[Summer 2014] HCM Thought - Lecture 4

Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì lien lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi.. Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để

CHƯƠNG IV

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

I QUAN NIỆM CỦA HCM VỀ VAI TRÒ VÀ BẢN CHẤT CỦA

Nhân dịp kỷ niệm 30 năm thành lập Đảng, HCM viết bài Ba mươi

Mác-Lenin vào thực tiễn Việt Nam của HCM

+ Thấy rõ vai trò của CN Mác-Lenin đối với cách mạng Việt Nam.+ Đánh giá cao vị trí lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam.+ HCM đặt thêm yếu tố phong trào yêu nước là vì:

Một là, phong trào yêu nước có vị trí, vai trò cực kỳ to lớn trong quá trình

phát triển của dân tộc Việt Nam ( phong trào yêu nước có trước phong trào công nhân).

Hai là, phong trào công nhân kết hợp với phong trào yêu nước bởi vì hai

phong trào đó đều có mục tiêu chung là giải phóng dân tộc, làm cho Việt Nam được hoàn toàn độc lập, xây dựng đất nước giàu mạnh ( giai cấp công nhân không chỉ chống lại ách áp bức giai cấp mà còn chống lại ách

áp bức dân tộc.)

Ba là, phong trào nông dân kết hợp với phong trào công nhân.

Bốn là, phong trào yêu nước của trí thức Việt Nam là nhân tố quan trọng

thúc đẩy sự kết hợp các yếu tố cho sự ra đời của Đảng CSVN.

1.Vai trò của Đảng CSVN.

HCM khẳng định: “ lực lượng của giai cấp công nhân và nhân

dân lao động là rất to lớn, là vô cùng vô tận Nhưng lực lượng

ấy cần có Đảng lãnh đạo mới chắc chắn thắng lợi” ( HCM toàn

tập, t.9, tr290)

Trong tác phẩm Đường cách mệnh, HCM viết “ cách mệnh

trước hết phải có gì? Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để

trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì lien lạc với

dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững

cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì thuyền mới chạy” ( HCM toàn tập, t.2, tr 267-268).

HCM cho rằng: “ Muốn khỏi đi lạc hướng, quần chúng phải có Đảng

lãnh đạo để nhận rõ tình hình, đường lối và định phương châm cho

đúng.

Cách mạng là cuộc đấu tranh rất gian khổ Lực lượng kẻ địch rất

mạnh Muốn thắng lợi thì quần chúng phải tổ chức rất chặt chẽ, chí

khí phải kiên quyết Vì vậy, phải có Đảng để tổ chức và giáo dục

nhân dân thành một đội quân thật mạnh, để đánh đổ kẻ địch, tranh

2.Vai trò của Đảng CSVN.

HCM khẳng định: “ lực lượng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là rất to lớn, là vô cùng vô tận Nhưng lực lượng ấy cần có Đảng lãnh đạo mới chắc chắn thắng lợi” ( HCM toàn tập, t.9, tr290)

Trong tác phẩm Đường cách mệnh, HCM viết “ cách mệnh trước hết phải có

gì? Trước hết phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì lien lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng

có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thì

thuyền mới chạy” ( HCM toàn tập, t.2, tr 267-268).

HCM cho rằng: “ Muốn khỏi đi lạc hướng, quần chúng phải có

Đảng lãnh đạo để nhận rõ tình hình, đường lối và định

phương châm cho đúng.

Cách mạng là cuộc đấu tranh rất gian khổ Lực lượng kẻ địch

rất mạnh Muốn thắng lợi thì quần chúng phải tổ chức rất

chặt chẽ, chí khí phải kiên quyết Vì vậy, phải có Đảng để tổ

chức và giáo dục nhân dân thành một đội quân thật mạnh, để đánh

đổ kẻ địch, tranh lấy chính quyền.

Cách mạng thắng lợi rồi, quần chúng vẫn cần có Đảng (HCM toàn

tập, t.7, tr.228-229).

Mục đích của Đảng?

Vai trò của Đảng?

3.HCM khẳng định: Đảng CSVN là Đảng của giai cấp công nhân, đội tiên phong của giai cấp công nhân, mang bản chất của giai cấp công nhân (Bản chất của Đảng CSVN.(SGK trang 133-136).4.Quan niệm về Đảng CSVN cầm quyền.

4.1.Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền, trở thành Đảng cầm

quyền

HCM sáng lập và tham gia Đảng CS Pháp

Năm 1920, Người chọn con đường CMVS và tích cực chuẩn bị

cả ba mặt: chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tới thành lập Đảng Năm 1930, Đảng CSVN ra đời, đánh dấu một trang mới trong lịch sử dân tộc ta

Trong Đường cách mệnh, HCM đã khẳng định vị trí vai trò quan

trọng của Đảng

+ Công - nông là gốc của CM nhưng trước hết phải làm cho dân giác ngộ → phải có Đảng

+ Dân phải được tổ chức, phải được lãnh đạo thì mới trở thành lực lượng to lớn → phải có Đảng.

