CTDP - THANH HOA

- Cảm nhận đợc h/a của quê ngoại và nguời bà của t/g.. 1/ Hình ảnh quê ngoại và ngời bà * Quê hơng: - Cống Na, chợ Bình Lâm, chùa Trần, đến Cây Thị, đền Sòng, đồng Quan, Ba Trại, hát văn

Ngày dạy: / / 2009 Bài 1: Đò lèn

A/ Mục tiêu cần đạt

* Giúp HS :

- Hiểu đợc tình cảm của t/g đối với quê ngoại và bà ngoại

- Cảm nhận đợc h/a của quê ngoại và nguời bà của t/g

B/ Chuẩn bị :

- GV : KHDH, và t liệu có liên quan

- HS : Soạn bài, su tầm tài liệu

C/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy-học

1 ổn định tổ chức

2 Bài cũ : Nhắc lại đôi nét về t/g ND qua bài “ánh trăng”?

3 Bài mới :

* HĐ1: Giới thiệu bài mới

* HĐ2: Đọc – hiểu VB

Hoạt động của thầy và

chung VB.

- GV: cho HS đọc

?Từ những hiểu biết của

mình, hãy cho biết những

nét nổi bất trong phong

cách thơ ND? Và t/p “Đò

lèn”?

- HS: TL

* HĐ2.2 : HDHS đọc –

hiểu chi tiết VB

+ Bớc1: TH về h/a quê

ngoại và ngời bà

- GV: ? H/a quê hơng đợc

hiện lên qua những chi tiết

nào? Theo em, đó là một

vùng quê ntn?

? Em có nhận xét gì về NT

của t/g khi nói về làng

quê?

? Cuộc sống của bà gắn

với những công việc gì?

Qua đó, em cảm nhận ntn

về h/a ngời bà?

? Để làm nổi bật h/a ngời

bà t/g đã sử dụng NT gì?

- HS: suy nghĩ, TL

+ Bớc2: TH về nhân vật

trữ tình- tôi

- GV: ? Tác giả có một

tuổi thơ bên bà ntn?

? NT mà t/g sử dụng

trong khổ thơ 4 là gì? Tác

dụng của nó ntn?

? Qua bt, em cảm nhận ntn

về t/c của t/g đối với bà và

quê ngoại?

* HĐ3: HDHS Tổng kết.

I Tìm hiểu chung

* Tác giả:

- Tham khảo Tiết 58, bài “ánh trăng”

- Có đóng góp lớn cho dòng thơ lục bát VN.

- Trong thơ, cảnh trí, hình bóng quê hơng con ngời đợc đặc tả rõ nét, thể hiện sâu nặng tình nghĩa vào bậc nhất Quê hơng đó là nền tảng tinh thần, cội nguồn sáng tạo của thơ ông

- Giọng điệu, triết lí thảo dân cùng rất nhiều

“bụi nhân sinh, ấy bụi đời” đi vào lòng bạn đọc một cách lâu dài bền vững

*Tác phẩm: BT đợc sáng tác khi t/g trở về thăm quê ngoại, khi bà đã khuất

II – Phân tích.

1/ Hình ảnh quê ngoại và ngời bà

* Quê hơng:

- Cống Na, chợ Bình Lâm, chùa Trần, đến Cây Thị, đền Sòng, đồng Quan, Ba Trại, hát văn, mùi huệ trắng, khói trầm thơm

Mang nét đẹp, nét văn hóa truyền thống của làng quê Việt Nam xa kia

- “Bom Mĩ

chùa chiền” Chịu sự tàn phá của chiến tranh ác liệt

* NT: Dùng những chi tiết tiêu biểu mang dấu

ấn của làng quê

* Hình ảnh ngời bà:

- Công việc: mò cua xúc tép, công việc chợ búa

đó là một ngời phụ nữ giàu đức hi sinh, tần tảo hôm sớm, không ngại khó khăn gian khổ để lo cho c/s

* NT: - Chi tiết gần gũi, thân thuộc

- Dùng h/a tơng phản: khổ 5

2/ Nhân vật trữ tình – tôi

* Kỉ niệm tuổi thơ: đi chợ cùng bà, bắt chim

sẻ, ăn trộm nhãn, chơi đền êm đềm và hồn nhiên

* NT: So sánh (bà - tiên phật, thánh thần), tơng phản (năm đói – huệ trắng thơm)

