Điệp ngữ

Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng bị tạm chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng có một lòng nồng

đã đến

dự tiết

học Hôm nay

GV: Đỗ Thế An

Trường THCS Đông Hoàng

Kiểm tra bài cũ

Câu 1: Đối tượng phản ánh của tục ngữ về con người và xã hội là gì?

A Là các quy luật của tự nhiên B Là quá trình lao động , sinh

hoạt và sản xuất của con ngư

ời

C Là con người vói các mối quan hệ và

những phẩm chất, lối sống cần phải

có

D Là thế giới tình cảm

phong phú của con người Câu 2: Đặc điểm nổi bật của tục ngữ về con người và xã hội là gì?

A Diễn đạt bằng hình ảnh so sánh

B Diễn đạt bằng hình ảnh ẩn dụ

C Từ và câu có nhiều nghĩa D Cả 3 ý trên

Câu 3: Nội dung của 2 câu tục ngữ “ Không thầy đố mày làm nên” và “ Học thầy không tày học bạn” có mối quan hệ như thế nào?

A Hoàn toàn trái ngược nhau B Bổ sung ý nghĩa cho nhau

C Hoàn toàn giống nhau D Gần nghĩa với nhau

yêu nước của

nhân dân ta

(Hồ Chí Minh)

( trích Báo cáo Chính trị của Hồ Chí Minh tại đại hội Đảng lần II )

* Tác giả

- Hồ Chí Minh lãnh tụ vô vàn kính yêu của

nhân dân Việt Nam.

* Văn bản

- Bài văn trích trong Báo cáo Chính trị của

chủ tịch Hồ Chí Minh tại Đại hội lần thứ

II, tháng 2 năm 1951của Đảng Lao động

Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam)

- Giọng mạch lạc, rõ ràng, dứt khoát nhưng vẫn thể hiện tình cảm Lưu ý các động từ: lướt nhấn , có, các quan hệ từ từ đến, các hình ảnh

so sánh cần đọc với giọng phù hợp.

- Văn bản nghị luận

- Vấn đề nghị luận: Tinh thần yêu nước của nhân

dân ta.

-Bố cục gồm 3 phần :

a Nêu vấn đề: Đoạn 1- Nhận định chung về

lòng yêu nước

b Giải quyết vấn đề: Đoạn 2, 3 – Chứng

minh những biểu hiện về lòng yêu nước.

c Kết thúc vấn đề: Đoạn 4 – Nhiệm vụ của

chúng ta

chặt chẽ, rõ ràng, hợp lí.

? Bài văn có bố cục gồm mấy phần? Mỗi phần tương ứng với đoạn nào của văn bản?

( trích Báo cáo Chính trị của Hồ Chí Minh tại Đại hội Đảng lần II)

a) Nêu vấn đề: Nhận định chung về lòng yêu nước.

“Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó

là một truyền thống quý báu của dân tộc ta

Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lư

ớt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.”

- Dân ta: nồng nàn yêu nước - truyền thống

quý báu.

Cách nêu vấn đề ngắn gọn, sinh động và

hấp dẫn theo lối trực tiếp, khẳng định, so

sánh cụ thể và mở rộng

?Thảo luận: Tìm hiểu những nét đặc sắc

trong câu “ Từ xưa đến nay, lũ cướp nư ớc.” và nêu tác dụng của nghệ thuật diễn đạt

đó?

- Sử dụng hình ảnh so sánh, câu văn dài, lặp cấu trúc tạo nhịp điệu sôi nổi, mạnh mẽ, các

động từ chọn lọc ( kết thành, lướt qua, nhấn chìm).

- Tác dụng : Gợi tả sức mạnh to lớn của lòng yêu nước; diễn đạt sinh động, có sức truyền cảm mạnh mẽ, thuyết phục người

đọc.

“ Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước Đó

là một truyền thống quý báu của dân tộc ta

Từ xưa đến nay, mỗi khi tổ quốc bị xâm lăng, thì tinh thần ấy lại sôi nổi, nó kết thành một làn sóng vô cùng mạnh mẽ, to lớn, nó lư

ớt qua mọi sự nguy hiểm, khó khăn, nó nhấn chìm tất cả lũ bán nước và lũ cướp nước.”

a) Nêu vấn đề : Nhận định chung về lòng yêu

nước.

b) Giải quyết vấn đề: Những biểu hiện của

lòng yêu nước.

* Trong lịch sử

“Lịch sử ta có nhiều cuộc kháng chiến vĩ đaị chứng tỏ tinh thần yêu nước của dân ta Chúng ta

có quyền tự hào vì những trang lịnh sử vẻ vang thời đại Bà Trưng, Bà Triệu Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung, Chúng ta phải ghi nhớ công lao của các vị anh hùng dân tộc, vì các vị ấy là tiêu biểu của một dân tộc anh hùng.”

