TIẾT 123 : NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý pptx

Mục tiêu : Giúp HS xác định được nghĩa tường minh và hàm ý trong câu.. Tiến trình các hoạt động Hoạt động 1 GV cho HS đọc đoạn trích 1 Qua câu “trời ơi chỉ còn 5 phút!” anh thanh niên

TIẾT 123 : NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ HÀM Ý

A Mục tiêu :

Giúp HS xác định được nghĩa tường minh và hàm ý trong câu

B Chuẩn bị

- GV soạn bài

- Chuẩn bị bảng phụ

C Khởi động

1 Kiểm tra: Liên kết câu là gì? phân biệt liên kết nội dung và liên kết hình thức

2 Giới thiệu bài

D Tiến trình các hoạt động

Hoạt động 1

GV cho HS đọc đoạn trích

(1) Qua câu “trời ơi chỉ còn 5 phút!”

anh thanh niên muốn nói điều gì? vì

sao anh ta không nói thẳng điều đó

với hoạ sĩ và cô gái

(2) Câu nói thứ 2 của anh thanh niên

có ẩn ý gì không?

(3) Qua ví dụ, em phân biệt nghĩa

tường minh và nghĩa hàm ý

I Phân biệt nghĩa tường minh và nghĩa hàm ý

1 VD : SGK tr 74

2 Nhận xét

- “Trời ơi, chỉ còn 5 phút !” => anh rất tiếc, anh không muốn nói thẳng điều đó anh có thể vì ngại ngùng, vì muốn che dấu tinh cảm của mình

- “Ô cô còn quên chiếc khăn mùi xoa đây này!” => không chứa ẩn ý

3 Ghi nhớ

HS dựa vào ghi nhớ trả lời

VD : Hàm ý dùng chung: (ai cũng

hiểu)

- Mua được vé chưa?

- Mua rồi Hoặc - mua được 3 vé rồi

VD: Hàm ý dùng riêng (chỉ hiểu được

khi nắm được tình huống cụ thể)

- Tối mai đi chơi với mình nhé

- Tối mai mẹ mình về quê

- Đành vậy

Hoạt động 2

4 Những lưu ý về hàm ý

* Đặc tính của hàm ý + Có thể giải đoán được: người nghe có năng lực có thể giải đoán được hàm ý

+ Có thể chối bỏ được: người nói có thể chối bỏ không chịu trách nhiệm về hàm ý

* Hàm ý dùng chung: Được nhiều người dùng Hàm ý dùng riêng: Được dùng trong tình huống cụ thể mới hiểu

II Luyện tập

Bài 1

- “nhà hoạ sĩ tặc lưỡi” => hoạ sĩ chưa muốn chia tay

- Từ “tặc lưỡi”

b Từ ngữ miêu tả thái độ cô gái

- Mặt ửng đỏ (ngượng)

- Nhận lại chiếc khăn (không tránh được)

- Quay vội đi (quá ngượng)

=> cô gái đang bối rối đến vụng về vì ngượng Cô

ngượng vì định kín đáo để khăn làm kỉ vật cho anh mà anh lại quá thật thà tưởng cô bỏ quên, gọi trả lại

Bài 2

- “tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá” => hàm ý: hoạ sĩ chưa kịp nước chè đấy => hãy pha nước chè Bài 3

- Cơm chín rồi => hàm ý: ông vô ăn cơm đi Bài 4

- Hà, nắng gớm về nào => nói lảng không chứa hàm ý

- Tôi thấy người ta đồn => nói dở dang không chứa hàm ý

E Củng cố - dặn dò :

- Làm bài tập trong sách bài tập