Các phương thức nói lái C1: Đổi âm sau, giữ chữ đầu và thanh. Vd: mèo cái → mài kéo; mau co → mo cau C2: Đổi toàn bộ, trước ra sau, nhưng giữ thanh. Vd: đầu tiên → tiền đâu; từ đâu → đầu tư;... C3: Đổi dấu thanh. Vd: Thụy Điển → thủy điện; bí mật → bị mất,... C4: Đổi phụ âm đầu. Vd: cao đẳng → đau cẳng (đối với miền Nam), giải pháp → phải giáp... C5: Đổi âm sau và thanh sau, giữ phụ âm đầu. Vd: bí mật → bật mí; một cái → mái cột; mèo cái → mái kèo; trâu đực → trực đâu; trâu cái → trái cau (đối với miền Nam), mắc cười → mười cắc…
Trang 1Ngôn Ngữ Học
Đối Chiếu
Gv: Ngô Thị Khai Nguyên
Nhóm: Tori
Trang 2Ô CHỮ BÍ MẬT
I 2 3 4 5 6 7 8 9
Trang 3Câu 1: Gồm 17 ô chữ
Các bạn hãy lái lại câu
“ quít sơ măng bông sên”.
Trang 4Câu 2:
Gồm 8 chữ cái
Chú phỉnh tôi rồi … Ơi
Trang 5Câu 3: Gồm 5 chữ cái
Trên trời rơi xuống cái mau co ,
là cái gì?
Trang 6Câu 4: Gồm 6 chữ cái
Người đẹp có đôi chân “thảo bình”
“thảo bình” nghĩa là gì?
Trang 7Câu 5: Gồm 7 chữ cái
Đại phong là gì?
Trang 8Câu 6: Gồm 5 chữ cái
Tên thật của nhà thơ Thế Lữ?
Trang 9Câu 7: Gồm 9 chữ cái
Chợ … Năm canh đành trông
Trang 10Câu 8: Gồm 6 chữ cái
Trong nhà chạy ra hỏi cái gì bán
là cái gì?
Trang 11Câu 9: Gồm 11 chữ cái
Khoái ăn sang là ?
Trang 12Câu 10: Gồm 5 chữ cái
Vừa đi vừa lũi, vừa mổ là cái gì?
Trang 13NÓI LÁI (SPOONERISM)
Trang 14 Là một cách nói kiểu chơi chữ của dân Việt.
Phổ thông nhất, đặc sắc nhất trong tất cả những hình-thức chơi chữ
Nói Lái
Trang 15Nói Lái
Tạo ra từ mới thường
có nghĩa bất ngờ, dí dỏm
Trật tự của hai (hoặc ba) âm tiết
Trang 16Các phương thức nói lái
C1: Đổi âm sau, giữ chữ đầu và thanh
Vd: mèo cái → mài kéo; mau co → mo cau
C2: Đổi toàn bộ, trước ra sau, nhưng giữ thanh.
Vd: đầu tiên → tiền đâu; từ đâu → đầu tư;
C3 : Đổi dấu thanh
Vd: Thụy Điển → thủy điện; bí mật → bị mất,
C4 : Đổi phụ âm đầu.
