích:

1.Nỗi đau đớn vô cùng của người mẹ khi sinh nở.

-Bằng ngòi bút hiện thực Gorki không ngan ngại miêu tả toàn bộquá trính sinh nở vô cùng đau đớn của người mẹ

+Lúc đầu: “một tiếng rên khe khẻ” “một tiếng rống kéo dài”

“một khuon mat méo xệch,mắt trợn ngược lên như mắt ngườiđiên,đôi mắt lồi lên như muốn nổ tung” =>đau đớn đến tột cùng.+Sau đó:khi cơn trở dạ lên đén đỉnh điểm “người đàn bà quằnquại như miếng vỏ…”=>không còn biết gì nữa

=>Miêu tả cụ thể tỉ mỉ quá trình sinh nở của mẹ Gorki hướng tớimục đích thẩm mỉ đầy tính nhân văn đó là:từ nổi đau của người mẹ

để biểu dưng sự vĩ đại của người mẹ, đấng sáng tạo ra anh hùng vànhà thơ

2.Niềm vui lớn lao của người mẹ sau những đớn đau.

-Người mẹ vô cùng sung sướng vì mẹ tròn con vuông.Niềm vui

đó được thể hiện qua nụ cười và ánh mắt

+“Thằng bé khóc rống lên; còn mẹ nó thì mỉm cười”nụ cườingày một đẹp đẽ hơn “nụ cười chói lọi đến nổi tôi gần như loámắt”=>niềm vui ngày càng tăng

+Cùng với nụ cười thì đôi mắt của chị cũng biểu hiện rõ niềmvui làm mẹ của mình “đôi mắt tươi rói cháy bừng lên một ngọn lửaxanh biếc”Đó là “đôi mắt đẹp vô cùng,đôi mắt thần thánh củangười sản phụ”=>nụ cười ánh mắt phản ánh,rõ nét tấm lòng bao lacủa người mẹ:một tấm lòng chan yeu chứa tình thương không baogiờ cạn

-Chi tiết “đôi mắt”được miêu tả trong tác phẩm cũng thể hiện rõnét hai bút pháp của Gorki:hiện thực và lãng mạn

3.Nhân vật người kể chuyện.Người kể chuyện là một thủ pháp

nghệ thuật của nhà văn Nó đóng vai trò kể chuyện,dẫn chuyệnđược cảm nhận qua nhiều bình luận

-Qua hành động cho thấy người kể chuyện là một chàng trai tốtbụng tháo vát, sẵn sàng giúp đỡ người khác không quản ngại khókhăn

-Cũng qua hành động người kể chuyện bộc lộ một tâm hồn nhân

ái,biết cảm thông với nỗi đau của đồng loại “tôi thấy thương chị quá chừng và tôi có cảm giác như nước mắt chị đã bắn lên ước cả mắt tôi,lòng tôi đau thắt lại, muốn gào lên”.

-Người kể chuyện là người biết chia sẽ vui buồn với người khác:lòng anh đau thắt lai khi chứng kiến cảnh vượt cạn đau đớn củangười mẹ lòng anh tràng ngập niềm hân hoan khi được chăm sócđứa trẻ và sản phụ, khi thấy cuộc vượt cạn “mẹ trón con vuông”-Qua con mắy của người kể chuyện, nhà văn đã ca ngợi conngười với những phẩm chất hết sức tốt đẹp Đó là sự hi sinh, là

Trang 3

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh Thơ

niềm tin tớch cực vào cuộc sống

III.Kết luận.

Mỏcxim Gorki là nhà văn lớn của nước Nga và thế giới Cũngnhư hầu hết cỏc tỏc phẩm khỏc, “Một con người ra đời” thể hiệntỡnh yờu, lũng cảm phục và tụn vinh con người của nhà văn Bỳtphỏp lóng mạn xen lẫn với hiện thực tạo cho tac phẩm vẻ độc đỏo

và hấp dẫn riờng

IV.Củng cố:

- Gọi HS nhắc lại cỏc phần vừa được học

V.Dặn dũ:

- Về nhà học bài và xem trước bài mới: Bình luận văn học

E.Rút kinh nghiệm:

Ngày soạn: Tiết: 77-78 (PPCT)

Ngày dạy:

Bình luận văn học

A.Yờu cầu bài dạy:

1.HS nắm được những nột cơ bản về Tỏc giả Lỗ Tấn, thấy được dụng ý nghệ thuật đặc sắc của tỏcphẩm

2.Tiếp tục rốn luyện nõng cao kĩ năng phõn tớch tỏc phẩm văn học

B.Phơng tiện thực hiện:

Thầy: Nghiờn cứu tài liệu và SGK, soạn giỏo ỏn

Trũ: Soạn bài ở nhà trước khi lờn lớp

C.Cách thức tiến hành:

-Phân tích mẫu, nêu vấn đề, thảo luận, thực hành

D Tiến trình bài dạy:

I.ổn định lớp.

II.Kiểm tra bài cũ :

* Một số biện pháp bình giảng văn học?

