Bài giảng Thanh toán điện tử

Thanh toán điện tửNghị định Giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng  Thực trạng thanh toán điện tử tại Việt nam  Những mô hình thanh toán điện tử điển hình  Thanh toán trong thươn

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG

CHUYÊN ĐỀ

THANH TOÁN ĐIỆN TỬ

VÀ NGHỊ ĐỊNH GIAO DỊCH ĐiỆN TỬ TRONG

HOẠT ĐỘNG NGÂN HÀNG

Trình bày:

TS Nguyễn Văn Thoan Trưởng Bộ môn Thương mại điện tử Email:nvthoan@ftu.edu.vn Website: http://elearning.ftu.vn

Trang 2

Thanh toán điện tử

Nghị định Giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

 Thực trạng thanh toán điện tử tại Việt nam

 Những mô hình thanh toán điện tử điển hình

 Thanh toán trong thương mại điện tử

 Những điểm chính của Nghị định 35/2007 về

Giao dịch điện tử trong hoạt động Ngân hàng

Trang 3

 Thanh toán điện tử và Thương mại điện tử

 Trở ngại 1: Luật

• Luật giao dịch điện tử đã chính thức có hiệu

lực từ 1.3.2006 Các nghị định liên quan đã được ban hành đầu năm 2007, về cơ bản đã

có khung pháp lý cho hoạt động TMĐT

 Trở ngại 2: Thanh toán

• Khó khăn trong triển khai các quy trình

thương mại điện tử trọn vẹn do thiếu dịch vụ thanh toán điện tử Các ngân hàng chịu trách nhiệm chính trong việc cung cấp dịch vụ và

xử lý các giao dịch thanh toán điện tử

Trang 4

Quy trình thanh toán trực tuyến bằng thẻ tín dụng

Trang 5

Hãng HK

Hành

khách

Ngân hàng (Hàng HK)

Ngân hàng phát hành thẻ

1 Người mua thực hiện giao dịch bằng cách gửi thông tin xác nhận mua vé gửi kèm theo số thẻ tín dụng Tuy nhiên, hãng máy bay không có được số thẻ vì nó đã được mã hóa

2 Hãng máy bay xác nhận giao dịch với ngân hàng.

3 Ngân hàng kiểm tra lại với ngân hàng phát hàng thẻ xem thẻ có hợp pháp không

4 Ngân hàng phát hành thẻ xác nhận lại với ngân hàng của hãng máy bay.

5 Ngân hàng của hãng máy bay thông báo cho hãng máy bay xác nhận giao dịch

6 Người mua vé nhận được vé (eTicket) là một dãy số hoặc ký tự

7,8 Ngân hàng trả tiền - Hãng máy bay nhận tiền.

9 Người mua nhận được hóa đơn từ ngân hàng

Mua vé máy bay trực tuyến

Trang 6

ATM In Your Pocket

Ngân hàng

Người bán lẻ

Khách hàng

4

Gửi yêu cầu cho phép thanh toán đến KH

ACB: Pay VND

950000 to ABC from xxx155/K Mutheardy Please authorize xact with your mATM PIN.

3 5

2 TK có đủ tiền thanh toán

1 Ghi Nợ TK NTD

2 Ghi Có TK Nhà bán lẻ

Quy trình thanh toán trực tuyến mATM

Trang 7

Sản phẩm Home Banking, F@st I-Bank, F@st MobiPay

E-Banking cho khách hàng cá nhân

 Quản lý tài khoản

 Thanh toán hoá đơn

 Chuyển tiền điện tử

Môi trường sử dụng: Internet, Mobile, Phone, Email

Trang 9

Một số dịch vụ Ngân hàng điện tử

SMS Banking

 Tiện ích cung cấp thông tin

Số dư tài khoản

Liệt kê giao dịch của tài khoản

Lãi suất tiết kiệm, địa điểm ATM

Hạn mức tín dụng

Thông tin về L/C và chứng từ thanh toán XNK

Chuyển khoản

Thanh toán thẻ tín dụng;

Thanh toán hóa đơn;

Mua hàng trực tuyến

Trang 10

Một số doanh nghiệp cung cấp DV

 PayNet với thanh toán POS và ePOS

 PayNet ký kết Thoả thuận Hợp tác kết nối thanh toán

dịch vụ với Banknetvn

 Ngày 26/12/2007, tại Hà Nội, Công ty Cổ phần Chuyển

mạch Tài chính Quốc gia (Banknetvn) và Công ty Cổ phần Mạng thanh toán VINA (PayNet) đã chính thức ký kết Thoả thuận hợp tác kết nối thanh toán dịch vụ

