dung tu dong am choi chu

Thảo luận nhóm đôi 3 : ’Hổ mang bò lên núi Em có thể hiểu câu nói trên theo những cách nào?. Ta có hai cách hiểu : + Con rắn hổ mang bò lên núi.. • + Khi hiểu mang là danh từ chỉ phần ở

NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o vµ

c¸c em !

Thứ năm, ngày 15 tháng 10 năm 2009

Kiểm tra bài cũ

Hai từ có quan hệ như thế nào thì được coi

là hai từ đồng âm ? Cho ví dụ ?

Từ đồng âm là những từ ngẫu nhiên giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa

ví dụ : (cái) kính – kính (trọng) ;

(miếng) tôn – tôn (trọng);

mái (nhà) – (gà) mái , …….

Thảo luận nhóm đôi (3 ) : ’

Hổ mang bò lên núi

Em có thể hiểu câu nói trên theo những cách nào ?

Vì sao em hiểu được theo những cách đó ?

Ta có hai cách hiểu : + Con rắn hổ mang bò lên núi + Con hổ mang con bò lên núi.

Tương ứng hai cách đọc :

Hổ mang/ bò /lên núi.

Hổ/ mang bò/ lên núi.

• + Khi hiểu mang là danh từ chỉ phần ở cổ rắn có thể

phình to ra được, bò là động từ chỉ sự di chuyển mà

thân thể áp xuống mặt đất và đọc câu đó theo nhịp :

Hổ mang/bò lên núi thì ta hiểu: Con rắn hổ mang bò lên núi

• + Khi hiểu mang là động từ chỉ hành động giữ một vật

nào đó theo mình mà di chuyển , bò là danh từ chỉ tên

động vật to lớn có bốn chân hai sừng thường nuôi để kéo xe và đọc câu đó theo nhịp Hổ/mang bò lên núi

thì ta hiểu: Con hổ mang con bò lên núi

Hiểu vậy là nhờ 2 cặp đồng âm

mang-mang và bò-bò

? Đọc câu đó và hiểu theo các nghĩa khác nhau như vậy em thấy thế nào ?

Thấy vui vui và rất thú vị

Hãy tìm một câu tương tự?

Hổ mang bò vào rừng

Hổ tha bò vào rừng Những câu kiểu đó không nhiều

Khi đặt ra câu nói có chứa các từ

đồng âm và các từ đồng âm đó giúp ta hiểu câu đó theo nhiều cách ,mỗi cách hiểu lại đem đến cho ta sự bất ngờ thú vị như vậy gọi là dùng từ đồng âm để chơi

chữ

• Hay ở chỗ : trên một câu văn mà xuất hiện

hai cặp đồng âm tương ứng với hai ý

nghĩa.Những câu kiểu đó không nhiều, nghĩ

mãi cũng chỉ có Hổ mang bò vào rừng ; Hổ

tha bò vào rừng; Hổ tha bò lên núi Vậy dùng từ là hết.

đồng âm chơi

chữ là gì?

Dùng từ đồng âm để chơi chữ là

dựa vào hiện tượng đồng âm , tạo

ra những câu nói có nhiều nghĩa , gây những bất ngờ thú vị cho

người đọc ,người nghe

Luyện từ và câu

Dùng từ đồng âm để chơi chữ

( TV5 – Tập 1 – Tr 61)

Bài tập 1:Làm việc nhóm đôi (3’)trên Vở bài tập :gạch chân cặp

từ đồng âm trên mỗi câu.

Hãy đọc to bài làm của nhóm mình

Ruồi đậu mâm xôi đậu.

Kiến bò đĩa thịt bò.

Một nghề cho chín còn hơn chín nghề

Bác bác trứng , tôi tôi vôi

Con ngựa đá con ngựa đá , con ngựa đá không đá con ngựa

Hãy đổi vở kiểm tra xem bạn làm đúng không ?

Tìm hiểu cách chơi chữ trong một số

câu ở bài 1

• Ruồi đậu1 mâm xôi đậu2.

• Kiến bò1 đĩa thịt bò2

( Nếu coi đậ u2” à “ v bò2 là động từ ta có cách hiểu thứ hai :

• Con ruồi đậu , mâm xôi cũng đậu

• Con kiến bò , đĩa thịt cũng bò )

•? Nêu ý nghĩa của các câu:

Ruồi đậu mâm xôi đậu

Kiến bò đĩa thịt bò

Ruồi đậu1 mâm xôi đậu2

Kiến bò1 đĩa thịt bò2

(“đậu1” v “bòà 1” l à động t , “đậuừ 2” v à

“bò2” l danh t ta hiểu các câu đó như sau :à ừ

Con ruồi đậu vào mâm xôi đậu(xôi nấu bằng

gạo nếp và đậu)

Con kiến bò trên đĩa thịt bò

•?Cặp từ đồng âm đậu - đậu, bò - bò còn giúp ta có

cách hiểu nào khác không?

Một nghề cho chín1 còn hơn chín2 nghề

• Bác1 bác2 trứng , tôi1 tôi2 vôi

Con ngựa đá1 con ngựa đá2 ,

con ngựa đá3 không đá4 con ngựa.

Câu 4,5 độc đáo vì 2 cặp đồng âm

cùng hiện diện trên 1 câu nói

đến cách hiểu khác là gì ?

Câu nói này không có nhiều nghĩa

nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt

• Hãy đặt câu với mỗi từ đồng

âm trong 1 câu ở BT1,

• Chẳng hạn :

• - Mẹ em rán đậu.

• - Thuyền đậu san sát trên bến sông.

Con rắn bò vào vườn.

Con bò đã vào chuồng.

Tập chơi chữ

•Hãy nói 1 câu

chứa 2 từ đồng âm

Con rắn bò vào chuồng bò.

Anh học đến chín nghề sao chẳng nghề nào chín.

Hãy cố lên!

Chúng ta vừa học bài gì ?

Thế nào là dùng từ đồng âm

để chơI chữ ?

dùng từ đồng âm để chơI chữ mang lại tác

dụng gì ?

Tạo ra cách nói hài hước mang lại tiếng cười và niềm vui trong cuộc sống

Dùng từ đồng âm để chơi chữ là

dựa vào hiện tượng đồng âm , tạo

ra những câu nói có nhiều nghĩa , gây những bất ngờ thú vị cho

người đọc ,người nghe

CẢM ƠN CÁC THẦY CÔ GIÁO

VÀ CÁC EM HỌC SINH

T¹m biÖt c¸c thÇy c«

gi¸o vµ c¸c em !