Giúp Hs: - Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài, cách lập dàn ý cho bài viết.. - Gv yêu cầu hs chia thành 3 nhóm, mỗi nhóm chịu trách nhiệm phân tích đề của 3 để trong
Trang 1Tiết: 08 Ngày soạn:…………
PHÂN TÍCH ĐỀ, LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
A Mục tiêu bài học.
Giúp Hs:
- Nắm vững cách phân tích và xác định yêu cầu của đề bài, cách lập dàn ý cho bài viết
- Có ý thức và thói quen phân tích đề và lập dàn ý trước khi làm bài
B Chuẩn bị
1 Gv: Đọc sách tham khảo, sách giáo viên, soạn giảng
2 Hs: nghiên cứu bài trước ở nhà
C Tiến trình bài dạy.
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ ( không )
3 Bài mới.
- Gv yêu cầu hs chia thành 3 nhóm, mỗi
nhóm chịu trách nhiệm phân tích đề của 3
để trong sgk , cử người lên trình bày, Gv
nhận xét, chỉnh sửa
- Gv chốt lại vấn đề
- Gv yêu cầu 3 nhóm dựa vào kết quả phân
tích đề ở trên, hãy lập dàn ý cho mỗi đề văn
- Gv hướng dẫn hs thực hiện
I Phân tích đề
Đề 1.
Phân tích đề: Đây là dạng đề định hướng rõ các nội dung
nghị luận
- Vấn đề cần nghị luận: Việc chuẩn bị hành trang vào thế
kỉ mới
- Yêu cầu về nội dung: Từ ý kiến của Vũ Khoan có thể
suy ra:
+ Người Việt Nam có nhiều điểm mạnh: thông minh nhạy bén với cái mới
+ Người Việt Nam cũng không ít điểm yếu: thiếu hụt về kiến thức cơ bản, khả năng thực hành và sáng tạo hạn chế + Phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu là thiết thực chuẩn bị hành trang vào thế kỉ XXI
- Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận bình
luận, giải thích, chứng minh
- Yêu cầu về tư liệu: dùng dẫn chứng trong thực tế xã hội
là chủ yếu
Đề 2:
Phân tích đề.
- Vấn đề cần nghị luận: Tâm sự của HXH trong bài Tự
tình II
- Yêu cầu về nội dung: Nêu cảm nghĩ của mình về tâm sự
và diễn biến tâm trạng của HXH: nỗi cô đơn, chán chường, khát vọng được sống hạnh phúc…
- Yêu cầu về phương pháp: sử dụng thao tác lập luận
phân tích kết hợp với nêu cảm nghĩ
- Yêu cầu về tư liệu: Dẫn chứng thơ HXH là chủ yếu.
→ Phân tích đề là công việc trước tiên trong quá trình làm một bài văn nghị luận Khi phân tích đề, cần đọc kĩ đề bài, chú ý những từ ngữ then chốt để xác định yêu cầu về nội dung, hình thức và phạm vi tư liệu
II Lập dàn bài.
Là sắp xếp các ý theo trật tự lô gích
1 Xác lập luận điểm.
2 Xác lập luận cứ
Trang 2- Hs đọc phần ghi nhớ ở sgk.
- Yêu cầu hs làm tại lớp
- Gv hướng dẫn, gợi ý để hs làm
- Gv nhận xét, bổ sung
Tìm những luận cứ làm sáng tỏ cho từng luận điểm
3 Sắp xếp luận điểm, luận cứ.
a Mở bài : Giới thiệu và định hướng triển khai vấn đề
b Thân bài : Sắp xếp các luận điểm, luận cứ trong luận điểm theo một trật tự lô gíc
c Kết bài : Tóm lược nội dung đã trình bày hoặc nêu những nhận định, bình luận, nhằm khơi gợi suy nghĩ cho người đọc
III Ghi nhớ.
( Sgk )
IV Luyện tập.
Đề 1
a Phân tích đề: Đây là dạng đề định hướng rõ nội dung
nghị luận
- Vấn đề cần nghị luận: Giá trị hiện thực sâu sắc của
đoạn trích “ Vào phủ chúa Trịnh”
- Yêu cầu về nội dung:
+ Bức tranh cụ thể, sinh động về cuộc sống xa hoa nhưng thiếu sinh khí của những người trong phủ chúa Trịnh, tiêu biểu là thế tử Trịnh Cán
+ Thái độ phê phán nhẹ nhàng mà thấm thía cũng như dự cảm về sự suy tàn đang tới gần của triều Lê - Trịnh thế kỉ XVIII
- Yêu cầu về phương pháp: Sử dụng thao tác phân tích
kết hợp với nêu cảm nghĩ
- Yêu cầu về tư liệu: dùng dẫn chứng trong đoạn trích.
b Lập dàn ý.
Dựa vào kết quả phân tích đề để lập dàn ý
4 Củng cố.
- Làm bài tập để củng cố
- Gv chốt lại những ý chính của tiết học
5 Dặn dò
- Học bài cũ
- Làm bài tập còn lại ở phần luyện tập
Rút kinh nghiệm: