Lịch sử phương Đông đại cương Câu 1: Đăc điểm hình thành nhà nước thời phương Đông cổ đại Câu 2: Những hạn chế chế độ phong kiến Trung Quốc.. Câu 3: Đặc điểm của thời kiến quốc ở Trung Q
Trang 1Lịch sử phương Đông đại cương Câu 1: Đăc điểm hình thành nhà nước thời phương Đông cổ đại Câu 2: Những hạn chế chế độ phong kiến Trung Quốc.
Câu 3: Đặc điểm của thời kiến quốc ở Trung Quốc
Câu 4 Những địa lí dân cư vùng Trung cận đông
Câu 4 Những địa lí dân cư vùng Trung cận đông
Câu 5: Khái quát về Ai Cập cổ đại
Câu 6: Khái quát về Lưỡng hà thời cổ đại
Câu 7 Tóm tắt lịch sử ấn độ cổ trung đại
Câu 8: Khái quát Ấn Độ giáo:
Câu 9: Tóm tắt ls Nhật Bản trung đại
Câu 10: Khái quát lịch sử Philipines
KhỐi 2
Câu 1 : Sự ra đời hồi giáo
Câu 2 : Sự hình thành đế quốc Arab
Câu 3 : khái quát về nho giáo và nhận xét :
Câu 5: khái quát lịch sử Triều Tiên
Câu 6: Khái quát lịch sử Thái Lan
Câu 7: Khái quát lịch sử Indonexia
Câu 8: Khái quát lịch sử Miến Điện
Câu 9: Khái quát lịch sử Mông Cổ
Câu 10: Khái quát lịch sử Philipines
Câu 1: Đăc điểm hình thành nhà nước thời phương Đông cổ đại
Trang 2- All các nhà nước phương Đông đều hình thành trên những dòng sông lớn.
- Nhà nước ra đời sớm khi quan hệ sản xuất chưa phát triển
- Nhu cầu là do việc trị thủy
- Vì ra đời sớm nên chúng bị “đẻ non”, bộ máy hàng ngàn năm cũng chưa thể hoàn thiện
- Để củng cố quyền lực, vua chúa phương Đông được chuyên chế hóa, thần thánh hóa
- Bộ máy thường công kềnh, quan liêu, bảo thủ
- Tham nhũng và lộng hành là phổ biến
- Không chú trọng phát triển kinh tế thương nghiệp
- All đều thế tộc, kể cả khi vua còn nhỏ
- Bốc lột tàn tệ người dân, coi người dân là sự bốc lột, thỏa mãn vào sự xa xỉ
Câu 2: Những hạn chế chế độ phong kiến Trung Quốc.
- Điển hình nhất tg về quan liêu, cồng kềnh, tốn kém
- Quyền lực tuyệt đối của nhà vua trong hàng ngàn năm với mô hình duy nhất là
nn chuyên chế
- Xây dựng hệ tư tưởng-chính trị hoàn thiện nhất thế giới thời cổ-trung đại
- Hàng trăm cuộc chiến tranh với hàng triệu người chết
- Xây dựng nhiều công trình đồ sộ, chủ nghiã đại hán với sự ngạo mạn, thâm độc, tinh vi khi bành trướng không bao giờ thay đổi
- Nhà vua được thần thánh hóa cao độ nên các tg không thể can thiệp vào nn như ở phương tây
- Dĩ di trị di , viễn du cận công là sự điển hình không bao giờ thay đổi
- Người dân thời đại nào cũng bị coi như cỏ rác
- Kinh tế thương nghiệp luôn bị coi nhẹ , khinh rẻ ( sĩ, nông, công, thương )
Câu 3: Đặc điểm của thời kiến quốc ở Trung Quốc
- Có nhiều cách quan niệm khác nhau về mốc cụ thể mà ý kiến được chấp nhận nhiều nhất là bắt đầu từ năm 403BC-221BC