*Đáp án: Một số biện pháp bình giảng văn học:

1.Miêu tả TP, đoạn trích đem giảng

2.Miêu tả tứ của bài thơ

3.Thuật lại nội dung, ý tứ đoạn trích, nhấn mạnh chi tiết giàu ý nghĩa

4.Nhập thân vào TG để nói rõ ý mà TG muốn nói

5.Nhập thân vào hình tợng để nói rõ ý nghĩa của hình tợng

6 Liên hệ , đối chiếu với những bài thơ, ý thơ, câu thơ gần gũi, tơng đồng để bình giảng, khai thác ý thơ

7 Giảng giải ý nghĩa từ “Đắt”, từ then chốt và vị trí, quan hệ của nó trông văn bản nhằm hiểu chọn ND biểu hiện của văn bản

*Yêu cầu với bài Bình luận văn

I.Khái niệm về kiểu bài Bình luận văn học:

1.Khái niệm:

-Là bài nghị luận tổng hợp viết ra để phát biểu ý kiến nhận xét,

nhận định, đánh giá về đặc điểm, ý nghĩa của 1 hiện tợng VH nh

TP, tác giả hoặc phong cách, trào lu hay thể loại hoặc 1 vấn đề líluận VH

2.Yêu cầu đối với bài Bình luận Văn học:

a.Các thao tác của bài Bình luận văn học:

Trang 4

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh Thơhọc?

*Các kiểu bài Bình luận văn

Gv ra đề bài luyện tập, yêu cầu

HS thảo luận nhóm, đại diện

trình bày

-Nhận định về nội dung, đặc điểm của hiện tợng văn học

-Đánh giá ý nghĩa của hình tợng với vấn đề văn học đó

b.Yêu cầu với ngời viết bài Bình luận văn học:

-Nêu đợc vấn đề, có kiến giải riêng, có phát hiện về đặc điểm , ýnghĩa của hiện tợng

-Có kiến thức vững vàng phong phú, đáng tin cậy,thái độ trungthực

-Có lí luận và t tởng đúng đắn

3.Các kiểu bài Bình luận văn học:

-Bình luận TPVH: 1 TP trọn vẹn hoặc 1 khía cạnh của TP -Bình luận sáng tác của 1 tác giả: Con đờng sáng tác, phong cách,bút pháp, đề tài, hình tợng nghệ thuật xuyên suôta các TP

-Bình luận vấn đề lí luận văn học

II Cách làm bài Bình luận Tác phẩm văn học:

1 xu hớng sáng tác

2.Cách làm bài Bình luận TPVH:

a Xác định nội dung bình luận:

- Biết tập trung vào 1 số mặt hay, tiêu biểu

+ Cần xem xét mối qua hệ nội tại của TP qua kết cấu, ý nghĩa triết

lí, những chiều hớng trong cuộc đời nhân vật

+Cần tiến hành so sánh, đối chiếu+Cần chỉ ra các giá trị: Hiện thực, nhân đạo, nghệ thuật

- Vẻ đẹp của Nguyệt trong sáng tinh khiết lý tởng và tình yêu củacô là mối tình chiến đấu gắn với tinh thần đồng đội

- Một tình yêu để ớc mơ chiêm ngỡng và suy nghĩ

c, Kết bài:

-TP là bài ca hi vọng, bài ca lý tởng ca ngợi tinh thần cao đẹp củathế hệ trẻ VN trong chiến tranh chống Mĩ

III Cách làm bài bình luận các vấn đề văn học:

1, Phạm vi, yêu cầu, điều kiện:

Trang 5

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh ThơGọi HS đọc phần III SGK

* Phạm vi, yêu cầu, điều kiện

của kiểu bài Bình luận các vấn

đề VH?

*Cách làm bài Bình luạn các

vấn đề VH?

Gv ra đề bài luyện tập, yêu cầu

HS thảo luận nhóm, đại diện

2, Cách làm bài bình luận cách làm bài văn học:

a, Xác định đúng nội dung bình luận

b, Đề xuất nhận định về đặc điểm sáng tác của tác giả giai đoạn và vấn đề lý luận văn học

c, Đề xuất nhận định đánh giá

- Các bình diện đánh giá

+ Sự phù hợp giữa hình thức thể loại phong cách với nội dung

ph-ơng hớng t tởng của tác phẩm+ Đóng góp mới cho văn học dân tộc về nội dung và hình thức+ Đóng góp mới về quan điểm sáng tác t duy nghệ thuật và lý luầnvăn học

- Cách đánh giá

+ đánh giá sức tác động của tác phẩm với chính mình, sức hấp dẫn

độ sâu sắc+ đánh giá vị trí của hiện tợng văn học đợc bình luận trong lịch sửvăn học với sáng tác của các nhà văn cần đánh giá ý nghĩa cái riêngcái độc đáo của họ so với tác phẩm khác Đối với văn học một giai

đoạn cần đánh giá cái mới, cái khác của nó so với giai đoạn trớc,

đối với vấn đề lý luận văn học cần đánh giá tính mới mẻ sâu sắc và

ý nghĩa thực tiễn của nó+ có thể tranh luận bàn bạc với những đánh giá khác mà mìnhkhông đồng tình, có thể dựa vào những nhận định đã có nhng phảithể hiện sự hiểu biết của mình

- Chủ nghĩa anh hùng CM VN trong các TP + Rừng xà nu

+ Những đứa con trong gia đình+ Mảnh trăng cuối rừng

- Nhận xét: chủ nghĩa anh hùng CM là cội nguồn sức mạnh VN lànguyên nhân làm lên mọi thắng lợi huy hoàng đó là chủ nghĩa anhhùng nhân dân

c, Kết bài:

- VH cách mạng để lại những gơng oanh liệt sáng mãi ngàn đời

- Bồi đắp truyền thống anh hùng cho thế hệ sau biểu dơng nhân dân

ta chiến đấu

IV.Củng cố:

- Gọi 2-3 HS đọc các bài Bình luận TP Văn học và Bình luận các vấn đề văn học mẫu trong SGK.Nhậnxét

Trang 6

V.Dặn dũ:

-Về nhà học bài, làm dàn ý đề 2

-Soạn b i mới: Thuốc-Lỗ Tấn.ài mới: Thuốc-Lỗ Tấn

Trang 7

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh ThơNgày soạn:……… Tiết: 79-80 (PPCT)

LỖ TẤN

Truyện ngắn :“Thuốc”

1.HS nắm được những nột cơ bản về Tỏc giả Lỗ Tấn, thấy được dụng ý nghệ thuật đặc sắc của tỏcphẩm

2.Tiếp tục rốn luyện nõng cao kĩ năng phõn tớch tỏc phẩm văn học

Thầy: Nghiờn cứu tài liệu, soạn giỏo ỏn

-Bình giảng, phân tích, nêu vấn đề, thảo luận

* Nờu những nột chớnh về tỏc giả và Chủ đề tỏc phẩm “Một con người ra đời”?

