Kiến thức HS biết : Đặc điểm cấu tạo của phân tử amoniăc; tính chất vật lí; tính chất hoá học của amoniăc; tính bazơ yếu , tính khử ; ứng dụng và ph ơng pháp điều chế amoniăc tronh PT
Trang 2Bµi:
amoniac – muèi amoni
Trang 3Baì 8: Amoniac và muối amoni
A Mục tiêu bài học
1 Kiến thức
HS biết :
Đặc điểm cấu tạo của phân tử amoniăc; tính chất vật lí; tính chất hoá học của
amoniăc; tính bazơ yếu , tính khử ; ứng dụng và ph ơng pháp điều chế amoniăc tronh PTN và trong công nghiệp.
Thành phần phân tử , tính chất vật lí của muói amoni ; tính chất hoá học của
muối amoni: tác dụng với dung dịch kiềm và phản ứng nhiệt phân ; ứng dụng của muối amoni.
- Viết pthh biểu diễn tính chất hoá học của NH3 và muối amioni
- Đọc, tóm tắt thông tin về ứng dụng quan trọng của NH3 và ph ơng pháp điều chế NH3
- Phânm biệt muói amoni , dung dịc NH3
3 Tình cảm , thái độ
Trang 4B Chuẩn bị :
1 Thí nghiệm về sự hoà tan của NH 3 trong n ớc
Chậu thuỷ tinh đựng n ớc
Lọ đựng khí NH3 với nút cao su có ống thuỷ tinh vuốt nhọn xuyên qua
2 Thí nghiệm nghiên cứu tính bazơ yếu của NH 3
Giấy quỳ tím ẩm
Dung dịch AlCl3 và dung dịch NH3
Dung dịch HCl đặc , H2SO4 và dung dịch NH3
3 Thí nghiệm điều chế NH 3 từ NH 4 Cl và Ca(OH) 2 rắn
4 Thí nghiệm : Tác dụng của muối amoni với dung dịch kiềm:
2 ống nghiệm , 1 ống nhỏ giọt , muối amoni và natri hiđroxit.
5 Thi nghiệm : Nhiệt phân muối amoni:
1 giá ống nghiệm , 1 đèn cồn , thìa lấy hoá chất, 1 ống nghiệm đựng NH4Cl
6.Hệ thống các câu hỏi
Các câu hỏi để HS xây dựng kiến thức mới
Các câu hỏi củng cố sau mỗi phần hoặc toàn bài
C Tiến trình bài giảng
1 ổn định tổ chức
Chia nhóm học tập ( 4 nhóm cố định)
Trang 5Kiểm tra bài cũ
• Câu 1: Trình bày cấu tạo phân tử N2? Vì sao ở điều kiện th ờng
Nitơ là một chất trơ? ở điều kiện nào N2 trở nên hoạt động hơn
?
• Cấu tạo phân tử N2 :
Liên kết trong phân tử N2 là liên kết 3 bền vững chính vì vậy
mà ở nhiệt độ th ờng nitơ là một khí trơ
ở nhiệt độ cao liên kết 3 dễ bị cắt hơn khi đó nitơ sẽ trở nên hoạt động hơn
Trang 6kiÓm tra bµi cò
Trang 7A AMONIAC
Trang 8I Cấu tạo phân tử
• Dựa vào cấu tạo nguyên tử N, và H hãy mô tả sự hình thành phân
tử amoniac NH3 Hãy viết công thức phân tử, công thức electron, công thức cấu tạo của amoniac
Hãy quan sát hình ảnh sau và cho nhận xét
(Học sinh hoạt động nhóm, sau 5phút báo cáo kết quả)
Trang 9• Phân tử NH3 có cấu tạo hình tháp, đáy là một tam giác đều, nguyên tử N ở
đỉnh tháp còn 3 nguyên tử H nằm ở 3 đỉnh của tam giác đều.
• Phân tử NH3 là phân tử phân cực
Trang 10Tính Chất vật lí
• Hãy quan sát lọ đựng khí NH3, nhận xét về trạng thái, màu sắc, xác định
mùi của khí NH3, tính tỉ khối của NH3 so với không khí.
• Dự đoán tính tan của NH3
• Hãy giải thích hiện t ợng quan sát đ ợc trong đoạn phim sau
• Hãy giải thích tính tan của NH3
Trang 13• Dung dÞch NH3 cã biÓu hiÖn tÝnh chÊt cña mét kiÒm yÕu nh thÕ
nµo?
a) T¸c dông víi n íc
• NH3 + HOH NH4+ + OH
-• Dung dÞch NH3 + Phenolphtalein mµu hång tÝm
Trang 14
• Ngoài những tính chất kể trên NH3 còn có tính chất đặc biệt khác đó là gì?
• Hãy tnến hành thí nghiệm, quan sát và cho biết hiện t ợng, viết PTPƯ để giải
thích hiện t ợng quan sát đ ợc? (Học sinh hoạt động nhóm, sau 5 phút báo cáo kết quả)
• TN1: Cho từ từ d2 NH3 + d 2 CuSO4
TN2: Nhỏ vài giọt d 2 AgNO3 vào d 2 NaCl.Nhỏ từ từ d 2 NH3 cho đến khi kết tủa tan hoàn toàn.