? Thảo luận: Nhận xét về các dẫn chứng và cách dẫn dắt dẫn chứng trong đoạn văn?Tác dụng của sự diễn đạt đó

Dẫn chứng tiêu biểu , chọn lọc , liệt kê

theo trình tự thời gian Nhấn mạnh đến

những trang lịch sử vẻ vang với những tên

tuổi anh hùng tiêu biểu cho tinh thần yêu nư

ớc của dân tộc

+ Dẫn chứng: những trang lịch sử vẻ vang :

Bà Trưng, Bà Triệu,Trần Hưng Đạo, Lê Lợi,

Quang Trung,

( trích Báo cáo Chính trị của Hồ Chí Minh tại Đại hội Đảng lần II)

a) Nêu vấn đề : Nhận định chung về lòng yêu

nước.

b) Giải quyết vấn đề: Những biểu hiện của

lòng yêu nước.

* Trong lịch sử

* Trong cuộc kháng chiến hiện tại

“ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng bị tạm chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng có một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn

để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con

đi tòng quân mà mìmh thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ

đội như con đẻ của mình.Từ những nam nữ công nhân và nông dân tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ, Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nư ớc.”

a) Nêu vấn đề : Nhận định chung về lòng yêu nứoc.

b) Giải quyết vấn đề: Những biểu hiện của lòng yêu

nước.

* Trong lịch sử

* Trong cuộc kháng chiến hiện tại

tổ tiên ta ngày trước Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nư

ớc ngoài đến những đồng bào ở vùng bị tạm chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi, ai cũng có một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc

Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn ăn để ủng

hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mìmh thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thư

ơng bộ đội như con đẻ của mình.Từ những nam nữ công nhân và nông dân tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ, Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.”

- Dẫn chứng:

+ Việc làm: chịu đói bám sát giặc, tiêu diệt giặc,

nhịn ăn để ủng hộ bộ đội, khuyên chồng con đi

tòng quân, xung phong giúp việc vận tải, tăng gia

sản xuất, quyên đất ruộng cho Chính phủ,

Dẫn chứng vừa cụ thể , vừa khái quát ,vừa điển

hình , vừa toàn diện , sát thực

+ Mọi lứa tuổi: các cụ già, các cháu nhi đồng

+ Mọi nơi: kiều bào, miền xuôi, miền ngược

+ Mọi nhiệm vụ: bộ đội, công chức ở địa phương,

+ Mọi giới tính: những phụ nữ, các bà mẹ, nam , nữ

+ Mọi giai cấp: công nhân, nông dân, điền chủ,

? Em có nhận xét gì về cách chọn lọc dẫn chứng của tác giả?

( trích Báo cáo Chính trị của Hồ Chí Minh tại Đại hội Đảng lần II)

a) Nêu vấn đề : Nhận định chung về lòng yêu

nước.

b) Giải quyết vấn đề: Những biểu hiện của

lòng yêu nước.

* Trong lịch sử

* Trong cuộc kháng chiến hiện tại

“ Đồng bào ta ngày nay cũng rất xứng đáng với tổ tiên ta ngày trước Từ các cụ già tóc bạc đến các cháu nhi đồng trẻ thơ, từ những kiều bào ở nước ngoài đến những đồng bào ở vùng bị tạm chiếm, từ nhân dân miền ngược đến miền xuôi,

ai cũng có một lòng nồng nàn yêu nước, ghét giặc Từ những chiến sĩ ngoài mặt trận chịu đói mấy ngày để bám sát lấy giặc

đặng tiêu diệt giặc, đến những công chức ở hậu phương nhịn

ăn để ủng hộ bộ đội, từ những phụ nữ khuyên chồng con đi tòng quân mà mìmh thì xung phong giúp việc vận tải, cho đến các bà mẹ chiến sĩ săn sóc yêu thương bộ đội như con đẻ của mình.Từ những nam nữ công nhân và nông dân tăng gia sản xuất, không quản khó nhọc để giúp một phần vào kháng chiến, cho đến những đồng bào điền chủ quyên đất ruộng cho Chính phủ, Những cử chỉ cao quý đó, tuy khác nhau nơi việc làm, nhưng giống nhau nơi lòng nồng nàn yêu nước.”

? Thảo luận : Tìm hiểu cách trình bày dẫn chứng củađoạn theo các ý sau:

- Dẫn chứng được sắp xếp theo cách nào?

- Dẫn chứng được trình bày theo kiểu câu có mô hình chung nào?

Dẫn chứng vừa cụ thể , vừa khái quát ,

vừa điển hình , vừa toàn diện

+ Dẫn chứng được liệt kê sắp xếp theo

cùng một bình diện như lứa tuổi, tầng lớp,

giai cấp, nghề nghiệp, địa bàn cư trú, với

kiểu câu có mô hình liên kết từ đến “ ”

? Cách sắp xếp dẫn chứng như vậy có tác dụng gì cho việc thể hiện nội dung?