+ Nhiệm vụ của Đảng bên trong và bên ngoài

+ Đảng phải có chủ nghĩa, chủ nghĩa chân chính là chủ nghĩa Mác-Lenin

+ Đảng CSVN mang bản chất của giai cấp công nhân

-Mục đích tôn chỉ của Đảng là “tận tâm”, “tận lực”, “phụng sự” và “ trung thành” với lợi ích của dân tộc Việt Nam;

ngoài lợi ích của giai cấp, của nhân dân và toàn thể dân tộc Việt Nam, Đảng không còn có lợi ích nào khác

Với đường lối chính trị đúng đắn, tổ chức chặt chẽ, Đảng

đã lãnh đạo toàn thể dân tộc giành chính quyền, thành lập nước VNDCCH Đó cũng là thời điểm Đảng CSVN trở thành Đảng cầm quyền

4.2Quan niệm của HCM về Đảng cầm quyền.

*Khái niệm “ Đảng cầm quyền”

- Ở các nước tư sản

- HCM đã dùng các khái niệm: “Đảng nắm quyền”, “Đảng lãnh

- đạo chính quyền”, “Đảng cầm quyền”

Trong đó, thuật ngữ “Đảng cầm quyền” phản ánh rõ nhất, chính xác nhất vai trò lãnh đạo của Đảng CSVN trong quá trình cải tạo

xã hội cũ thuộc địa nửa phong kiến, xây dựng chế độ xã hội mới,

xã hội XHCN

“Đảng cầm quyền” được nêu trong Di chúc của HCM, được hiểu

là Đảng lãnh đạo nhân dân giành được chính quyền và tiếp tục lãnh đạo bộ máy nhà nước để tiếp tục hoàn thành sự nghiệp độc lập dân tộc, dân chủ và CNXH

+ Khi chưa có chính quyền: Đảng lãnh đạo nhân dân giành chính quyền Phương thức lãnh đạo, công tác chủ yếu của Đảng là giáo dục, thuyết phục, vận động, tổ chức quần chúng, đưa quần

chúng vào đấu tranh giành chính quyền

+Khi có chính quyền: Đảng viên không được lãng quên nhiệm vụ, mục đích của mình là toàn tâm, toàn ý phục vụ nhân dân (thực

tế, có một số Đảng viên thoái hóa, biến chất)

Mục đích của Đảng cầm quyền.

Theo HCM, Đảng không có lợi ích nào khác ngoài lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân

Khi trở thành Đảng cầm quyền, mục đích, lý tưởng đó không

những không thay đổi mà còn có thêm những điều kiện và sức mạnh nhằm hiện thực hóa mục đích, lý tưởng ấy

Đảng cầm quyền vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân

Xác định “người lãnh đạo” là xác định:

Quyền lãnh đạo duy nhất của Đảng đối với toàn bộ xã hội.

Khi có chính quyền, Đảng lãnh đạo chính quyền nhà nước.

Đối tượng lãnh đạo của Đảng là toàn thể quần chúng nhân dân trong toàn dân tộc.

Muốn lãnh đạo được nhân dân lao động, trước hết Đảng phải có phẩm chất, năng lực cần thiết.

Theo HCM, “Là người lãnh đạo” phải bằng giáo dục, thuyết phục, nghĩa là Đảng phải làm cho dân tin, dân phục để dân theo Đảng.

Đảng lãnh đạo nhưng quyền hành và lực lượng đều ở nơi dân.

Đảng phải tổ chức, đoàn kết họ lại thành một khối thống nhất, bày cách cho dân và hướng dẫn họ hành động

Phải lãnh đạo tất cả các mặt, các lĩnh vực của đời sống xã hội, phải quan tâm chăm lo đời sống nhân dân từ việc nhỏ đến việc lớn

HCM chỉ rõ: Đảng là người lãnh đạo, Đảng phải sâu sát, gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, khiêm tốn học hỏi nhân dân và phải chịu sự kiểm soát của nhân dân

HCM chỉ rõ: Đảng là người lãnh đạo, Đảng phải sâu sát, gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, khiêm tốn học hỏi nhân dân và phải chịu sự kiểm soát của nhân dân.

Đảng phải lãnh đạo Nhà nước một cách toàn diện, trước hết là công

tác xây dựng pháp luật, coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Với tư cách là người lãnh đạo, Đảng cũng có nghĩa là bao hàm

cả trách nhiệm “là người đầy tớ” của dân.

-“Đầy tớ” không có nghĩa là “tôi tớ” hay theo đuôi quần chúng, mà -là tận tâm, tận lực phụng sự nhân dân nhằm đem lại các quyền và -lợi ích cho dân.

-HCM “việc gì có lợi cho dân thì phải làm cho kỳ được.

- Việc gì có hại cho dân, thì phải hết sức tránh (HCM toàn tập, t.6, tr.88) -Cụm từ “đầy tớ trung thành của nhân dân” là để nhắc nhở

-và chỉ rõ vai trò trách nhiệm của mỗi cán bộ Đảng viên

-trong mọi hoạt động của mình đều

-

-phải quan tâm thực sự đến lợi ích của nhân dân.

