ĐỀ THI HSG MÔN SINH 9 CẤP THÀNH PHỐ, 2016

Câu 5 2 điểm Trình bày ý nghĩa của nguyên phân và giảm phân?. b Số nucleotit của một phân tử mARN?. Thời gian thi 150 phút không kể thời gian giao đề Câu 1 2 điểm :Đặc điểm trong thàn

PHÒNG GD- ĐÀO TẠO

TP QUẢNG NGÃI

MA TRẬN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ

NĂM HỌC 2016-2017 Môn thi : Sinh học – Lớp 9.

Thời gian thi 150 phút ( không kể thời gian giao đề)

TÊN CHỦ

ĐỀ

MỨC ĐỘ KIẾN THỨC

SINH HỌC 8

Hệ vận

đông

Thành phần hoá học và cấu trúc của xương giúp xương bền, nhẹ

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1

2 10%

1 2 10%

Hệ tuần

hoàn

-đặc điểm phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hồng cầu

-Giải thích lợi ích của việc tiêm vắc xin

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1 3 15%

1 3 15%

SINH HỌC 9

Lai 1 cặp

tính trạng

Ap dụng lai một cặp tính trạng vào di truyền nhóm máu ở người

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1 2 10%

1 2 10%

Lai 2 cặp

tính trạng:

Giải bài toán nghịch lai 2 cặp tính trạng trong trường hợp di truyền độc lập, tỉ lệ không đầy đủ

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1 3 15%

1 3 15%

Nhiễm sắc

thể

Ý nghĩa của nguyên phân và giảm phân Vận dụng được các công

thức đơn giản để tính số trứng, số tinh trùng, số hợp tử, số NST mtcc cho giảm phân

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1

2 10%

1 3 15%

2 5 25%

AND và

GEN

So sánh sự khác nhau và giống nhau trong cấu trúc của ADN và ARN

Tính số Nu mỗi loại của gen số gen con, số phân

tử ARN, số phân tử protein

ĐỀ DỰ KIẾN

Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1 2 10%

1 3 15%

2 5 25%

TC Số câu:

Số điểm:

Tỉ lệ % :

1 2 10%

4 10 50%

3 8 40%

8 20 100

%

PHÒNG GD- ĐÀO TẠO

T P QUẢNG NGÃI

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ

NĂM HỌC 2016-2017 Môn thi : Sinh học – Lớp 9.

Thời gian thi 150 phút ( không kể thời gian giao đề)

Câu 1 ( 2 điểm ) :

Những đặc điểm nào trong thành phần hoá học và cấu trúc của xương đảm bảo cho xương có độ vững chắc cao mà lại tương đối nhẹ ?

Câu 2 ( 3 điểm ) :

a) Phân tích những đặc điểm phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hồng cầu?

b) Giải thích lợi ích của việc tiêm vắc- xin ?

Câu 3 ( 2điểm ) :

Ở người có 4 nhóm máu: O , A , B , AB

a) Người vợ máu O có thể sinh con máu O không? (Không yêu cầu viết sơ đồ lai ) b) Bố me phải có kiểu gen và kiểu hình như thế nào để có thể sinh được bốn người con

có bốn nhóm máu khác nhau ?

Câu 4: ( 3 điểm )

Một cá thể P lai với 3 cơ thể khác:

- Với cá thể thứ nhất được thế hệ lai, trong đó có 6,25% kiểu hình cây thấp, hạt dài

- Với cá thể thứ hai được thế hệ lai, trong đó có 12,5% kiểu hình cây thấp, hạt dài

- Với cá thể thứ ba được thế hệ lai, trong đó có 25% kiểu hình cây thấp, hạt dài

Cho biết mỗi gen nằm trên một NST, qui định một tính trạng và đối lập với các tính trạng cây thấp, hạt dài là các tính trạng cây cao, hạt tròn

Hãy biện luận và viết sơ đồ lai của ba trường hợp nêu trên?

Câu 5 (2 điểm)

Trình bày ý nghĩa của nguyên phân và giảm phân?

Câu 6: ( 3 điểm )

Một gà mái đẻ một số trứng đã được thu tinh Khi ấp chỉ có 12 trứng nở thành gà con Các hợp tử nở thành gà con có chứa 936 NST đơn Số tinh trùng sinh ra phục vụ cho gà giao phối có 624 000 NST đơn và số tinh trùng được thụ tinh chiếm 1/1000 số tinh trùng tham gia thụ tinh Hãy xác định :

a) Số trứng được thụ tinh ?

b) Các trứng không nở thành gà con có chứa bao nhiêu NST ?

c) Số NST đơn môi trường cung cấp cho giảm phân tạo đủ số tinh trùng trên?

d) Số tinh bào bậc 1, noãn bào bậc 1 cần để tạo đủ số tinh trùng, số trứng cho quá trình trên ?

Câu 7 ( 2 điểm )

So sánh cấu tạo của phân tử ADN và ARN ?

