BIẾN ĐỘNG số LƯỢNG cá THỂ của QUẦN THỂ

3.Kích thước về số lượng của quần thể sinh vật có phải là một hằng số theo thời gian không?. Kích thước quần thể có phải là một hằng số theo thời gian không?. 3.Phân loại: I.KHÁI NIỆM Nê

Cá thể Quần thể Quần

xã Hệ sinh thái Sinh quyển

SINH VẬT

MÔI TRƯỜNG

QUYẾT ĐỊNH

TÁC ĐỘNG TRỞ LẠI

1.Kích thước quần thể là gì ? Cho VD ?

2.Kích thước quần thể phụ thuộc vào các yếu tố nào ?

3.Kích thước về số lượng của quần thể sinh vật có phải là một hằng số theo thời gian không ?

Thời gian (năm)

Số lượng

0

Kích thước quần thể có phải là một hằng

số theo thời gian không ? Vì sao ?

Vì sao nông dân thường trồng 2 vụ lúa xen 1 vụ màu ? Cơ sở sinh thái học là

gì ?

-Số lượng cây dương xỉ giảm

mạnh do cháy rừng.

-Số lượng muỗi tăng vào mùa

hè.

-Số lượng thỏ, mèo rừng tăng

giảm theo chu kỳ 9-10 năm.

2.Định nghĩa:

Là sự tăng hoặc giảm số lượng

cá thể trong quần thể.

3.Phân loại:

I.KHÁI NIỆM

Nêu một số ví dụ về biến động số lượng

cá thể trong quần thể mà em biết ?

Có các dạng biến động số lượng nào ? Hoàn thành PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 ?

-Sinh sản … (1) -Tử vong … (2) -Nhập cư … (3)

Môi trường thuận lợi

(Thức ăn, kẻ thù, …)

-Cạnh tranh (cùng loài) → ….(5) -Nguồn thức ăn (có hạn)

-Kẻ thù …(6)

Quần thể

ban đầu với

số lượng cá

thể nhất

định

Số lượng cá

thể quần thể

tăng quá cao

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3

CƠ CHẾ ĐIỀU CHỈNH SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ

(Thời gian: 3 phút)

Điền vào chỗ các dấu chấm (…) bỏ lửng đã được đánh số:

… (4)

… (7)

III.CƠ CHẾ

Biến động cá thể của quần thể theo chu kỳ

Tóm lại: Cơ chế điều chỉnh số lượng cá thể của quần thể

là sự thống nhất giữa tỉ lệ sinh sản, nhập cư với tỉ lệ tử vong và phát tán của

các cá thể trong quần thể.

-Cơ chế điều chỉnh tăng:

-Cơ chế điều chỉnh

giảm:

-Sinh sản … (1) -Tử vong … (2) -Nhập cư … (3)

Môi trường thuận lợi

(Thức ăn, kẻ thù, …)

-Cạnh tranh (cùng loài) → ….(5) -Nguồn thức ăn (có hạn)

-Kẻ thù …(6)

Quần thể

ban đầu với

số lượng cá

thể nhất

định

Số lượng cá

thể quần thể

Tăng Tăng

Giảm

… (4)

Số lượng cá thể quần thể

tăng

… (7)

Số lượng cá thể của quần thể giảm

nhiều

xuất cư, tử vong

IV.KẾT QUẢ

-Quần thể đạt trạng thái cân bằng động

Tức số lượng cá thể biến động quanh một mức cân bằng.

Si + Ni

Ti + Xi

n

i=1

1

Số lượng cá thể luôn biến biến động phù hợp với

nguồn sống trong quần thể

Nghiên cứu sơ đồ 39.3 cho biết, việc điều chỉnh số lượng cá thể ở n giai đoạn khác

nhau của quần thể thể hiện điều gì ?

Tại sao số lượng cá thể không tăng mãi

lên ?

V Ý NGHĨA

→Đảm bảo sự phát triển tồn tại của quần thể.

Kích thước quần thể có phải là một hằng

số theo thời gian không ? Vì sao ?

Vì sao nông dân thường trồng 2 vụ lúa xen 1 vụ màu ? Cơ sở sinh thái học là

gì ?

TRẮC NGHIỆM

Câu 1: Trạng thái cân bằng của quần thể đạt được khi

A.có hiện tượng ăn lẫn nhau

B.số lượng cá thể nhiều thì tự chết

C.số lượng cá thể ổn định và cân bằng với nguồn sống của môi trường

D.tự điều chỉnh

Câu 2: Sự biến động số lượng cá thể của quần thể do:

A.tác động của con người

B.sự phát triển quần xã

C.sự tác động nhân tố sinh thái vô sinh và hữu sinh

D.khả năng cạnh tranh cao

Câu 3: Biến động nào sau đây là biến động theo chu kỳ

A.số lượng bò sát giảm vào những năm có mùa đông giá rét B.số lượng chim, bò sát giảm mạnh sau những trận lũ lụt

C.nhiều sinh vật rừng bị chết do cháy rừng

D.ếch nhái có nhiều vào mùa mưa

Câu 4: Trường hợp nào sau đây cho thấy sinh vật biến động không theo chu kỳ

A.chim di trú mùa đông

B.động vật biến nhiệt ngủ đông

C.số lượng ruồi muỗi nhiều vào các tháng xuân hè

D.số lượng thỏ ở Australia giảm vì bệnh u nhầy

TRẮC NGHIỆM

Câu 5: Nhân tố sinh thái hữu sinh

A.khí hậu, thổ nhưỡng

B.nhiệt độ,ánh sáng, số lượng kẻ thù ăn thịt

C.là nhóm nhân tố không phụ thuộc mật độ quần thể

D là nhóm nhân tố phụ thuộc mật độ quần thể

TRẮC NGHIỆM

BÀI TẬP VỀ NHÀ

-Trả lời câu hỏi cuối bài.

-Tìm điều kiện nghiệm đúng cho công thức:

-Soạn bài mới 40, Quần xã sinh vật và một số đặc trưng cơ bản