Ben kia song Duong

Lời trần tình của Hoàng Cầm về tiểu sử của ông“Tôi sinh ra trên miền đất quan họ, ở Thuận Thành, còn gọi là Luy Lâu nơi phát tích đầu tiên của nền văn hóa Việt Nam, phía hữu ngạn của sôn

Bài học “Bên kia sông Đuống” Lớp 12 C

Bên kia sông Đuống

(1948)

“ Váy Đình Bảng buông chùng cửa võng”

(Lá diêu bông)

H0àng Cầm

A Giới thiệu:

1 Tác giả:

(Chân dung năm 1948 khi tác giả viết “Bên kia sông Đuống)

- Hồng Cầm tên thật là Bùi Tằng Việt

Sinh 12 tháng giêng năm Nhâm Tuất

(tức ngày 22/2/1922) tại Bắc Giang

quê gớc ở Song Hờ, Thuận Thành

Bắc Ninh, quê hương nởi tiếng của

Quan họ Kinh Bắc

-Yêu thơ văn từ thuở học trị, lớn lên Hồng Cầm dấn thân vào con đường kịch nghệ và thi ca.

- Tham gia Quân đơi từ 1947 đến 1955

Lời trần tình của Hoàng Cầm về tiểu sử của ông

“Tôi sinh ra trên miền đất quan họ, ở Thuận Thành, còn gọi là Luy Lâu nơi phát tích đầu tiên của nền văn hóa Việt Nam, phía hữu ngạn của sông Đuống.

Cha tôi là một ông đồ nho nghèo chuyên đi dạy học kiếm sống, lúc rảnh rang lại xoay ra bốc thuốc bắc cho bà con trong làng

Mẹ tôi là một phụ nữ trẻ đẹp, hát quan họ hay nhất làng Bưu, lại là làng hát

quan họ nổi tiếng nhất trong vùng Mẹ tôi cùng thôn với mẹ của thi hào

Nguyễn Du – bà Trần Thị Tần

Tôi được sinh ra một đêm trước ngày hội Lim (12 tháng giêng năm 1922)

Tuổi thơ tôi lớn lên trong lời ru của các làn quan họ, của các điệu hát đối, hát

ví Trong tôi luôn thấm đẫm những âm hưởng, sắc màu của một nền văn hóa Kinh Bắc với một đời sống vật chất và tinh thần rất phong phú, nó ngấm

và ảnh hưởng vào cuộc đời, vào giọng điệu thơ tôi rất nhiều sau này”

“Hận Nam Quan” và “Kiều Loan”

- Sau cách mạng tác phẩm của ông gồm: Tập thơ “Quê hương” (1955)

Trường ca “Tiếng hát quan họ” (1956) Kịch thơ “Tiếng hát Trương Chi” (1957) Truyện thơ “Men đá vàng” (1989)

“Mưa Thuận Thành” Thơ (1991)

“Về Kinh Bắc” Thơ (1994)

Thủ

bút của

Hoàng

Cầm

A Giới thiệu:

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

Bài thơ viết liền mạch năm 1948 khi

Hoàng Cầm ở bờ Bắc sông Đuống

(tức là Việt bắc)

Tháng 4-1948 nghe tin giặc chiếm đóng tàn phá quê hương, cảm xúc trào dâng ông làm bài thơ này trong suốt một đêm, thi hứng liền mạch

Văn bản của Sách giáo khoa là văn bản phục chế

theo sự nhớ lại của tác giả và một số tài liệu

(Theo lời Hoàng Cầm kể)

Beân kia soâng Ñuoáng

Em ơi buồn làm chi

Anh đưa em về sông Đuống

Ngày xưa cát trắng phẳng lỳ

Sông Đuống trôi đi

Một dòng lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng trong kháng chiến trường kỳ Xanh xanh bãi mía bờ dâu