- Có hàng chục nước tranh hùng, xưng bá, nhưng tập trung nhất là thất hùng: Tần, Hán, Triệu, Ngụy, Sở, Yên, Tề 2-3-2-1-1
+ 230bc tần diệt hán
+ 228bc tần diệt triệu
+ 225bc tần diệt ngụy
Trang 3+ 223bc tần diệt sở
+ 221bc tần diệt yên
+ 221bc tần diêt tề
- Thời kì kiến quốc gây ra nhiều mất mát, đau thương va hàng vạn người chết
- Điển hình trong sự âm mưu và thủ đoạn
- Trong giai đoạn này có nhiều nhân vật chính trị nổi tiếng: Tô Tần, Trương Nguy, Ngũ Tử Tư
- Xuất hiện nhiều nhà tư tưởng lớn như Mạnh Tử, Trang Tử
- Để lại nhiều bài học cho thế hệ sau
- Chiến tranh liên miên làm đảo lộn trật tự xã hội
- Là đề tài bất tận cho văn học nghệ thuật khai thác phản ánh bức tranh xã hội
Câu 4 Những địa lí dân cư vùng Trung cận đông
- Trung đông là vùng đất đặc biệt có nhiều khác biệt với mọi vùng đất trên thế giới
- Nằm giữa 3 châu lục nên có vị trí chiến lược vô cùng quan trọng
- Không kể đế quốc như Trung Quốc, Nhật Bản all các đế quốc ở mọi thời đại đều coi Trung Đông là địa bàn chiến lược cần phải chiếm lấy (kể cả Nguyên-Mông)
- Đây là điểm đến và giao thoa của hang tram cuộc di cư qua hang ngàn năm nên sự pha trộn văn hóa rất đặc sắc
- Khí hậu khắc nghiệt, sa mạc: 75% diện tích nên tính cách con người vùng đất này là mạnh mẽ, cực đoan, hiếu chiến, tàn nhẫn
- Là vùng đất kì lạ đã sản sinh ra 3 tôn giáo trong đó có 2 tôn giáo lớn trên world
- Chỉ có 1 nước duy nhất có tôn giáo và ngôn ngữ khác biệt, còn lại chung ngôn ngữ và tôn giáo
- Suốt 3000 năm qua, hầu như chưa có mộ thời gian hòa bình nào kéo dài 30 năm
- Trữ lượng dầu lửa chiếm 70% tính đến phát hiện năm 2000 nên ai cũng muốn chiếm lấy “máu” của nền kinh tế cận hiện đại này
- Nơi có một nhà nước đã biến mất hơn 2000 năm được phục hồi 486bc –
1948 (2434 năm)
Câu 5: Khái quát về Ai Cập cổ đại
- Văn minh ai cập được hình thành bên song Nil
- Nhà nước đầu tiên do Pharaong lập ra khoảng 3200 năm BC
- Toàn bộ lịch sử ACCĐ được chia thành các thời kì sau: (0.5điểm)
Trang 4+ Hậu vương quốc 1560bc-1000bc
• Lịch sử Ai Cập có những đặc điêm sau:
- Chế độ chuyên chế hùng mạnh nên xây dựng được những công trình đồ sộ
- Nơi ra đời của chữ viết đầu tiên trên thế giới, cùng với sự phát triển kĩ thuật
đi trước nhân loại hang ngàn năm
- Có nhiều bí ẩn đến nay vẫn chưa khám phá được
Câu 6: Khái quát về Lưỡng hà thời cổ đại
- Lưỡng Hà là tên gọi chỉ nền văn minh nằm trên lưu vực 2 con song Tigre à Euphtates
- Nhà nước ra đời khoảng 3000 năm Bc Lịch sử
- Lưỡng Hà được nhắc đến nhiều nhất thời kì Babylone và thời
Hammourabile
- Bộ luật Hammourabile được làm ra từ 1790-1752 BC là bộ luật cổ xưa nhất của nhân loại
