Choi chu

Thây bói xem quẻ nói rằng: Lợi thì có lợi nhưng răng không còn Trong bài ca dao , tác giả dân gian đã vận dụng sự đặc sắc của từ ngữ trên phươnmg diện nào?. Thây bói xem quẻ nói rằng: Lợ

CÁC THẦY CÔ GIÁO TỚI

DỰ BUỔI HỌC HÔM NAY

KIỂM TRA BÀI CŨ

2 Muôn nghìn cây mía

Múa gươm

Kiến

Hành quân

Đầy đường… ( Trần Đăng Khoa)

1 Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông

( ca dao )

3 Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

( Viễn Phương )

4 Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tau nhau biết nói gì hôm nay

( Tố Hữu )

Xôi chả chả ngon, xôi ngon chả chả

( Sưu tầm )

a Nhân hoá

b.Ẩn dụ

c Hoán dụ

e So sánh

1.Xét ví dụ Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?

Thây bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn

A phần thịt bao giữ chung quanh chân răng

B Cái có ích mà con người thu được khi nó nhiều hơn những gì mà con người phải bỏ ra

C Dựa vào điều kiện tghuận lợi nào đó để làm việc gì.

D Mặt lợi và mặt hại của việc gì trong quan

Thứ 3, ngày 18 tháng 12 năm 2007

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

a Bà già đi chợ Cầu Đông Bõi xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thây bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn

Trong bài ca dao , tác giả dân

gian đã vận dụng sự đặc sắc

của từ ngữ trên phươnmg diện

nào?

A Vê âm

B Về nghĩa

=> Lợi dụng đặc sắc về âm ( hiện tượng đồng âm )

I.Thế nào là chơi chữ

-> Là lợi dụng đặc sắc về âm, về

nghĩa của từ ngữ

b Đi tu phật bắt ăn chay Thịt chó ăn được thịt cầy t hì không

? Em hãy cho biết: hai từ chó và cầy thuộc hiện tượng nào của từ ngữ ?

A Đồng âm

B Đồng nghĩa

C Trái nghĩa

D Nhiều nghĩa

=> vận dụng sự đặc sắc về nghĩa về từ ngữ ( hiện tượng đồng nghĩa )

Thứ 3, ngày 18 tháng 12 năm 2007

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

I.Thế nào là chơi chữ

- Là lợi dụng đặc sắc về âm,

về nghĩa của từ ngữ

a Bà già đi chợ Cầu Đông Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng?

Thây bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng không còn

b Bà già đi chợ Cầu Đông Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng? Thây bói xem quẻ nói rằng: Lợi thì có lợi nhưng không nên làm

- Tạo sắc thái dí rỏm hài ước,

…làm câu văn câu thơ hấp

dẫn và thú vị

I.Thế nào là chơi chữ

- Là lợi dụng đặc sắc về âm, về

nghĩa của từ ngữ

- Tạo sắc thái dí rỏm hài ước,…

làm câu văn câu thơ hấp dẫn và

thú vị

* Ghi nhớ : Chơi chữ là biện pháp tu từ lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ ngữ để tao sắc thái rí rỏm, hài ước…làn cho câu văn, câu thơ hấp dẫn và thú vị

A NỐI B

2 Muôn nghìn cây mía

Múa gươm

Kiến

Hành quân

Đầy đường… ( Trần Đăng Khoa)

1 Công cha như núi ngất trời

Nghĩa mẹ như nước ở ngoài biển đông

( ca dao )

3 Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng

Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

( Viễn Phương )

4 Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tau nhau biết nói gì hôm nay

( Tố Hữu )

5.Xôi chả chả ngon, xôi ngon chả chả

( Sưu tầm )

a Nhân hoá

b.Ẩn dụ

c Hoán dụ

d Chơi chữ

e So sánh

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

Bài tập: Cho các từ ngữ sau, hãy đặt chúng thành những câu văn hoàn chỉnh có nghĩâ, trong đó có sử dụng biện pháp nghệ thuật chơi chữ!

Tôi, bác, vôi, trứng

- Tôi tôi vôi tôi.

- Bác bác trứng bác.