Thể hiện sự đồng tâm nhất trí, thể hiện

khối đại đoàn kết toàn dân tộc.Tất cả đều

bộc lộ lòng nồng nàn yêu nước bằng cách

tham gia vào các công tác kháng chiến

cứu nước.

a) Nêu vấn đề : Nhận định chung về lòng yêu nước.

b)Giải quyết vấn đề: Những biểu hiện của lòng

yêu nước.

c) Kết thúc vấn đề: Nhiệm vụ của chúng ta.

“ Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê rõ ràng dễ thấy Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương trong hòm Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa

ra trưng bày Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều đư

ợc thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.”

? Nhận xét gì về cách sử dụng các hình

ảnh so sánh của tác giả? Tác dụng của cách so sánh ấy đối với sự diễn đạt?

-Diễn đạt sinh động, hình ảnh, làm cho người

đọc, người nghe hiểu về giá trị của lòng yêu

nước( một vấn đề trừu tượng) một cách thật

cụ thể như có thể nhìn rõ được chạm tới đư

ợc Từ đó đề ra nhiệm vụ cho cán bộ, đảng

viên

- Tinh thần yêu nước: Như các thứ của quý

- Nhiệm vụ: giải thích, tuyên truyền, tổ chức,

lãnh đạo.

( trích Báo cáo Chính trị của Hồ Chí Minh tại Đại hội Đảng lần II)

a) Nêu vấn đề : Nhận định chung về lòng yêu nước.

b) Giải quyết vấn đề: Những biểu hiện của lòng yêu nước.

c) Kết thúc vấn đề : Nhiệm vụ của chúng ta

? Thảo luận:

- Em hiểu ra chân lí sâu sắc nào từ văn bản này?

-Theo em nghệ thuật nghị luận ở bài này có gì đặc sắc?

Ghi nhớ:

- Bằng những lí lẽ giản dị, sâu sắc và những dẫn chứng cụ thể, phong phú giàu sức thuyết phục trong lịch sử dân tộc và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lư

ợc, bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta đã làm sáng tỏ một chân lí: Dân tộc ta có

một lòng nồng nàn yêu nước Đó là một truyền thống quý báu của ta.

- Bài văn là một mẫu mực về bố cục, lập luận, cách dẫn chứng của thể văn nghị luận Qua bài văn, chúng ta hiểu thêm và kính trọng: tấm lòng của Hồ Chí Minh đối với dân với nước; tài năng, trí tuệ của Người trong văn chương, kể cả thơ ca và văn xuôi.

3 4 5 6 7

Cụm từ được điệp lại hai lần theo kiểu điệp vòng, tạo “bản lề” khép mở hai thế giới tâm trạng Hồ Chí Minh trong bài thơ Cảnh khuya.

Tên một bài thơ tứ tuyệt bằng tiếng việt của Hồ Chí Minh viết năm 1947 Linh hồn của một bài văn nghị luận là gì.

Tên gọi phương thức biểu đạt nhằm xác lập cho người đọc (người

Tên một bài thơ tứ tuyệt bằng chữ Hán của Hồ Chí Minh sáng tác năm 1948

á

ớ N

G N

Ô

A

N

ể

Tên gọi thân thiết, gần gũi mà nhân dân ta dành gọi cho Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Ư N U

ớ C

( trích Báo cáo Chính trị của Hồ Chí Minh)

Câu1: Trong bài văn, Bác Hồ viết về lòng yêu nước của nhân dân ta trong thời kỳ nào?

C Trong quá khứ và hiện tại D Trong tương lai

Câu 2: Trọng tâm của việc chứng minh tinh thần yêu nước của nhân dân ta trong bài văn là ở thời kỳ nào

C Trong cuộc chiến đấu của nhân

dân miền Bắc

D Trong cuộc chiến đấu dũng cảm của

bộ đội ta trên khắp các chiến trường

Câu3: Những sắc thái nào của tinh thần yêu nước đượcc tác giả đề cập đến trong bài văn ?

C Khi tiềm tàng kín đáo; lúc lại biểu

lộ rõ ràng đầy đủ

D Luôn luôn mạnh mẽ sôi sục

Câu 4: Nét đặc sắc trong nghệ thuật nghị luậncủa bài văn này là gì?

A Sử dụng biện pháp so sánh B Sử dụng biện pháp ẩn dụ

C Sử dụng biện pháp nhân hoá D Sử dụng biện pháp so sánh và liệt kê

theo mô hình “từ đến ”

Bài học đến

đây kết thúc Xin cảm ơn các thầy cô giáo cùng toàn thể

sinh.