Câu 8 ( 3 điểm )

Một gen có 50 vòng xoắn, có hiệu nucleotit loại G và A chiếm 10% số nucleotit của gen Gen nhân đôi 3 lần Mỗi gen con tổng hợp 3 phân tử mARN Mỗi mARN cho 5 riboxom trượt qua để tổng hợp protein Tính:

a) Số nucleotit mỗi loại của gen ?

b) Số nucleotit của một phân tử mARN ?

c) Số phân tử mARN được tổng hợp ?

d) Số phân tử protein được tổng hợp ?

Hết

(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

ĐỀ DỰ KIẾN

PHÒNG GD- ĐÀO TẠO

T P QUẢNG NGÃI

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP THÀNH PHỐ

NĂM HỌC 2016-2017 Môn thi : Sinh học – Lớp 9.

Thời gian thi 150 phút ( không kể thời gian giao đề)

Câu 1 ( 2 điểm ) :Đặc điểm trong thành phần hoá học và cấu trúc của xương đảm bảo

cho xương có độ vững chắc cao mà lại tương đối nhẹ:

a Thành phần hoá học:

- Có 1/3 chất hữu cơ (protein), 2/3 chất vô cơ (muối khoáng) 0.25

- Chất hữu co làm cho xương dẻo dai và có tính đàn hồi Chất vô cơ làm cho

xương cứng nhưng dễ gảy

0.5

- Nhờ có sự kết hợp 2 chất trên mà xương vừa có tính đàn hồi, vừa có tính vững

chắc

0.25

b Cấu trúc của xương:

- Cấu trúc hình ống của xương dài làm cho xương vững chắc và nhẹ 0.5

- Mô xương xốp cấu tạo bởi các nan xương theo hướng của áp lực mà xương phải

chịu, giúp xương có sức chống chịu cao

0.5

Câu 2 ( 3 điểm ) :

a) Phân tích những đặc điểm phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hồng cầu?

b) Giải thích lợi ích của việc tiêm vắc- xin ?

a.Phân tích những đặc điểm phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của hồng cầu?

- Về hình dạng: Là hình đĩa lõm hai mặt để tăng diện tích tiếp xúc với oxy và khí

- Về cấu tạo:

+ Hồng cầu không có nhân, giảm bớt sự tiêu tốn năng lượng cho hồng cầu ; giúp

hồng cầu không sinh sản để làm nhiệm vụ tốt hơn

0,5

+ Hêmôglôbin của hồng cầu có thể kết hợp lỏng lẻo và dễ nhường oxy, khí

cácbonic Khi qua phổi Hb nhã khí cácbonic và kết hợp với khí oxy, khi đến tế bào

Hb và kết hợp với cácbonic

0,5

b Giải thích lợi ích của việc tiêm Vắc xin :

-Vắc xin là dịch chứa vi khuẩn, độc tố của vi khuẩn đã được làm yếu 0.5 -Khi được tiêm vào cơ thể, nó không đủ khả năng gây hại nhưng nó có tác dụng

kích thích tế bào bạch cầu tạo ra kháng thể để chống lại mầm bệnh

0.5

- kháng thể vẫn tiếp tục tồn tại trong máu, nếu có mầm bệnh từ môi trường xâm

nhập, thì ngay từ đầu kháng thể giúp cơ thể chống lại mầm bệnh, không để chúng

phát triển thành bệnh Vậy tiêm vắc-xin có tác dụng phòng bệnh

0.5

Câu 3 ( 2điểm ) : Ở người có 4 nhóm máu: O , A , B , AB

a.Người vợ máu O có thể sinh con máu O không? Vì sao?

Mẹ có nhóm máu O, KG :IOIO luôn cho con một gen IO Để con có nhóm máu O, 0,5

ĐỀ DỰ KIẾN

KG :IOIO , con phải nhận từ bố một gen IO

Vậy bố phải có các kiểu gen :

IAIO ( máu A) , hoặc IBIO ( máu B ) , hoặc IOIO ( máu O ) 0,25

b.Bố me phải có kiểu gen và kiểu hình như thế nào để có thể sinh được bốn

người con có bốn nhóm máu khác nhau ?

- Con có máu O, KG IOIO , suy ra mỗi P đều có gen IO

- Con có máu AB , KG :IAIB, nên một P phải chứa gen IA , và P còn lại chứa gen

IB

Vậy KG của P : IAIO ( máu A ) x IBIO ( máu AB )

0,5

-SĐL P : IAIO x IBIO

Gp: IA IO IB IO

F1 : IAIB IAIO IBIO IOIO

KG: 1- IAIB 1- IAIO 1- IBIO 1- IOIO

Câu 4: ( 3 điểm ) Một cá thể P lai với 3 cơ thể khác:

*Qui ước:

A- Cao B- Tròn

a – Thấp b – Dài

0,25

*Xác định kiểu gen của P:

Xét phép lai 1:

- F1 có 6,25% thấp, dài, chiếm tỉ lệ 1/16  F1 có 16 kiểu tổ hợp, bằng 4x4  Mỗi

bên cho 4 loại giao tử  P và cá thể thứ nhất dị hợp tử 2 cặp gen

 kiểu gen của P và cá thể 1: AaBb (Cao, tròn)

0,5

Xét phép lai 2:

- F1 có 12,5% thấp, dài chiếm tỉ lệ 1/8  F1 thu được 8 kiểu tổ hợp, = 4x2 Vì P

cho 4 loại giao tử  cá thể hai cho 2 loại giao tử  Cá thể 2 phải dị hợp tử một

cặp gen

- F1 xuất hiện thấp dài aabb  P và cá thể 2 đều cho được giao tử ab

Vậy kiểu gen của cá thể hai là: Aabb hoặc aaBb

0,5 0.25

- Sơ đồ lai: AaBb x Aabb AaBb x aaBb 0,25

Xét phép lai 3:

- F1 có 25%=1/4 kiểu hình cây thấp, hạt dài  F1 thu được 4 kiểu tổ hợp = 4x1 Vì

P cho 4 loại gtử  cá thể thứ 3 cho 1 loại giao tử  đồng hợp tử về hai cặp gen

- F1 xuất hiện thấp dài aabb  P và cá thể 3 đều cho được giao tử ab

 Vậy kiểu gen của cá thể thứ 3 là: aabb

0.5

0.25

Câu 5 ( 2 điểm ) : Trình bày ý nghĩa của nguyên phân và giảm phân?

* Ý nghĩa của nguyên phân:

+ ổn định bộ NST đặc trưng của loài qua các thế hệ tế bào của cùng 1 cơ thể ( Với những

+ Là phương thức sinh sản của tế bào làm gia tăng số lượng, kích thước của tế bào, dẫn đến

sự lớn lên của cơ thể Khi cơ thể đã ngừng lớn nguyên phân giúp tái tạo các phần cơ thể bị

* Ý nghĩa của giảm phân:

+ Bộ NST trong giao tử giảm đi 1 nửa nhờ vậy khi qua quá trình thụ tinh bộ NST của loài

+ Trong giảm phân có xảy ra hiện tượng phân li độc lập, tổ hợp tự do của NST đã tạo nên

nhiều loại giao tử khác nhau về nguồn gốc Đây là cơ sở tạo nên các biến dị tổ hợp tạo nên

tính đa dạng của sinh giới.

0,5

Câu 6 ( 3 điểm )

a)Số NST 2n của gà là 936: 12 = 78 (NST)

Số tinh trùng tham gia thụ tinh : 624 000 : 78/2 = 16 000 ( tinh trùng )

Số trứng được thụ tinh = Số tinh trùng được thụ tinh = 16 000 1/1000 = 16

( trứng )

0,25 0,25 0,5

b)Số trứng không nở : 16-12 = 4 ( trứng )

Số NST trong các trứng không nở : 4 78 = 312 ( NST )

0,25 0,25 c)Số NST trong các tinh trùng : 16 000 39 = 624 000 (NST)

Số NST môi trường cung cấp cho giảm phân tạo tinh trùng: 624000:2= 312

000(NST)

0,5 0.5

d)Số tinh bào bậc 1 = số tinh trùng : 4 = 16 000 : 4 = 4000 (TBB1)

Số noãn bào bậc 1 = số trứng = 16 (NBB1)

0,25 0,25

Câu 7 ( 2 điểm ) So sánh cấu tạo của phân tử ADN và ARN ?

.*Giống nhau:

- Đều có thành phần nguyên tố C,H,O,N,P

- Đều là các đại phân tử

- Đều có cấu tạo theo nguyên tắc đa phân,

- Các đơn phân đều là các Nucleotit Đều có 3 nucleotit: A , G , X

- Đều đặc trưng bởi số lượng, thành phần, trình tự sắp xếp của các đơn phân

0,25 0,25 0,25 0,25 0,25

* Khác nhau:

- Kích thước, khối lượng rất lớn

-Có cấu trúc mạch kép

-Có T , không có U

- Kích thước, khối lượng bé hơn -Có cấu trúc mạch đơn

-Có U , không có T

0,25 0,25 0,25

Câu 8:( 3 điểm )

a)Số Nu của gen : 20 50 = 1000 ( Nu)

Theo NTBS : %G + % A = 50%

Theo đề : %G - % A = 10%

Giải hệ, ta có 2 %G = 60% %G = 30% , % A= 20%

Số Nu mỗi loại : A= T = 1000 20% = 200( Nu )

G= X = 1000 30% = 300 ( Nu )

0,5

0,5

0,5

c)Số phân tử mARN = số gen con 4 = 23 4 = 32( pt mARN ) 0,5

Giáo viên biên soạn : Trần Thị Ca

Trường THCS Tịnh Kỳ