-Ông sớm mồ cụi, tuổi ấu thơ trải qua nhiều cay đắng, tủi nhục

-Ông là một tấm gương tự học phi thường

-Ông tham gia hoạt động cỏch mạng sớm và là người bạn chiến đấu của Lờnin

b.Sự nghiệp:

-Gorki để lại một khối lượng tỏc phẩm phong phỳ và đồ sộ

+Là bậc thầy về truyện ngắn và chõn dung văn học

+Là người viết kịchvà tiểu thuyết nổi tiếng

-Những tỏc phẩm tiờu biểu (Người mẹ,Thời thơ ấu,Kiếm sống, Cỏc trường đại học của tụi)

2 Chủ đề Truyện ngắn: “Một con người ra đời”.

-là bài ca ca ngợi giỏ trị và địa vị của con người trờn thế giới, đồng thời thể hiện lũng tin yờu trõn trọng

vụ bờ bến của nhà văn đối với con người

-Lỗ Tấn tờn khai sinh Chu Thụ Nhõn, (1881-1936) là nhà văn

CM nổi tiếng của Trung Quốc Ong từng học và làm nhiều nghềnhư hàng hải, khai mỏ và nghề y Cuối cựng, ụng chọn con đườngdựng văn chương để phơi bày căn bệnh quốc dõn, chỉ ra những “vếtthương”, “căn bệnh” chung để tỡm cỏch chữa trị

-Những tỏc phẩm chớnh: Gào thột, Bàng hoàng, Chuyện cũ viếttheo lối mới…

-Lỗ Tấn được giới thiệu ở VN trước CM thỏng 8 và được nhiềuthế hệ bạn đọc Việt Nam hõm mộ Sinh thời, Bỏc Hồ rất thớch đọc

Lỗ Tấn

II Tỏc phẩm

Trang 8

Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 12 - V¨n häc níc ngoµi Gv: Lª ThÞ Thanh Th¬ Hoàn cảnh sáng tác tác phẩm?

Nêu ý nghĩa tiêu đề, theo em,

tác giả đặt tên tác phẩm như vậy

Qua đó, nhà văn muốn khái

quát tầng lớp nào trong XH đương

b.Ý nghĩa nhan đề.

-Phương thuốc chữa bệnh lao của những người u mê, lạc hậu-TQ là quốc gia phong kiến lạc hậu, bảo thủ, trì trệ, cần phươngthuốc nào thích hợp để trị bệnh cho nhân dân

-Việc Hạ Du hoạt động CM nhưng chết trong sự cô đơn, bị coi

là giặc: Phải có thuốc trị bệnh mê muội, dốt nát của quần chúngđối với CM và bệnh xa rời quầ chúng của người CM

2.Phân tích.

a Câu chuyện về chiến sĩ cách mạng Hạ Du.

-Hình ảnh HD được nói đến qua câu chuyện trong quán trà HoaThuyên->nhân vật HD chỉ là ảnh chiếu

+“Cái thằng…sống nữa”……bị bán đứng lấy 20 đồng bạc.+HD “Điên thật rồi”……->con người xa lạ và gần như không

có giá trị

-Hình ảnh HD tuy vậy vẫn có vị trí đặc biệt Đó là người CMgiác ngộ sớm trong khi tất cả còn đang ngủ mê trước thời cuộc.Anh có tư tưởng đánh đổ ngai vàng thối nát, đánh đuổi ngoại xâmgiành độc lập Anh dũng cảm tuyên truyền cả khi gần hi sinh Anhchịu bi kịch của người tiên phong Nhà văn tỏ rõ sự đồng tình vàkính trọng đối với sự giác ngộ CM của Hạ Du

-Nhưng HD cũng là người còn xa rời quần chúng: nhà vănngầm phê phán sự hạn chế này

b.Quang cảnh nghĩa địa.

-Nghĩa địa chia thành hai phần, ngăn cách bằng con đườngmòn, ranh giới tự nhiên giữa nghĩa địa những người chết chémhoặc chết tù và những người chết nghèo->quan niệm u mê củaquần chúng, họ coi làm CM là làm giặc và trái đạo

-Vòng hoa trên mộ HD thể hiện niềm lạc quan đối với tiền đồ

CM của tác giả Vòng hoa cho thấy có người nhớ đến liệt sĩ, đặt lên

mồ HD vòng hoa để bày tỏ quyết tâm tiếp bước người đã khuất.-Câu hỏi của mẹ HD “Thế này là thế nào” thể hiện sự day dứt,thắc mắc của người ẹ và như chờ đợi một câu trả lời, một sự giácngộ

c.Thời gian nghệ thuật của tác phẩm.