 Với Thoả thuận hợp tác này, Banknetvn và PayNet sẽ

thực hiện việc kết nối cổng thanh toán hoá đơn điện tử của PayNet với hệ thống chuyển mạch của Banknetvn nhằm cung cấp và mở rộng các dịch vụ thanh toán điện

tử cho chủ thẻ ngân hàng thành viên Banknetvn tại hệ thống đại lý POS của PayNet

thống đại lý POS của PayNet

Trang 11

 Banknetvn và các dịch vụ thanh toán điện tử

 Trong lĩnh vực thanh toán thẻ hiện nay, Banknetvn là

doanh nghiệp chính thức có đầy đủ tư cách pháp nhân hoạt động chuyên môn hoá thực hiện việc quản lý, vận hành hệ thống cung cấp dịch vụ chuyển mạch thanh toán thẻ cho các ngân hàng thương mại

 Banknetvn được thành lập bởi 3 Ngân hàng Thương mại

Nhà nước, một số Ngân hàng Thương mại Cổ phần và Công ty Điện toán truyền số liệu VDC, với tổng số vốn

góp lên tới 94,5 tỷ đồng

Trang 12

 Banknetvn và các dịch vụ thanh toán điện tử

 Banknetvn đã quy tụ được số lượng các thiết bị chấp

nhận thẻ rất lớn: 2.500 ATM và 11.750 POS, chiếm xấp

xỉ 70% thị phần về ATM/POS tại Việt Nam

 Banknetvn đã xây dựng thành công Hệ thống chuyển

mạch Banknetvn với mục tiêu chung là thiết lập hệ thống chuyển mạch tài chính để kết nối dùng chung các hệ

thống thanh toán thẻ của các ngân hàng ở Việt Nam

 Công suất của Hệ thống là 100 TPS (Số giao dịch/1giây)

và đảm bảo khả năng xử lý 150 triệu giao dịch trong một năm Từ khi chính thức đi vào hoạt động ngày

21/04/2007 đến nay

Trang 13

 PayNet với thanh toán POS và ePOS

iTick là một “Siêu thị online”

chuyên bán thẻ trả trước trực

tuyến

ePOS có các chức năng sau:

- Kiểm tra số dư tài khoản

Trang 14

 VnPay với dịch vụ thanh toán TopUp

Trang 15

 Banknetvn

Trang 16

Một số doanh nghiệp TMĐT điển hình

Thành công trong triển khai thanh toán điện tử

 Jetstar và dịch vụ bán vé máy bay trực tuyến

Bước 1 Khách

hàng tìm chuyến

Website thông báo chi tiết đặt chỗ

Trang 17

Một số doanh nghiệp TMĐT điển hình

Thành công trong triển khai thanh toán điện tử

 Jetstar và dịch vụ bán vé máy bay trực tuyến

Bước 3 Khách hàng thanh toán trực tiếp tại website

và nhận vé điện tử Hoặc chọn các lựa chọn thanh toán khác

Trang 19

Hệ Thống Thanh Toán Thẻ (Tiếp)

thẻ thanh toán nội địa và thanh toán quốc tế.

thẻ phát hành đạt từ 200-300% trong mấy năm gần đây.

VNBC, Banknetvn và ANZ/Sacombank

nhất đang được cân nhắc lựa chọn.

Trang 20

2020 con số này đạt lần lượt là 30 triệu thẻ và 95%.

Trang 21

ngày 29.12.2006

Hoàn thiện khung khổ pháp lý ứng dụng công nghệ thông tin

trong thanh toán

Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại khu vực công

Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong khu vực

doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp tập trung xây dựng và ứng dụng thanh toán điện tử, đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử

Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong dân cư, mở

rộng mạng lưới ATM và đơn vị chấp nhận thẻ

Hoàn thiện hệ thống thanh toán liên ngân hàng, xây dựng

trung tâm thanh toán bù trừ tự động, trung tâm chuyển mạch thẻ thống nhất

Các giải pháp hỗ trợ để phát triển thanh toán không dùng TM

Trang 22

Nghị định 35/2007/NĐ-CP

Giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

 Nghị định số 35/2007/NĐ-CP ngày 8/3/2007 về

hướng dẫn Luật Giao dịch điện tử

trường pháp lý để củng cố, phát triển các giao dịch điện tử an toàn và hiệu quả đối với hệ

thống ngân hàng

dung điều chỉnh chính

Trang 23

Ngân hàng là một trong những lĩnh vực ứng dụng

CNTT sớm nhất tại Việt Nam;