Vd: cao đẳng → đau cẳng (đối với miền Nam), giải pháp → phải
giáp
C5 : Đổi âm sau và thanh sau, giữ phụ âm đầu
Vd: bí mật → bật mí; một cái → mái cột; mèo cái → mái kèo; trâu đực
→ trực đâu; trâu cái → trái cau (đối với miền Nam), mắc cười → mười cắc…
Trang 17Có những cách rắc rồi hơn:
Lái kiểu Bắc lồng thêm kiểu Nam
Thêm một giai-đoạn dịch từ tiếng Hán ra rồi mới
nói lái Vd: « mộc tồn = cây còn = con cầy »,
Dùng 3 chữ nhưng chỉ lái 2 chữ Vd: « Nguyễn Y vân
= Vẫn Y Nguyên »
Trang 18Tác dụng của việc nói lái
Để nói lên một ẩn ý nào đó
Để tránh nói thẳng những từ ngữ tục tĩu
Để đánh đố
Tránh điều bất tiện nên khó nói
Châm biếm những hiện tượng tiêu cực: do nguyên nhân tâm lý bị ức chế không thể nói thẳng được mà phải nói một cách gián tiếp mang tính tế nhị
Trang 19Các hình thức nói lái
1 Nói lái trong ngôn ngữ hàng ngày
2 Nói lái trong thơ ca
3 Nói lái trong ca dao
4 Nói lái trong câu hát
5 Nói lái trong câu đố
6 Nói lái trong câu đối
Trang 20Nói lái trong tiếng Anh
Nói lái trong tiếng Anh
Trang 21Tương đương với lối nói lái trong tiếng Việt
Những lầm lẫn trong lời nói – speech errors
=> Được dịch là “nói nhịu” hoặc “nói ngọng” trong từ điển Anh- Việt
Trang 23- …tasted…worms
Þ…wasted… terms
- … hissed… mystery…Þ…missed… history
- fighting a liar
=> lighting a fire
- town drain => down train
Trang 24How to use Spoonerism
How to use Spoonerism
Trang 25Take the two words that you want to
"spoonerize"
Take the two words that you want to
"spoonerize"
Trang 26Switch the first two letters
Switch the first two letters
Trang 27If one word starts with a group of consonants,
take the whole group to switch
If one word starts with a group of consonants, take the whole group to
switch
Trang 28If one word starts with a vowel, just take the consonant(s) from the other word and put it at the
Trang 29If the two words start with the same consonant(s),
switch the vowels
If the two words start with the same
consonant(s), switch the vowels
Trang 30Rindercella
“Once upon a time, in a coreign fountry, there lived a very geautiful birl; her name was Rindercella Now, Rindercella lived with her mugly other and her two
sad bisters And in that same coreign fountry, there
lived a very prandsom hince….”
Trang 31Runny and the Sea Poup
Runny and the Sea Poup
Runny went to Snerry Jake's
To get some taisen roast But all Jake had was sea poup
Which Runny mated host.
He cried, "I won't eat sea
poup I simply cannot bear it."
Snerry said, "Since you won't eat it,
Maybe you can wear it.“
Shel Silverstein
Trang 32Kết Luận
Kết Luận
Ít có ngôn-ngữ nào chơi chữ một cách phong phú,
đa dạng và dễ dàng như tiếng Việt
Phương cách chơi chữ đa dạng: điệp âm, từ láy,
đồng âm, trại âm, từ đa ngữ, đa nghĩa, đồng nghĩa, trại nghĩa, nghịch nghĩa, tách tứ, đảo trật tự, đọc ngược đọc xuôi,…
Trang 33Tiếng Việt có 2 điều kiện rất thuận lợi cho việc nói láy, một là ranh giới giữa các âm tiết (hay tiếng) rất
rõ ràng, Hai là hầu hết các phụ âm đầu đều có thể kết hợp với bất kỳ vần nào có mang thanh điệu (còn gọi là thanh), và trong đa số trường hợp đã tạo nên những tiếng có nghĩa
Trang 34
=> Đây là một hình thức vô cùng độc đáo của ngôn ngữ Việt với khả năng nhạy bén về tính trào phúng
và châm chọc
Trang 36Tiền đâu đầu tiên
Trang 37Eye ball (Bye all)
Trang 38Hương bên đèo Heo bên đường
Trang 39No tails (Toe nails)
Trang 40Chả sợ chi, chỉ sợ cha
Trang 41Khoái ăn sang - Sáng ăn khoai
Trang 42Lack of pies ( Packs of lies )
Trang 43Chuối đỏ Chó đuổi
Trang 44Cò không tiến tiền không có
Trang 45Soap in your hole (Hope in your soul)
Trang 46Hư tai hai tư
Trang 47Walking tall (Talking wall)
Trang 48Bí mật bật mí
Trang 49Biệt thự - Bự thiệt
Trang 50Bad salad (Sad ballad)
Trang 51Chewing the doors (Doing the chores)
Trang 52Sống nhờ lương Sướng nhờ lông