-Thời gian nghệ thuật có sự tiến triển: Hai cảnh đầu của truyệnxảy ra vào mùa thu, cảnh IV xảy ra vào mùa xuân, vào tết thanhminh

+Mùa thu lá vàng rơi+Mùa xuân cây cỏ đâm chồi, nảy lộc+Mùa thu HD và Thuyên chết

Trang 9

Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 12 - V¨n häc níc ngoµi Gv: Lª ThÞ Thanh Th¬Hiệu quả nghệ thuật của việc

miêu tả thời gian như vậy?

Kết luận vế giá trị nội dung tác

phẩm?

Giá trị nghệ thuật của truyện?

+Mùa xuân: Hai bà mẹ cùng đế thăm mộ và họ bước qua ranhgiới đường mòn đến an ủi nhau, bắt đầu có sự đồng cảm->cái chếtcủa Thuyên và HD do sự u mê của mọi người như hai chiếc lá lìacành tích nhựa cho mùa xuân hi vọng

III.Kết luận

a.Tác phẩm chức đựng hai chủ đề: nêu lên sự tê liệt của quầnchúng trước CM, trước vận mệnh của dân tộc và nêu lên bi kịchcủa người CM tiên phong: khi xa rời quần chúng, thiếu ý thức giácngộ quần chúng về sự nghiệp CM Từ đó đặt ra chủ đề chung: tìmphương thuốc chữa chạy bệnh tê liệt, u mê cho mọi người (Tìmđường giải phóng)

b.Truyện chøa đựng ý nghĩa tư tưởng sâu sắc và được thể hiệnqua hình tượng nghệ thuật giản dị, cô đọng, xúc tích

c.Tác phẩm thể hiện quan niệm văn chương của LT Vănchương phải chữa bệnh cho tư tưởng quốc dân, VC phải thể hiệnnhiệm vụ cứu nước, cứu dân

VC phải nhìn thẳng vào hiện thực, không tô hồng, không dửngdưng, bàng quan, thiếu trách nhiệm

IV.Củng cố:

- Mục đích sáng tác “Thuốc” của Lỗ Tấn?

V.Dặn dò:

-Về nhà học bài và xem trước bài mới: B×nh luËn x· héi

E.Rót kinh nghiÖm:

Trang 10

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh ThơNgày soạn: Tiết: 81-82 (PPCT)

Ngày dạy:

Bình luận x hội ã hội A.Yờu cầu bài dạy:

1.HS nắm được những nột cơ bản về kiểu bài Bình luận xã hội

2.Có kĩ nang làm bài bình luận các vấn đề xã hội

Thầy: Nghiờn cứu tài liệu và SGK, soạn giỏo ỏn

-Phân tích mẫu, nêu vấn đề, thảo luận, thực hành

*Cách làm bài Bình luận tác phẩm văn học?

*Đáp án: Cách làm bài Bình luận TPVH:

1 Xác định nội dung bình luận:

- Biết tập trung vào 1 số mặt hay, tiêu biểu

-Các bình diện chủ yếu của TPđể đánh giá TP

+Sự thống nhất giữa hình thức và nội dung

+Đóng góp mới cho truyền thống của VH về các mặt

Đóng góp cho đời sống về nhận thức, t tởng tình cảm

-Cách đánh giá:

+ Cần xem xét mối quan hệ nội tại của TPqua kết cấu, ý nghĩa triết lí, những chiều hớng trong cuộc đờinhân vật

+Cần tiến hành so sánh, đối chiếu

+Cần chỉ ra các giá trị: Hiện thực, nhân đạo, nghệ thuật

GV giao đề.Yêu cầu HS thảo luận

theo nhóm, đại diện trình bày

I.Khái niệm về kiểu bài Bình luận xã hội:

1.Khái niệm:

-Là bài nghị luận tổng hợp viết ra để phát biểu ý kiến nhận xét,

nhận định, đánh giá về các vấn đề của đời sống xã hội

2.Yêu cầu đối với bài Bình luận Xã hội:

-Thể hiện sự hiểu biết rõ ràng với vấn đề XH, bày tỏ lập trờngquan điểm phơng pháp, phân tích đánh giá thuyết phục từng mặt, đènghị thái độ đối xửvà biện pháp giải quyết

II Cách làm bài Bình luận Xã hội:

1.Giới thiệu, trình bàym giải thích rõ vấn đề đợcbình luận

2 Phân tích các mặt đung- sai, lợi-hại của vvấn đề đợc xét

3.Phân tích nguyên nhân, dự báo hậu quả

Trang 11

a.Mở bài:

-Giới thiệu vấn đề bình luận, dẫn câu nói của nhà triết học

b Thân bài:

-Giải thích ý nghĩa câu nói:

+Đặc điểm của con ngời và nhiệm vụ trở thành ngời đặt ra cho mỗicon ngời

-Đánh giá câu nói đúng hay sai?

+Vai trò của điều kiện xã hội gia đình rất quan trọng nhng khôngquyết định

+ Vai trò của bản thân mỗi con ngời sẽ quyết định đến số phận vànhân cách của mình

VD: M.Gorki: CĐ cay đắng, tủi nhục, lang thang-> bàng nghị lực

và tinh thần tự học trở thành nhà văn lớn của nớc Nga

-Soạn b i mới: Thài mới: Thuốc-Lỗ Tấn gửi mẹ- Êxênin

Ngày soạn:……… Tiết:83-84(PPCT)

Êxênin

Bài thơ:“Thư gửi mẹ”

A.Yờu cầu bài dạy: Giỳp HS nắm được

1.Qua bài thơ thấy được tỡnh cảm yờu thương, quý trọng đặc biệt của Êxênhin với mẹ Thấy đượcđụi nột về thiờn nhiờn làng quờ Nga

2.Hiểu được những nột cơ bản về cuộc đời của Êxênhin qua phần giới thiệu và lời lẽ của bài thơ

Trang 12

* Trình bày ý nghĩa nhan đề “Thuốc” và tư tưởng chính của LT thể hiện trong tác phẩm?