Thứ 3, ngày 18 tháng 12 năm 2007

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

Nối ví dụ ở cột A với cá lối chơi chữ ở cột B sao cho phù hợp !

a.Dùng cách điệp âm

b Dùng lối nói lái

c Dùng từ trái nghĩa

d Dùng lối nói trại âm ( gần

âm )

1.Sánh với Na-Va” ranh tướng “Pháp Tướng tăm nồng nặc ở Đông Dương ( Tú

Mỡ ) 2.Mênh mông muôn mẫu một màu mưa Mỏi mắt miên man mãi mịt mờ ( Tú Mỡ )

3 Con cá đối bỏ trong cối đá Con mèo cái năm trên mái kèo, Trách cha mẹ em nghèo, anh nỡ phụ duyên em

( ca dao )

4 Ngọt thơm sau lớp vỏ gai.

Quả ngo lớn mãi cho ai đẹp lòng Mời cô mời bác ăn cùng,

Sầu riêng mà hoá vui chung trăm nhà

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

- Dùng từ ngữ đồng âm

- dùng lối nói trại âm ( gần âm )

- Dùng cách điệp âm

- Dùng lối nío lái

- Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng

nghĩa, gần nghĩa

Bài tập: Em hãy sưu tầm những câu cao dao, câu nói thường, câu đối… có sử dụng biện pháp chơi chữ mà em biết !

- Một số vế đối:

a Da trắng vỗ bì bạch

b Cụ giáo làm giáo cụ

c Thầy giáo tháo giầy đi chân đất

- Một vài cách nói thường gặp:

a Xôi ăn chả ngon.

b Nem ăn chả ngon.

- Một số câu ca dao:

a Cóc chết để nhái mồ côi Chẫu ngỗi chẫu khóc chàng ơi là chàng

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

Qua các VD vừa tìm hiểu, em hãy cho biết thường được sử dụng trong những trường hợp nào?

A Trong cuộc sống thường ngày.

B Trong thơ văn, đặc biệt là thơ văn trào phúng, câu đối, câu đố

C Cả ý A và B.

- Chơi chữ thường được sử dụng trong cuộc sống thường ngày, trong thơ văn, đặc biệt là thơ văn trào phúng, trong câu đối, câu đố, đặc biệt là thơ văn trào phùng.

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

* Ghi nhớ ( SGK )

- Chơi chữ thường được sử dụng trong cuộc sống thường ngày, trong thơ văn, đặc biệt là thơ văn trào phúng, trong câu đối, câu đố, đặc biệt là thơ văn trào phùng.

* Ghi nhớ:

- Dùng từ ngữ đồng âm

- dùng lối nói trại âm ( gần âm )

- Dùng cách điệp âm

- Dùng lối nói lái

- Dùng từ ngữ trái nghĩa, đồng nghĩa, gần nghĩa

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

* Ghi nhớ ( SGK )

III Luyện tập

Đáp án bài tập 1:

- Các từ ngữ dùng để chơi chữ: Các từ chỉ họ

hàng nhà rắn: lưu đưu, rắn, hổ lửa, mai gầm,

ráo, lằn, châu lỗ, hổ mang  chơi chữ dfựa vào hiện tượng đồng âm và gần nghĩa

Đáp án bài tập 2:

Các tiếng chỉ các sự vật gần gũi nhau:

-Thịt, mỡ, giò, nem, chả.

-Nứa, tre, trúc, hóp  Chơi chữ dựa vào hiệnn tượng gần nghĩa

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

* Ghi nhớ ( SGK )

III Luyện tập

Bài 4 : năm 1946, bà Hằng Phương biếu Bác

Hồ một gói cam, Bác Hồ đã làm một bài thơ

tỏ lòng như sau:

Cảm ơn bà biếu gói cam, Nhận thì không đúng, từ làm sao đây

ăn quả nhớ kẻ trồng cây Phải chăng khổ tận đến ngày cam lai?

Bài thơ này Bác Hồ đã dùng lối chơi chữ như thế nào ?

Đáp án: Những từ ngữ dùng để chơi chữ: gói cam,

sướng, hạnh phúc )  Lối chơi chữ dựa trên hiện tượng đồng âm

Thứ 3, ngày 18 tháng 12 năm 2007

Ngữ văn: Bài: 13, 14 - Tiết: 58: CHƠI CHỮ

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

* Ghi nhớ ( SGK )

III Luyện tập

Bài 5: Em hãy hoàn thành tiếp đoạn hội thoại sau bằng lời đáp có từ nhà cháu theo một nghia khác có dụng ý chơ chữ

- Bác đi đâu đấy ạ?

- Đi ăn cưới.

- Thế bác có biết nhà cháu đang ở đâu không ạ ?

…………

- Cháu đang đứng ở nhà cháu đấy thôi

I.Thế nào là chơi chữ

* Ghi nhớ: ( SGK )

II Các lối chơi chữ thường gặp

* Ghi nhớ ( SGK )

III Luyện tập

IV Hướng dẫn học ở nhà

IV Hướng dẫn học ở nhà

1 Học thuộc phần ghi nhớ trong SGK

2 Làm bài tập trắc nghiệm, bài 13, 14

3 Soạn bài: Chuẩn mực sử dụng từ

BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ

KẾT THÚC