-Sự nghiệp cách mạng của Đảng là một quá trình, khi tình hình nhiệm vụ

từng thời kỳ thay đổi phải xây dựng, chỉnh đốn Đảng để Đảng viên hiểu được vai trò, nhiệm vụ trong tình hình mới.

-Đảng sống trong xã hội, mỗi cán bộ, Đảng viên chịu sự tác động,

ảnh hưởng của môi trường xã hội, các quan hệ xã hội, cả cái tốt và cái xấu…

Do đó, việc chỉnh đốn Đảng càng phải được chú ý, quan tâm đặc biệt.

viên tự rèn luyện, giáo dục và tu dưỡng tốt hơn, hoàn thành các

nhiệm vụ mà Đảng và nhân dân giao phó, đặc biệt là giữ được các phẩm chất đạo đức cách mạng tiêu biểu

-Xây dựng, chỉnh đốn Đảng là làm cho mỗi cán bộ, Đảng viên hiểu rõ, hiểu đúng và thực hành tốt quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng Mặt khác, giúp cho mỗi

cán bộ thong nh t ấ về nhận thức, tư tưởng

và

hành động.

2.Nội dung công tác xây dựng Đảng CSVN.

2.1Xây dựng Đảng về tư tưởng lý luận.

HCM: Đảng phải dựa trên lý luận cách mạng và khoa học của chủ nghĩa Mác-Lenin.

Người khẳng định “ Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu chủ

nghĩa ấy, Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như

người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” (HCM toàn tập, t.2, tr.268)

Theo HCM, chủ nghĩa Mác-Lenin là nền tảng tư tưởng,

là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng CSVN.

Trong việc tiếp nhận và vận dụng chủ nghĩa Mác-Lenin, HCM lưu ý những điểm sau đây:

Một là, việc học tập, nghiên cứu, tuyên truyền chủ

nghĩa Mac-Lenin phải luôn phù hợp với từng đối tượng.

Hai là, việc vận dụng chủ nghĩa Mác-Lenin phải luôn

phù hợp với từng hoàn cảnh.

Ba là, trong quá trình hoạt động, Đảng ta phải chú ý học tập, kế thừa những kinh nghiệm tốt của các Đảng CS khác, đồng thời Đảng ta phải tổng kết kinh nghiệm của mình để bổ sung chủ nghĩa Mác-Lenin.

Bốn là, Đảng ta phải tăng cường đấu tranh để bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác-Lenin, chống giáo điều,

cơ hội, xét lại chủ nghĩa Mác-Lenin.

2.2Xây dựng Đảng về chính trị.

Theo HCM, đường lối chính trị là một vấn đề cốt lỏi trong sự tồn tại và phát triển của Đảng, xây dựng đường lối chính trị trở thành một trong những vấn đề cực kỳ quan trọng trong xây dựng Đảng CSVN

Đảng CSVN cầm quyền có vai trò định hướng phát triển cho toàn xã hội Đảng thực hiện vai trò lãnh đạo chính trị của

mình, chủ yếu bằng việc đề ra cương lĩnh, đường lối chiến lược, phương hướng phát triển KT – XH…

HCM lưu ý cần phải giáo dục đường lối, chính sách của Đảng,

thông tin thời sự cho cán bộ, Đảng viên để họ luôn luôn kiên

định lập trường, giữ vững bản lĩnh chính trị trong mọi hoàn cảnh

Đồng thời, Người cũng cảnh báo nguy cơ sai lầm về

2.3Xây dựng Đảng về tổ chức, bộ máy, công

-Các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng + Tập trung dân chủ.

+ Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách + Tự phê bình và phê bình.

(Thái độ và phương pháp phê bình)

+ Kỷ luật nghiêm minh, tự giác.

+ Đoàn kết thống nhất trong Đảng

-Cán bộ, công tác cán bộ của Đảng.

HCM nhận thức rất rõ vị trí, vai trò của cán bộ trong

sự nghiệp CM:

+ Cán bộ là cái dây chuyền của bộ máy, là người

trung gian nối liền giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân.

+ Mọi việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém.

+ Cán bộ phải có đủ phẩm chất và năng lực.

HCM cho rằng công tác cán bộ là công tác gốc của Đảng.

Nội dung của nó bao hàm các mắt khâu liên

hoàn, có quan hệ chặt chẽ với nhau, tuyển

chọn, đào tạo, huấn luyện, bồi dưỡng, đánh giá cán bộ; tuyển dụng, sắp xếp, thực hiện chính sách…

-Xây dựng Đảng về đạo đức.

HCM khẳng định: một Đảng chân chính cách

mạng phải có đạo đức Đạo đức tạo nên uy tín, sức mạnh của Đảng, giúp Đảng đủ tư cách lãnh đạo, hướng dẫn quần chúng nhân dân.

Vì thế, HCM dạy: mỗi Đảng viên phải thật sự cần, kiệm,

liêm, chính, chí công vô tư để làm cho Tổ quốc giàu mạnh,

đồng bào sung sướng Đó là mục tiêu lý tưởng của Đảng và

cũng là tư cách số một của Đảng cầm quyền.

Giáo dục đạo đức cách mạng là một nội dung quan trọng

của Đảng.