*§¸p ¸n:

1.Ý nghĩa nhan đề.

-Phương thuốc chữa bệnh lao của những người u mê, lạc hậu

-TQ là quốc gia phong kiến lạc hậu, bảo thủ, trì trệ, cần phương thuốc nào thích hợp để trị bệnh chonhân dân

-Việc Hạ Du hoạt động CM nhưng chết trong sự cô đơn, bị coi là giặc: Phải có thuốc trị bệnh mêmuội, dốt nát của quần chúng đối với CM và bệnh xa rời quầ chúng của người CM

2 T tëng t¸c gi¶:

-Tác phẩm chức đựng hai chủ đề:

+ Nêu lên sự tê liệt của quần chúng trước CM, trước vận mệnh của dân tộc

+ Nêu lên bi kịch của người CM tiên phong: khi xa rời quần chúng, thiếu ý thức giác ngộ quần chúng

Nhận xét về lời cầu chúc của

tác giả đối với người mẹ?

Qua đó, em thấy tình cảm của

nhà thơ dành cho người mẹ ntn?

I.Vài nét về tác giả và tác phẩm.

1.Tác giả:

-Exªnin (1895-1925) sinh trong gia đình nông dân làng quêRiadan, ông sống nhiều với gia đình bà ngoại Con người và thơ caông chịu ảnh hưởng lớn ông bà mình

-16 tuổi Exªnin bắt đầu làm thơ và nhanh chóng nổi tiếng -Sau CMT10 ông hoàn toàn đứng về phía CM nhưng chưa hiểuhết CMVS nên còn tư tưởng hoang mang Tuy nhiên, ông yêu quêhương say đắm

-Giai đoạn cuối đời, nhà thơ lâm vào khủng hoảng tinh thầntrầm trọng và mất lúc 30 tuổi

2.Tác phẩm

-Tình yêu quê hương đất nước là cảm hứng chủ đạo trong thơExªnin ¤ng yêu thiên nhiên Nga, con người Nga và ngôn ngữ dântộc mình Thơ tình E hồn nhiên, trinh bạch

-Bài thơ ra đời năm 1924, gia đoạn cuối đời của Exªnin

II.Phân tích.

1.Lời hỏi thăm, cầu chúc đặc biệt dành cho mẹ.

“Mẹ có còn sống chăng……

Xin cứ toả trên mái nhà của mẹ”

-Hai cầu đầu là lời hỏi thăm nhưng cũng hé mở điều bất thường:dường như tác giả đã dự cảm những điều căng thẳng

-Lời cầu chúc của con với mẹ: “Anh sáng …của mẹ”

+Câu thơ gợi hình ảnh mái nhà bình dị đắm mình trong ángsáng lung linh của buổi hoàng hôn->một thế giới êm ả, thanh bình.+Người con cầu chúc mẹ và thời gian tuổi thơ mình mãi mãibình yên Lời hỏi thăm, cầu chúc đầu tiên thể hiện sự lo lắng chânthành và ước muốn cao đẹp của con với mẹ

Trang 13

Gi¸o ¸n Ng÷ v¨n 12 - V¨n häc níc ngoµi Gv: Lª ThÞ Thanh Th¬Nội dung chính ở phần tiếp theo?

Hình ảnh người mẹ được tác

giả khắc hoạ như thế nào?

Từ đó, nhà thơ đã có lời an ủi

gì dành cho mẹ?

Bên cạnh niềm khao khát được

về bên mẹ, nhà thơ còn nặng trĩu

tâm sự gì?

Tại sao nhà thơ có những tình

cảm như day dứt, xót xa?

Câu thơ: “Đừng…” gợi cho

em thấy điều gì?

Trong nỗi buồn, tuyệt vọng,

hình ảnh người mẹ đã hiện lên ntn

2.Tâm sự, tình cảm của con và hình ảnh người mẹ.

-Hai khổ 3 và 4 thể hiện nỗi lo của con trước h/ảnh mẹ “Au loquá đỗi vì con”

+Hình ảnh mẹ được tập trung khắc họa “luôn dạo bước…”

“Khoác… cũ nát” thể hiện bà mẹ nghèo đau khổ bồn chồn lo lắngcho số phận của con, luôn dự cảm những điều không máy mắn sẽđến với con Người mẹ thương con chân thành, sâu sắc

+Câu thơ “Có kẻ nào…tim con” truyền một cảm giác nhói buốt,đâm tim con nhưng làm nhói đau tim mẹ

-Thấu hiểu những âu lo của mẹ, người con an ủi: “Mẹ thân …thấy mẹ” và khẳng định “Con vẫn…như xưa” rồi hứa hẹn “Con sẽvề… nảy lộc”

+An ủi động viên mẹ bằng lời dịu dàng “Mẹ thân yêu…” Bằng

sự bày tỏ khát khao được về bên mẹ, thể hiện sự chân thành xúcđộng khéo léo của đứa con yêu mẹ

+Lời cầu xin của người con hé lộ cuộc đời đầy nỗi buồn đau trĩunặng mà anh cố dấu mẹ

-Người con cầu xin mẹ “Chỉ có điều…làm chi”

+Điệp từ đừng như tô đậm sự day dứt, chua xót cay đắng đang

tràn ngập lòng con

+Câu thơ “Đừng gọi… về trước” và “Với cái cũ…làm chi” gợi

khung cảnh vời vợi của thực tại và quá khứ Quá khứ yên bình,thực tại bế tắc, đau khổ nên sự trở về của anh là điều không thể.Trong tâm sự của người con chứa đựng niềm tuyệt vọng

