Nghĩa tường minh và hàm ý

 -Vì sao chị Dậu không nói thẳng với con mà phải dùng hàm ý?..  - Vì đây là điều đau lòng, nên chị Dậu không dám nói thẳng... SGKtrang 91  Hãy tìm thêm ví dụ trong câu nói ta có sử dụ

Bài: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ

HÀM Ý ( tiết 128)

 Môn: Tiếng Việt 9

 Ngày soạn: 07/ 3/ 2007

 Ngày dạy: 10 / 3 / 2007

 Gv: NGUYỄN HỮU TẠO

 Trường THCS DUY CẦN.

A Tìm hiểu bài :

 I.ĐIỀU KIỆN SỬ DỤNG HÀM Ý:

 Hs Đọc đoạn trích ở SGK trang 90.

 Nêu hàm ý của những câu:

 - “ CON CHỈ ĐƯỢC ĂN Ở NHÀ BỮA NÀY NỮA THÔI".

 - " CON SẼ ĂN Ở NHÀ CỤ NGHỊ THÔN ĐOÀI"

 Hàm ý: C1:Sau bữa cơm này, con không còn được ở nhà với thầy mẹ và các em nữa.

 C2:Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghị thôn Đoài.

 -Vì sao chị Dậu không nói thẳng với con mà phải dùng hàm ý?.

 - Vì đây là điều đau lòng, nên chị Dậu không dám nói thẳng

Hàm ý trong câu nào của chị Dậu rõ

hơn?

 - Câu thứ 2

 Vì sao chị Dậu phải nói rõ như vậy?

 -Vì cái Tí không hiểu hàm ý của mẹ ở câu 1

 - Chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy cái Tí đã

hiểu hàm ý của mẹ?

 -Sự "giãy nảy" và câu nói trong tiếng khóc của cái

Tí " U bán con thật đấy ư?" cho thấy cái Tí đã hiểu

ý mẹ

 - Vậy theo em có những điều kiện nào khi sử dụng hàm ý?

 - Tổng kết: Ghi nhớ ( SGK trang 91)

Tổng kết - Ghi nhớ

 Hs đọc lại 1 - 2 lần phần ghi nhớ.( SGKtrang 91)

 Hãy tìm thêm ví dụ trong câu nói ta có sử dụng hàm ý?

 Vd: Mẹ ơi, trường con sắp tổ chức đóng trại mừng ngày thành lập Đoàn TNCSHCM vào ngày 26/3

 Theo em hàm ý trong câu nói đó là gì?

 - Mẹ ơi cho con tiền đi đóng trại

 B LUYỆN TẬP:

Hs làm các bài tập 1,2

trong nhà" và " ngồi xuống ".

dám rời một đồng xu ! Càng không dám rời đồng xu lại càng giàu có!".

trướng liệu điều kiêu ca"

Hàm ý các câu in đậm:

 "Cơm sôi rồi nhão bây giờ"

 - Chắt nước dùm để cơm khỏi nhão

 Em bé dùng hàm ý vì trước đó đã nói thẳng rồi nhưng không thành công

 - Việc dùng hàm ý không thành công vì " Anh Sáu vẫn ngồi im", tức là anh đã không cộng tác

 Bài tập 3, 4

Thảo luận nhóm ( 7 phút )

Đại diện nhóm trả lời:

• - Lượt lời của B có thể là:

• Mình bận ôn thi, hoặc Mình bận đi thăm cô giáo.

• Nếu B trả lời: -Để mình xem đã, có được không? Vì sao?

• ( Vì không đúng vời yêu cầu của đề bài.).

• Trong bài tập này ai nói? ai trả lời?

• Qua sự so sánh của Lỗ Tấn có thể nhận ra hàm ý:

• " Tuy hy vọng chưa thể nói là thực hay hư, nhưng nếu cố

gắng thực hiện thì có thể đạt được".

• Tìm thêm các câu tục ngữ, thành ngữ có ý tương tự?

Ví dụ:

 - Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, đào núi và lấp biển quyết chí ắt làm nên

 Hs tìm thêm các câu có ý nghĩa tương tự.

 - (Tuyên dương các em có câu đúng, hay)

 BT5

Câu có hàm ý mời mọc:

- Hai câu đầu: "Bọn tớ chơi "

-Hàm ý từ chối:

- " Mẹ mình đang đợi ở nhà".

- " Làm sao có thể rời mẹ mà đến được".

Hs lấy thêm các ví dụ cụ thể bên ngoài bài học.

- Nêu các điều kiện sử dụng hàm ý?

Hướng dẫn học ở nhà:

minh và hàm ý, Điều kiện sử dụng?.

nội dung đã ôn để tiết tới tiến hành kiểm tra.

lớp.

Thương chúc tất cả các em khối 9 chăm ngoan, học giỏi và đạt kết quả cao trong kì thi học kì II, và thi

chuyển cấp.

 Thầy giáo bộ môn: Nguyễn Hữu Tạo