- Với 282 điều luật nó đã thể hiện trình độ lạp pháp rất cao
- Thời kì tân Babylone tuy chỉ kéo dài 88 năm 626 – 538 Bc nhưng đã để lại nhiều dấu ấn đặc biệt
- Rất nhiều công trình nổi tiếng được xây dựng điển hình là Vườn tro
Babylone
- Thời kì này cũng diễn ra sự hủy diệt Nhà nước Xren vào năm 568 BC
- Người Ba Tư đã xâm lược Lưỡng Hà 500 năm trước khi Kỷ nguyên ms start
- Văn minh Lưỡng Hà đã để lại nhiều thành tựu như Toán học, các kiểu trang trí kì lạ và pháp luật
Câu 7 Tóm tắt lịch sử ấn độ cổ trung đại
1. Nền văn minh cổ xưa nhất của người Ấn đc khám phá = các cuộc khai quật, gọi là vh Harappa và Mohendjo Daro
2. Tiếp đó, ls ấn độ trải qua các tk mà các nhà sử học gọi là Vedas, khoảng 1000-600 BC
3. Những nội dung chủ yếu của thời đại trên đc phản ánh qua 2 trường ca Mahabrahata và Ramayana (110.000 và 24.000 câu)
4. Khoảng tk 5 BC đã xuất hiện nhiều quốc gia “sơ kì” ,
5. Vương quốc Magada lớn nhất trong thời gian trị vì của Bimbisara(550-490 BC)
6. 321-232 BC là thời kì Morya cực thịnh dưới thời Ashoka (272-232 BC)
7. Lịch sử Ấn Độ từ thời Ashoka đến vương triều Guppta thành lập có rất ít tư liệu khảo sát
Trang 58. Chỉ có thể khẳng định rằng chế độ phong kiến đã hình thành và phát triển dưới thời Guppta (320-500) và thời Harsa(606-648)
9. Danh tiếng tời Harsa vang rộng đến mức có rất nhiều nước tìm đến,trong đó
có Huyền Trang ở Ấn Độ từ (619-645)
10. Từ 1206 đến 1526, ấn độ thuộc quyền cai trị của các vương triều hồi giáo, gọi là Sultan Dehli
Câu 8: Khái quát Ấn Độ giáo:
1. Đạo Brahama, hay còn gọi là Bà La Môn, hình thành ở Ấn Độ từ 200 năm BC
2. Người ta cho rằng tk 9, sau cuộc tranh luận dữ dội giữa phật giáo và
Brahama, Ấn Độ gíao ra đời
3. Những nền tảng của Ấn Độ giáo dựa trên Bà La Môn xưa kia nhưng có kết hợp thờ cúng tổ tiên và các nghi lễ thần bí của nhiều địa phương được pha trộn
4. Ấn Độ giáo vẫn thờ cúng 3 vị thần truyền thống và các nguyên tắc của thuyết Samsara
5. Nó bảo vệ nghiêm ngặt chế độ 4 đẳng cấp, 4 mục đích sống, 4 giai đoạn của đời người
6. Nó là 1 tôn giáo kì lạ (Engel), vừa túng dục vừa khắc kỉ, vừa là của nhà sư, vừa là của vũ nữ
7. Những sinh hoạt tôn giáo bí ẩn của nó đến nay vẫn chưa đc giải mã hết
8. Nếu khẳng định vị thế của nó thì buộc phải thừa nhận rằng đây là nguyên nhân chủ yếu kìm hãm sự phát triển của Ấn Độ
9. Mặc dù thế, cho đến nay Ấn giáo vẫn có ảnh hưởng rất lớn
10. Nói đến ấn độ không thể không nói đến quan hệ đặc biệt ấn giáo-đẳng cấp-công xã nông thôn
Câu 9: Tóm tắt ls Nhật Bản trung đại
1. Nhật Bản là quốc gia đặc biệt với 4000 đảo, 4 đảo lớn ở Đông Bắc Á
2. Trước và đầu CN đã hình thành những nhà nước “sơ kì” dó nữ vương cai quản