-Trong tuyệt vọng, hình ảnh người mẹ toả sáng trong tâm khảmngười quan

“Chỉ mẹ là niềm vui, ánh sáng diệu kì, Chỉ mình mẹ giúp đời con rộng bước”

+Cụm từ “chỉ mẹ là chỉ mình mẹ” được láy lại->sự duy nhất, sựtuyệt đối của mẹ trong tâm hồn con Mẹ là tất cả

+Anh sáng diệu kì: ánh sáng của tình yêu thương cao đẹp, vô bờcủa mẹ Anh sáng ấy toả sáng vĩnh cửu trong tâm trí và cuộc đờicon

*Qua lời an ủi và tâm sự của con, hình tượng mẹ hiện lên tuyệt đẹp với tình thương con không gì so sánh nổi.

3.Lời chúc cuối thư.

-Khổ thơ 9 láy lại khổ thơ 2 tạo nên kết cấu đầu, cuối tương ứng

và gần gũi với thơ ca dân gian

-Trong khổ 9 tác giả dùng nhiều từ ngữ, kiểu câu cầu khiến bày

tỏ sâu sắc lòng kính yêu mẹ và tha thiết ước mong mẹ luôn đượcbình yên

III Tổng kết

1.Bài thơ thể hiện sâu sắc tình yêu thương, qúy trọng mẹ của

Trang 14

nhà thơ Qua đú khắc họa hỡnh ảnh đẹp về người mẹ Nga

2.Bài thơ dựng nhiều từ ngữ, hỡnh ảnh cú sức gợi cảm, giọngthơ trữ tỡnh, sõu lắng

-Đánh giá, nhận xét kết quả tiếp nhận văn học của Hs: Đất nớc, Mảnh trăng cuối rừng, Sóng

-Củng cố, nhận xét, đánh giá kĩ năng viết văn nghị luận của HS

-Giao đề bài viết số 7 cho HS làm tại nhà, kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS phần VHNN(3tác giả) và củng cố lại kiến thức về VHVN 1945-1975

B,Tiến trình bài dạy:

I.ổn định tổ chức: - Kiểm tra sĩ số

II.Nhắc lại đề bài:

Bài kiểm tra viết số 6

Thời gian: 90 phút

Câu1: Trình bày ngắn gọn những hiểu biết của em về cuộc đời và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Khoa

Điềm

Câu 2: ý nghĩa nhan đề truyện ngắn Mảnh trăng cuối rừngcủa Nguyễn Minh Châu

Câu 3: Bình giảng 4 khổ thơ đầu bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh

III Đáp án, biểu điểm:

1 Yêu cầu về kiến thức:

Câu 1: Tác giả Nguyễn Khoa Điềm:

- Sinh năm 1943 Quê: Thừa Thiên Huế

- Năm 1946: sau khi tốt nghiệp trờng ĐHSP HN Ông trở về Nam tham gia chiến đấu chống Mĩ cứu nớc

- Ông là một trong những nhà thơ tiêu biểu

- Thơ NKĐ giàu chất suy t, cảm xúc dồn nén, thể hiện tâm t của ngời trí thức

- 1975: Ông tiếp tục hoạt động văn hoá văn nghệ

- Ông từng là bộ trởng bộ văn hoá thông tinn nay đã nghỉ hu

- TP chính: “ Đất ngoại ô”(1972); Mặt đờng khát vọng(1974)

Câu 2 Hình ảnh Trăng- nhan đề của TP:

a, Hình ảnh Trăng:

- hình ảnh tả thực: 6 lần tả trăng, mỗi lần tả một khác

Trang 15

- Trăng+ bầu trời đêm: khung cảnh thiên nhiên đẹp, làm nền cho câu chuyện thêm thi vị

* Hình ảnh t ợng tr ng:

- Trăng- Nguyệt: tả trăng tô điểm thêm cho Nguyệt

- Trăng ẩn hiện giống nh trò chơi ú tim giữa N và L Biết nhng không gặp, gặp mà không biết -> tơng

đồng

b, Nhan đề:

lúc đầu: “ Mảnh Trăng”

sau: “Mảnh Trăng cuối rừng”

-> Cụ thể hoá thân, gần gũi hơn, cảm giác về ánh trăng luôn luôn hoà điệu với cảm giác của ngời con trai

và ngời con gái giống nh mảnh trăng cuối rừng

+ 2 cặp đối lập: dữ dội>< dịu êm; ồn ào>< lặng lẽ

+ dữ dội, ồn ào: mạnh mẽ, cuồng nhiệt

+ dịu êm, lặng lẽ: mhẹ nhàng, lắng sâu

-> Phát hiện về sóng: ở những trạng thái khác nhau, thậm chí đối lập nhau Nó rất giống tâm hồn ngời

đang yêu

2 câu thơ giống nh lời tự bạch rất táo bạo mà cũng rất êm đềm

* 2 câu tiếp sau:

+ Nhân cách hóa

+ Do sóng có những trạng thái đối cực nhau cho nên sóng muốn tự khám phá mình, tự tìm hiểu mình.-> tâm hồn ngời đang yêu đã thổi hồn vào sóng

b, Khổ 2: Cảm nhận về tình yêu

- Những câu hỏi liên tiếp

- Sự triển khai ý thơ của khổ 1

- NT: so sánh, bồi hoàn

“ Con sông ngày xa và con sông ngày nay”

