Quan hệ từ là những từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả…giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn?. Lưu ý: Các từ đóng vai trò là quan h
Trang 2Theo em sử dụng từ Hán Việt phù hợp sẽ tạo ra các sắc thái nào sau
đây?
1- Tạo sắc thái trang trọng, thể hiện thái độ tôn kính.
2- Tạo sắc thái tao nhã, tránh gây cảm giác thô tục ghê sợ.
3- Tạo sắc thái thân mật, gần gũi.
4- Tạo sắc thái cổ, phù hợp với bầu không khí xã hội xa xưa.
Trang 3Dựa vào kiến thức về quan hệ từ đã học ở tiểu
học, hãy xác định quan hệ từ trong các ví dụ sau:
a- Đồ chơi của chúng tôi chẳng có nhiều.
b- Hùng Vương thứ mười tám có một người con gái tên là Mị Nương, người đẹp như hoa, tính nết hiền dịu.
c- Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm.
Trang 4? Các từ ngữ trên ( của, như, bởi…nên) liên kết các
từ ngữ, các câu nào với nhau ? Nêu ý nghĩa của các quan hệ từ đó ?
a- Từ “của” liên kết: “ đồ đạc” với “ chúng tôi chẳng có gì”- Chỉ quan hệ sở hữu.
b- Từ “như” liên kết “tên là Mị Nương, người
đẹp” với “ hoa”.- Chỉ quan hệ so sánh.
c- Cặp từ “bởi…nên” liên kết: Câu 1 “ Tôi ăn uống điều độ” với câu 2 “ Tôi chóng lớn lắm”- Chỉ quan hệ nguyên nhân- kết quả.
Trang 5? Qua phân tích ba ví dụ trên, em hãy cho biết thế nào là quan hệ từ ?
Quan hệ từ là những từ dùng để biểu thị các ý nghĩa quan hệ như sở hữu, so sánh, nhân quả…giữa các bộ phận của câu hay giữa câu với câu trong đoạn
Lưu ý:
Các từ đóng vai trò là quan hệ từ trong câu không có ý nghĩa từ vựng, chúng là những hư từ chuyên dùng để nối các thành phần của cụm từ, của câu để biểu thị ý nghĩa quan hệ.
+ Có những từ biểu thị quan hệ ngữ pháp chính phụ : của, bằng, với…
+ Có những từ biểu thị quan hệ đẳng lập: và, với, cúng…
Trang 6Bài tập 1:
Tìm các quan hệ từ trong đoạn văn dưới đây?
không sao ngủ được Một ngày kia còn xa lắm, ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ được Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một ly sữa, ăn một cái kẹo Gương mặt thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm,
đôi môi hé mở và thỉnh thoảng lại chúm lại như
đang mút kẹo.
(Trích: Cổng trường mở ra)
Trang 7? Trong các trường hợp nào sau đây, trường hợp nào bắt buộc phải có quan hệ từ, trường hợp nào không bắt buộc phải có quan hệ từ?
A- Khuôn mặt của cô gái
B- Lòng tin của nhân dân
C- Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới mua
D- Nó đến trường bằng xe đạp
E- Giỏi về toán
G- Viết một bài văn về phong cảnh Hồ Tây
H- Làm việc ở nhà
i- Quyển sách đặt ở rên bàn
Trang 8 A- Khuôn mặt của cô gái
- B- Lòng tin của nhân dân +
C- Cái tủ bằng gỗ mà anh vừa mới gỗ mà anh vừa mới mua
- D- Nó đến trường bằng xe đạp +
E- Giỏi về toán
- G- Viết một bài văn về phong cảnh Hồ Tây +
H- Làm việc ở nhà +
i- Quyển sách đặt ở trên bàn
Trang 9-? Theo em tại sao trong các trường hợp trên có
từ, lại có những trường hợp không bắt buộc phải
sử dụng quan hệ từ ?
buộc phải sử dụng quan hệ từ, nếu không phát ngôn sẽ đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa
bắt buộc sử dụng quan hệ từ Vì nghĩa của phát ngôn không hề thay
đổi khi có mặt hoặc không có mặt quan hệ từ
Trang 10? T×m c¸c quan hÖ tõ cã thÓ dïng thµnh cÆp víi c¸c quan hÖ tõ sau
®©y?
-NÕu… …
-V×… …
- Tuy… …
-HÔ… …
- Së dÜ… …
Trang 11? Em hãy đặt câu với các cặp
từ trên ?
Trang 12? Từ việc tìm hiểu các ví dụ trên, em rút
ra được những kết luận gì khi sử dụng quan hệ từ ?
- Khi nói và viết:
+ Có những trường hợp bắt buộc phải dùng quan hệ từ Đó là những trường hợp nếu không có quan hệ từ thì câu văn sẽ đổi nghĩa hoặc không rõ nghĩa.
+ Cũng có những trường hợp không bắt buộc phải dùng quan hệ từ ( dùng cũng được, không dùng cũng được ).
- Có một số quan hệ từ dúng thành cặp.
Trang 13Bài tập 2: trang 98. Điền các quan hệ từ thích hợp vào những chỗ trống trong đoạn văn sau:
Lâu lắm rồi nó mới cởi mở(1…) tôi như vậy Thực Lâu lắm rồi nó mới cởi mở(1…) tôi như vậy Thực
ra, tôi (2…) nó ít khi gặp nhau Tôi đi làm, nó đi học Buổi chiều, thỉnh thoảng tôi ăn cơm (3…) nó Buổi tối tôi thường vắng nhà Nó có khuôn mặt đợi chờ Nó hay nhìn tôi (4…) cái vẻ mặt đợi chờ đó (5…) tôi lạnh lùng (6…) nó lảng đi Tôi vui vẻ (7…) tỏ ý muốn gần
nó, cái vẻ mặt ấy thoắt biến đi thay vào khuôn mặt tràn trề hạnh phúc
Đáp án: 1-với; 2- và;3- với; 4- với; 5-nếu; 6- thì;7- và;
Trang 14Bài tập 3: Trong các trường hợp sau đây, câu nào đúng, câu nào sai?
A- Nó rất thân ái bạn bè.
B-Nó rất thân ái với bạn bè.
C- Bố mẹ rất lo lắng con.
D-Bố mẹ rất lo lắng cho con.
E- Mẹ thương yêu không nuông chiều con.
G-Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con.
H- Tôi tặng quyển sách này anh Nam.
i- Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam.
K-Tôi tặng anh Nam quyển sách này.
Trang 15 Những câu đúng:
B-Nó rất thân ái với bạn bè
D-Bố mẹ rất lo lắng cho con
G-Mẹ thương yêu nhưng không nuông chiều con
i- Tôi tặng quyển sách này cho anh Nam
K-Tôi tặng anh Nam quyển sách này
Trang 16Bài tập 4: Viết một đoạn văn ngắn khoảng 5 đến 7 câu, chủ
đề tự chọn trong đó có sử dụng quan hệ từ phù hợp Gạch chân dưới các quan hệ từ sử dụng trong các câu đó.