Trang 15-TN2: lúc đầu tạo kết tủa trắng của AgCl
AgNO3+ NaCl AgCl +NaNO3
Sau đó kết tủa tan.
AgCl + 2NH3 [Cu(NHAg(NH3)2] + + Cl -
KL: Dung dịch NH3 có khả năng hoà tan hiđroxit hay muối ít tan của một số kim loại, tạo thành các dung dịch phức chất Các ion [Cu(NHCu(NH3)4] 2+ , [Cu(NHAg(NH3)2] + là các ion phức, đ ợc tạo thành nhờ liên kết cho nhận giữa cặp electron tự do của nitơ trong phân tử NH3 với các obitan trống của ion kim
Trang 17TÝnh chÊt ho¸ häc
cña nit¬, h·y dù ®o¸n tÝnh chÊt cña NH3 trong ph¶n øng oxi ho¸- khö ?
• Dù ®o¸n: Trong NH3, N cã sè oxi ho¸ -3 lµ møc thÊp nhÊt cña
N v× thÕ trong c¸c ph¶n øng oxi ho¸- khö, sè oxi ho¸ cña N trong NH3 chØ cã thÓ t¨ng lªn, v× thÕ NH3 chØ cã tÝnh khö, kh«ng bao giê cã tÝnh oxi ho¸
Trang 183 Tính khử
Amoniac có tính khử: phản ứng đ ợc với oxi, clo và khử một
số oxit kim loại ( Nitơ có số oxi hoá từ -3 th ờng đến 0, +2) So với H2S, tính khử của NH3 yếu hơn
Quan sát hình vẽ sau, nhận xét và viết ph ơng trình phản ứng?
Trang 20TÝnh chÊt ho¸ häc
3 TÝnh khö:
a) T¸c dông víi oxi :
• Amoniac ch¸y trong kh«ng khÝ víi ngän löa mµu vµng
• 4NH3 + 3 O2 2N2 + 6 H2O.
• Khi cã xóc t¸c lµ hîp kim platin vµ iri®i ë 8500c – 9000C
• 4NH3 + 5O2 4 NO + 6H2O
b) T¸c dông víi Clo:
• KhÝ NH3 tù bèc ch¸y trong khÝ Clo t¹o ngän löa cã khãi tr¾ng
• 2 NH3 + 3 Cl2 N2 + 6 H2O.
• Khãi tr¾ng lµ nh÷ng h¹t NH4Cl sinh ra do khÝ HCl võa t¹o
thµnh ho¸ hîp víi NH3
Trang 22c) T¸c dông víi mét sè oxit kim lo¹i.
Khi ®un nãng , NH3 cã thÓ khö oxit cña mét sè kim lo¹i thµnh kim lo¹i
Vd: 2NH3 + 3 CuO 3 Cu + N2 + 3 H2O
Trang 23IV ứ ng dụng và điều chế
• 1 ứng dụng của amoniac
• Amoniac có nhiều ứng dụng, đặc biệt trong nông nghiệp:
• Dung dịch amoniac có thể dụng trực tiếp làm phân bón và để sản xuất phân bón d ới dạng muối Amoni.
• Dùng để điều chế các hoá chất khác nh : HNO3, xô
đa, ure …
• Điều chế hidrazin N2H4 (chất đốt cho tên lửa)
• NH3 lỏng là chất gây lạnh trong máy lạnh
Trang 25Trong c«ng nghiÖp NH3 ® îc ®iÒu chÕ nh thÕ nµo?
• ChÊt xóc t¸c : Fe ho¹t ho¸
? H·y gi¶i thÝch c¸c ®iÒu kiÖn cña ph¶n øng tæng hîp NH3
Trang 27Nhµ m¸y s¶n xuÊt amoniac
Trang 28Bài tập củng cố
• Câu 1: Từ đặc điểm cấu tạo phân tử, số oxi hoá của N trong phân tử NH3 có
nhận xét gì về tính chất của NH3 Cho ví dụ minh hoạ
• Đặc điểm cấu tạo:
Phân tử phân cực: Tan mạnh trong dung môi phân cực (H 2 O).
Nguyên tử có cặp e tự do: Có phản ứng hoá hợp với axit Tạo liên kết cho nhận NH3 là một bazơ.
Có khả năng tạo phức với một số ion kim loại.
N có số oxi hoá -3 do đó NH 3 chỉ có tính khử mà không có tính
oxihoá.
Trang 29C©u 2: Quan s¸t 2 h×nh sau
Trang 30Hãy cho biết:
1 Sơ đồ thiết bị ở hình nào dùng để điều chế NH3? Tại sao?
2 Khi điều chế khí gì thì có thể dùng các dụng cụ nh ở hình 1, hình
2 Sơ đồ thiết bị ở hình 1 dùng để điều chế các khí nặng hơn không khí, hình 2 dùng để điều chế các khí nhẹ hơn không khí
3 Các hóa chất dùng để điều chế:
Cl2 : KMnO4, HCl.
NH3 : Ca(OH)2, NH4Cl.
H2 : Zn, HCl