- Từ đó tác giả khẳng định: khát vọng tình yêu tồn tại một quy luật tất yếu trờng tồn, bất tử qua năm tháng vô tận

2 Khổ 3,4: Những suy ngẫm về cội nguồn của sóng và tình yêu

- Khổ 3: nếu “Sóng” là cái “Tôi” trữ tình

-> Cái “Tôi ” thứ nhất và cái “Tôi” thứ hai lí giải về tình yêu “Từ nơi nào sóng lên”

- Khổ 4: nghệ thuật đan xen khổ thơ hay nhất của bài thơ

“ Sóng gió” Gió bắt đầu từ đâu

-> Em cũng không biết khi nào ta yêu nhau

-> Quy luật: tình yêu là điều khó hiểuvà làm sao ta có thể biết đợc khi nào ta yêu nhau

2.Yêu cầu kĩ năng:

*

y êu cầu chung:

-Diễn đạt trôi chảy, rõ nghĩa, trình bày mạc lạc, rõ ràng, văn viết có cảm xúc, không sai lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu, chữ viết cẩn thận

*Yêu cầu riêng :

Câu 1: Viết thành đoạn văn ngắn

Câu 3: Đúng kiểu bài Bình giảng Văn học

3 Biểu điểm:

Câu1: 2 điểm

-Đảm bài các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng, Nếu không trình bày thành đoạn văn , Hs chỉ đợc nửa số

điểm toàn câu

Câu 2 : 2 điểm

điểm toàn câu

Câu 3:

-Đảm bảo đúng, đủ , sâu sắc các yêu cầu: 5-6đ

-Đúng, đủ, có ý phâ tích sâu : 3-4đ

-Đúng, đủ, diễn đạt còn vụng về: 2đ

Trang 16

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh Thơ-Sai kiến thức, thiếu ý quan trọng: 1đ

-Chép tài liệu, lạc đề hoàn toàn, không làm:0đ

IV Nhận xét: Theo sổ chấm bài:

Câu1: ý nghĩa bút danh Macxim Gorki?

Câu 2: ý nghĩa nhan đề truyện ngắn Thuốc của Lỗ Tấn?

Câu 3: Bình luận về chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong các truyện ngắn Việt Nam ra đời trong kháng chiến chống Mĩ cứu nớc

*Đáp án, biểu điểm:

1 Yêu cầu về kiến thức:

Câu 1: ý nghĩa bút danh Măcxim Gorki:

-Măcxim Gorki (1868-1936)

-ý nghĩa bút danh:

+ Tởng nhớ về cha

+Hồi tởng về tuổi thơ cay đắng

-Bài học cuộc đời:

+ Nghị lực phi thờng

+Tinh thần tự học

+ Sự gắn bó với những ngời chân đất

Câu 2 ý nghĩa nhan đề truyện Thuốc(1919):

-Thuốc chữa bệnh lao cho ngời TQ

-Thuốc chữa bệnh tinh thần cho ngời TQ

-Thuốc chữa bệnh cho cách mạng TQ

 Vạch ra các căn bệnh tinh thần của XH TQ với 1 niềm tin mới vào 1 sự thức tỉnh, đổi thay

 Nhan đề phù hợp, mang tính luận đề sâu sắc

- VH cách mạng để lại những gơng oanh liệt sáng mãi ngàn đời

- Bồi đắp truyền thống anh hùng cho thế hệ sau biểu dơng nhân dân ta chiến đấu-Giới thiệu đợc âm hởng

của toàn bài và vị trí đoạn thơ trong TP

2.Yêu cầu kĩ năng:

*

y êu cầu chung:

-Diễn đạt trôi chảy, rõ nghĩa, trình bày mạc lạc, rõ ràng, văn viết có cảm xúc, không sai lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu, chữ viết cẩn thận

*Yêu cầu riêng :

Câu 3: Đúng kiểu bài Bình luận Văn học

3 Biểu điểm:

Câu1: 2 điểm

điểm toàn câu

Trang 17

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh ThơCâu 2 : 2 điểm

điểm toàn câu

Câu 3: 6 điểm

-Đảm bảo đúng, đủ , sâu sắc các yêu cầu: 5-6đ

-Đúng, đủ, có ý phâ tích sâu : 3-4đ

-Đúng, đủ, diễn đạt còn vụng về: 2đ

-Sai kiến thức, thiếu ý quan trọng: 1đ

-Chép tài liệu, lạc đề hoàn toàn, không làm:0đ

Tỏc phẩm: “Enxa trước gương soi”

1.Đỏnh giỏ được Aragông là nhà thơ, nhà văn gắn bú với tổ quốc, nhõn dõn và lớ tưởng CM và làngười khụng ngừng tỡm tũi đổi mới trong sỏng tạo nghệ thuật

2.Bài thơ thể hiện tõm tư của Enxa và Aragông trước cuộc chiến đấu của nhõn dõn Phỏp trongchiến tranh thế giới thứ hai

* Đọc thuộc bài Thư gửi mẹ của Exênin Em hiểu gì về 2 câu thơ:

Chỉ mẹ là niềm vui, là ánh sáng diệu kì

Chỉ mình mẹ giúp đời con vững bớc.

*Đáp án:

-Thuộc bài thơ, đọc diễn cảm.

-Hiểu nội dung câu thơ: Tác giả ngợi ca mẹ: Mẹ là đức tin của con.Mẹ sánh ngang với chúa, mẹ là

điểm tựa tinh thần soi sáng và sởi ấm cho đời con

Trang 18

Việc gặp và lấy Enxa có ý

nghĩa như thế nào đối với cuộc

Hình ảnh Enxa ngồi trải tóc tại

sao lại có ấn tượng đặc biệt đối

với nhà thơ?

