Bài 4 đột biến gen sinh học 12

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen, thường liên quan đến 1 cặp Nu đột biến điểm hoặc một số cặp Nu.. - Do tác nhân lí, hóa, sinh hoặc rối loạn trao đổi chất trong

Create by Triệu

- Met – Lys – Phe …

Gen ban đầu chưa bị đột

biến

Thay thế

- Met – Lys – Phe

…

pôlipepti t

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu

trúc của gen, thường liên quan đến 1 cặp Nu

(đột biến điểm) hoặc một số cặp Nu.

- Thể đột biến là những cá thể mang đột

biến đã biểu hiện ra kiểu hình.

Create by Triệu

A T G A A G T T T

T A X T T X A A A

A U G A A G U U U

- Met – Lys – Phe …

Gen ban đầu chưa bị

đột biến

Thay thế

- Thay thế 1 cặp nuclêôtit.

- Thêm hoặc mất 1 cặp nuclêôtit  mã di

truyền bị đọc sai từ vị trí xảy ra ĐB.

 Thay đổi trình tự axit amin trong

prôtêin  thay đổi chức năng của prôtêin.

A U G U A A G U U U

- Met – Kết thúc

IV

ĐB đồng nghĩa

ĐB dịch khung

ĐB vô nghĩa

Gen ban đầu chưa bị

đột biến

Create by Triệu

 Các tác nhân đột biến:

 gây rối loạn quá trình tự sao của ADN

 hoặc làm đứt ADN

 hoặc nối đoạn bị đứt vào ADN ở vị trí mới

- Do bazơnitơ dạng hiếm (hỗ biến)

- Do tác nhân lí, hóa, sinh hoặc rối loạn trao đổi chất trong tế bào.

- Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi

ADN

Create by Triệu

Ađênin dạng hiếm (A*)

Xytozin (X)

Ađênin bình thường

(A)

Ađênin dạng hiếm (A*)

Bazơnitơ dạng hiếm (hỗ biến) có

vị trí liên kết hiđrô thay đổi  kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN.

VD: Hóa chất 5 - brôm uraxin (5-BU) gây đột biến

- Tác động của các tác nhân gây đột biến

- Sự kết cặp không đúng trong nhân đôi ADN

Create by Triệu

 Sự phát sinh ĐBG phụ thuộc

vào:

+ Loại tác nhân đột biến, cường độ, liều lượng của tác nhân

+ Đặc điểm cấu trúc của gen:

• có gen với cấu trúc bền vững  ít bị đột

biến

• có gen dễ bị đột biến  sinh ra nhiều

alen.

- ĐB gen phát sinh  nhân lên và truyền lại thế hệ sau.

Di truyền qua sinh sản hữu tính

- Xảy ra ở giảm phân: Đột biến

giao tử

- Xảy ra ở những lần nguyên phân

đầu tiên của hợp tử: Đột biến tiền

phôi- Xảy ra trong nguyên phân ở

một TB sinh dưỡng: Đột biến

xôma

Nhân lên qua sinh sản sinh dưỡng, không DT qua sinh sản hữu tính

+ ĐB gen trội biểu hiện ngay ở thể

ĐB

+ ĐB gen lặn chỉ biểu hiện ở thể đồng

hợp tử

Create by Triệu

1.Làm biến đổi cấu trúc

biến đổi trong cấu trúc của mARN

biến đổi trong cấu trúc của

protein tương ứng

Create by Triệu

AUG AGG UUU Met- Arg - Phe

Thay thế 1 cặp nucleotit

AUG AAG UUU

-Met -Liz- Phe

Nếu 1 cặp nucleotit bị thay thế trong phạm vi 1

bộ ba  chỉ gây biến đổi 1 axitamin

AUG AGU UU Met- Xer -

Mất 1 cặp nucleotit

AUG AAG UUU

-Met -Liz- Phe

Mất cặp

A -T

1 2 3 4 5 6 7 8 9 1 2 3 4 5’ 6’ 7’ 8’

A T

-AGT TT TXA AA

Create by Triệu Nguyễn

ATG TAA GTT T TAX ATT XAA A ATT XAA A AUG UAA GUU U Met- Kết thúc

Thêm 1 cặp nucleotit

AUG AAG UUU

-Met -Liz- Phe

TTX AAA

Create by Triệu Nguyễn

* 3 ĐBG làm biến đổi tính trạng cơ thể:

biểu hiện thành 1 biến đổi đột ngột, gián đoạn

về 1 hoặc một số tính trạng nào đó, trên một

hoặc một số ít cá thể trong quần thể.

Cụm hoa nhiều

màu

Bọ lá

Create by Triệu Nguyễn

Ngựa bạch tạng

Bệnh già trước

tuổi

Người nhiều ngón

Hươu 6 chân Vịt con 4 chân

4

+Đa số đột biến gen thường có hại, vì gây rối loạn trong quá trình tổng hợp protein (đặc biệt ở các gen qui định cấu trúc các enzim).

+ Một số đột biến gen là trung tính

+ Một số ít có lợi.

Create by Triệu

….XTX….

Gen HbA

Bệnh thiếu máu do hồng cầu hình liềm

(Người có kiểu gen SS bị thiếu máu nặng, thường chết

Vai trò và ý nghĩa của đột biến

gen

- Vai trò tiến hóa: Cung cấp nguyên liệu cho

tiến hóa

- Vai trò chọn giống: Cung cấp nguyên liệu

cho quá trình chọn giống

Create by Triệu