quan hệ từ

- Những từ in đậm thể hiện mối quan hệ gì giữa các từ ngữ đó, giữa các câu đó?... Tác dụng của từ in đậm và: nối “ngoan ngoãn” với “chăm chỉ” của: nối “tiếng hót” với “họa mi” như: nối

1

Kiểm tra bài cũ

Đặt một câu có sử dụng đại từ xưng hô

và chỉ ra đại từ xưng hô đó.

I NHẬN XÉT

1 Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng

để làm gì ?

a) Bạn Thủy lớp em ngoan ngoãn và chăm chỉ.

b) Tiếng hót của họa mi rất hay.

c) Hùng không to béo như Dũng Nhưng Hùng khỏe

hơn Dũng

THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI

- Những từ in đậm nối các từ ngữ hay câu nào với

nhau?

- Những từ in đậm thể hiện mối quan hệ gì giữa các từ ngữ đó, giữa các câu đó?

a) Bạn Thủy lớp em ngoan ngoãn

và chăm chỉ.

b) Tiếng hót của họa mi rất hay.

c) Hùng không to béo như Dũng

Nhưng Hùng khỏe hơn Dũng.

a) Bạn Thủy lớp em ngoan ngoãn

và chăm chỉ.

b) Tiếng hót của họa mi rất hay.

c) Hùng không to béo như Dũng

Nhưng Hùng khỏe hơn Dũng.

Tác dụng của từ in đậm

và: nối “ngoan ngoãn” với “chăm chỉ”

của: nối “tiếng hót” với “họa mi”

như: nối “không to béo” với “Dũng”

nhưng: nối 2 câu trong đoạn văn

biểu thị quan hệsở hữu

biểu thị quan hệsong song

biểu thị quan hệ so sánh

biểu thị quan hệ tương phản

Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu,

nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ

hoặc những câu ấy với nhau

và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại, bằng, như, để, về, …

Các quan hệ từ thường gặp là:

Câu Cặp từ …

a ) Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ

xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa

vắng bóng chim.

Nếu … thì Giả thiết-kết quả

Điều kiện-kết quả

Biểu thị quan hệ ….

I NHẬN XÉT

2 Đọc câu sau:

b) Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về hội tụ

- Hãy chỉ ra cặp QHT trong câu này?

- Cặp QHT này biểu diễn mối quan hệ gì giữa các ý trong câu? (mảnh vườn nhỏ bé – bầy chim rủ nhau về tụ

hội)

Câu Cặp từ …

a ) Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ

xác thì mặt đất sẽ ngày càng thưa

vắng bóng chim.

b ) Tuy mảnh vườn ngoài ban công

nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim

vẫn thường rủ nhau về hội tụ.

Nếu … thì Giả thiết-kết quả

Điều kiện-kết quả

Biểu thị quan hệ ….

Tuy … nhưng Tương phản

Thảo luận nhóm 4 Đặt 1 câu có sử dụng cặp quan hệ từ và chỉ ra mối quan hệ mà cặp quan hệ từ đó biểu diễn

Nhiều khi, từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng

một cặp quan hệ từ Các cặp quan hệ từ thường gặp là:

- Vì nên ; do nên ; nhờ mà

(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).

- Nếu thì ; hễ thì

(biểu thị quan hệ: giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)

- Tuy nhưng ;mặc dù nhưng

(biểu thị quan hệ: tương phản)

- Không những mà ; không chỉ mà

(biểu thị quan hệ: tăng tiến)

và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì,

của, ở, tại, bằng, như, để, về,

là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện

mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau:

- Vì nên ; do nên ; nhờ mà

(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).

- Nếu thì ; hễ thì

(biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)

- Tuy nhưng ;mặc dù nhưng

(biểu thị quan hệ tương phản)

- Không những mà ; không chỉ mà

(biểu thị quan hệ tăng tiến)

III LUYỆN TẬP

1 Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng

của chúng:

a) Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu

của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc

Võ Quảng

b) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá,

nghe rào rào

Nguyễn Thị Ngọc Tú

c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông

rủ rỉ giảng về từng loài cây

Theo Vân Long

III LUYỆN TẬP

1 Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng

của chúng:

b) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném đá,

nghe rào rào

Nguyễn Thị Ngọc Tú

và

như

nối “to” với “nặng” thể hiện mối quan hệ song song

nối “rơi xuống” với “ai ném đá” thể hiện mối quan hệ

so sánh

III LUYỆN TẬP

1 Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng

của chúng:

c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông

rủ rỉ giảng về từng loài cây

Theo Vân Long

về

với nối “ngồi” với “ông nội” thể hiện mối quan hệ liên hợp

nối “giảng” với “từng loài cây” thể hiện mối quan hệ

diễn giải

2 Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu ?

a) Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em

có nhiều cánh rừng xanh mát

b) Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi

III LUYỆN TẬP

Câu

a) Vì mọi người tích cực trồng

cây nên quê hương em có

nhiều cánh rừng xanh mát

b) Tuy hoàn cảnh gia đình

khó khăn nhưng bạn Hoàng

III LUYỆN TẬP

3 Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và , nhưng , của

và

và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì,

của, ở, tại, bằng, như, để, về,

là từ nối các từ ngữ hoặc các câu, nhằm thể hiện

mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy với nhau:

- Vì nên ; do nên ; nhờ mà

(biểu thị quan hệ: nguyên nhân - kết quả).

- Nếu thì ; hễ thì

(biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả, điều kiện - kết quả)

- Tuy nhưng ;mặc dù nhưng

(biểu thị quan hệ tương phản)

- Không những mà ; không chỉ mà

(biểu thị quan hệ tăng tiến)