Quyết định 196/TTg ngày 1.4.1997 và Quyết định

44/2002/TTg ngày 21.3.2002 củ Thủ tướng Chính phủ cho phép sử dụng chứng từ điện tử và chữ ký điện tử trong nghiệp vụ kế toán và thanh toán ngân hàng là những văn bản đầu tiên;

Nghị định này đặt nền móng cho quá trình mở rộng

triển khai giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

và phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử;

Tạo điều kiện cho các giải pháp thanh toán cho

thương mại điện tử tại Việt Nam

Trang 24

trong hoạt động ngân hàng;

trong hoạt động ngân hàng

Trang 25

định về nội dung, giá trị pháp lý, định dạng của chứng từ điện tử;

chuyển đổi, lưu trữ, bảo quản chứng từ điện

tử trong giao dịch ngân hàng điện tử;

từ điện tử;

Trang 26

Gồm điều 1-3, quy định về phạm vi điều chỉnh, đổi

tượng áp dụng và nguyên tắc giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

hàng

Gồm điều 4-7, quy định về các hoạt động ngân

hàng bằng phương tiện điện tử; Điều kiện cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng; Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực chữ ký điện tử trong hoạt động ngân hàng và việc sử dụng chữ ký điện tử trong hoạt động ngân hàng

Trang 27

 Chương 3 Chứng từ điện tử trong hoạt động

ngân hàng

chứng từ điện tử, định dạng của chứng từ điện

tử, nguyên tắc lập, kiểm soát và ký chứng từ điện tử; Mã hóa chứng từ điện tử, thời điểm hiệu lực của chứng từ điện tử; Hủy chứng từ điện tử; Chuyển đổi chứng từ điện tử thành chứng từ giấy; Gửi nhận lại chứng từ điện tử; Bảo quản, lưu trữ chứng từ điện tử; Tiêu hủy chứng từ điện tử

Trang 28

 Chương 4 Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố

cáo, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm

 Chương 5 Điều khoản thi hành

Trang 29

 Điều 5 Điều kiện cơ quan, tổ chức, cá

nhân tham gia giao dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

dịch điện tử trong hoạt động ngân hàng

Cam kết thực hiện các quy trình về giao dịch điện

tử do tổ chức cung cấp dịch vụ quy định

Có chữ ký điện tử theo quy định

Xác lập phương thức gửi, nhận chứng từ điện tử

đối với tổ chức cung cấp dịch vụ giao dịch điện tử

Trang 30

 Điều 6 Tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực

chữ ký điện tử trong hoạt động ngân hàng

 Điều 7 Sử dụng chữ ký điện tử

tử khác theo quy định của pháp luật

thỏa thuận, lựa chọn sử dụng loại chữ ký điện

tử (trừ trường hợp Thống đốc ngân hàng có quy định cụ thể)

Trang 31

Tên và số hiệu chứng từ

Ngày, tháng, năm lập chứng từ

Tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân lập

Tên, địa chỉ của tổ chức, cá nhân nhận

CÓ LIÊN QUAN

Chứng từ kế toán - Điều 17, luật kế toán

Nội dung khác tùy từng loại nghiệp vụ

Trang 32

 Điều 16 Chuyển đổi chứng từ điện tử thành

chứng từ giấy

mới được chuyển thành chứng từ giấy;

họ tên trên chứng từ giấy; phải đóng thêm dấu nếu có quy định;

được ghi thêm ký hiệu riêng để phân biệt.

Trang 33

KẾT LUẬN

 Khung pháp lý cho giao dịch điện tử trong

hoạt động ngân hàng đã bắt đầu hình thành

 Hệ thống mạng thanh toán đã được thành lập

và có khả năng cung cấp các dịch vụ thanh toán điện tử

 Cơ hội đối với các website thương mại điện tử

để bán hàng trực tuyến hoàn chỉnh

 Hỗ trợ về kỹ thuật, đào tạo nguồn nhân lực để

triển khai các hoạt động giao dịch điện tử

 Hoạt động xúc tiến, đẩy mạnh thói quen sử

dụng giao dịch ngân hàng, thanh toán điện tử

Trang 34

 Thanh toán Online bằng các loại thẻ (Debit,

Smart, Credit card…)

 Khác

 Quy trình Thanh toán Online của SmartLink

Trang 35