3. Năm 645,nhờ thế lực dòng họ Shoga, thiên hoàng Kotoku lên cầm quyền và tiền hành cải cách Taikwa
4. Xóa bỏ sở hữu tư nhân ruộng đất, lập 8 bộ, chế độ ban điền (mỗi nam dân có
1 dang, nữ =2/3 nam)
5. Trong khi đó, ruộng chức vụ, tước vị, thưởng công dao dộng từ 100-3000 hộ dân
6. 710-794 là thời Nara
7. 794-1192 là thời Heyan
Trang 68. 1192-1333 là thời mạc phủ Kamakura
9. Kháng chiến chống xâm lược Nguyên-Mông 1274 và 1281 là 1 trong những trang sử hào hùng, bí ẩn
10. Sau thời kì chia cắt, 1683, mạc phủ Tokugawa thành lập, 1693 thực hiện chính sách đóng cửa
Câu 10: Đặc điểm vh-xh Nhật Bản thời trung đại
- Ngôi chùa đầu tiên được xây dựng là Horio(607), kiến trúc gỗ độc đáo không
giống bất kì kiến trúc nào
- Thời kì Nara, dưới sự chỉ đạo thi công của người TQ, kinh đô Nara được xây dựng theo mô hình Trường An
- 728,tượng đồng Rusamabushu cao 16m là thành tựu nổi bật về kĩ-mĩ thuật
- Tác phẩm sử học đầu tiên là cuốn Kziki(712), Nihonshoki (720)
- Truyện về Ghenji đc coi là tiểu thuyết đầu tiên trên world thế kỉ XI Thơ haiku và
tanka là thể thơ chỉ có ở nhật bản
- Sự hình thành văn hóa võ sĩ đạo đã hình thành đặc thù văn hóa đông -tây của NB
- Bonsai sinh ra từ Trung Quốc nhưng đã được sáng tạo, Nhật hóa để trở thành văn hóa riêng bên cạnh ikebana
- Shanoyu, Tanami cũng như Gheisha, Sumo, Kimono là những loại hình vh truyền
thống
- Mặc dù cấm đoán phương tây nhưng từ khi người BĐN đến 1543, vh phương
tây bắt đầu du nhập
- Có thể nói rằng tinh thần võ sĩ đạo luôn là linh hồn của nước nhật với việc đề
cao danh dự,kỉ luật, tận tụy
KHỐI 2
Câu 1 : Sự ra đời hồi giáo
- Từ đầu CN , công giáo đã phát triển mạnh mẽ trên khắp lãnh thổ đế quốc La Mã,
nhưng các bộ tộc Arab- do những mối ‘thâm thù’’ từ lâu đời với người Do Thái, không chấp nhận
- Tk VII, sự chuyển biến kt-xh ở bán đảo Arab - đặc biệc là Mecca đã chuẩn bị
những tiền đề trực tiếp cho sự ra đời của nhà nước phong kiến
Trang 7- Tầng lớp quý tộc mới muốn phá bỏ rào cản từ hệ thông tín ngưỡng phức tạp để thống nhất quyền lực, họ cần 1 thế giới mới
- Mohammed(570-632) xuất hiện như là vị cứu tinh thay đổi xã hội – thế giới
- Khoảng 610, Mohammed ‘nghe ‘ đc tiếng truyền triệu của Allah và tự nhận mình
là ‘Khaliphat Allah’(phụ tá-sứ gỉa của Allah)
- Sau đó, ông đã đi truyền đạo cho 60 gia đình, đó là những tín đồ đầu tiên, tuy nhiên 622 ông và các giáo dân bị đuổi khỏi Mecca và đến Yathrib, đổi tên thành AlMedinah
- 630, Mohammed dẫn các chiến binh hồi giáo tấn công Mecca, chinh phục thành phố nhưng chưa lâu sau,8/6/632, ông chết
- Những người kế thừa đầu tiên là Abu