Nhà thơ tập trung miêu tả mái tóc

của Enxa như thế nào?

Động tác chải tóc của Enxa gợi

lên điều gì?

Hiệu quả nghệ thuật biện pháp

lặp đã được dùng trong bài?

Nội dung chính của 20 dòng

nổ Rời quân ngũ với tâm trạng chán chường, sau đó khoác áo línhmột lần nữa ở đại chiến TG thứ II

-Năm 1928 Arao«ng gặp Enxa va hai người trở thành bạn đời củanhau Enxa giúp ông thoát khỏi tư tưởng bi quan, thâm nhập sâuhơn vào lí tưởng CMT10 và chuyển sang trào lưu HTXHCN trongsáng tác Arag«ng đã tái sinh từ tình yêu của Enxa

-Enxa để lại dấu ấn đặc biệt trong sự nghiệp văn học của Aragon,nhất là thơ ca (SGK)

b Sù nghiÖp:

-Thơ Arag«ng không có dấu chấm câu Cách ngắt dòng và nhịp

tự do ¤ng có xu hướng phát triển câu thơ dài ra, ông xoá nhoàranh giới giữa thơ và văn xuôi

-Arag«ng thường dùng biện pháp lặp trong thơ để nhấn mạnh tìnhcảm hay cảm xúc nào đó

2.T¸c phÈm:

-TrÝch trong TiÕng kÌn tËp trËn Ph¸p (1946)

-Trong chiÕn tranh thÕ giíi 2, Pari r¬i vµo tay kÎ thï.Arag«ngcïng Enxa, du kÝch qu©n vµ nh©n d©n chèng Ph¸t xÝt, gãp phÇn vµochiÕn th¾ng chung cña nh©n lo¹i

II.Phân tích.

1.Hình ảnh và tâm tư En xa khi nàng ngồi chải đầu trước gương( Hai mươi dòng thơ đầu)

-Trong trí nhớ của nhà thơ, Enxa chải tóc là hình ảnh có thực và

để lại ấn tượng đặc biệt vào thời điểm “Ngay giữa hồi bi kịch của tađây”, “Như thứ năm…đó” (1942) thời kì gay go nhất của nhân loại

và ND Pháp

-Nhà thơ tập trng miêu tả màu sắc của mái tóc và hành động chảitóc của Enxa

+Màu vàng rực rỡ của mái tóc được tô đậm bằng việc lặp lại từ

“vàng” kết hợp với từ mái tóc “Mái tóc…” lặp lại ba lần và màuvàng càng rực lên gấp bội Khi tác giả thay cụm từ “mái tóc vàng”bằng hình ảnh ẩn dụ gắn liền với nó “Chiếc lược…óng ả”…

+Động tác chải tóc của Enxa để lại ấn tượng mạnh mẽ: nàng chảimiết tóc vàng rực rỡ (3lần) hình ảnh đẹp mà dữ dội, gợi cảm

-Enxa chải tóc nhẹ nhàng, thanh thản, tạo cảm giác êm đềm

“Người…miết” như dày vò trí nhớ Hình ảnh này tạo nên sự daydứt, dằn vặt trong tâm tư Enxa

-Trong bài thơ nhiều tư ngữ được lặp lại

+Gương soi (6lần), Tóc vàng (4 lần), Trí nhớ (4lần), Bi kịch(6lần) Giữa các từ ấy có mối quan hệ với nhau nhằm nhấn mạnhcác dụng ý chủ đề tác phẩm

2.Hai mươi dòng cuối: c¶m nhËn cña nhµ th¬ vÒ cuéc chiÕn :

-“Làm loé sáng trong tôi bao trí nhớ” câu thơ nối hai phần bàithơ và thể hiện tâm tư Aragon về nỗi nhớ quá khứ

-Tâm tư của A cũng như tình cảm của Enxa: nhớ lại những conngười ưu tú của nước Pháp đã ngã xuống, những ngày bi kịch của

Trang 19

Giáo án Ngữ văn 12 - Văn học nớc ngoài Gv: Lê Thị Thanh Thơcuối?

Tõm tư, tỡnh cảm của Aragon

và Enxa được miờu tả ntn?

S

Tổng kết tỏc phẩm?

chiến tranh Điệp từ “và” khắc hoạ rừ nột tõm tư A và Enxa

-Trong phần đầu bài thơ, tỡnh cảm của Enxa được thể hiện giỏntiếp qua hỡnh ảnh chải túc cũn ở phần cuối, tỡnh cảm của A thể hiệntrực tiếp qua lời núi của mỡnh

III.Kết luận.

1.Bài thơ khắc hoạ hỡnh tượng Enxa ngồi chải túc với tõm trạngbuồn và suy tư, day dứt đú cũng là nỗi niềm của A trước bi kịchcủa nước Phỏp và nhõn loại

2.Tỏc phẩm giàu chất suy tư, hỡnh ảnh thơ độc đỏo, gợi cảm, biệnphỏp lặp được khai thỏc triệt để trong việc diễn tả tõm trạng, tỡnhcảm Enxa và Aragông

IV.Củng cố:

-Hỡnh ảnh Enxa ngồi trước gương soi được Aragông miờu tả với dụng ý gỡ?

V.Dặn dũ :

-Về học bài, soạn bài tiếp theo: Đơng đầu với đàn cá dữ

Định dạng
Số trang	39
Dung lượng	290 KB

Giáo án Văn học nước ngoài

Nhận xét: Theo sổ chấm bài:

Tập “Việt Bắc” (19471954) “Giú lộng” (19551961)