Niềm hạnh phúc vô bờ khi đợc sống bên bà

* Tình cảm của nhân vật trữ tình – tôi: tình

yêu quê ngoại; niềm thơng yêu thành kính, sự nuối tiếc vì không có cơ hội để đền đáp công

ơn của bà

Bài 2: Ngồi buồn nhớ mẹ ta xa

A/ Mục tiêu cần đạt

* Giúp HS :

-Hiểu đợc tình cảm của ngời mẹ qua tình cảm của t/g

- Cảm nhận đợc những suy nghĩ triết lí qua hồi ức của t/g về mẹ B/ Chuẩn bị :

- GV : KHDH, và t liệu có liên quan

- HS : Soạn bài, su tầm tài liệu

C/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy-học

1 ổn định tổ chức

2 Bài cũ :Nhắc lại đôi nét về t/g ND qua bài “ánh trăng”?

3 Bài mới :

* HĐ1: Giới thiệu bài mới

* HĐ2: Đọc – hiểu VB

Hoạt động của thầy và

trò

Yêu cầu cần đạt

*HĐ2.1: HD HS TH

chung VB

- GV: cho HS đọc

?Từ những hiểu biết của

mình, hãy cho biết h/c ra

đời t/p “Ngồi buồn nhớ mẹ

ta xa”?

- HS: TL

* HĐ2.2 : HDHS đọc –

hiểu chi tiết VB

+ Bớc 1: TH h/a ngời mẹ.

- GV: ? Tìm những chi

tiết, h/a nói lên c/s của

mẹ? Qua đó em cảm nhận

về c/s ấy ntn?

? Khi nhớ tới mẹ, t/g nhớ

tới những gì? Theo em, cái

gì sâu đậm, lay động nhất?

Vì sao?

? Bài thơ gắn với nhiều

câu ca dao xa, đ/s tinh

thần của tuổi thơ Hãy chỉ

ra giá trị của những câu ca

dao đó trong bt?

? Điệp từ “Bao giờ “ đợc

nhắc lại mấy lần? Việc lặp

lại nh vậy có t/d gì?

- HS: Suy nghĩ, TL

+ Bớc 2: TH về nv trữ tình

- GV: ? Trong bt, từ “ta”

đợc lặp lại mấy lần? Việc

lặp lại đó có tác dụng gì?

? Nhân vật ta có dáng vẻ

và tâm trạng ntn?

*HĐ3: HDHS tổng kết.

I Tìm hiểu chung

* Tác giả:

*Tác phẩm: BT đợc sáng tác khi t/g đang ở xa quê (TP HCM), khi mẹ đã khuất

II – Phân tích.

1 Hình ảnh ngời mẹ.

* Cuộc sống:

Chi tiết, h/a: không có yểm đào, chỉ có nón

mê, tay bí tay bầu, váy nhuộm bùn, áo nhuộm nâu

Vất vả, nghèo khổ, chân lấm tay bùn

* H/a mẹ liên quan đến lời ru, dòng sữa, sự chăm sóc, hy sinh T/c sâu đậm, lay động, vì nhờ đó mà con ngời mới trởng thành

* NT: - Sử dụng nhiều câu ca dao xa: tạo giọng điệu nhẹ nhàng, sâu lắng, tạo lên sự gần gũi với tuổi thơ, dễ dàng khơi gợi kỷ niệm và lay động lòng ngời Ca dao, dân ca gần gũi và gắn liền với đ/s của nd: tạo không khí làng quê VN

- Điệp từ “ bao giờ”: mong nhớ, khao khát

đợc sống trong vòng tay yêu thơng của mẹ

2 Nhân vật trữ tình trong thơ.

* Điệp từ “ta”:

- T/g tự nói với chính mình, tự giải bày tâm t, tình cảm

- Muốn nhắn gửi mọi ngời, đặc biệt là thế hệ mai sau phải nhớ tới công lao cha mẹ, mhớ tới cội nguồn

* Dáng vẻ : thành kính

* Tâm trạng: buồn thơng, nhớ nhung da diết

III – Tổng kết

* NT:

- Thể thơ lục bát

- Nhịp điệu nhẹ nhàng, sâu lắng

- Ngôn ngữ bình dị, gần gũi với đời thờng

- Dùng nhiều ca dao xa

- Sử dụng điệp từ

* ND:

- Tâm trạng buồn nhớ, thành kính của nhân vật trữ tình về ngời mẹ đã khuất

- Nhắc nhở mọi ngời hãy biết trân trọng quá

A/ Mục tiêu cần đạt

* Giúp HS :

- Thấy đợc h/a quê nội và ngời cha của t/s

- Cảm nhận đợc những suy nghĩ triết lí qua t/c cuả t/g về quê nội và cha

B/ Chuẩn bị :

- GV : KHDH, và t liệu có liên quan

- HS : Soạn bài, su tầm tài liệu

C/ Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy-học

1 ổn định tổ chức

2 Bài cũ : Đọc thuộc lòng bt “Đò Lèn” của Nguyễn Duy và cho biết chủ

đề của bt?

3 Bài mới :

* HĐ1: Giới thiệu bài mới

* HĐ2: Đọc – hiểu VB

Hoạt động của thầy và trò Yêu cầu cần đạt

* HĐ2.1: HDHS TH chung VB.

- GV: Cho biết h/c ra đời và chủ

đề của bài thơ?

- HS: TL

* HĐ2.2: HDHS phân tích VB

+ Bớc 1: TH về h/a quê nội

- GV: ? Quê nội của t/g đợc giới

thiệu qua những chi tiết nào?

? Em hiểu gì về quê nội t/g qua

hai dòng thơ:

“Nhà tôi đó …

… hút thuốc lào”

? NT t/g sử dụng trong dòng thơ

“ Những năm …gieo mạ” là gì?

Câu thơ đó gợi lên cho em điều

gì?

-HS: Suy nghĩ ,TL

+Bớc2: TH h/a ngời cha

- GV: H/a ngời cha gắn liền với

những gì? Qua đó, em hiểu gì về

cuộc đời ngời cha?

? Thủ pháp NT trong khổ thơ 6

là gì? Em hiểu thêm đợc gì về

ngời cha qua khổ thơ đó?

? Cảm nhận của em về khổ thơ

cuối?

I- Tìm hiểu chung 1/ Tác giả, tác phẩm:

* Tác giả:

* Tác phẩm:

- Hoàn cảnh ra đời: 9/1983, khi t/g về thăm quê nội

- Chủ đề: Hình ảnh quê nội và ngời cha của tác giả

2/ Đọc – hiểu chú thích:

II – Phân tích:

1/ Hình ảnh quê nội:

* Giới thiệu các địa danh: Thanh Hoá, Quảng Xá, cầu Bố, đền nhà Lê

* H/a: “Nhà tôi đó … … hút thuốc lào”

Cuộc sống suồng sã, thân mật của những ngời dân quê

* NT: so sánh: bom đạn nh gieo mạ

Sự tàn phá của bom đạn chiến tranh

2/ Hình ảnh ngời cha

* Chi tiết: chiếc xe thồ, Điên Biên ,

Sông Mạ, Tây Bắc; miền Nam, cầu Bùng, cầu Ghép, Trờng Sơn, Tà Côi

Đây là những địa danh ác liệt trong k/c chống Pháp và chống Mĩ

Ngời cha đã tham gia cả hai cuộc k/c ác liệt nhất của dân tộc

* Khổ thơ 6:

- Triết lí : “ Cha tôi đó … về với ruộng”

- So sánh: “Sống lặng yên …trong vờn” Hết chiến tranh, những ngời con của quê hơng lại trở về với c/s thờng ngày, với những vất vả, lo toan cho c/s

* Khổ thơ cuối: Niềm vui của những

ngời lính khi đất nớc đã hoà bình, họ tụ họp để ôn lại một thời oanh liệt đã qua T/c của t/g: cảm phục và tự hào

về ngời cha, về những ngời đã chiến đấu

để bảo vệ quê hơng đất nớc

III – Tổng kết

* NT:

- Chọn lọc những chi tiết tiểu biểu

- Dùng các thủ pháp NT: Triêt lí, so sánh

- Giọng thơ:nhẹ nhàng, sâu lắng, giàu

2 Häc thuéc bµi §äc thuéc lßng 3 bt Su tÇm nh÷ng t/p cña t/g ND.

3 ChuÈn bÞ : ChuÈn bÞ hµnh trang vµo thÕ kû míi