Bakr(632-634),Umar(634-644),Uthman(644-656) và Ali-vừa là anh họ, vừa là con rể của đấng tiên tri, những người ủng hộ Ali tự nhận là ‘đảng của Ali’ =Shia
- 651, Ali bị ám sát, con ông là Hasan nhường ngôi cho Muawiya, giai đoạn mới của hồi giáo bắt đầu với các giáo chủ dòng Umayya
- Triều đại Muawiya tồn tại trong 1 tk, đủ để lập nên 1 đq mới và 1 giáo phái
với :Sunny
- 691, người hồi giáo xây đền thờ ngay trên nền nhà thờ công giáo ở Jerusalem
Câu 2 : Sự hình thành đế quốc Arab
- Những cuộc chinh phục, mở rộng đầu tiền đc tiến hành sau khi Mohammed chết
- Sau khi xây đền vòm mỏm đá ở Jerusalem, người ta không bao giờ nhắc đến Jerusalem mà gọi là Al- Quds (tp thiêng liêng)
- Những cuộc chiến tranh tàn khốc khắp trung đông trong tk 7, tất cả chiến binh đều đc chia chiến lợi phẩm,phụ nữ
- Đầu tk 8, những cuộc hành quân cướp bóc kéo dài đến tận Tân Cương,TQ
- 732, các chiến binh hồi giáo bị Charles Martin đánh bại ở Portier, chấm dứt công cuộc bành trướng sang châu Âu
Trang 8- 9/6/747, 1 nô lệ Ba Tư đc giải phong ở Abu Muslim, ủng hộ dòng Al Abbas(bác ruột Mohammed), lật đổ dòng Umayya, lập triều đại Abbas(750),thủ đô dời từ Damacus về Madinat Al-Salam (tp hào bình),nhưng người dân lại gọi theo tên ngôi làng nhỏ Baghdad, thủ đô trong 5 tk
- đq phát triển đc quân đội đông hàng vnaj người để chinh phục châu Phi
- nhiều đèn thờ, thư viện, đài phun nước đc xd với sự nổi bật của kiến trúc mái vòm
- sự thông nhất ngôn ngữ,tg là điều mọi đq trước điều không làm đc
Câu 3 : khái quát về nho giáo và nhận xét :
- Nho gia do Khổng tử (551-479 BC) sáng lập
- Tư tưởng xuyên suốt là nhân trị, hay đức trị
- Các lí luận tập trung chủ yếu trong tứ thư, ngũ kinh
- Nho gia có 3 điểm tích cực chủ yếu: đề cao long nhân ái, trung nghĩa , chính trực;
là xương sống xây dựng nên tư tưởng, chính trị TQ, đặc biệt là bảo đảm sự ổn định; là “mắt” của “con rồng văn minh Trung Hoa”
- Những hạn chế:coi thường phụ nữ,người ít học;bảo thủ; tạo cơ chế lễ nghĩa phiền
hà, tốn kém, quan lieu,mù quán
- Những mặt tích cựu đến nay vẫn còn nhiều giá trị nhưng phần hạn chế gây nên những hậu quả không nhỏ
Câu 4: khái quát thành tựu chủ yếu của văn minh Trung Hoa:
- Chữ tượng hình
- Mô hình nhà nước quân chủ điển hình
- Nho gia và nền vm nho giáo
- Nhiều tư tưởng có giá trị về chính trị học
- Kiến trúc độc đáo với nhiều công trình vĩ đại
- Những bộ tiểu thuyết nổi tiếng và 40k bài thơ Đường
- Tứ đại phát minh
Trang 9- Phát triển Phật giáo theo đại thừa đc TQ hóa
- Mở rộng ờ cõi với 1 nền kt vững mạnh nhất tg cho đến trước tk 17
- Tư tưởng qs và thủ đoạn chính trị đc coi là vĩ đại nhất thời cổ đại
Câu 5: khái quát lịch sử Triều Tiên:
- Tk 5 Bc, Cổ Triều Tiên đc thành lập trên địa bàn đông bắc TQ và bắc TT bây giờ
- Tk 1 BC, Triều Tiên thộc về thời kì Tam quốc với 3 nc ở ba miền: Cao Câu Li, Tân La, Bách Tế
- TQ thống trị TT trong những năm 108-82 BC, 668-676, 1250-1271
- 1392-1910, triều Lí thống trị TT
- 4/1592, Nb cho xâm lược TT, sau đó nhờ sự giúp đỡ của 50v quân Minh, NB rút lui
- 2/1597, NB cho quân xl TT nhưng lại thất bại từ đó đến 1910, TT phụ thuộc nhà Thanh
- Xh phân ra 4 đẳng cấp; quý tộc, trung nhân, thường dân, tiện dân
- 5/1882, Mĩ dành đc quy chế tối huệ ở TT, sau đó Anh, Đưc,Nga,Pháp
- Sự phụ thuộc nặng nề vào TQ không làm mất đi bản sắc vh riêng,người TT vẫn giữu và phát huy truyền thông trên mọi lĩnh vực
Câu 6: Khái quát lịch sử Thái Lan
- Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều công cụ bằng đồng có niên đại 2k năm trước
CN mà chủ nhân có thể là người Lào
- Người Thái di cư đến Thái Lan khoảng tk 8, dưới thời vua Ramkhanhaeng ( 1279-1317), người Thái đã có chữ viết riêng theo lối Phạn ngữ
- 1350, vương quốc A-út-thay-a đc thành lập, còn gọi là Siam
- 1431, ngườu Thái tấn công Angkor, người Khmer dời đô về Phnomphhen
- 1601, thương nhân HL, 1612 người Anh
Trang 10- 1768, Thantshin lên ngôi vua, liên tiếp mở các cuộc chiến tranh thống nhất đn và xấm lấn láng giềng
- 1782, lợi dụng thành quả khởi nghĩa nông dân, Chao Paya Trakk lên ngôi, lập triều Rama
- Rama I (1782-1809) với thủ đô Bangkok là 1 vương quốc mạnh, tấn công nhiều nc
- 1785, 2 vạn quân Siam bị đánh bại ở Rạch Gầm, 1833, 4 vạn quân sang đánh VN nhưng thất bại
- Nhà nc Siam cơ cấu theo 3 hội đồng: Chaopha,Chrom,Branan
Câu 7: Khái quát lịch sử Indonexia
- Indo có 250 dân tộc và là quốc gia đảo lớn nhất tg với hơn 13k
- Những vương quốc cổ xưa thộc vè vh Ấn giáo và Phật giáo như Borobudua( tk6-8)
- 985, trường ca Mahabarata đc dịch sang tiếng Java- chứng tot sự phát triển mạnh
mẽ của vh
- Tk 13, vua Aceh ở Sumatra theo đạo Hồi, mở đầu thời kì Hồi giáo hóa
- 1609, công ty Đông Ấn Hà Lan chính thức đặt ách thống trị ở HL, mặc dù người BĐN đến từ 1509
- Nhân dân Indo đã có nhiều lần nổi dậy đấu tranh, nổi bật là kn Surapathy (1709-1719)
- Trong thế chiến II, pt do giai cấp ts, tiểu ts khỏi xướng, điển hình là Sukarno
- 17/8/1945, Indo tuyên bố độc lập
- Tổng thống Sukarno cầm quyền đến 9/1965 thì bị Suharto lật đổ
- Từ người vượn Java đến nay là cả 1 quá trình lâu dài và phức tạp,Indonesia ngày nay đang trên con đường đổi mới và phát triển mạnh mẽ
Câu 8: Khái quát lịch sử Miến Điện
- Tk I BC, người Puy di cư đến thành lập n sơ khai
- Tk 8, người Miến di cư đến, 849 tl vương quốc Pagan