Ngô khoai biêng biếc

Đứng bên này sông sao nhớ tiếc

Sao xót xa như rụng bàn tay…

Bên kia sông Đuống

Quê hương ta lúa nếp thơm nồng

Tranh Đông Hồ gà lợn nét tươi trong

Màu dân tộc sáng bừng trên giấy điệp

Quê hương ta từ ngày khủng khiếp

Giặc kéo lên ngùn ngụt lửa hung tàn

Ruộng ta khô

Nhà ta cháy

Chó ngộ một đàn

Lưỡi dài lê sắc máu

Kiệt cùng ngõ thẳm bờ hoang

Mẹ con đàn lợn âm dương

Chia lìa đôi ngả

Đám cưới chuột đang từng bừng rộn rã

Bây giờ tan tác về đâu

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

Bài thơ liền mạch theo cảm xúc

Trân trọng , tự hào

về văn hoá Kinh Bắc

Đau đớn, xót xa vì

giặc chiếm đóng Kinh Bắc

Nuối tiếc - Mất mát - Căm hờn - Ước muốn

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

2 Cảm hứng chủ đạo:

3 Nội dung:

a) Hồi tưởng về Kinh Bắc xưa: (cái nhìn toàn cảnh)

+ Về Sông Đuống

Cát trắng phẳng lì

Dòng sông lấp lánh

Nằm nghiêng nghiêng

Miền huyền thoại

+ Về Quê hương

Trù phú ,thanh bình

Sông Đuống trôi đi - Một dòng lấp lánh

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

2 Cảm hứng chủ đạo:

3 Nội dung:

a) Hồi tưởng về Kinh Bắc xưa: (cái nhìn toàn cảnh)

+ Con người:

Những nàng môi cắn chỉ…

…từng khuân mặt búp sen

Những cô hàng xén…

Những nàng dệt sợi

Những người thợ nhuộm

Vẻ đẹp: nền nãquyến rũ rực rỡcủa thiếu nữ Kinh Bắc

Những cụ già…

Những em…

Vẻ đẹp phúc hậuVẻ đẹp thơ ngây

Những khuân mặt búp sen

Những cụ già

Phơ phơ

tóc trắng…

Cười như mùa thu toả nắng

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

2 Cảm hứng chủ đạo:

3 Nội dung:

a) Hồi tưởng về Kinh Bắc xưa: (cái nhìn toàn cảnh)

+ Văn hoá Kinh Bắc:

- Tranh làng Hồ

- Hội hè, đình đám

- Chợ người đua chen

Nét đẹp văn hoá

Hồn Việt

Tranh Đông Hồ

gà lợn nét tươi trong Màu dân tộc sáng

bừng trên giấy điệp

Mẹ con đàn lơn âm dương

Đám cưới chuột đang tưng bừng rộn rã

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

2 Cảm hứng chủ đạo:

3 Nội dung:

a) Hồi tưởng về Kinh Bắc xưa: (cái nhìn toàn cảnh)

b) Tưởng tượng về Kinh Bắc nay:

(cái nhìn xa cách, chia lìa, đau đớn xót xa)

+ Từ con người

+ Từ nền văn hoá của cuộc sống thanh bình bị huỷ hoại

Nay người ở đâu

Đi đâu về đâu

Câu hỏi tu từ lặp đi lăp lại Nhấn mạnh sự đau đớn

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

2 Cảm hứng chủ đạo:

3 Nội dung:

a) Hồi tưởng về Kinh Bắc xưa: (cái nhìn toàn cảnh)b) Tưởng tượng về Kinh Bắc nay:

(cái nhìn xa cách, chia lìa, đau đớn xót xa)

+ Từ tâm trạng của tình máu mủ

- Mẹ già nua

- Đàn con thơ

Những nạn nhân bất hạnh nhất

của chiến tranh

B Phân tích bài thơ

1 Hoàn cảnh ra đời:

2 Cảm hứng chủ đạo:

3 Nội dung:

a) Hồi tưởng về Kinh Bắc xưa: (cái nhìn toàn cảnh)b) Tưởng tượng về Kinh Bắc nay:

(cái nhìn xa cách, chia lìa, đau đớn xót xa)

c) Khao khát thanh bình trở lại với Kinh Bắc (Tự học)

C Tổng kết

1 Nội dung (3 nội dung chính

2 Nghệ thuật

3 Bài tập:

- Bức tranh tươi đẹp xưa của quê hương Kinh Bắc

- Soạn “Đát nước” của Nguyễn Đình Thi

Tiếng hát

Quan họ

Tiếng hát

Quan họ